Câu 1

Giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc là trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là linh hồn, là bản sắc văn hóa của một dân tộc. Tiếng Việt đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử, chứa đựng biết bao giá trị tinh thần, truyền thống và tâm hồn của con người Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận giới trẻ có xu hướng lạm dụng tiếng nước ngoài, dùng từ ngữ lai tạp, viết sai chính tả hoặc sử dụng ngôn ngữ thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội. Điều này làm ảnh hưởng đến sự trong sáng và vẻ đẹp vốn có của tiếng Việt. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, phù hợp hoàn cảnh; trân trọng và phát huy vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ. Bên cạnh đó, nhà trường và gia đình cũng cần giáo dục, định hướng cho học sinh về việc sử dụng ngôn ngữ văn minh. Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt chính là giữ gìn cội nguồn và góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kì hội nhập. Câu 2

Bài thơ “Tiếng Việt của chúng mình trẻ lại trước mùa xuân” của Phạm Văn Tình là lời ngợi ca sâu sắc về vẻ đẹp, sức sống và giá trị thiêng liêng của tiếng Việt qua dòng chảy lịch sử dân tộc.

Trước hết, bài thơ thể hiện niềm tự hào về nguồn gốc lâu đời và bề dày lịch sử của tiếng Việt. Tác giả gợi nhắc về thời “mang gươm mở cõi”, “Cố Loa”, “mũi tên thần” — những hình ảnh gắn liền với buổi đầu dựng nước và giữ nước của dân tộc. Tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là nơi lưu giữ hồn thiêng Lạc Việt, đồng hành cùng lịch sử dân tộc qua bao thăng trầm. Không dừng lại ở đó, tiếng Việt còn gắn bó với những trang sử hào hùng và các giá trị văn hóa lớn như “Bài Hịch”, “nàng Kiều”, hay lời dạy của Bác Hồ. Qua đó, tác giả khẳng định: tiếng Việt chính là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, hun đúc tinh thần dân tộc.

Bên cạnh ý nghĩa lịch sử, bài thơ còn làm nổi bật vẻ đẹp gần gũi, thân thương của tiếng Việt trong đời sống thường ngày. Đó là “tiếng mẹ”, “tiếng em thơ bập bẹ”, là lời ru, câu hát dân ca ngọt ngào. Những hình ảnh ấy gợi lên sự ấm áp, sâu lắng và giàu cảm xúc, cho thấy tiếng Việt đã nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người từ thuở ấu thơ. Đồng thời, tiếng Việt cũng hiện diện trong những phong tục truyền thống như lời chúc Tết, tấm thiếp hỏi thăm — biểu hiện của tình cảm gia đình và đạo lí tốt đẹp của người Việt.

Đặc biệt, ở khổ thơ cuối, tác giả khẳng định sức sống bền bỉ và khả năng “trẻ lại” của tiếng Việt trong thời đại mới. Hình ảnh “bánh chưng xanh”, “chim Lạc”, “nảy lộc đâm chồi” mang ý nghĩa biểu tượng cho sự tiếp nối và phát triển không ngừng. Tiếng Việt vừa kế thừa truyền thống, vừa đổi mới, thích ứng với thời đại, luôn tươi mới như mùa xuân của dân tộc.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng nhiều hình ảnh giàu tính biểu tượng, kết hợp giữa yếu tố lịch sử và đời sống. Giọng điệu tha thiết, tự hào; ngôn ngữ giàu cảm xúc; biện pháp liệt kê và ẩn dụ được vận dụng linh hoạt, góp phần làm nổi bật chủ đề.

Tóm lại, bài thơ là lời khẳng định đầy xúc động về giá trị, vẻ đẹp và sức sống trường tồn của tiếng Việt. Qua đó, tác giả nhắn nhủ mỗi người hãy trân trọng, giữ gìn và phát huy tiếng mẹ đẻ — di sản quý giá của dân tộc.

Câu 1.

Văn bản thuộc kiểu văn bản nghị luận (bình luận xã hội).

Câu 2.

Vấn đề được đề cập: Thái độ sử dụng tiếng nước ngoài (đặc biệt là tiếng Anh) so với tiếng Việt, qua đó bàn về lòng tự trọng dân tộc trong việc giữ gìn bản sắc ngôn ngữ khi hội nhập.

Câu 3.

Để làm sáng tỏ luận điểm, tác giả đưa ra các lí lẽ và bằng chứng:

• So sánh với Hàn Quốc:
• • Quảng cáo, bảng hiệu: chữ Hàn luôn nổi bật, chữ nước ngoài nhỏ hơn.
  • Báo chí: chủ yếu dùng tiếng Hàn, chỉ dùng tiếng nước ngoài khi thật cần thiết.
• Thực trạng ở Việt Nam:
• • Nhiều bảng hiệu dùng tiếng Anh lớn hơn tiếng Việt.
  • Một số báo có “mốt” tóm tắt bằng tiếng nước ngoài, gây lãng phí thông tin cho người đọc trong nước.

        → Qua đó làm nổi bật sự thiếu coi trọng tiếng Việt ở một số nơi.

Câu 4.

• Thông tin khách quan:

    “Hàn Quốc phát triển kinh tế khá nhanh, có quan hệ quốc tế rộng rãi.”

• Ý kiến chủ quan:

    “Xem ra để cho ‘oai’.”

Câu 5.

Cách lập luận của tác giả:

• Chặt chẽ, rõ ràng, có dẫn chứng cụ thể.
• Sử dụng so sánh đối chiếu (Việt Nam – Hàn Quốc) rất thuyết phục.
• Kết hợp giữa lí lẽ và thực tế, giọng văn mang tính phê phán nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, gợi suy nghĩ cho người đọc.

Câu 1

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, ChatGPT đã và đang tác động rõ rệt đến khả năng tư duy và sáng tạo của con người. Một mặt, công cụ này giúp con người tiếp cận tri thức nhanh chóng, hỗ trợ giải quyết vấn đề, gợi ý ý tưởng mới và mở rộng góc nhìn. Nhờ đó, người học có thể tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả học tập và phát triển tư duy theo hướng linh hoạt hơn. Tuy nhiên, nếu lạm dụng ChatGPT, con người dễ trở nên phụ thuộc, giảm khả năng suy nghĩ độc lập và sáng tạo. Khi mọi câu trả lời đều có sẵn, ta có thể ngại tìm tòi, không còn kiên nhẫn phân tích hay phản biện vấn đề. Điều này lâu dài sẽ làm thui chột tư duy cá nhân. Vì vậy, ChatGPT nên được xem là một công cụ hỗ trợ chứ không phải thay thế hoàn toàn trí tuệ con người. Mỗi người cần biết chọn lọc, sử dụng hợp lí để vừa tận dụng lợi ích, vừa rèn luyện tư duy và phát triển sự sáng tạo của bản thân.

Câu 2

Bài thơ “Mẹ” của Bằng Việt là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt. Qua nỗi nhớ và những hồi ức của người con, hình ảnh người mẹ hiện lên vừa giản dị, vừa cao cả, mang vẻ đẹp của sự hi sinh thầm lặng.

Về nội dung, bài thơ trước hết khắc họa tình yêu thương vô bờ bến của người mẹ. Khi con bị thương, mẹ ân cần chăm sóc, từ bước chân nhẹ nhàng đến những món ăn dân dã như “canh tôm nấu khế”, “khoai nướng, ngô bung”. Những chi tiết bình dị ấy lại chứa đựng tình yêu sâu nặng, làm ấm lòng người con giữa những ngày đau ốm. Không chỉ vậy, mẹ còn là điểm tựa tinh thần vững chắc. Trong những cơn mê, khi con tỉnh dậy “có mẹ, hóa thành quê”, mẹ chính là quê hương, là nơi bình yên nhất. Hình ảnh người mẹ còn gắn với sự hi sinh lớn lao: chồng mất sớm, các con đi chiến đấu, mẹ một mình “chèo chống bấy nhiêu năm”. Đặc biệt, mẹ không níu kéo con mà còn động viên con lên đường đánh giặc, thể hiện tình yêu nước hòa quyện với tình mẫu tử. Qua đó, bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh: giàu đức hi sinh, yêu con và yêu nước.

Về nghệ thuật, bài thơ thành công nhờ giọng điệu trữ tình, tha thiết, kết hợp giữa hồi tưởng và cảm xúc hiện tại. Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh đời thường như “mái lá”, “vườn cây”, “trái chín” tạo nên không gian gần gũi, ấm áp. Điệp ngữ và các chi tiết lặp lại giúp nhấn mạnh tình cảm sâu nặng của mẹ. Bên cạnh đó, hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cao: mẹ vừa là người thân, vừa là hiện thân của quê hương, đất nước. Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và trữ tình khiến bài thơ vừa chân thực, vừa giàu cảm xúc.

Tóm lại, “Mẹ” của Bằng Việt là một bài thơ xúc động về tình mẫu tử trong chiến tranh. Tác phẩm không chỉ khắc họa hình ảnh người mẹ tần tảo mà còn gợi nhắc mỗi người về lòng biết ơn và tình yêu đối với gia đình, quê hương.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính:
→ Nghị luận

Câu 2.

Vấn đề được đặt ra:
→ Cách ghi lại, quản lí và phát triển ý tưởng để trở nên thông minh và thành công hơn.

Câu 3.

Vì sao không nên tin tưởng hoàn toàn vào não bộ?
→ Vì bộ nhớ của não không hoàn hảo, dễ quên, đặc biệt là những ý tưởng sáng tạo xuất hiện khi ta ở trạng thái thư giãn (phân tán), nên nếu không ghi lại thì sẽ mất đi.

Câu 4.

Những lời khuyên của tác giả:

• Luôn ghi lại ý tưởng ngay khi xuất hiện.
• Chuẩn bị sẵn công cụ ghi chép (sổ tay, điện thoại…).
• Không vội sắp xếp ý tưởng khi chúng vừa xuất hiện.
• Duy trì suy nghĩ tự do.
• Xem lại ý tưởng thường xuyên để chọn lọc và phát triển. Câu 5.

Nhận xét cách lập luận:
→ Lập luận chặt chẽ, logic, kết hợp giải thích – phân tích – dẫn chứng thực tế, lời văn rõ ràng, thuyết phục.