B

J

J

H

k bt

v

1. Tình hình kinh tế:

◦ Năm 1991, bong bóng tài sản sau thập niên 1980 bứt phá: giá nhà, cổ phiếu sụt giảm mạnh, hàng ngàn công ty ngân hàng và tài chính phá sản, tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt lên 5,5% vào năm 2002.

◦ Chính phủ Nhật Bản đã ra nhiều gói kích thích kinh tế với chi phí hàng trăm tỷ yên, nhưng hiệu quả không cao do sự chậm trễ trong triển khai.

◦ Ngành công nghiệp ô tô, điện tử vẫn duy trì vị thế dẫn đầu thế giới, nhưng ngành xây dựng và tài chính sụt giảm nghiêm trọng.

2. Tình hình xã hội:

◦ Tăng cường vấn đề già hóa dân số: tỷ lệ người trên 65 tuổi tăng từ 12% năm 1991 lên 17% năm 2000.

◦ Xu hướng gia đình nhỏ ngày càng phổ biến, sự gia tăng số người sống đơn độc gây ra vấn đề chăm sóc người cao tuổi.

2. Giai đoạn 2001 - 2011: Thời kỳ phục hồi và khủng hoảng toàn cầu

1. Tình hình kinh tế:

◦ Thủ tướng Koizumi tiến hành các cải cách vĩ mô: cắt giảm chi phí nhà nước, tái cấu trúc ngân hàng, mở cửa thị trường, giúp kinh tế Nhật Bản phục hồi từ năm 2005.

◦ Năm 2008, khủng hoảng tài chính toàn cầu gây ra sụt giảm GDP đến 5,5% vào năm 2009, tỷ lệ thất nghiệp đạt đỉnh 5,6%.

◦ Chính phủ ra gói cứu trợ hàng triệu yên, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vay vốn cho người lao động.

2. Tình hình xã hội:

◦ Tỷ lệ già hóa dân số tiếp tục tăng, vượt qua 20% năm 2011, tạo áp lực lớn cho hệ thống an sinh xã hội.

◦ Vấn đề hôn nhân và sinh con ngày càng nghiêm trọng: tỷ lệ sinh con thấp nhất thế giới, tỷ lệ người chưa kết hôn tăng mạnh ở cả nam và nữ.

◦ Thảm họa tsunami và vụ tai nạn nhà hạt nhân Fukushima năm 2011 gây thiệt hại hàng ngàn tỷ yên, hàng trăm ngàn người thiệt nhà cửa, thay đổi hoàn toàn cuộc sống của cộng đồng địa phương.

3. Giai đoạn 2012 đến nay: Thời kỳ thay đổi và biến động

1. Tình hình kinh tế:

◦ Thủ tướng Abe ra chính sách “Abenomics” với 3 trụ cột: kích cầu tiền tệ, chi phí nhà nước và cải cách cấu trúc, giúp tăng trưởng GDP từ 0,5% năm 2012 lên 2% năm 2015.

◦ Thế hệ mới của CEO Nhật Bản đầu tư mạnh vào công nghệ số, điện tử tiêu dùng và xe điện, cố gắng phục hồi vị thế dẫn đầu thế giới.

◦ Tình hình kinh tế có nhiều biến động do xung đột thương mại Mỹ-Trung, chiến tranh giá tiền điện tử và tình hình địa chính khu vực Đông Nam Á.

2. Tình hình xã hội:

◦ Tỷ lệ già hóa dân số đạt hơn 29% năm 2023, trở thành quốc gia già hóa nhất thế giới, đẩy hệ thống y tế và an sinh xã hội đến giới hạn.

◦ Chính phủ thúc đẩy chính sách hỗ trợ sinh con, chi trả trợ cấp cho gia đình có trẻ em và cải thiện môi trường làm việc cho phụ nữ.

◦ Xu hướng làm việc từ xa, làm việc linh hoạt được phổ biến rộng rãi sau đại dịch Covid-19, thay đổi văn hóa làm việc truyền thống của Nhật Bản.

◦ Tăng cường vấn đề bạo lực trong công việc, trầm cảm lao động và tự sát do áp lực công việc, chính phủ đã ra luật bảo vệ quyền lợi người lao động.

1. Cộng đồng ASEAN ra đời như thế nào?

Cộng đồng ASEAN được hình thành trên cơ sở nỗ lực hợp tác lâu dài của các nước Đông Nam Á:

• Quá trình hình thành: Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 12 (tháng 1/2007) ở Cebu, Philippines, các nhà lãnh đạo ASEAN đã quyết tâm xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh.

• Cột mốc quan trọng: Ngày 31/12/2015, Cộng đồng ASEAN chính thức được thành lập, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong tiến trình liên kết khu vực.

2. Những nét chính của Cộng đồng ASEAN

Cộng đồng ASEAN hoạt động dựa trên ba trụ cột chính, giúp gắn kết các quốc gia thành viên:

• Cộng đồng Chính trị - An ninh (APSC): Mục tiêu là xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và tự cường. Các nước cam kết không sử dụng vũ lực, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và cùng nhau ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống (như tội phạm xuyên quốc gia, thiên tai, dịch bệnh).

• Cộng đồng Kinh tế (AEC): Hướng tới tạo ra một thị trường chung và cơ sở sản xuất thống nhất. Thông qua AEC, các nước ASEAN đẩy mạnh lưu thông hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và lao động có tay nghề, nhằm nâng cao sức cạnh tranh của khu vực trên trường quốc tế.

• Cộng đồng Văn hóa - Xã hội (ASCC): Tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Trụ cột này thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường, bảo tồn bản sắc văn hóa đa dạng và tạo ra một xã hội gắn kết, đùm bọc, hướng tới con người.