• Giá trị: Di tích là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu về cội nguồn và những hy sinh của cha ông. Đồng thời, đây còn là nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch, kinh tế bền vững.
• Thực trạng: Nhiều di tích đang bị xuống cấp do thời gian hoặc bị xâm hại bởi ý thức kém của con người (vẽ bậy, xả rác, trùng tu sai cách).
• Giải pháp:
• • Nhà nước cần có chính sách đầu tư và quy hoạch bảo tồn khoa học.
  • Mỗi cá nhân, đặc biệt là học sinh, cần nâng cao ý thức: không xâm hại di tích, tích cực quảng bá hình ảnh di sản Việt Nam ra thế giới.

• Sự đối lập: Bài thơ tràn ngập những hình ảnh tương phản: cánh rừng chết – vẫn xanh, sống – như qua đời, câu trả lời – thành câu hỏi, vui nho nhỏ – buồn mênh mông. Điều này phản ánh cuộc đời vốn không bằng phẳng, đầy rẫy những trớ trêu và biến động.
• Nỗi đau nhân sinh: Hình ảnh "có cha có mẹ trẻ mồ côi" hay "có cả đất trời mà không nhà cửa" xoáy sâu vào sự cô độc và thiếu hụt giá trị tinh thần ngay trong đời sống vật chất hiện đại.
• Triết lý về thời gian: "Cái chớp mắt đã nghìn năm trôi" nhắc nhở con người về sự ngắn ngủi của kiếp người, khuyên ta nên trân trọng từng khoảnh khắc sống.

• Thể thơ: Sử dụng nhịp điệu đồng dao, cấu trúc điệp từ "có...", "mà..." tạo nên âm hưởng vừa quen thuộc, vừa ám ảnh, giúp những triết lý khô khan trở nên dễ thấm sâu vào lòng người.
• Hình ảnh: Giàu sức gợi, mang tính biểu tượng cao (cánh rừng chết, ông trăng tròn, thuyền, sông...).
• Giọng điệu: Suy tư, trầm lắng nhưng cũng đầy bao dung trước những thăng trầm của cuộc đời.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin (thuyết minh).

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập trong văn bản là: Vạn Lý Trường Thành và những sự thật, bí ẩn xoay quanh công trình này.

Câu 3.
Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản là dữ liệu thứ cấp, vì được tổng hợp từ các nguồn khác nhau như UNESCO, Travel China Guide, Daily Mail,…

Ví dụ:
“Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất.”
→ Đây là dữ liệu thứ cấp vì tác giả dẫn lại thông tin từ UNESCO.

Câu 1

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ hiện lên với vẻ đẹp vừa chân thực vừa ám ảnh. Đó là những con người lam lũ, gắn bó với công việc nặng nhọc quen thuộc: “xuống gánh nước sông”. Hình ảnh “những ngón chân xương xẩu, móng dài và đen” gợi rõ sự nghèo khó, vất vả, thậm chí là sự hao mòn của thân thể theo năm tháng. Tuy vậy, họ không chỉ là những con người chịu đựng mà còn mang trong mình một vẻ đẹp thầm lặng. “Một bàn tay… bám vào đầu đòn gánh” thể hiện sự gắn bó với thực tại, còn “bàn tay kia bám vào mây trắng” lại gợi lên khát vọng mong manh về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Hình ảnh “bối tóc vỡ xối xả trên lưng áo mềm và ướt” càng làm nổi bật vẻ đẹp đời thường, vừa dịu dàng vừa nhọc nhằn. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa số phận cơ cực của người phụ nữ lao động ven sông mà còn bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc và sự trân trọng đối với những hi sinh âm thầm của họ.

Câu 2

Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, hội chứng “burnout” (kiệt sức) đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với giới trẻ. Đây là trạng thái mệt mỏi kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần, thường xuất phát từ việc học tập, làm việc quá tải trong thời gian dài mà không được nghỉ ngơi, cân bằng hợp lý.

Trước hết, burnout biểu hiện qua nhiều dấu hiệu rõ rệt: cảm giác kiệt quệ, mất động lực, dễ cáu gắt, thậm chí là chán nản với những việc từng yêu thích. Nhiều bạn trẻ dù vẫn tiếp tục học tập, làm việc nhưng trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng, hiệu quả giảm sút. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả công việc mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Một phần là do áp lực cạnh tranh trong học tập và công việc ngày càng lớn, khiến giới trẻ luôn phải cố gắng không ngừng để khẳng định bản thân. Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng vô tình tạo ra sự so sánh, khiến nhiều người cảm thấy mình “chưa đủ tốt”, từ đó tự tạo áp lực cho chính mình. Ngoài ra, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, không biết cách nghỉ ngơi hợp lý cũng khiến tình trạng kiệt sức trở nên nghiêm trọng hơn.

Hậu quả của burnout là rất đáng lo ngại. Nó không chỉ làm giảm hiệu suất học tập, làm việc mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài, có thể dẫn đến stress, lo âu hoặc trầm cảm. Quan trọng hơn, khi mất đi động lực và niềm vui, con người dễ rơi vào trạng thái sống thụ động, thiếu định hướng.

Để hạn chế burnout, mỗi người trẻ cần học cách cân bằng cuộc sống. Trước hết, cần biết lắng nghe cơ thể và cho phép bản thân nghỉ ngơi khi cần thiết. Việc xây dựng thời gian biểu hợp lý, xen kẽ giữa học tập và giải trí sẽ giúp duy trì năng lượng tích cực. Ngoài ra, nên hạn chế so sánh bản thân với người khác, thay vào đó tập trung vào sự tiến bộ của chính mình. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, tạo môi trường hỗ trợ để người trẻ phát triển lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.

Tóm lại, burnout là một vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu mỗi người biết điều chỉnh lối sống. Việc giữ gìn sức khỏe tinh thần cũng quan trọng không kém gì thành tích, bởi chỉ khi cân bằng được cuộc sống, chúng ta mới có thể phát triển bền vững và hạnh phúc.

Câu 1.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do (không bó buộc số câu, số chữ, nhịp điệu linh hoạt).

Câu 2.

Các phương thức biểu đạt được sử dụng gồm:

• Tự sự: kể lại những gì “tôi thấy” qua thời gian.
• Miêu tả: khắc họa hình ảnh người đàn bà, đàn ông, dòng sông, lũ trẻ…
• Biểu cảm: thể hiện cảm xúc xót xa, trăn trở trước cuộc sống.

Câu 3.

Việc lặp lại câu: “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy” có tác dụng:

• Nhấn mạnh độ dài thời gian chứng kiến (từ quá khứ đến hiện tại, kéo dài gần cả đời).
• Tạo cảm giác lặp lại, luẩn quẩn của cuộc sống người dân ven sông.
• Thể hiện nỗi ám ảnh, day dứt của tác giả trước những cảnh đời nghèo khó, bế tắc không thay đổi.

Câu 4.

• Đề tài: Cuộc sống của những con người lao động nghèo vùng sông nước (đàn bà gánh nước, đàn ông đi câu cá, lũ trẻ lớn lên…).
• Chủ đề: Phản ánh vòng luẩn quẩn, bế tắc của đời sống nghèo khó qua nhiều thế hệ, đồng thời bộc lộ niềm xót xa, trăn trở trước số phận con người và khát vọng đổi thay.

Câu 5.

Bài thơ gợi nhiều suy nghĩ:

• Cuộc sống của người lao động nghèo vẫn còn nhiều vất vả, lặp lại qua các thế hệ mà chưa có lối thoát.
• Con người dường như bị cuốn vào một vòng quay định mệnh: lớn lên rồi lại tiếp tục cuộc đời giống cha mẹ.
• Gợi sự cảm thông, thương xót và thôi thúc mỗi người suy nghĩ về trách nhiệm thay đổi cuộc sống, hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn.

câu 1

 nghị luận. b1. Cảm nhận được nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ

- Nhân vật trữ tình tôi thế hiện những suy nghĩ, tình cảm khi nâng bát cơm trên tay, cảm nhận trong từng hạt gạo

óng ánh mô hôi, óng ánh thơm lời ru ; cảm nhận sâu sắc sự kết tinh của công sức lớp người đi trước, tình yêu thương của bà trong từng hạt gạo; lòng biết ơn tới tổ tiên, với bà.

- Thể thơ tự do; ngôn ngữ thơ giàu cảm xúc giàu hình ảnh; khai thác các biện pháp tu từ so sánh, điệp ngữ, liệt kê; giọng thơ thiết tha sâu lắng,... b2. Đánh giá

Tình cảm chân thành, sâu sắc của nhân vật trữ tình thể hiện qua đoạn thơ; độc đáo trong nghệ thuật thể hiện, hình ảnh thơ gần gũi, sâu lắng. b3. Sáng tạo

• Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.
• Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

câu 2

b. Yêu cầu cụ thể:

Thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận. b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội

• Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.
• Kết bài: Khẳng định được vấn đề nghị luận. b2. Giải thích được vấn đề nghị luận
• Tuổi trẻ

: Là giai đoạn đẹp nhất của đời người, giàu năng lượng, khát vọng, hoài bão, ước mơ và tinh thần dấn thân. Đây cũng là giai đoạn hình thành nhân cách, lí tưởng sống và định hướng tương lai. Hơn nữa, tuổi trẻ còn đại diện cho sự đối mới, sáng tạo và khả năng bứt phá.

- Thích ứng trong mọi hoàn cảnh

: Là khả năng điều chỉnh suy nghĩ, thái độ và hành động để phù hợp với những thay đối của môi trường bao gồm: Thuận lợi - khó khăn, thành công - thất bại, môi trường quen thuộc - xa lạ, biến động xã hội, công nghệ, dịch bệnh, cạnh tranh,...

=> Tuối trẻ thích ứng trong mọi hoàn cảnh là yêu cầu vô cùng quan trọng và cần thiết trong một

xã hội có nhiều thay đối và biến động như hiện nay.

b3. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận

- Tuối trẻ phải thích ứng trong mọi hoàn cảnh vì:

+ Cuộc sống luôn vận động, biến đổi không ngừng: Công nghệ, nghề nghiệp, môi trường sống,... Nếu không thích ứng, tuổi trẻ sẽ tụt hậu và bị đào thải.

+ Tuổi trẻ là giai đoạn phải đối mặt với nhiều thử thách nhất như: Chuyển cấp học, chọn ngành nghề, lập nghiệp, xây dựng các mối quan hệ mới trong những môi trường học tập và làm việc khác nhau. Và không phải con đường nào cũng bằng phẳng do đó, tuổi trẻ phải thích ứng linh hoạt để vượt qua những khó khăn, thách thức đó.

Giá trị của việc thích ứng trong mọi hoàn cảnh của người trẻ

+ Giúp vượt qua khó khăn, thất bại: Không gục ngã khi gặp biến cố; biết xem thử thách là cơ hội rèn luyện bản thân.

+ Tạo cơ hội phát triển và sáng tạo: Thích ứng giúp mở rộng tư duy, linh hoạt giải quyết vấn đề; dễ dàng hoà nhập môi trường mới, nắm bắt cơ hội mới.

+ Xây dựng bản lĩnh và sự trưởng thành: Rèn luyện tính kiên trì, chủ động, độc lập; giúp người trẻ tự tin bước vào đời; góp phần tạo nên giá trị cho xã hội. Thế hệ trẻ linh hoạt sẽ thúc đẩy sự đổi mới, phát triển của đất nước.

Câu 1.

Dấu hiệu xác định thể thơ:

• Số chữ của các dòng không bằng nhau, không cô định vê niêm, luật.
• Là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của văn bản.

Câu 2.

Hình ảnh được sử dụng để so sánh với từng hạt gạo ngọt thơm ở khổ thơ đầu tiên là lời ru của bà.

Câu 3.

Phân tích tác dụng biện pháp tu từ liệt kê:

• Nêu biểu hiện: Liệt kê/nêu/kể ra những điều nhân vật tôi "nghe trong khói hương": hồn bà lan toả, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng, bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đòng.
• Tác dụng:

+ Thể hiện những cảm nhận tinh tế và sâu sắc, niềm xúc động của nhân vật tôi khi đứng trên cánh đồng, đứng trước mộ bà. Nhân vật trữ tình tôi như cảm nhận được linh hồn bà đã bám sâu gắn bó với đồng ruộng, với từng cây lúa nuôi con cháu lớn khôn. Qua đó đoạn trích thế hiện lòng biết ơn, sự kết nối thế hệ sau với thế hệ trước.

+ Tăng hiệu quả diễn đạt, khái quát được những khía cạnh khác nhau của sự vật, sự việc; tạo giọng điệu thiết tha, sâu lắng.

câu 4

Suy nghĩ, tình cảm của nhân vật tôi qua những câu thơ:

• Suy nghĩ sâu sắc: Nhận ra mỗi hạt gạo làm nên bát cơm trên tay hôm nay là kết tinh bao mô hôi công sức của tổ tiên, kết tinh bao yêu thương của bà trong lời ru.
• Tình cảm: Nhân vật tôi thể hiện sự trân trọng, biết ơn sâu sắc với tổ tiên, tình yêu thương đối với bà.

Câu 5.

• Hiện tại luôn được xây đắp từ quá khứ, cuộc sống ấm no trong hiện tại của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng đều có được nhờ những thế hệ đi trước vất vả dựng xây. Vì vậy nhìn những gì có trong hiện tại, cần có thái độ trân quý, biết ơn với những người đi trước, với quá khứ,...
• Một người sẽ trưởng thành thực sự khi biết nhìn hiện tại mà thấy quá khứ, biết trân trọng những gì đang được thụ hưởng với lòng biết ơn, biết nhớ về tổ tiên, gắn kết với gia đình đặc biệt là với thế hệ trước,..

câu 1

• Chủ quyền đất nước có giá trị vô cùng thiêng liêng, gắn liền với độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc. Y thức bảo vệ chủ quyền là nhận thức và trách nhiệm của mỗi công dân, đặc biệt là thể hệ trẻ.
• Đối với thế hệ trẻ, ý thức về chủ quyền lãnh thổ góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc. Đây là động lực để mỗi người không ngừng học tập, rèn luyện nhằm đóng góp cho đất nước.
• Trong bối cảnh hiện nay, bảo vệ chủ quyền không chỉ thế hiện ở hành động nơi biên giới, hải đảo mà còn qua việc giữ gìn hình ảnh quốc gia, đấu tranh với những thông tin sai lệch, nâng cao hiếu biết về lịch sử, pháp lí. Ví dụ, nhiều bạn trẻ chủ động tìm hiếu về biến đảo, chia sẻ thông tin chính thống trên các nền tảng số.
• Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên thờ ơ, thiếu hiểu biết về vấn đề chủ quyền. Điều này đòi hỏi cần tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ.

→ Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ; mỗi người cần chủ động rèn luyện, góp phần giữ gìn và phát triển Tổ quốc.

Câu 2

Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

• Giới thiệu hai văn bản thơ cùng viết về Tổ quốc trong bối cảnh chiến tranh và bảo vệ đất nước.
• Nêu định hướng: So sánh giá trị nội dung trên các phương diện đề tài, chủ đề, nội dung biểu hiện và nhận xét.

* Thân bài:

- So sánh giá trị nội dung của hai văn bản trên các phương diện:

+ Về đề tài:

t+ Văn bản "Tổ quốc ở Trường Sa" khai thác đề tài chủ quyền biển đảo, cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc nơi đầu sóng ngọn gió, gắn với hình ảnh người lính và ngư dân.

t+ Bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" khai thác đề tài cuộc kháng chiến chống Mỹ trên tuyến đường Trường Sơn, gắn với hành trình chiến đấu gian khố của người lính.

→ Cả hai đều hướng tới đề tài Tố quốc trong chiến tranh, nhưng một bên là không gian biến đảo, một bên là không gian núi rừng.

+ Về chủ đế:

++ Văn bản "Tổ quốc ở Trường Sa" thể hiện niềm tự hào về lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước; khẳng định ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền biến đảo; ca ngợi sự hi sinh của những con người nơi biến cả qua những dòng thơ như:

"Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ", "Khi giặc đến vạn người con quyết tử", "Máu của họ ngân bài ca giữ nước".

++ Bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" ca ngợi vẻ đẹp của người lính Trường Sơn với tinh thân lạc

Bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" ca ngợi vẻ đẹp của người lính Trường Sơn với tinh thần lạc quan, bền bỉ; khẳng định sức sống mãnh liệt và niềm tin chiến thắng được gửi gắm qua hình tượng "màu xanh" như: "Đi trong Trường Sơn/ Màu xanh của Bác", "Màu xanh thành nhạc/ Khi ta qua đèo", "Từ trong màu xanh/ Tuôn ra tiền tuyến/ Cháu con Bác Hồ".

→ Cả hai đều thể hiện tình yêu Tổ quốc sâu sắc và tinh thần chiến đấu kiên cường, nhưng một bên nhấn mạnh ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo, một bên làm nổi bật sức sống và niềm tin trên tuyến lửa Trường Sơn.

+ Về nội dung biểu hiện:

++ Văn bản "Tổ quốc ở Trường Sa" khắc hoạ hình ảnh Tổ quốc gắn với máu, với sự hi sinh và truyền thống lịch sử; hình ảnh người dân và người lính biển hiện lên kiên cường trong hoàn cảnh khắc nghiệt: "Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa", "Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển", "Máu ngư dân trên sóng lại chan hoà".

++ Bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" tái hiện hiện thực gian khổ của chiến trường Trường Sơn với "Mùa mưa Trường Sơn/ Suối thành sông rộng/ Ba lô trĩu nặng/ Con đường cheo leo/ Cơn sốt hùa theo"

', đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp tinh

thần qua "màu xanh" - biểu tượng của niềm tin, lý tưởng, sức sống: "Ta nhìn vào đất/ Màu xanh tiềm tàng", "Ta nhìn vào người/ Từ trong đáy mắt/ Màu xanh chói ngời".

Câu 1

Đoạn trích được viết theo thể thơ tám chữ.

Câu 2

Một số từ ngữ từ ngữ tiêu biếu thế hiện hình ảnh của biến đảo và đất nước:

biến, sóng dữ, Hoàng Sa, Tố quốc, màu cờ nước Việt, ngư dân,...

Câu 3

Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta

Như máu ấm trong màu cờ nước Việt

tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

+ Giúp tăng tính sinh động, gợi hình cho sự diễn đạt.

+ Khẳng định sự gắn bó của Tổ quốc đối với mỗi người dân Việt Nam.

+ Cho thấy tình yêu nồng nàn dành cho Tổ quốc của tác giá.

Câu 4

Nhà thơ thế hiện những tình cảm sau:

• Niềm tự hào đối với lịch sử dân tộc.
• Lòng biết ơn đối với những người lính và ngư dân bám biến.

Câu 5

Em đặc biệt ấn tượng với hình ảnh đất nước được "Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ" ở đầu đoạn trích. Hình ảnh này mang tính khái quát cao về lịch sử dựng nước và giữ nước đầy gian khố nhưng cũng rất hào hùng của dân tộc Việt Nam, là minh chứng cho tinh thân quyết tử, sẵn sàng hi sinh tính mạng của vạn người con để đổi lấy sự trường tồn của Tổ quốc. Hình ảnh thơ đã truyền cho em ngọn lửa yêu nước và niềm xúc động trước những đóng góp thầm lặng của các bậc cha anh

1

• Bản sắc quê hương là tổng hoà những giá trị văn hoá, truyền thống, phong tục, lối sống đặc trưng của mỗi vùng miền. Việc gìn giữ bản sắc chính là giữ gin cội nguồn, căn tính văn hoa của mỗi cá nhân và cộng đồng.
• Gìn giữ bản sắc quê hương giúp thế hệ trẻ hiểu rõ nguồn cội, từ đó bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Đây là nên tảng đế hình thành nhân cách và bản lĩnh trong bối cảnh hội nhập.

• Trong xã hội hiện đại ngày nay, việc bảo tồn bản sắc còn giúp dân tộc khẳng định vị thế, tránh nguy cơ bị hoà tan. Ví dụ, nhiều bạn trẻ chủ động tìm hiểu, quảng bá văn hóá truyền thống qua các hoạt động như mặc trang phục dân tộc, lan toả giá trị ẩm thực, nghệ thuật dân gian trên các nền tảng số.
• Tuy nhiên, một bộ phận giới trẻ còn thờ ơ với văn hóá truyền thống, chạy theo lối sống hiện đại thiếu chọn lọc. Điều này đặt ra yêu cầu cần nâng cao ý thức gìn giữ và phát huy bản sắc quê hương.

→ Gìn giữ bản sắc quê hương có ý nghĩa quan trọng đối với thế hệ trẻ; mỗi người cần chủ động tiếp nối và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong đời sống hiện 

2

Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

• Giới thiệu hai văn bản thơ cùng viết về quê hương với những cảm xúc sâu nặng.
• Nêu định hướng: So sánh giá trị nội dung trên các phương diện đề tài, chủ đề, nội dung biểu hiện và nhận xét.

* Thân bài:

- So sánh giá trị nội dung của hai văn bản trên các phương diện:

+ Về đề tài:

++ Văn bản "Quê biển": Khai thác về cuộc sống lao động của người dân miền biển gắn với thiên nhiên khắc nghiệt, từ đó thế hiện tình yêu quê hương.

++ Bài thơ "Về làng": Khai thác đề tài về hành trình trở về quê hương, gắn với những hoài niệm, ký ức tuổi thơ.

→ Cả hai đều hướng tới đề tài quê hương nhưng ở những không gian và góc nhìn khác nhau.

+ Về chủ đề:

++ Bài thơ "Quê biển" thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp lao động, sự gắn bó bền bỉ của con người với biến cả; nhãn mạnh những hi sinh, nhọc nhằn của người dân làng chài.

++ Bài thơ "Về làng": Bộc lộ nỗi nhớ quê hương da diết, khát khao trở về cội nguồn, xen lẫn cảm giác tiếc nuối trước sự đổi thay của thời gian và đời người.

→ Cả hai đều thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc nhưng một bên nghiêng về ca ngợi, một bênthiên về hoài niệm, trăn trở.

+ Về nội dung biểu hiện:

++ Bài thơ "Quê biển" khắc hoạ bức tranh làng biển sống động với hình ảnh "làng nép mình như một cánh buồm nghiêng", "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển"; làm nổi bật cuộc sống vất vả, bấp bênh nhưng giàu sức sống, niềm tin của con người miền biển.

t+ Bài thơ "Về làng " tái hiện những hình ảnh quen thuộc, bình dị của làng quê như "con đê đầu làng", "khói bếp lam chiều", "cánh diều tuổi thơ"; thể hiện tâm trạng day dứt, khắc khoải của cái tôi trữ tình qua dòng thơ "Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng."

→ Một bên thiên về tái hiện hiện thực và sức sống quê hương; một bên thiên về dòng cảm xúc hoài niệm, tâm trạng cá nhân.

+ Nhận xét về giá trị nội dung:

++ Điếm giống: Đều thế hiện tình yêu quê hương sâu nặng, gắn bó với cội nguồn; đều gợi lên những giá trị bền vững của quê hương trong tâm thức con người (lao động, ký ức, tình cảm gia đình, tuổi thơ).

++ Điếm khác:

Bài thơ "Quê biển" mang tính khái quát, đậm chất sử thi và cộng đồng, hướng tới nhiều thế hệ, nhiều số phận; trong khi đó bài thơ "Về làng" mang đậm chất trữ tình cá nhân, tập trung vào cảm xúc riêng tư, nỗi nhớ và sự tiếc nuối của một con người.

→ Hai văn bản góp phần làm phong phú cách thể  hiện tình yêu quê hương trong thơ ca Kết bài: Khái quát lại vấn đề nghị luận.

• Khẳng định: Cả hai văn bản đều có giá trị nội dung sâu sắc, thể hiện tình yêu quê hương từ những góc nhìn khác nhau.
• Nhấn mạnh: Sự đa dạng trong cách cảm nhận và thể hiện đã góp phần làm giàu thêm hình ảnh quê hương trong văn học.

1

Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

2

Một hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cho cuộc sống làng biển: "làng là mảnh lưới trăm năm" hoặc "những cánh buồm quê" hay "những mái nhà hình mắt lưới".

3

Hình ảnh "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển" gợi:

Sự chờ đợi mỏi mòn, đầy lo âu của người mẹ có chồng, con bám biển và nỗi vất vả, hi sinh thầm lặng của người phụ nữ làng chài.

• Ngoài ra, hình ảnh còn thể hiện nỗi đau, nỗi thương và tình cảm sâu nặng của tác giả đối với con người quê biển.
• Cuối cùng, hình ảnh góp phần làm nổi bật chủ đề bài thơ: Cuộc sống nhọc nhằn nhưng giàu tình yêu quê hương.

4

"Làng là mảnh lưới trăm năm" gợi cuộc sống làng chài gắn bó bền chặt với biển qua nhiều thế hệ và truyền thống lao động biển được cha ông gìn giữ, nối tiếp. Con người trong làng gắn bó, đùm bọc nhau như những mắt lưới và thể hiện chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng của làng

5

+ Con người làng biển hiện lên với sự bền bỉ, nhẫn nại trước sóng gió thiên nhiên.

+ Lao động vất vả giúp họ tạo dựng cuộc sống và nuôi dưỡng niềm hi vọng.

+ Lao động bền bỉ góp phần hình thành giá trị sống chân chính của con người.

+ Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người cần kiên trì, nỗ lực trong học tập và công việc. Chính sự nhẫn nại, không bỏ cuộc giúp con người vượt qua khó khăn và khẳng định ý nghĩa cuộc đời mình.