**Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.**

Bài thơ được viết theo thể **thơ tám chữ**.

---

**Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.**

* Nhịp thơ khá linh hoạt, thường ngắt nhịp **3/5**, **4/4** hoặc **2/3/3**.

* Nhịp điệu chậm, da diết, giàu cảm xúc, phù hợp với tâm trạng buồn đau, cô đơn của nhân vật trữ tình khi nói về tình yêu.

* Điệp khúc “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” lặp lại nhiều lần tạo âm hưởng ám ảnh, day dứt.

---

**Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.**

* **Đề tài:** Tình yêu đôi lứa.

* **Chủ đề:**

Bài thơ thể hiện những cung bậc cảm xúc đau khổ, cô đơn và mất mát trong tình yêu. Qua đó, Xuân Diệu cho thấy tình yêu luôn gắn với hi sinh, khát khao được đáp lại nhưng cũng đầy bất an, dễ dẫn đến tổn thương khi không được thấu hiểu và trân trọng.

---

**Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng trong văn bản.**

Hình ảnh tượng trưng em ấn tượng nhất là:

> “Và cảnh đời là sa mạc cô liêu”

Hình ảnh “sa mạc cô liêu” tượng trưng cho sự trống trải, lạnh lẽo và cô đơn của con người khi yêu mà không được đáp lại. Sa mạc vốn rộng lớn nhưng hoang vắng, thiếu sức sống, giống như tâm hồn của người đang chìm trong đau khổ vì tình yêu. Qua hình ảnh ấy, tác giả diễn tả sâu sắc cảm giác lạc lõng, mất phương hướng của những người “si tình”. Đồng thời, nó còn cho thấy quan niệm của Xuân Diệu: tình yêu là nhu cầu mãnh liệt của con người, nếu thiếu sự đồng cảm và yêu thương thì cuộc sống sẽ trở nên buồn tẻ, cô độc.

---

**Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?**

Bài thơ giúp em cảm nhận được sự mãnh liệt nhưng cũng rất mong manh của tình yêu. Tình yêu đem lại hạnh phúc, niềm vui nhưng cũng có thể khiến con người đau khổ, cô đơn khi không được đáp lại chân thành. Qua đó, em hiểu rằng trong tình yêu cần có sự thấu hiểu, trân trọng và sẻ chia giữa con người với nhau. Đồng thời, bài thơ còn khiến em thêm đồng cảm với những trái tim yêu chân thành, dám hi sinh vì tình cảm của mình.

**Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.**

Bài thơ được viết theo thể **thơ tám chữ**.

---

**Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.**

* Nhịp thơ khá linh hoạt, thường ngắt nhịp **3/5**, **4/4** hoặc **2/3/3**.

* Nhịp điệu chậm, da diết, giàu cảm xúc, phù hợp với tâm trạng buồn đau, cô đơn của nhân vật trữ tình khi nói về tình yêu.

* Điệp khúc “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” lặp lại nhiều lần tạo âm hưởng ám ảnh, day dứt.

---

**Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.**

* **Đề tài:** Tình yêu đôi lứa.

* **Chủ đề:**

Bài thơ thể hiện những cung bậc cảm xúc đau khổ, cô đơn và mất mát trong tình yêu. Qua đó, Xuân Diệu cho thấy tình yêu luôn gắn với hi sinh, khát khao được đáp lại nhưng cũng đầy bất an, dễ dẫn đến tổn thương khi không được thấu hiểu và trân trọng.

---

**Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng trong văn bản.**

Hình ảnh tượng trưng em ấn tượng nhất là:

> “Và cảnh đời là sa mạc cô liêu”

Hình ảnh “sa mạc cô liêu” tượng trưng cho sự trống trải, lạnh lẽo và cô đơn của con người khi yêu mà không được đáp lại. Sa mạc vốn rộng lớn nhưng hoang vắng, thiếu sức sống, giống như tâm hồn của người đang chìm trong đau khổ vì tình yêu. Qua hình ảnh ấy, tác giả diễn tả sâu sắc cảm giác lạc lõng, mất phương hướng của những người “si tình”. Đồng thời, nó còn cho thấy quan niệm của Xuân Diệu: tình yêu là nhu cầu mãnh liệt của con người, nếu thiếu sự đồng cảm và yêu thương thì cuộc sống sẽ trở nên buồn tẻ, cô độc.

---

**Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?**

Bài thơ giúp em cảm nhận được sự mãnh liệt nhưng cũng rất mong manh của tình yêu. Tình yêu đem lại hạnh phúc, niềm vui nhưng cũng có thể khiến con người đau khổ, cô đơn khi không được đáp lại chân thành. Qua đó, em hiểu rằng trong tình yêu cần có sự thấu hiểu, trân trọng và sẻ chia giữa con người với nhau. Đồng thời, bài thơ còn khiến em thêm đồng cảm với những trái tim yêu chân thành, dám hi sinh vì tình cảm của mình.

**Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ ở phần Đọc hiểu.**

Bài thơ *Khán “Thiên gia thi” hữu cảm* của Hồ Chí Minh thể hiện quan niệm tiến bộ về thơ ca của người chiến sĩ cách mạng. Hai câu thơ đầu khái quát đặc điểm của thơ xưa: thường hướng tới vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như “sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong”. Phép liệt kê vừa gợi nên vẻ đẹp cổ điển, thơ mộng của thi ca phương Đông, vừa cho thấy sự am hiểu sâu sắc của tác giả đối với văn học cổ. Tuy nhiên, nếu thơ xưa thiên về cảm hứng thưởng ngoạn thì hai câu cuối đã thể hiện tư tưởng mới mẻ của thơ hiện đại: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết”. “Thép” ở đây là tinh thần chiến đấu, là ý chí cách mạng và trách nhiệm đối với dân tộc. Theo tác giả, người nghệ sĩ không thể đứng ngoài cuộc sống mà phải “biết xung phong”, dùng ngòi bút làm vũ khí phục vụ nhân dân và đất nước. Với cấu tứ chặt chẽ, ngôn ngữ hàm súc và giọng điệu mạnh mẽ, bài thơ đã thể hiện rõ quan niệm nghệ thuật tiến bộ của Hồ Chí Minh: thơ ca phải gắn với cuộc đời và thời đại.

---

**Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc ở giới trẻ hiện nay.**

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại hội nhập và phát triển, văn hóa truyền thống dân tộc vẫn luôn là cội nguồn làm nên bản sắc riêng của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, những giá trị văn hóa được hình thành và bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử không chỉ là niềm tự hào mà còn là “hồn cốt” dân tộc. Vì vậy, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ hiện nay là vấn đề vô cùng quan trọng.

Văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần tốt đẹp được cha ông lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó có thể là tiếng Việt, áo dài, lễ hội dân gian, làn điệu dân ca, phong tục tập quán, tinh thần yêu nước, lòng hiếu thảo, đạo lí “uống nước nhớ nguồn”… Những giá trị ấy góp phần tạo nên bản sắc riêng của dân tộc Việt Nam giữa thế giới rộng lớn. Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống chính là bảo vệ cội nguồn và khẳng định bản lĩnh dân tộc trong thời đại mới.

Trong xã hội hiện nay, nhiều bạn trẻ đã có ý thức tích cực trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc. Nhiều người yêu thích mặc áo dài trong các dịp lễ, quảng bá ẩm thực Việt Nam trên mạng xã hội, tìm hiểu lịch sử dân tộc hay tham gia các hoạt động bảo tồn di sản văn hóa. Không ít bạn trẻ đã góp phần đưa nghệ thuật truyền thống như chèo, cải lương, hát xẩm đến gần hơn với công chúng bằng những hình thức sáng tạo, hiện đại. Điều đó cho thấy thế hệ trẻ đang ngày càng quan tâm hơn đến giá trị văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, vẫn còn một bộ phận giới trẻ thờ ơ với truyền thống. Có người sính ngoại, chạy theo lối sống thực dụng mà xem nhẹ những giá trị văn hóa của dân tộc. Một số bạn thiếu hiểu biết về lịch sử, ngại sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng hoặc có hành vi làm tổn hại đến di tích lịch sử, văn hóa. Những biểu hiện ấy khiến bản sắc văn hóa dân tộc đứng trước nguy cơ bị mai một.

Nguyên nhân của thực trạng trên xuất phát từ nhiều phía. Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và văn hóa ngoại nhập khiến giới trẻ dễ bị cuốn theo những xu hướng mới. Bên cạnh đó, việc giáo dục truyền thống ở gia đình và nhà trường đôi khi còn khô khan, chưa tạo được sự hứng thú cho học sinh. Một số người trẻ cũng chưa ý thức đầy đủ vai trò và trách nhiệm của mình đối với việc bảo tồn văn hóa dân tộc.

Để giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, trước hết mỗi người trẻ cần chủ động tìm hiểu lịch sử, phong tục, nghệ thuật và lối sống đẹp của dân tộc. Chúng ta cần biết trân trọng tiếng Việt, giữ gìn những nét đẹp trong giao tiếp, ứng xử và tích cực tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Đồng thời, giới trẻ cũng cần tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách chọn lọc, tránh lối sống lai căng, đánh mất bản sắc. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tăng cường giáo dục truyền thống bằng những hình thức sinh động, gần gũi để khơi dậy tình yêu văn hóa dân tộc trong thế hệ trẻ.

Là học sinh, em nhận thức rằng việc giữ gìn văn hóa truyền thống không phải điều gì quá lớn lao mà bắt đầu từ những hành động nhỏ: kính trọng ông bà cha mẹ, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, tìm hiểu lịch sử dân tộc và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Khi mỗi người trẻ biết nâng niu và phát huy những giá trị tốt đẹp của cha ông, văn hóa Việt Nam sẽ luôn được gìn giữ và tỏa sáng trong thời đại mới.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (mỗi câu 7 chữ, gồm 4 câu).

Câu 2. Xác định luật của bài thơ.

Bài thơ làm theo luật bằng của thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

• Chữ cuối các câu 1, 2, 4 gieo vần bằng: mỹ – phong – phong.
• Kết cấu hài hòa, ngắn gọn, cô đọng theo đặc trưng thơ Đường luật.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ mà em ấn tượng trong bài thơ.

Biện pháp tu từ em ấn tượng nhất là liệt kê trong câu thơ:

“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”
(Núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió)

Tác dụng:

• Gợi ra hàng loạt hình ảnh thiên nhiên quen thuộc, đẹp đẽ trong thơ ca cổ điển phương Đông.
• Làm nổi bật đặc điểm của thơ xưa: thường hướng đến vẻ đẹp thiên nhiên, mang tính lãng mạn, thanh nhã.
• Đồng thời, phép liệt kê còn tạo nhạc điệu hài hòa, giàu chất thơ và giúp người đọc cảm nhận được vốn hiểu biết sâu rộng của tác giả về thơ ca cổ.

Câu 4. Theo em, vì sao tác giả lại cho rằng “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết, / Thi gia dã yếu hội xung phong.”?

Tác giả cho rằng thơ hiện đại cần có “thép” vì thơ ca không chỉ để ngắm cảnh hay bộc lộ cảm xúc cá nhân mà còn phải gắn với cuộc sống, với nhiệm vụ đấu tranh của dân tộc.

• “Thép” tượng trưng cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng, lòng yêu nước và sức mạnh đấu tranh chống áp bức.
• Trong hoàn cảnh đất nước đang đau thương, nhân dân lầm than dưới ách thực dân phong kiến, người nghệ sĩ không thể đứng ngoài cuộc.
• Vì thế, “nhà thơ cũng phải biết xung phong”, tức là phải có trách nhiệm với thời đại, dùng thơ văn làm vũ khí tinh thần phục vụ cách mạng và cổ vũ con người hành động.

Qua đó thể hiện quan niệm tiến bộ của tác giả: thơ ca phải kết hợp giữa giá trị nghệ thuật và giá trị chiến đấu.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ.

Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, rõ ràng theo kiểu đối lập – chuyển ý:

• Hai câu đầu nói về đặc điểm của thơ xưa: thiên về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên.
• Hai câu sau chuyển sang quan niệm về thơ hiện đại: thơ phải có tinh thần chiến đấu, người làm thơ phải gắn bó với cuộc đời và cách mạng.

Cách cấu tứ ấy tạo nên sự so sánh giữa thơ cổ và thơ hiện đại, từ đó làm nổi bật tư tưởng nghệ thuật mới mẻ của tác giả: thơ ca cần hướng đến cuộc sống và phục vụ con người, dân tộc.

Câu 1

Di tích lịch sử là những dấu ấn quý giá của dân tộc, lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và truyền thống tốt đẹp của cha ông. Vì vậy, việc bảo tồn các di tích lịch sử hiện nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trước hết, bảo tồn di tích giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc, từ đó bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Những địa danh như Văn Miếu – Quốc Tử Giám hay Vạn Lý Trường Thành không chỉ là công trình kiến trúc mà còn là chứng nhân của lịch sử. Bên cạnh đó, việc giữ gìn di tích còn góp phần phát triển du lịch, thúc đẩy kinh tế và quảng bá hình ảnh đất nước ra thế giới. Tuy nhiên, hiện nay nhiều di tích đang bị xuống cấp do tác động của thời gian và ý thức kém của con người như xả rác, vẽ bậy, phá hoại công trình. Vì vậy, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ di sản bằng những hành động thiết thực như giữ gìn vệ sinh, tuyên truyền về giá trị của di tích và tích cực tham gia các hoạt động bảo tồn. Bảo vệ di tích lịch sử chính là gìn giữ linh hồn và bản sắc của dân tộc cho mai sau. Câu 2

Bài thơ *“Đồng dao cho người lớn”* của Nguyễn Trọng Tạo là một tác phẩm giàu chất triết lí và cảm xúc. Qua những hình ảnh đối lập cùng giọng điệu vừa hồn nhiên vừa suy tư, nhà thơ đã thể hiện cái nhìn sâu sắc về cuộc đời và con người trong xã hội hiện đại.

Ngay từ nhan đề *“Đồng dao cho người lớn”*, tác giả đã tạo nên một nét độc đáo. “Đồng dao” vốn là những bài hát dân gian dành cho trẻ em với âm điệu giản dị, hồn nhiên. Nhưng ở đây, nhà thơ lại viết cho “người lớn” — những con người đã trải qua nhiều biến động, mất mát và suy tư của cuộc đời. Nhan đề gợi cảm giác vừa quen thuộc vừa mới lạ, báo hiệu những triết lí sâu sắc sẽ được thể hiện bằng ngôn ngữ giản đơn.

Xuyên suốt bài thơ là những nghịch lí và đối lập của cuộc sống. Tác giả mở đầu bằng hai câu thơ giàu ám ảnh:

> “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi

> có con người sống mà như qua đời”

Hình ảnh “cánh rừng chết vẫn xanh” gợi những kí ức đẹp đẽ, dù thời gian có thể tàn phá mọi thứ nhưng trong tâm hồn con người vẫn còn nguyên những giá trị không thể mất đi. Trái lại, “con người sống mà như qua đời” là lời nhắc nhở đầy chua xót về lối sống vô cảm, mất đi ý nghĩa tinh thần của con người hiện đại.

Những câu thơ tiếp theo tiếp tục phản ánh nhiều nghịch cảnh của đời sống:

> “có câu trả lời biến thành câu hỏi

> có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới”

Nhà thơ cho thấy cuộc đời không phải lúc nào cũng rõ ràng, đúng sai đôi khi bị đảo lộn. Con người có thể sống trong ảo tưởng, nhầm lẫn giữa hạnh phúc và sai lầm. Những hình ảnh thơ ngắn gọn nhưng chứa đựng nhiều suy tư về đạo đức và nhân sinh.

Bài thơ còn thể hiện niềm thương cảm đối với những số phận bất hạnh:

> “có cha có mẹ có trẻ mồ côi

> có cả đất trời mà không nhà cửa”

Dù xã hội vẫn còn gia đình, tình thương và sự đủ đầy, vẫn có những con người cô đơn, thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần. Qua đó, tác giả bộc lộ sự trăn trở trước những bất công của cuộc sống.

Đặc biệt, trong dòng chảy nhiều nghịch lí ấy, nhà thơ vẫn nhận ra vẻ đẹp bền vững của cuộc đời:

> “mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ

> mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió”

Điệp từ “vẫn” được lặp lại nhiều lần như khẳng định sức sống mãnh liệt của thiên nhiên và con người. Dẫu cuộc sống có nhiều biến động, dòng sông vẫn chảy, cỏ vẫn xanh, tâm hồn con người vẫn hướng tới tự do và khát vọng sống. Đó chính là niềm tin, là tinh thần lạc quan mà tác giả gửi gắm.

Khép lại bài thơ là câu thơ giàu chất triết lí:

> “có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi.”

Thời gian trôi nhanh như một cái chớp mắt. Câu thơ khiến người đọc suy ngẫm về sự ngắn ngủi của đời người để biết trân trọng hiện tại và sống ý nghĩa hơn.

Về nghệ thuật, bài thơ gây ấn tượng bởi thể thơ tự do với nhịp điệu linh hoạt. Điệp cấu trúc “có…”, “mà…” được lặp đi lặp lại tạo âm hưởng như lời đồng dao, vừa gần gũi vừa da diết. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng giàu tính biểu tượng và triết lí. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh đối lập: sống – chết, vui – buồn, có – không… để làm nổi bật những nghịch lí của cuộc đời. Giọng thơ nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, giàu suy tư.

*“Đồng dao cho người lớn”* không chỉ phản ánh những mặt đối lập của cuộc sống mà còn gửi gắm niềm tin vào sức sống và giá trị tinh thần của con người. Bài thơ giúp người đọc nhận ra rằng giữa bao biến động, con người cần biết yêu thương, sống chân thành và trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc đời.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin.

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là: Vạn Lý Trường Thành — công trình kiến trúc nổi tiếng của Trung Quốc cùng những sự thật, đặc điểm và bí ẩn xoay quanh công trình này.

Câu 3.
Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản là dữ liệu thứ cấp, vì được tổng hợp từ các nguồn nghiên cứu, thống kê và tài liệu khác.

Ví dụ:
“Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất.”
→ Đây là dữ liệu được trích dẫn từ tổ chức khác chứ không phải do tác giả trực tiếp khảo sát.

Câu 4.

• Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: hình ảnh Vạn Lý Trường Thành.
• Tác dụng:
• • Giúp người đọc hình dung rõ hơn về công trình được nhắc tới.
  • Tăng tính trực quan, sinh động và hấp dẫn cho văn bản.
  • Làm cho thông tin trở nên chân thực, thuyết phục hơn.

Câu 5.
Văn bản giúp em hiểu thêm nhiều điều thú vị về Vạn Lý Trường Thành — một công trình kiến trúc vĩ đại của nhân loại. Qua đó, em cảm nhận được tài năng, sức lao động phi thường của con người thời cổ đại cũng như giá trị lịch sử to lớn của công trình này. Đồng thời, văn bản cũng gợi cho em ý thức cần bảo tồn, gìn giữ các di sản văn hóa thế giới trước sự tàn phá của thời gian và con người.

Câu 1.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật bằng “ông già”, “lão Goriot”, “Eugène”…).

Câu 2.
Đề tài của văn bản là bi kịch tình phụ tử và sự bạc bẽo của con cái trong xã hội, thể hiện nỗi đau của một người cha hết lòng yêu thương con nhưng bị chính con ruồng bỏ.

Câu 3.
Lời nói của lão Goriot gợi lên nỗi đau đớn tột cùng của một người cha khi không được đáp lại tình yêu thương. Hình ảnh “luôn thấy khát nhưng không bao giờ được uống” là ẩn dụ cho khao khát được yêu thương, được quan tâm nhưng mãi không được thỏa mãn. Qua đó, ta cảm nhận được tình cha sâu nặng, bền bỉ, hi sinh vô điều kiện. Đồng thời, lời dặn “phải yêu quý cha mẹ” như một lời nhắn nhủ thấm thía, thức tỉnh mỗi người về đạo làm con: hãy biết trân trọng, yêu thương cha mẹ khi còn có thể, bởi khi mất đi rồi sẽ không thể bù đắp được nữa.

Câu 4.
Lão Goriot khao khát gặp các con ngay sau khi nguyền rủa, mắng chửi chúng vì tình phụ tử trong lão quá lớn, lấn át cả sự giận dữ. Những lời nguyền rủa chỉ là biểu hiện của nỗi đau bị tổn thương, còn bản chất sâu xa vẫn là tình yêu thương vô điều kiện dành cho con. Dù bị đối xử tệ bạc, lão vẫn mong được nhìn thấy con lần cuối, được chạm vào chúng trước khi chết. Điều này cho thấy tình cha thiêng liêng, vị tha đến mức quên cả bản thân.

Câu 5.
Tình cảnh cuối đời của lão Goriot vô cùng bi thảm và đáng thương. Lão chết trong cô đơn, đau đớn, không có các con bên cạnh dù cả đời đã hi sinh vì chúng. Về vật chất, lão nghèo túng; về tinh thần, lão bị bỏ rơi, tuyệt vọng. Cái chết của lão không chỉ là kết thúc của một số phận mà còn là lời tố cáo sâu sắc xã hội thực dụng, nơi tình thân bị đồng tiền làm băng hoại. Đồng thời, đó cũng là lời cảnh tỉnh về đạo lí làm người, đặc biệt là bổn phận của con cái đối với cha mẹ.

Câu 1.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật bằng “ông già”, “lão Goriot”, “Eugène”…).

Câu 2.
Đề tài của văn bản là bi kịch tình phụ tử và sự bạc bẽo của con cái trong xã hội, thể hiện nỗi đau của một người cha hết lòng yêu thương con nhưng bị chính con ruồng bỏ.

Câu 3.
Lời nói của lão Goriot gợi lên nỗi đau đớn tột cùng của một người cha khi không được đáp lại tình yêu thương. Hình ảnh “luôn thấy khát nhưng không bao giờ được uống” là ẩn dụ cho khao khát được yêu thương, được quan tâm nhưng mãi không được thỏa mãn. Qua đó, ta cảm nhận được tình cha sâu nặng, bền bỉ, hi sinh vô điều kiện. Đồng thời, lời dặn “phải yêu quý cha mẹ” như một lời nhắn nhủ thấm thía, thức tỉnh mỗi người về đạo làm con: hãy biết trân trọng, yêu thương cha mẹ khi còn có thể, bởi khi mất đi rồi sẽ không thể bù đắp được nữa.

Câu 4.
Lão Goriot khao khát gặp các con ngay sau khi nguyền rủa, mắng chửi chúng vì tình phụ tử trong lão quá lớn, lấn át cả sự giận dữ. Những lời nguyền rủa chỉ là biểu hiện của nỗi đau bị tổn thương, còn bản chất sâu xa vẫn là tình yêu thương vô điều kiện dành cho con. Dù bị đối xử tệ bạc, lão vẫn mong được nhìn thấy con lần cuối, được chạm vào chúng trước khi chết. Điều này cho thấy tình cha thiêng liêng, vị tha đến mức quên cả bản thân.

Câu 5.
Tình cảnh cuối đời của lão Goriot vô cùng bi thảm và đáng thương. Lão chết trong cô đơn, đau đớn, không có các con bên cạnh dù cả đời đã hi sinh vì chúng. Về vật chất, lão nghèo túng; về tinh thần, lão bị bỏ rơi, tuyệt vọng. Cái chết của lão không chỉ là kết thúc của một số phận mà còn là lời tố cáo sâu sắc xã hội thực dụng, nơi tình thân bị đồng tiền làm băng hoại. Đồng thời, đó cũng là lời cảnh tỉnh về đạo lí làm người, đặc biệt là bổn phận của con cái đối với cha mẹ.

Câu 1

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ của Nguyễn Quang Thiều hiện lên đầy ám ảnh và xót xa. Đó là những người đàn bà lam lũ với “ngón chân xương xẩu, móng dài và đen”, gợi lên sự khắc nghiệt của cuộc sống mưu sinh nơi sông nước. Họ xuất hiện trong tư thế quen thuộc: “xuống gánh nước sông”, lặp đi lặp lại qua năm tháng, như một vòng đời không lối thoát. Hình ảnh “một bàn tay bám vào đầu đòn gánh bé bỏng chơi vơi / bàn tay kia bám vào mây trắng” vừa tả thực vừa mang tính biểu tượng: một bên là thực tại nặng nề, một bên là khát vọng mong manh vươn tới điều tốt đẹp. Người phụ nữ không chỉ gánh nước mà còn gánh cả cuộc đời, gánh trách nhiệm gia đình và số phận. Họ âm thầm, bền bỉ, chịu đựng nhưng cũng đầy khát khao, dù ước mơ dường như xa vời. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc trước cuộc sống cơ cực và sự lặp lại nghiệt ngã của số phận người phụ nữ qua nhiều thế hệ.

Câu 2

Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, hội chứng “burnout” – trạng thái kiệt sức về thể chất, tinh thần và cảm xúc – đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt trong giới trẻ. Đây không chỉ là sự mệt mỏi thông thường mà là hệ quả của việc làm việc, học tập kéo dài trong căng thẳng, thiếu cân bằng và không được phục hồi đúng cách.

Burnout thường biểu hiện qua cảm giác chán nản, mất động lực, giảm hiệu suất và thậm chí là hoài nghi chính bản thân mình. Nhiều bạn trẻ ngày nay phải đối mặt với áp lực từ học tập, công việc, kỳ vọng gia đình và cả sự so sánh trên mạng xã hội. Họ luôn bị cuốn vào vòng xoáy phải “giỏi hơn”, “thành công sớm hơn”, từ đó dễ rơi vào trạng thái quá tải. Khi không còn thời gian nghỉ ngơi hay chăm sóc bản thân, năng lượng dần cạn kiệt, dẫn đến burnout.

Nguyên nhân của tình trạng này không chỉ đến từ môi trường bên ngoài mà còn từ chính nội tại mỗi người. Nhiều bạn trẻ đặt ra tiêu chuẩn quá cao, cầu toàn, hoặc sợ thất bại nên luôn ép mình phải cố gắng không ngừng nghỉ. Bên cạnh đó, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, thiếu khả năng cân bằng giữa công việc và cuộc sống cũng góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề.

Hậu quả của burnout là rất đáng lo ngại. Nó không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả học tập, làm việc mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần, có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm. Khi kéo dài, burnout còn làm giảm chất lượng cuộc sống và khiến người trẻ mất phương hướng.

Để hạn chế tình trạng này, trước hết mỗi người cần học cách lắng nghe bản thân, nhận ra giới hạn của mình và cho phép mình nghỉ ngơi. Việc xây dựng lối sống cân bằng, phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập, làm việc và thư giãn là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, cần thay đổi quan niệm về thành công, không nên chạy theo những tiêu chuẩn áp đặt từ bên ngoài. Gia đình và xã hội cũng cần tạo môi trường tích cực, giảm áp lực và khuyến khích sự phát triển lành mạnh của người trẻ.

Burnout không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là lời cảnh báo rằng con người đang vượt quá giới hạn chịu đựng của mình. Nhận diện và đối diện với nó một cách đúng đắn sẽ giúp giới trẻ tìm lại sự cân bằng, từ đó sống và phát triển bền vững hơn trong cuộc sống hiện đại.

Câu 1

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ của Nguyễn Quang Thiều hiện lên đầy ám ảnh và xót xa. Đó là những người đàn bà lam lũ với “ngón chân xương xẩu, móng dài và đen”, gợi lên sự khắc nghiệt của cuộc sống mưu sinh nơi sông nước. Họ xuất hiện trong tư thế quen thuộc: “xuống gánh nước sông”, lặp đi lặp lại qua năm tháng, như một vòng đời không lối thoát. Hình ảnh “một bàn tay bám vào đầu đòn gánh bé bỏng chơi vơi / bàn tay kia bám vào mây trắng” vừa tả thực vừa mang tính biểu tượng: một bên là thực tại nặng nề, một bên là khát vọng mong manh vươn tới điều tốt đẹp. Người phụ nữ không chỉ gánh nước mà còn gánh cả cuộc đời, gánh trách nhiệm gia đình và số phận. Họ âm thầm, bền bỉ, chịu đựng nhưng cũng đầy khát khao, dù ước mơ dường như xa vời. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc trước cuộc sống cơ cực và sự lặp lại nghiệt ngã của số phận người phụ nữ qua nhiều thế hệ.

Câu 2

Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, hội chứng “burnout” – trạng thái kiệt sức về thể chất, tinh thần và cảm xúc – đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt trong giới trẻ. Đây không chỉ là sự mệt mỏi thông thường mà là hệ quả của việc làm việc, học tập kéo dài trong căng thẳng, thiếu cân bằng và không được phục hồi đúng cách.

Burnout thường biểu hiện qua cảm giác chán nản, mất động lực, giảm hiệu suất và thậm chí là hoài nghi chính bản thân mình. Nhiều bạn trẻ ngày nay phải đối mặt với áp lực từ học tập, công việc, kỳ vọng gia đình và cả sự so sánh trên mạng xã hội. Họ luôn bị cuốn vào vòng xoáy phải “giỏi hơn”, “thành công sớm hơn”, từ đó dễ rơi vào trạng thái quá tải. Khi không còn thời gian nghỉ ngơi hay chăm sóc bản thân, năng lượng dần cạn kiệt, dẫn đến burnout.

Nguyên nhân của tình trạng này không chỉ đến từ môi trường bên ngoài mà còn từ chính nội tại mỗi người. Nhiều bạn trẻ đặt ra tiêu chuẩn quá cao, cầu toàn, hoặc sợ thất bại nên luôn ép mình phải cố gắng không ngừng nghỉ. Bên cạnh đó, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, thiếu khả năng cân bằng giữa công việc và cuộc sống cũng góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề.

Hậu quả của burnout là rất đáng lo ngại. Nó không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả học tập, làm việc mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần, có thể dẫn đến lo âu, trầm cảm. Khi kéo dài, burnout còn làm giảm chất lượng cuộc sống và khiến người trẻ mất phương hướng.

Để hạn chế tình trạng này, trước hết mỗi người cần học cách lắng nghe bản thân, nhận ra giới hạn của mình và cho phép mình nghỉ ngơi. Việc xây dựng lối sống cân bằng, phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập, làm việc và thư giãn là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, cần thay đổi quan niệm về thành công, không nên chạy theo những tiêu chuẩn áp đặt từ bên ngoài. Gia đình và xã hội cũng cần tạo môi trường tích cực, giảm áp lực và khuyến khích sự phát triển lành mạnh của người trẻ.

Burnout không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là lời cảnh báo rằng con người đang vượt quá giới hạn chịu đựng của mình. Nhận diện và đối diện với nó một cách đúng đắn sẽ giúp giới trẻ tìm lại sự cân bằng, từ đó sống và phát triển bền vững hơn trong cuộc sống hiện đại.