Câu 1

" Quê hương" hai từ này có lẽ luôn tồn tại trong mỗi chúng ta. Quê hương là nơi gắn liền với kí ức tuổi thơ của mỗi người . Là nơi chứng kiến chúng ta lớn lên trong năm tháng . Hình ảnh quê hương luôn ghim sâu vào kí ức mỗi người chúng ta . Khung cảnh bình dị , mộc mạc cũng không khí trong lành . Cũng với những ngồi nhà đậm chất cổ xưa . Cảnh đêm chốn quê thường tĩnh lặng , nên ta có thể nghe được những âm thanh xung quanh dù chỉ là nhỏ nhất . Âm thanh của những chiếc lá rơi ở bên hàng dậu , những tiếng cót két của chiếc võng trong gian nhà nhỏ giữa đêm vắng tĩnh mịch là lặng như tờ những âm thanh như vậy sẽ không được tìm thấy ở trên thành phố náo nhiệt . Đầu thềm con chó ngủ lơ mơ ,ông lão nằm giữa sân , tàu cau thấp thoáng dưới ánh trăng và dưới chân là con mèo nằm cuộc tròn . Một bức tranh thật ảm đạm , chân chất và bình dị đậm chất khung cảnh làng quê . Đây chính là hình ảnh luôn được khắc ghi sâu thẳm trong mỗi con người của chúng ta , Dù đi ngược hay về xuôi , dù chúng ta có đi đâu để định cư và sinh sống thì chúng ta đừng quên hình ảnh quê hương gắn liền với tuổi thơ và quá trình trưởng thành và lớn lên của mỗi con người chúng ta

Câu 2

Tuổi trẻ có lẽ là quãng thời gian đẹp nhất của mỗi người . Độ tuổi luôn tràn đầy nhiệt huyết , khát vọng , lý tưởng sống của mỗi người . Trong xã hội hiện nay đầy biến động , tuổi trẻ không chỉ đứng trước vô vàn cơ hội mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức khác nhau . Tuy nhiên , nếu vượt lên tất cả sự cố gắng và nỗ lực hết mình của ngày hôm nay sẽ trờ thành biểu tượng đại diện cho tinh thần vượt khó , dám sống và dám ước mơ

Chúng ta sẽ không khó bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ nỗ lực học ngày học đêm , làm thêm nhiều nghề , khởi nghiệp từ con số 0 .bất chấp mọi ánh nhìn hay sự hoài nghi từ mọi người . Họ không chờ đợi cơ hội đến , họ tự tạo ra cơ hội bằng sự nỗ lực ngày đêm của họ . Xuất phát điểm của mọi người tuy khác nhau , những thế hệ trẻ đều có một điểm chung là sự nỗ lực , cố gắng và phấn đấu .

Thành công thì thường không đến dễ dàng . Sự nỗ lực không phải lúc nào cũng được đền đáp . Thế nhưng trong hành trình gian nan ấy , chúng ta những thế hệ trẻ luôn học cách trường thành , sống có trách nhiệm hơn và biết kiên trì . Thế hệ trẻ hiện nay cũng ý thức rõ hơn về vai trò của mình với cộng đồng , tham gia thiện nguyện , bảo về mội trường và lan tỏa năng lượng sống tích cực cho mọi người xung quanh . Tuy nhiên , cũng nhìn nhận lại thực tế , áp lực từ thành công nhiều khi khiến tuổi trẻ kiệt sức , chán nản và rất dễ bỏ cuộc . Nhiều lúc , chúng ta luôn nhìn thành công của người khác mà so sánh với chính mình . Mỗi người trong chúng ta đều có một con đường đi của riêng mình , Trong hành trình trưởng thành của mỗi người trẻ chúng ta đều phải đi qua những quãng đường nó sẽ khiến cho chúng ta cảm thấy kiệt sức và muốn bỏ cuộc . Nhưng sự nỗ lực sẽ là bánh xe giúp cho bạn đi nhanh hơn trên con đường này . Sự nỗ lực không phải lúc nào cũng dễ dàng . Có lúc bạn sẽ thấy mệt mỏi hay là thất bại . Nhưng chính những thử thách đó khiến cho bạn trưởng thành hơn và hoàn thiện bản thân mình hơn

Hiện nay có rất nhiều người thành công ở độ tuổi rất trẻ , họ không ngững nỗ lực , phấn đấu để đạt được những thành công đó . Họ mang lại giá trị và lan tỏa năng lượng của mình đến mọi người xung quanh . " Mình leo lên đỉnh núi không phải để thế giới ngắm mình , mình leo lên đỉnh núi là để ngắm toàn thế giới " câu nói truyền động lực khiến cho bản thân tôi không bỏ cuộc và luôn nỗ lực mỗi khi nản chí . Chúc cho chúng ta những thế hệ trẻ tràn đầy khát vọng , luôn mang trong mình ngọn lửa nhiệt huyết không bao giờ tắt , không được gục ngã trước bất kì khó khăn hay thất bại nào , khó khăn hay thất bại cũng là bước đệm khiến cho chúng ta bước đến ngưỡng cửa trưởng thành nhanh hơn.

Câu 1

Đoạn văn trên được kể chuyện theo ngôi thứ 3

Câu 2

-Chi tiết cách ứng xử chị Bớt Dương trong đoạn văn cho thấy chị không giận mẹ mặc dù đã từng bị mẹ phân biệt đối xử

* Thấy mẹ đem quần áo đến , bớt Dương rất mừng

* Khi mà mẹ buột miệng nói câu ân hận thì Bớt Dương đã an ủi mẹ , và động viên mẹ không nghĩ nhiều nữa

Câu 3

Qua đoạn văn trên cho thấy chị Bớt Dương và một người con hiếu thảo , mặc dù đã từng bị mẹ phân biệt đối xử và bị mẹ ghét bỏ nhưng không vì thế mà cô bỏ rơi người mẹ của mình lúc bà gặp biến cố

Câu 4

Hành động ôm lấy vai mẹ và nói câu nói đó được mang ý nghĩa động viên và an ủi mẹ của mình trước sự ân hận về những hành động bà đã làm với cô trước kia

Câu 5

Sau khi đọc văn bản trên , tôi đã thấy được một điều " Tình mẫu tử là điều thiêng liêng nhất ". Ba mẹ của chúng ta dù có ra sao đi nữa , có đối xử với mình như thế nào đi nữa thì họ vẫn là ba mẹ của chúng ta . Vẫn là đấng sinh thành và dưỡng dục chúng ta nên người . Khi ba mẹ có làm điều gì sai trai hay sai lầm với chúng ta thì chúng ta không nên chán ghét hay ruồng bỏ họ , việc chúng ta nên làm là chỉ ra sai lầm để ba mẹ biết và sửa đổi . Đấng sinh thành nào cũng luôn yêu thương con của họ , chỉ là nhiều lúc họ không biết cách thể hiện đối với con cái của mình

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .

Câu 1

Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thu hút sự quan tâm của toàn xã hội . Môi trường không chỉ là không gian sống của con người , sinh vật mà còn là nơi chưa những nguồn tài nguyên quý báu mà cần phải gìn giữ . Tuy nhiên hiện nay chúng ta mặc nhiên lấy chúng đi sử dụng mà không biết trả lại dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái. Đa số chúng ta ai cũng đang trải qua cuộc sống bình thường ở trong môi mà ít khi chú ý đến môi trường xung quanh ta . Hiện nay con người chúng ta luôn khai thác tài nguyên môi trường một cách quá mức , tác động mạnh mẽ đến sự vẹn toàn nó , biến đổi môi trường tự nhiên dẫn đến sự ô nhiễm nặng nề . Thật lòng mà nói , con tin của tôi đã tan vỡ khi nhìn thấy thiên nhiên đang trải qua nhiều vấn đề mà tất cả là do hành vi vô trách nhiệm của mỗi chúng ta . Và tôi cảm thấy đây là lúc chúng ta cần hành động nhiều lên và ít nói hơn . Bởi vì hành động có thể giết chết hoặc giải cứu thiên nhiên . Ngăn chặn và bảo vệ tốt hơn ăn năn và sửa chữa , tôi nghĩ đây là điều mà mọi người lên làm . Vấn đề ô nhiễm môi trường không phải dễ giải quyết , nhưng chỉ cần sự chung tay đồng lòng của cả xã hội. Chúng ta hãy nhận thức để giữ cho môi trường xanh sách đẹp hơn

Câu 2

Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn , một nhà trí thức Nho học lỗi lạc của nước ta . Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm người ta nhớ đến phong cách thơ mang đậm chất triết lý , giáo huấn , ngợi ca chí khí và thú thanh nhàn của kẻ sĩ , đồng thời phê phán những điều xấu xa trong xã hội . Một minh chứng tiêu biểu cho phong cách đó chính là bài thơ Nhàn . Bài thơ chính là lời tuyên ngôn cho một quan niệm sống giữa thời đại xã hội phong kiến khủng khoảng . Đó là lối sống nhàn , thanh cao , hòa hợp với thiên nhiên và vượt lên cái tầm thường xấu xa của cuộc sống bon chen , danh lợi . Nhàn cũng như là một lời tâm sự nhẹ nhàng mà sâu sắc về quan niệm sống của nhà Nho Nguyễn Bỉnh Khiêm .

Mở đầu bài thơ là bức tranh phản ánh cuộc sống nhà nhã , ung dung tự tại của tác giả

" Một mai , một cuốc , một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào "

Tác giả đã sử dụng điệp từ kết hợp với cách ngứt nhịp 2/2/3 trong câu thơ đầu đã diễn tả được phong thái ung dung , nhàn dỗi , của kẻ thi sĩ khi về thôn quê. Hiện ra trước mắt người đọc là một lão nông tri điền với những công việc bình dị hàng ngày , làm bạn với những dụng cụ nhà nông . Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa được những cái bình dị vào thơ ca chứ không chỉ là những điển tích , điển cố đã cũ trờ thành mẫu mực của thơ Đường . Cuộc sống lao động được miêu tả rõ nét là như vậy nhưng không gợi lên những cảm giác mệt mỏi khổ cực thay vào đó là sự ung dung , là niềm vui của nhà thơ . Như vậy hai câu thơ đầu trong bài thơ gợi đến cái nhàn trong công việc sâu hơn nữa đó chính là cái nhàn trong nội tâm thế .

Nếu như hai câu đầu trong bài đưa đến cho người đọc tâm thế nhàn của một kẻ thi sĩ thì hai câu thơ sau lại dẫn người ta tới một khía cạnh khác của cái nhàn : đó là nhàn trong sự lựa chọn

" Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn lao xao "

Ta muốn sống ở nơi vắng vẻ hay chính là tìm đến chốn thiên nhiên thuần khiết để sống tự do , an yên , để giữ cho tâm hồn thảnh thơi . Đó không phải là lánh đời , là xuất thế mà đó là làm những điều mình thích để rũ sạch bụi trần . Người đến chốn lao xao hay chính là nơi quan trường , là nơi con người chạy đua , tranh giành về quyền lợi , vật chất tiền tài . Vì những quyền lợi đó mà con người sẵn sàng làm những việc trái với luân thường đạo lí để đạt được mục tiêu của riêng mình . Nguyễn Bình Khiêm tự nhận mình là "dại" còn cho người là " khôn" vì dại - khôn vốn dĩ đã đối lập nhau mà những lựa chọn còn trái ngược nhau . Dại -khôn đã nhiều lần được Trạng Trình nói tới trong thơ của mình như một cách nói người đầy ẩn í và sâu sắc lại pha chút mỉa mai

" Thu ăn măng trúc , đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen , hạ tắm ao

Rượu đến bóng cây ta hãy uống

Nhìn xem phú quý tự chiêm bao "

Khác hẳn với lối hưởng thụ vật chất đắm mình trong vinh hoa . Nguyễn Bình Khiêm đã tận dụng hưởng thụ những ưu đãi thiên nhiên ban tặng . Bốn mùa quanh năm tác giả luôn tìm ra được những " đặc sản" của mỗi mùa . Tác giả đã khiến cho người đọc cảm nhận được tác giả sống rất thanh thản , hòa hợp với thiên nhiên tận hưởng mọi vẻ đẹp vốn có của đất trời mà không bon chen . Đặt mình vào hoàn cảnh bấy giờ thì ta có thể thấy được lối sống tích cực an nhàn . " Rượu đến bóng cây ta hãy uống , nhìn xem phú quý tựa chiêm bao " qua hai câu này thể hiện tầm nhìn của một vị hiền triết . Đối với Nguyễn Bình Khiêm phú quý không phải là giấc chiêm bao vì ông đã từng thi đỗ Trạng Nguyễn , giữ nhiều chức vụ to lớn trong triều đình cuộc sống vinh hoa phú quý ông đã từng đi qua nhưng ông không xem đó là mục đích sống của ông . Mục đích sông của cuộc đời này là tìm đến với cuộc sống thanh thản để giữ được cốt cách thanh cao của mình

Nguyễn Khuyến nhà thơ làng cảnh của Việt Nam , những hình ảnh làng quê Việt Nam đã được khắc họa qua ngòi bút tinh tế của ông vừa có hồn lại vô cùng lãng mạn và trữ tình . Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình , ông đã khiến cho bao nhiêu tác phẩm của ông đi vào lòng người . Thu Vịnh là một trong những bài trùm thu thuộc sáng tác của ông . Ông đã khắc họa những dấu ấn sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu . Và với bài Thu Vịnh , Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài , một tấm lòng xót xa trước cảnh , kín đáo bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành

" Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trông như tảng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào "

Khung cảnh trời thu hiện ra thật trong trẻo , khoáng đạt với hình ảnh bầu trời xanh ngắt , cao vời vợi . Để tô điểm cho khung cảnh trống trải ấy , thi nhân vẽ vào một cần trúc lơ phơ , mềm mại uyển chuyển trong cái gió lạnh hắt hiu . Trên đã có " Trời xanh " dưới lại có " Nước biếc" cả hai thứ ấy đều mang màu xanh trong trẻo dịu dàng , liệu còn có phong cảnh nào trong xanh như thế nữa không . Ta chợt nhận ra cảnh trời thu được tác giả tinh tế lướt qua hai khoảng thời gian sáng tối , ban ngày thì thấy trời xanh nước biếc , ban đêm thì thấy ánh trăng dịu nhẹ len lỏi từng khung cửa . Trăng với muà thu là hai thực thể rất hay xong hành với nhau trong những bài thơ . Bằng ngòi bút của Nguyễn Khuyến ông đã phác họa lên hình ảnh mộng mơ , lãng mạn hơn nữa cũng thanh cao , nhã nhặn .

" Mấy chùm nước giậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào "

Cụm từ "Hoa năm ngoái " có lẽ chúng ta không nên hiểu là từ năm ngoái , mà hẳn đây là tâm trạng của tác giả đang hoài niệm lại cái gì trong quá khứ , một cái mà quá khứ nào đó vẫn còn kéo dài trong tâm hồn của thi nhân đến hiện nay . Hẳn đấy là một kí ức ngọt ngào tựa như những đóa hoa trước giậu , khiến tác giả ngậm ngùi khi nhớ về . Giữa khung cảnh lãng mạn và đẹp đẽ như thế liệu có thi nhân nào không bị rung động , vừa nhìn là muốn động bút làm một mạch bài thơ . Ông Đào vốn là người tài giỏi từng đỗ tiến sĩ và làm quan , nhưng rồi ông cũng chán ghét chốn quan trường bẩn thỉu mà lui về ở ẩn .

Khi nghĩ như vậy Nguyễn Khuyến đã tự hổ thẹn , vì ông Đào sẵn sàng từ quan để lui về ở ẩn dật , ung dung làm thơ , sống thanh tao . Còn Nguyễn Khuyến ông lại không thể từ bỏ công danh mà ra làm quan dưới thời pháp thuộc , khi từ quan rồi cũng không từ bỏ được mối hận rối ren , đầy nhục nhã , ấy chính là căn nguyên của chữ thẹn nơi cuối bài . Nhưng cũng chính câu thơ ấy ta mới thấy được nhân cách cao cả , một tấm lòng đầy chân thành của quân tử , không trốn tránh sự thật mà sắn sàng thừa nhận , nhận để biết không thôi tự vấn và tha thứ cho lỗi lầm xưa cũ , người như thế đáng trân trọng biết bao .

Nhàn : người ẩn sĩ tận hưởng lối sống bình dị với thiên nhiên , luôn coi nhẹ những giá trị vật chất , và không để tâm tới danh lợi tầm thường , luôn tồn tại trong mình lẽ được - mất , dại - khôn

Thu Vịnh : người ẩn sĩ người ẩn sĩ tưởng chừng say đắm với cảnh thu , nhưng thực sâu bên trong lại mang nặng nỗi đau ưu tư thế sự , niềm đau mất nước , thế hiện rõ sự hổ thẹn với tấm gương Đào Tiềm , nỗi ân hận vì đã từng cam chịu làm quan dưới chế độ phong kiến bạc nhược , đầu hàng dưới thực dân phong kiến

Nhưng đâu đó ở trong văn học độc giả vẫn thấy rõ được nét tương đồng của hình tượng hai vị ẩn sĩ này . Luôn luôn cao khiết và lựa chọn lối sống hòa mình vào thiên nhiên giữa thời kì loạn lạc để giữ gìn phẩm cách hòa mình vào thiên nhiên để lánh xa thời thế nhiễu nhương phức tạp và loạn lạc này .