Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

Văn bản trên được trích từ Truyện Kiều của Nguyễn Du. Truyện Kiều được sáng tác bằng thể thơ lục bát, tức là mỗi cặp câu gồm:

• Câu 6 chữ (lục)
• Câu 8 chữ (bát)
  và có vần nối tiếp, tạo nên nhịp điệu uyển chuyển, nhịp nhàng.

✅ Như vậy, văn bản trên thuộc thể thơ lục bát.

Câu 2. Xác định kiểu lời thoại của nhân vật trong hai dòng thơ sau:

Rằng: “Sao trong tiết Thanh minh,
Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?”

• Dấu hai chấm và dấu ngoặc kép cho thấy đây là lời trực tiếp, tức là nhân vật đang tự mình phát ngôn, bày tỏ ý nghĩ hoặc câu hỏi.
• Nội dung là câu hỏi tu từ, thể hiện sự băn khoăn, ngạc nhiên về cảnh vắng khói hương trong ngày Thanh minh.

✅ Vậy, kiểu lời thoại là lời trực tiếp, nghi vấn/thuộc dạng tự sự kết hợp biểu cảm.

Câu 3. Nhận xét về hệ thống từ láy được tác giả sử dụng trong văn bản.

• Nguyễn Du sử dụng từ láy giàu âm điệu, tạo cảm xúc và hình ảnh sống động. Ví dụ:
• • “Sè sè nấm đất” → mô tả nấm mồ thấp, màu đất, nhấn mạnh sự cô quạnh.
  • “Dầu dầu ngọn cỏ” → hình ảnh cỏ úa vàng pha xanh, tạo cảm giác tàn phai, lạnh lẽo.
  • “Đầm đầm châu sa” → nhấn mạnh nước mắt rơi nhiều, cảm xúc dâng trào.
• Các từ láy kết hợp với nhịp điệu lục bát vừa tạo âm hưởng nhịp nhàng, vừa diễn tả sắc thái cảm xúc tinh tế: buồn, xót thương, tội nghiệp.

✅ Nhận xét: Từ láy được sử dụng để tạo hình ảnh, gợi cảm xúc và nhấn mạnh trạng thái tâm lý của nhân vật.

Câu 4. Trước hoàn cảnh của Đạm Tiên, Thúy Kiều đã có tâm trạng, cảm xúc gì? Điều này cho thấy Thúy Kiều là người con gái như thế nào?

• Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều:
• • Thương xót, đau đớn: “Đau đớn thay, phận đàn bà!”
  • Cảm thông trước sự bạc mệnh, bi thương của người con gái xinh đẹp nhưng sớm lìa đời.
  • Nhìn cảnh tượng nấm mồ, xe tang, trâm gãy, bình rơi → cảm thấy xót xa, bàng hoàng.
• Điều này thể hiện Thúy Kiều là người:
• • Đồng cảm sâu sắc, nhạy cảm với nỗi đau, số phận người khác.
  • Tâm hồn tinh tế, nhạy cảm và giàu lòng nhân ái, đặc biệt với phụ nữ cùng cảnh ngộ.

✅ Vậy, Thúy Kiều là người nhạy cảm, giàu tình cảm và biết trân trọng, đồng cảm với số phận con người.

Câu 5. Bài học rút ra từ nội dung văn bản:

• Bài học:
• • Hiểu và cảm thông với số phận con người, đặc biệt là những người xinh đẹp nhưng gặp bất hạnh.
  • Nhận ra sự mong manh, vô thường của cuộc đời: sắc đẹp, tuổi xuân, hạnh phúc đều không bền.
  • Giá trị của lòng nhân ái, biết trân trọng con người và cuộc sống hiện tại.
• Vì sao:
• • Văn bản nhấn mạnh cảnh người đẹp bạc mệnh, nấm mồ thấp, trâm gãy, bình rơi → cảnh tượng đau lòng nhưng rất thực tế, nhắc nhở chúng ta sống nhân hậu, cảm thông, không coi thường cuộc đời và phận người.

Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Nhân vật bà má trong văn bản “Bà má Hậu Giang” là hình ảnh tiêu biểu cho người mẹ Nam Bộ anh hùng trong kháng chiến chống Pháp. Bà hiện lên mộc mạc, giản dị nhưng có tấm lòng yêu nước sâu sắc và tinh thần bất khuất phi thường. Dù tuổi đã cao, bà vẫn một lòng hướng về cách mạng, nuôi giấu du kích, nấu cơm phục vụ chiến đấu. Khi bị giặc tra khảo, đe dọa, bà không một lời khai báo, không một phút run sợ, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ con cháu và đồng đội. Bà còn thể hiện niềm tin mãnh liệt vào thế hệ trẻ, khi tự hào ví con mình “gan dạ anh hùng như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm”. Ở bà là sự kết tinh của tình mẫu tử thiêng liêng và tình yêu Tổ quốc cao cả. Hình tượng bà má Hậu Giang vì thế đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng trung kiên, của đức hi sinh và tinh thần yêu nước bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.

Câu 2. (Khoảng 400 chữ)

Văn bản “Bà má Hậu Giang” không chỉ khắc họa hình ảnh một người mẹ Nam Bộ kiên trung mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về lòng yêu nước và trách nhiệm với Tổ quốc. Bà má già ấy dù nghèo khó, tuổi cao, vẫn hết lòng vì đất nước, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ cách mạng. Câu chuyện gợi cho thế hệ trẻ hôm nay suy nghĩ về trách nhiệm của mình đối với non sông gấm vóc.

Ngày nay, đất nước không còn bom đạn, nhưng vẫn cần những “bà má Hậu Giang” thời hiện đại — là những người trẻ biết sống có lý tưởng, có khát vọng cống hiến, tiếp bước cha anh trong công cuộc dựng xây và bảo vệ Tổ quốc. Trách nhiệm của thanh niên hôm nay không chỉ là học tập tốt, rèn luyện bản thân, mà còn là giữ gìn bản sắc dân tộc, bảo vệ môi trường, đấu tranh với cái xấu, cái ác, và đặc biệt là bảo vệ chủ quyền, giữ gìn hòa bình quốc gia bằng tri thức, bản lĩnh và lòng nhân ái.

Những hành động cụ thể mà thế hệ trẻ cần thực hiện có thể bắt đầu từ những việc nhỏ: nỗ lực học tập, tham gia hoạt động tình nguyện, tuân thủ pháp luật, sống nhân ái, biết ơn thế hệ đi trước và sẵn sàng đóng góp trí tuệ cho quê hương. Mỗi người trẻ sống tốt, sống đẹp, có ích chính là cách thiết thực nhất để giữ vững độc lập, gìn giữ hòa bình và đưa đất nước phát triển bền vững.

→ Hình tượng bà má Hậu Giang nhắc nhở ta rằng: Tình yêu nước không chỉ là cảm xúc, mà là hành động – bắt đầu từ chính hôm nay, trong mỗi việc làm của tuổi trẻ Việt Nam.

Câu 1.
Văn bản “Bà má Hậu Giang” được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Trong bài thơ, một bà má già ở Hậu Giang đang nấu cơm cho du kích thì bị tên lính Pháp phát hiện và tra hỏi. Dù bị đánh đập, đe dọa, bà vẫn kiên quyết không khai, thà chết chứ không phản bội con cháu, đồng đội đang chiến đấu trong rừng.

Câu 3.
Những hành động thể hiện sự độc ác của tên giặc:

• Đạp rơi liếp mành, tuốt gươm dọa nạt, chửi mắng thô bạo, đạp lên đầu bà má, kề gươm vào hông.
  → Nhận xét: Nhân vật tên giặc là hiện thân của sự tàn bạo, dã man, vô nhân tính của thực dân xâm lược; qua đó, tác giả bộc lộ lòng căm thù giặc sâu sắc.

Câu 4.
Biện pháp tu từ: So sánh

“Con tao, gan dạ anh hùng
Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!”
→ Tác dụng: So sánh con của bà với “rừng đước”, “rừng chàm” gợi sức mạnh kiên cường, bền bỉ, gắn bó với quê hương miền Nam; đồng thời thể hiện niềm tự hào, tin tưởng mãnh liệt của bà má vào thế hệ chiến đấu chống giặc.

Câu 5.
Hình tượng bà má Hậu Giang thể hiện tấm lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần bất khuất và trung kiên của người dân Việt Nam. Dù tuổi cao, sức yếu, bà vẫn sẵn sàng hi sinh vì độc lập Tổ quốc, vì con cháu, vì tự do của dân tộc. Từ hình tượng ấy, em càng thêm khâm phục lòng dũng cảm của thế hệ đi trước và tự nhủ phải biết ơn, trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm, góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước hôm nay.

Câu 1.

Người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm là hình ảnh tiêu biểu cho nỗi cô đơn, thương nhớ và khát vọng đoàn tụ của người phụ nữ có chồng đi chinh chiến nơi biên ải. Từ những câu thơ mở đầu, ta thấy nàng mòn mỏi ngóng tin, hết “trải mấy xuân” vẫn “tin hãy vắng không”. Nỗi nhớ khiến nàng thao thức, bồn chồn, hy vọng rồi thất vọng, mong đến từng cánh chim, từng ngọn gió. Những hành động như gieo quẻ bói, thêu chữ gấm, dạo hiên, ngồi rèm thưa, ngắm đèn khuya đều bộc lộ tâm trạng đơn chiếc, khắc khoải của người vợ nhớ chồng. Càng chờ đợi, nàng càng héo hon, tiều tụy, “trâm cài xiêm thắt thẹn thùng”, “lệch làn tóc rối lỏng vòng lưng eo”. Dưới ngòi bút tinh tế của tác giả, hình ảnh người chinh phụ hiện lên vừa đẹp, vừa đáng thương, là tiếng lòng chân thành của người phụ nữ trong xã hội phong kiến bị chiến tranh chia lìa. Nhân vật ấy không chỉ gợi thương cảm mà còn gửi gắm ước mơ muôn thuở của con người: được sống trong yêu thương, đoàn tụ và hoà bình.

Câu 2.

Chinh phụ ngâm là khúc ca buồn của những người vợ có chồng ra trận, và qua đó, người đọc cảm nhận sâu sắc những mất mát, đau thương mà chiến tranh mang lại.

Chiến tranh dù mang danh nghĩa nào cũng để lại nỗi đau không gì bù đắp: những người lính ra đi không hẹn ngày trở lại, những người ở hậu phương mòn mỏi chờ tin, sống trong cô đơn và lo sợ. Nó không chỉ cướp đi sinh mạng, mà còn huỷ hoại hạnh phúc, chia lìa tình yêu, tan nát bao mái nhà. Chiến tranh làm tắt tiếng cười trẻ thơ, biến những người mẹ, người vợ thành những bóng hình thầm lặng trong nước mắt. Nỗi đau của người chinh phụ là tiếng nói thay cho biết bao phận người trong thời loạn ly.

Ngày nay, chúng ta được sống trong hoà bình và độc lập, điều mà bao thế hệ cha anh đã phải đánh đổi bằng máu xương. Bởi vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần biết trân trọng và gìn giữ hoà bình, không chỉ bằng lời nói mà bằng hành động cụ thể: học tập tốt, rèn luyện bản thân, sống nhân ái, đoàn kết, không gây bạo lực, lan toả tinh thần yêu thương và trách nhiệm cộng đồng. Mỗi người cần ý thức rằng giữ gìn hoà bình chính là bảo vệ hạnh phúc và tương lai của dân tộc.

Chiến tranh là bóng tối của nhân loại, còn hoà bình là ánh sáng của sự sống. Chúng ta – những người trẻ hôm nay – phải sống xứng đáng trong ánh sáng ấy, bằng lòng biết ơn và hành động thiết thực để không bao giờ còn những nỗi đau như người chinh phụ năm xưa.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể song thất lục bát.

Câu 2.
Dòng thơ thể hiện sự mong mỏi, ngóng trông tin chồng của người chinh phụ:

“Trải mấy xuân tin đi tin lại,
Tới xuân này tin hãy vắng không.”

Câu 3.
Nghĩ về người chồng đang chiến đấu nơi xa, người chinh phụ nghe ngóng tin tức, gieo quẻ bói, thêu chữ gấm, dạo hiên, ngồi rèm thưa, thầm mong chim thước báo tin.
→ Nhận xét: Những hành động ấy thể hiện nỗi nhớ thương sâu sắc, sự cô đơn và khắc khoải chờ đợi của người vợ; đồng thời cũng cho thấy tấm lòng thuỷ chung, son sắt của người phụ nữ trong thời loạn ly.

Câu 4.
Biện pháp tu từ nhân hoá trong câu:

“Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.”
→ Tác dụng: Làm nổi bật nỗi cô đơn đến cùng cực của người chinh phụ – đến mức chỉ còn “đèn” là bạn tâm tình; qua đó thể hiện nỗi nhớ thương, sầu muộn sâu sắc và khát khao được sẻ chia.

Câu 5.
Trong văn bản, người chinh phụ thể hiện nỗi nhớ thương, cô đơn, lo lắng và khát vọng đoàn tụ với chồng nơi biên ải.
→ Suy nghĩ: Qua tâm trạng ấy, ta càng thấm thía giá trị của cuộc sống hoà bình hôm nay – khi con người không còn cảnh chia lìa vì chiến tranh. Mỗi chúng ta cần trân trọng hoà bình, biết ơn những người đã hy sinh bảo vệ Tổ quốc, và sống xứng đáng trong thời đại không còn tiếng súng.

Câu 1.

Nhân vật Lý Hữu Chi trong Chuyện Lý tướng quân là hình tượng tiêu biểu cho kiểu người tham lam, tàn bạo và coi thường đạo lý, bị tác giả Nguyễn Dữ lên án gay gắt. Xuất thân từ người nông dân, nhờ sức khỏe và tài đánh trận, Hữu Chi được trọng dụng, thăng lên chức tướng quân. Tuy nhiên, khi có quyền lực, hắn tha hóa, sa vào tham vọng, trở nên ngạo mạn, tàn ác, chỉ biết vơ vét của cải, xây nhà, chiếm đất, bóc lột dân lành. Hắn coi trộm cướp là bạn bè, khinh rẻ nho sĩ, sống buông thả trong sắc dục và tiền tài. Trước lời khuyên cảnh tỉnh của thầy tướng và cả mẹ mình, Hữu Chi vẫn mù quáng, không hối cải, cho rằng sức mạnh và quyền thế có thể chống lại “trời”. Kết cục, hắn phải chịu hình phạt khủng khiếp nơi âm phủ, trở thành minh chứng rõ ràng cho quy luật nhân quả “gieo gió gặt bão”. Qua nhân vật Hữu Chi, Nguyễn Dữ đã phê phán sâu sắc bản chất xấu xa của con người khi bị lòng tham và dục vọng chi phối, đồng thời khẳng định đạo lý: ác giả ác báo, trời có mắt, lưới trời tuy thưa mà khó lọt.

Câu 2.

Trong cuộc sống, lòng tham là một trong những nguyên nhân khiến con người đánh mất chính mình và gây ra biết bao bi kịch. Câu chuyện về Lý Hữu Chi trong Chuyện Lý tướng quân là lời cảnh tỉnh sâu sắc: vì tham lam vô độ, con người có thể trượt dài vào tội lỗi và phải gánh chịu hậu quả đau đớn.

Lòng tham khiến con người không biết điểm dừng, luôn muốn chiếm đoạt nhiều hơn mức mình xứng đáng. Tham lam vật chất khiến nhiều người bất chấp thủ đoạn để làm giàu, gây ra tham nhũng, lừa đảo, tàn phá môi trường. Trong học tập, thói ích kỉ và ham danh hão khiến học sinh gian lận, quay cóp, học đối phó. Trong các mối quan hệ, lòng tham khiến con người đố kị, phản bội, đánh mất nhân cách. Từ lòng tham, bao nhiêu tội ác đã nảy sinh – như lời răn dạy muôn đời: “Tham thì thâm.” Khi con người sống vì lợi ích cá nhân mà quên đi đạo đức, thì hậu quả không chỉ là mất mát vật chất, mà còn là sự sụp đổ tinh thần, danh dự và lòng tin.

Để hạn chế lòng tham, trước hết mỗi người cần tự rèn luyện bản lĩnh và ý thức đạo đức, biết trân trọng những gì mình có và giữ lòng thanh thản trước cám dỗ. Gia đình, nhà trường và xã hội cần giáo dục lối sống trung thực, nhân ái, xây dựng môi trường công bằng, nơi con người được đánh giá bằng năng lực thật sự. Bên cạnh đó, pháp luật phải nghiêm minh, xử lý thích đáng những hành vi vì lòng tham mà làm tổn hại cộng đồng.

Như vậy, câu chuyện Lý Hữu Chi không chỉ là một truyện cổ giàu tính giáo huấn, mà còn là lời nhắc nhở muôn đời: hãy biết dừng lại đúng lúc, sống liêm khiết, biết đủ, biết thiện, vì chỉ có như vậy, con người mới được bình yên và hạnh phúc thật sự.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại truyện truyền kì.

Câu 2. Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, kể lại toàn bộ câu chuyện).

Câu 3.
Nhân vật chính là Lý Hữu Chi.
Nhân vật này được mô tả với các nét tính cách: tàn bạo, tham lam, háo sắc, kiêu ngạo, coi thường đạo lý và người hiền, cuối cùng phải chịu báo ứng nặng nề vì tội ác của mình.

Câu 4.
Chi tiết hoang đường, kì ảo: Thúc Khoản được dẫn xuống âm phủ chứng kiến cảnh xét xử linh hồn của cha mình (Lý Hữu Chi).
→ Tác dụng: Làm tăng tính hấp dẫn, li kì cho truyện; thể hiện quan niệm “thiện ác hữu báo” của dân gian; đồng thời nhấn mạnh đạo lý nhân quả – công bằng của trời đất.

Câu 5.
Văn bản thể hiện niềm tin vào luật nhân quả, đạo lý ở hiền gặp lành, ở ác gặp dữ; phê phán thói tham lam, tàn bạo, coi thường đạo lý của con người.
→ Bài học: Mỗi người cần sống lương thiện, nhân nghĩa, tránh làm điều ác, vì mọi hành động đều sẽ có hậu quả và báo ứng tương xứng.

Sự lựa chọn của Từ Thức là một hành động tuyệt vọng trước thực tại phũ phàng, đồng thời thể hiện khát vọng tự do và phản kháng mạnh mẽ trước xã hội đầy ràng buộc. Sau khi trải qua những mất mát, chàng không còn thuộc về thế giới trần gian cũng như không thể quay về cõi tiên, nên quyết định buông bỏ tất cả để tìm kiếm sự bình yên trong tâm hồn và đi tìm bản ngã thực sự của mình

Sự lựa chọn của Từ Thức là một hành động tuyệt vọng trước thực tại phũ phàng, đồng thời thể hiện khát vọng tự do và phản kháng mạnh mẽ trước xã hội đầy ràng buộc. Sau khi trải qua những mất mát, chàng không còn thuộc về thế giới trần gian cũng như không thể quay về cõi tiên, nên quyết định buông bỏ tất cả để tìm kiếm sự bình yên trong tâm hồn và đi tìm bản ngã thực sự của mình

Khánh Hoài là một nhà văn giàu tình yêu thương với trẻ em. Một trong những tác phẩm tiêu biểu đó là truyện ngắn “Cuộc chia tay của những con búp bê”. Từ cuộc chia tay xúc động của hai anh em Thành và Thủy, tác giả đã gửi gắm một bài học ý nghĩa trong cuộc sống.

Câu chuyện kể về một gia đình có hai anh em là Thành và Thủy. Nhưng vì bố mẹ ly hôn nên hai anh em không thể tiếp tục sống với nhau được nữa. Khánh Hoài đã xây dựng một tình huống đặc biệt để cho thấy tình cảm sâu sắc của Thành và Thủy. Người mẹ yêu cầu hai anh em phải đem đồ chơi ra chia. Nghe thấy tiếng mẹ nói chia đồ chơi mà Thủy không kìm nổi nỗi sợ hãi “bất giác run lên bần bật, kinh hoàng”. Còn Thành thì thầm nghĩ: “Cảnh vật vẫn cứ như hôm qua, hôm kia thôi mà sao tai họa giáng xuống đầu anh em tôi nặng nề thế này”. Đối mặt với cuộc chia tay, Thành và Thủy đều cảm thấy buồn bã và thật nặng nề. Nhưng điều đó không làm tình cảm của cả hai mất đi. Đến tận bây giờ, hai anh em vẫn nhường nhịn và dành những điều tốt nhất cho nhau, thật đáng trân trọng. Thành dành hầu hết số đồ chơi cho em: bộ tú lơ khơ, bàn cá ngựa, những con ốc biển và bộ chỉ màu và ngay cả hai con búp bê là Em Nhỏ và Vệ Sĩ. Khi hai anh em về đến nhà thì đã nhìn thấy một chiếc xe tải đỗ trước cổng, cuộc chia tay quá đột ngột khiến cả hai bàng hoàng. Thủy chạy vào nhà lấy con Vệ Sĩ đưa cho Thành để nó gác cho anh ngủ. Nhưng sau đó, cô bé lại đem cả con Em Nhỏ lại cho anh và bắt anh hứa không bao giờ để chúng phải xa nhau nữa

Sau khi chia đồ chơi, Thành đưa em đến trường tạm biệt thầy cô và bạn bè. Khung cảnh ngôi trường hôm nay sao mà thân thương đến vậy. Cô tặng cho Thủy một quyển sổ và một chiếc bút mực nhưng Thủy không dám nhận vì không còn được đi học nữa. Sau khi từ trường về nhà, Thành và Thủy nhìn thấy một chiếc xe tải đỗ trước cổng, cuộc chia tay quá đột ngột khiến cả hai bàng hoàng. Thủy chạy vào nhà lấy con Vệ Sĩ đưa cho Thành để nó gác cho anh ngủ. Nhưng sau đó, cô bé lại đem cả con Em Nhỏ lại cho anh và bắt anh hứa không bao giờ để chúng phải xa nhau nữa. Dường như đó cũng chính là mong muốn của Thủy. Em mong rằng mình và anh trai sẽ không phải xa cách nhau nữa. Cuộc chia tay diễn ra đẫm nước mắt, buồn bã và đau thương. Cả hai anh em đều sẽ không biết bao giờ mới có thể gặp lại nhau.

Cuộc chia tay của những con búp bê đã gợi cho người lớn bao suy nghĩ về trách nhiệm của mình, về việc gìn giữ mái ấm hạnh phúc để cho con cái được vui vẻ, trọn vẹn yêu thương.