Câu 1 (2,0 điểm) – Đoạn văn (~200 chữ):

Nhân vật “tôi” trong truyện “Một lần và mãi mãi” là hình ảnh tiêu biểu cho sự trưởng thành trong nhận thức và nhân cách. Khi còn nhỏ, “tôi” đã bị cám dỗ bởi lòng tham và sự rủ rê của bạn bè, nên đã dùng tiền giả để mua kẹo của bà Bảy Nhiêu mù lòa. Dù ban đầu có chút ngần ngại, xấu hổ, nhưng “tôi” vẫn làm điều sai trái. Chi tiết này cho thấy sự yếu đuối, thiếu bản lĩnh và chưa ý thức đầy đủ về đạo đức. Tuy nhiên, bước ngoặt xảy ra khi bà Bảy qua đời và sự thật được hé lộ: bà biết rõ những tờ tiền giả nhưng vẫn âm thầm chấp nhận. Điều đó khiến “tôi” vô cùng ân hận, day dứt. Sự hối lỗi ấy kéo dài suốt nhiều năm, trở thành nỗi ám ảnh không thể nguôi ngoai. Qua đó, nhân vật “tôi” hiện lên là người biết nhận ra sai lầm, có lương tâm và biết tự vấn bản thân. Đây cũng là hình ảnh thể hiện quá trình trưởng thành: từ sai lầm đến nhận thức, từ vô tâm đến biết sống có trách nhiệm.

Câu 2 (4,0 điểm) – Bài văn (~400 chữ):

Trong cuộc sống hiện nay, trung thực là một phẩm chất vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Trung thực là việc nói đúng sự thật, sống ngay thẳng, không gian dối trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Đây là nền tảng giúp xây dựng niềm tin giữa con người với nhau và góp phần tạo nên một xã hội lành mạnh.

Trước hết, trung thực giúp con người được tin tưởng và tôn trọng. Một người luôn sống thật thà sẽ tạo được uy tín trong học tập, công việc và các mối quan hệ. Ngược lại, sự gian dối có thể mang lại lợi ích trước mắt nhưng về lâu dài sẽ khiến con người mất đi lòng tin của người khác. Trong học sinh, trung thực thể hiện qua việc không quay cóp, không gian lận trong thi cử, dám nhận lỗi khi mắc sai lầm.

Bên cạnh đó, trung thực còn giúp mỗi người hoàn thiện nhân cách. Khi dám đối diện với sự thật, con người sẽ nhận ra điểm yếu của mình để sửa chữa và tiến bộ hơn. Trung thực cũng giúp tâm hồn thanh thản, không phải sống trong lo lắng hay che giấu sai lầm.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn còn nhiều biểu hiện thiếu trung thực như gian lận thi cử, nói dối để trốn tránh trách nhiệm, kinh doanh không minh bạch… Những hành vi này cần bị phê phán và loại bỏ.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện đức tính trung thực từ những việc nhỏ nhất: làm bài bằng năng lực của mình, nói thật, sống có trách nhiệm. Có như vậy, chúng ta mới trở thành những công dân tốt, góp phần xây dựng xã hội văn minh và đáng tin cậy.

Câu 1 (0,5 điểm).

Văn bản thuộc thể loại: truyện ngắn.

Câu 2 (0,5 điểm).

Ngôi kể: ngôi thứ nhất (nhân vật “tôi” trực tiếp kể chuyện).

Câu 3 (1,0 điểm).

Cốt truyện đơn giản nhưng chặt chẽ, xoay quanh một kỉ niệm thời thơ ấu:

Mở đầu: Giới thiệu hoàn cảnh bà Bảy Nhiêu.

Diễn biến: Nhóm trẻ (trong đó có “tôi”) dùng tiền giả mua kẹo của bà.

Cao trào: Bà Bảy qua đời, sự thật được phát hiện.

Kết thúc: Sự ân hận day dứt kéo dài nhiều năm.

→ Cốt truyện có tình huống bất ngờ, giàu ý nghĩa giáo dục.

Câu 4 (1,0 điểm).

Nội dung:

Văn bản kể về một lỗi lầm thời thơ ấu của nhân vật “tôi” khi lừa dối bà Bảy Nhiêu mù lòa để lấy kẹo, từ đó thể hiện sự ân hận sâu sắc và gửi gắm bài học về lòng trung thực, sự lương thiện và trách nhiệm với hành vi của bản thân.

Câu 5 (1,0 điểm).

Câu nói có ý nghĩa:

Trong cuộc sống, có những sai lầm nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng thì sẽ không thể sửa chữa hay bù đắp được. Vì vậy, mỗi người cần suy nghĩ cẩn thận trước khi hành động, sống trung thực, có trách nhiệm để không phải hối hận về sau.

Câu 1.

Dấu hiệu: Số chữ mỗi dòng không đều, nhịp điệu linh hoạt, không gò bó niêm luật → thể thơ tự do.

Câu 2.

Những hình ảnh làng quê trong nỗi nhớ:

“Con đường nhỏ chạy mòn cùng kỷ niệm”

“Tiếng chó thức vọng về từ ngõ vắng”

“Bông hoa đèn khe khẽ nở trong mơ”

Câu 3.

Tác dụng của biện pháp lặp cấu trúc “...đến với chúng tôi”:

Nhấn mạnh sự gắn bó, sự nuôi dưỡng của thiên nhiên và con người đối với nhân vật trữ tình.

Tạo nhịp điệu dồn dập, giàu cảm xúc.

Thể hiện niềm vui sướng, hạnh phúc khi được lớn lên trong vòng tay quê hương.

Câu 4.

Tình cảm của nhân vật trữ tình:

Yêu thương, gắn bó sâu nặng với làng quê.

Nhớ nhung da diết khi xa quê.

Trân trọng nguồn cội, nơi nuôi dưỡng tâm hồn và tuổi thơ.

Câu 5.

Suy nghĩ về khát vọng của con người:

Hình ảnh “chiếc vành nón lăn tưởng chạm đến chân trời” gợi khát vọng vươn xa, chinh phục những điều lớn lao trong cuộc sống. Mỗi con người cần có ước mơ, hoài bão và ý chí vươn lên. Khát vọng giúp ta có động lực học tập, rèn luyện và vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, cần biến khát vọng thành hành động cụ thể, sống có mục tiêu và trách nhiệm để đạt được thành công và cống hiến cho xã hội.

Câu 1.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do (không giới hạn số chữ, nhịp điệu linh hoạt).

Câu 2.

Nhân vật trữ tình là người mẹ (xưng “mẹ”, nói với “con”).

Câu 3.

Biện pháp tu từ: nhân hóa (“cỏ hát”, “cỏ thơm thảo”), kết hợp ẩn dụ (cỏ tượng trưng cho con).

Tác dụng: Làm hình ảnh trở nên sinh động, giàu cảm xúc; thể hiện niềm vui, niềm tự hào và tình yêu thương của mẹ khi con trưởng thành, mang lại vẻ đẹp cho cuộc đời.

Câu 4.

Một số hình ảnh:

“Con là cỏ nở hoa trong lòng mẹ”

“Cỏ yêu nhé cứ hồn nhiên mà lớn”

“Dòng nước mát ngọt ngào nuôi dưỡng cỏ”

“Được bên con mãi mãi đến vô cùng”

Nhận xét: Các hình ảnh giàu tính biểu tượng, giàu chất thơ, thể hiện tình mẹ bao la, dịu dàng, luôn che chở, nuôi dưỡng và mong con lớn khôn, hạnh phúc.

Câu 5.

Là người con, chúng ta cần:

Yêu thương, kính trọng và biết ơn cha mẹ.

Chăm ngoan, học tập tốt, rèn luyện đạo đức.

Quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ cha mẹ trong cuộc sống.

Sống có trách nhiệm, trở thành người có ích để không phụ công dưỡng dục của cha mẹ.

Câu 1.

Dấu hiệu xác định thể thơ:

Số câu, số chữ trong mỗi dòng không đều nhau

Không bị ràng buộc bởi niêm luật chặt chẽ

→ Đây là thơ tự do.

Câu 2.

Một hình ảnh miêu tả mùa thu trong khổ (1):

“lá khởi vàng”

Câu 3.

Hiệu quả của câu hỏi tu từ “Có phải em mùa thu Hà Nội”:

Gợi sự bâng khuâng, da diết, như một lời tự hỏi

Thể hiện tình cảm yêu thương, say đắm của tác giả với mùa thu Hà Nội

Làm tăng tính trữ tình, sâu lắng cho bài thơ

Câu 4.

Cảm xúc của nhân vật trữ tình:

Nhớ nhung, hoài niệm

Yêu mến, gắn bó với mùa thu Hà Nội

Xúc động trước vẻ đẹp thiên nhiên và con người

Có niềm hy vọng, tin tưởng

Câu 5.

Suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ:

Thế hệ trẻ cần trân trọng, giữ gìn vẻ đẹp quê hương

Chủ động giới thiệu, quảng bá văn hóa, cảnh đẹp Việt Nam ra thế giới

Sống có ý thức, góp phần xây dựng hình ảnh đất nước văn minh, hiện đại

Kết hợp hội nhập nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc

→ Qua đó, giúp vẻ đẹp quê hương ngày càng lan tỏa rộng rãi trong thời đại mới.

Câu 1. Đoạn văn (khoảng 200 chữ) Các di tích lịch sử là tài sản vô giá của dân tộc, nhưng hiện nay nhiều nơi đang bị xuống cấp nghiêm trọng. Để hạn chế tình trạng này, trước hết cần nâng cao ý thức của cộng đồng về việc bảo vệ di tích. Mỗi người khi tham quan cần tuân thủ quy định, không xả rác, không vẽ bậy hay phá hoại cảnh quan. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có kế hoạch trùng tu, bảo tồn khoa học, tránh việc sửa chữa tùy tiện làm mất giá trị nguyên gốc. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lí, lưu trữ và quảng bá di tích cũng là giải pháp hiệu quả, giúp bảo tồn lâu dài và lan tỏa giá trị văn hóa. Ngoài ra, cần tăng cường kiểm tra, xử lí nghiêm các hành vi xâm hại di tích. Các hoạt động giáo dục trong nhà trường cũng nên chú trọng giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng di sản. Khi có sự chung tay của cả xã hội, các di tích lịch sử sẽ được gìn giữ bền vững cho các thế hệ mai sau. --- Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) Bài thơ “Đường vào Yên Tử” của Hoàng Quang Thuận là một bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng, đồng thời gợi lên vẻ đẹp tâm linh của non thiêng Yên Tử – một địa danh gắn liền với văn hóa Phật giáo Việt Nam. Về nội dung, bài thơ trước hết khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên Yên Tử qua những hình ảnh giàu sức gợi. Con đường lên núi “vẹt đá mòn chân lễ hội mùa” gợi dấu ấn của bao bước chân hành hương, tạo nên chiều sâu lịch sử và tâm linh. Thiên nhiên hiện lên sống động với “núi biếc”, “cây xanh lá”, “đàn bướm tung bay”, tạo nên một không gian tràn đầy sức sống. Không chỉ có vẻ đẹp tươi tắn, Yên Tử còn mang nét huyền ảo qua hình ảnh “muôn vạn đài sen mây đong đưa”, khiến cảnh vật như hòa quyện giữa thực và mộng. Đặc biệt, hình ảnh “thấp thoáng trời cao những mái chùa” đã gợi lên không gian linh thiêng, thanh tịnh, khẳng định Yên Tử không chỉ là cảnh đẹp thiên nhiên mà còn là chốn tâm linh sâu sắc. Bên cạnh nội dung, bài thơ còn có nhiều nét đặc sắc về nghệ thuật. Thể thơ ngắn gọn, cô đọng, giàu nhạc điệu giúp diễn tả trọn vẹn cảm xúc của tác giả. Các hình ảnh thơ giàu tính tạo hình, sử dụng nhiều biện pháp tu từ như so sánh (“trông như đám khói người Dao vậy”), ẩn dụ (“đài sen mây”) làm tăng vẻ đẹp huyền ảo. Ngôn ngữ giản dị nhưng tinh tế, kết hợp hài hòa giữa tả cảnh và gợi cảm xúc, khiến bức tranh thiên nhiên vừa chân thực vừa giàu chất thơ. Ngoài ra, việc sử dụng các lớp không gian (từ mặt đất lên trời cao) tạo chiều sâu cho bức tranh Yên Tử. Tóm lại, “Đường vào Yên Tử” không chỉ là bức tranh thiên nhiên đẹp mà còn là lời ca ngợi vẻ đẹp văn hóa, tâm linh của non thiêng Yên Tử. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu thiên nhiên và niềm tự hào về truyền thống dân tộc.

Câu 1. Văn bản thuộc kiểu văn bản thông tin (thuyết minh). --- Câu 2. Đối tượng thông tin được đề cập đến là: Đô thị cổ Hội An và giá trị lịch sử – văn hóa của di sản này. --- Câu 3. Câu văn được trình bày theo trình tự thời gian (từ thế kỷ XVI → XVII–XVIII → XIX). Cách trình bày này giúp người đọc thấy rõ quá trình hình thành, phát triển và suy tàn của thương cảng Hội An. Đồng thời làm nổi bật quy luật lịch sử: từ hưng thịnh đến suy giảm, qua đó nhấn mạnh giá trị “vang bóng một thời” của đô thị cổ. --- Câu 4. Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh phố cổ Hội An. Tác dụng: Giúp người đọc hình dung trực quan về không gian, kiến trúc của Hội An. Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho văn bản. Góp phần làm rõ và minh họa cho các thông tin thuyết minh. --- Câu 5. Mục đích: Cung cấp thông tin, giới thiệu và khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa của đô thị cổ Hội An, đồng thời làm rõ lí do Hội An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới. Nội dung: Văn bản trình bày vị trí địa lí, quá trình hình thành và phát triển của Hội An; những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc; vai trò của Hội An trong giao lưu Đông – Tây; cùng các mốc quan trọng dẫn đến việc được công nhận là di sản thế giới.

Câu 1. Đoạn văn (khoảng 200 chữ) Sự xuất hiện của ChatGPT và các công cụ trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những tác động mạnh mẽ đến khả năng tư duy và sáng tạo của con người. Một mặt, ChatGPT giúp con người tiếp cận tri thức nhanh chóng, gợi ý ý tưởng, hỗ trợ giải quyết vấn đề hiệu quả. Nhờ đó, người học có thể mở rộng hiểu biết, phát triển tư duy đa chiều và tiết kiệm thời gian trong việc tìm kiếm thông tin. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào công cụ này, con người dễ trở nên thụ động, lười suy nghĩ và giảm khả năng sáng tạo cá nhân. Khi mọi câu trả lời đều có sẵn, người dùng có thể bỏ qua quá trình tự tìm tòi, phân tích và phản biện – vốn là những yếu tố cốt lõi của tư duy độc lập. Vì vậy, điều quan trọng không phải là từ chối công nghệ, mà là biết sử dụng ChatGPT một cách hợp lí: xem nó như công cụ hỗ trợ, không phải thay thế hoàn toàn tư duy của bản thân. Chỉ khi kết hợp giữa trí tuệ con người và công nghệ, chúng ta mới có thể phát huy tối đa khả năng sáng tạo trong thời đại số. --- Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) Bài thơ “Mẹ” (1972) là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt. Qua những kỉ niệm và hồi tưởng của người con, hình ảnh người mẹ hiện lên giản dị mà vô cùng cao đẹp. Về nội dung, bài thơ trước hết khắc họa tình yêu thương bao la, sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Khi con bị thương, mẹ chăm sóc “ân cần mà lặng lẽ”, từ những bước chân nhẹ trong đêm đến những món ăn dân dã như “canh tôm nấu khế”, “khoai nướng, ngô bung” đều chứa đựng tình yêu thương sâu nặng. Không chỉ chăm lo cho con, mẹ còn gánh vác cả gia đình khi “ba con đi chiến đấu nơi xa”, một mình “chèo chống bấy nhiêu năm”. Hình ảnh người mẹ hiện lên với bao vất vả, hi sinh nhưng vẫn bền bỉ, kiên cường. Bên cạnh đó, bài thơ còn thể hiện sự gắn bó giữa tình mẹ và tình yêu quê hương, đất nước. Trong giây phút tỉnh lại sau cơn mê, người con nhận ra “có mẹ, hoá thành quê”, cho thấy mẹ chính là cội nguồn, là hình ảnh thu nhỏ của quê hương. Tình cảm gia đình hòa quyện với tình yêu Tổ quốc, thôi thúc người con tiếp tục lên đường chiến đấu. Câu nói của mẹ: “Đi đánh Mỹ, khi nào tau có giữ!” vừa giản dị vừa mạnh mẽ, thể hiện tinh thần yêu nước, sẵn sàng hi sinh vì độc lập dân tộc. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng giọng điệu trữ tình tha thiết, kết hợp giữa hồi tưởng và hiện tại, tạo nên dòng cảm xúc chân thực, tự nhiên. Hình ảnh thơ gần gũi, mộc mạc (vườn cây, mái lá, bếp lửa…) nhưng giàu sức gợi, làm nổi bật không gian gia đình ấm áp. Ngôn ngữ giản dị, đậm chất khẩu ngữ, đặc biệt là lời nói của người mẹ, góp phần thể hiện rõ nét tính cách và tình cảm nhân vật. Ngoài ra, việc lặp lại từ “nhớ” và các chi tiết đời thường giúp tăng chiều sâu cảm xúc, khiến bài thơ dễ đi vào lòng người. Tóm lại, bài thơ “Mẹ” không chỉ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng mà còn phản ánh vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh: giàu tình yêu thương, giàu lòng yêu nước và sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận. --- Câu 2. Vấn đề được đặt ra là: tầm quan trọng của việc ghi lại và phát triển các ý tưởng để nâng cao tư duy, sáng tạo và hướng tới thành công. --- Câu 3. Tác giả khuyến cáo không nên tin tưởng hoàn toàn vào não bộ vì: Bộ nhớ của con người không hoàn hảo, dễ quên. Não có xu hướng loại bỏ những thông tin không cần thiết, khiến nhiều ý tưởng hay bị mất đi. Những ý tưởng sáng tạo thường xuất hiện khi ta thư giãn nên không được ghi nhớ một cách có chủ đích, rất dễ “trôi tuột” khỏi trí nhớ. --- Câu 4. Để trở thành người thành công, tác giả đưa ra một số lời khuyên: Luôn ghi lại mọi ý tưởng, dù nhỏ hay lớn. Chuẩn bị sẵn công cụ ghi chép (sổ tay, điện thoại, ứng dụng…). Không vội sắp xếp, phân tích ý tưởng ngay, hãy để dòng suy nghĩ diễn ra tự nhiên. Thường xuyên xem lại, chọn lọc và phát triển ý tưởng. → Những người biết ghi chép và phát triển ý tưởng chính là những người dễ thành công. --- Câu 5. Cách lập luận của tác giả: Chặt chẽ, logic, đi từ thực tế (con người có nhiều suy nghĩ nhưng hay quên) đến giải pháp cụ thể. Kết hợp giải thích, phân tích và đưa dẫn chứng gần gũi, dễ hiểu. Sử dụng giọng văn trực tiếp, mang tính khuyên nhủ, tạo sức thuyết phục. → Nhờ đó, văn bản có tính thực tiễn cao và dễ áp dụng trong đời sống.

Câu 1. Đoạn văn (khoảng 200 chữ) Đoạn thơ “Tự tình với quê hương” của Lê Gia Hoài đã khơi dậy trong em những cảm xúc sâu lắng và tha thiết về tình yêu quê hương. Quê hương hiện lên thật gần gũi, thân thương qua những hình ảnh bình dị như “lời mẹ hát”, “bến đò xưa”, “dòng Lô giang” mang đậm hơi thở cuộc sống. Đó không chỉ là cảnh sắc mà còn là ký ức tuổi thơ êm đềm, nơi nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người. Những địa danh như Tam Đảo, tháp Bình Sơn hiện lên vừa hùng vĩ vừa cổ kính, gợi niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa của quê hương. Đặc biệt, đoạn thơ còn nhấn mạnh vai trò của giáo dục và văn học trong việc bồi đắp tình yêu quê hương: từ lời thầy dạy đến những vần thơ của Hồ Xuân Hương đều thấm sâu vào tâm hồn người con đất Việt. Giọng thơ nhẹ nhàng, giàu cảm xúc khiến em nhận ra rằng quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra mà còn là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách. Vì thế, mỗi người cần biết trân trọng, gìn giữ và góp phần làm đẹp thêm quê hương mình. --- Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc quảng bá văn hoá truyền thống trở thành một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Văn hoá truyền thống là cội nguồn của dân tộc, là bản sắc riêng biệt giúp mỗi quốc gia khẳng định vị trí của mình trong thế giới. Vì vậy, việc lan toả và gìn giữ những giá trị ấy trong bối cảnh hiện đại cần được quan tâm đúng mức. Trước hết, công nghệ số mở ra nhiều cơ hội để quảng bá văn hoá truyền thống một cách rộng rãi và hiệu quả. Thông qua mạng xã hội, các nền tảng video hay website, hình ảnh về di tích, lễ hội, trang phục, ẩm thực truyền thống có thể tiếp cận hàng triệu người trong và ngoài nước. Nhờ đó, văn hoá dân tộc không còn bị giới hạn trong không gian địa lí mà trở nên sống động, gần gũi hơn với thế hệ trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, cũng tồn tại không ít thách thức. Một số nội dung bị biến tấu lệch lạc, chạy theo xu hướng “giải trí hoá” làm mất đi giá trị nguyên bản của văn hoá. Nếu không có sự chọn lọc, người tiếp nhận dễ hiểu sai hoặc xem nhẹ những giá trị truyền thống. Để quảng bá văn hoá hiệu quả, mỗi người, đặc biệt là giới trẻ, cần nâng cao hiểu biết và ý thức trách nhiệm. Việc chia sẻ thông tin cần chính xác, có chọn lọc, tránh chạy theo trào lưu thiếu lành mạnh. Bên cạnh đó, cần kết hợp giữa truyền thống và hiện đại một cách hài hoà, sáng tạo nhưng không làm mất bản sắc. Nhà nước và các tổ chức văn hoá cũng cần đầu tư vào các sản phẩm số chất lượng, góp phần lan toả giá trị văn hoá một cách đúng đắn. Tóm lại, trong thời đại công nghệ số, quảng bá văn hoá truyền thống vừa là cơ hội vừa là thách thức. Khi mỗi người có ý thức gìn giữ và lan toả đúng cách, bản sắc văn hoá dân tộc sẽ được bảo tồn và phát huy bền vững trong dòng chảy hiện đại.