Câu 1. - Người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng “tôi” – người phu chèo thuyền đang trực tiếp trải nghiệm hành trình vượt biển qua mười hai rán nước

Câu 2. - Hình ảnh “biển” hiện ra với những đặc điểm: + Dữ dội, hung bạo: nước cuộn thác, nước xoáy, nước gầm réo, sóng xô đuổi, nước dựng đứng chấm trời. + Đầy hiểm nguy, đe doạ tính mạng con người, gắn với thế lực siêu nhiên (Long Vương, quỷ dữ, ngọ lồm). → Biển vừa là không gian thiên nhiên khắc nghiệt vừa mang màu sắc huyền thoại, đáng sợ.

Câu 3. - Chủ đề của văn bản: Ca ngợi và khắc họa cuộc hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của người phu chèo thuyền ở cõi âm, qua đó thể hiện nỗi đau khổ, cay đắng của thân phận con người bị oan khuất, đồng thời phản ánh niềm tin dân gian về thế giới tâm linh và số phận con người

Câu 4. - Các "rán nước "trong văn bản là biểu tượng cho những thử thách, tai ương, đau khổ tột cùng mà con người phải trải qua trong hành trình sống và cả sau cái chết. Chúng cũng tượng trưng cho những cửa ải nghiệt ngã của số phận, đặc biệt là số phận của người lao động nghèo, thấp cổ bé họng

Câu 5. - Những âm thanh được thể hiện: “gầm réo”, “nước sôi”, “thét gào”, “lôi lấy thuyền” (gợi qua lời kêu gọi, van xin). - Những âm thanh đó gợi cảm xúc: sợ hãi, hoảng loạn, tuyệt vọng trước sức mạnh khủng khiếp của biển cả, đồng thời thể hiện lời cầu khẩn tha thiết của con người nhỏ bé trước thiên nhiên và số phận

Câu 1:

Đoạn trích trong truyện thơ dân gian Vượt biển đã khắc họa sinh động và ám ảnh hành trình vượt qua các rán nước đầy hiểm nguy của người phu chèo thuyền nơi cõi âm. Trước hết, thiên nhiên hiện lên với diện mạo hung dữ, khốc liệt: nước “vằn mông mốc”, “xé nhau đục vật vờ”, “cuộn thác”, “ầm ầm”, “xoáy dữ ào ào”, “dựng đứng chấm trời”. Những hình ảnh ấy cùng hệ thống từ ngữ tượng thanh, tượng hình đã làm nổi bật sức mạnh ghê gớm của biển cả, tạo nên không khí căng thẳng, dữ dội. Không chỉ là thiên nhiên, các thế lực siêu nhiên như “quỷ dữ”, “ngọ lồm”, “Long Vương” còn khiến hành trình thêm rùng rợn, phản ánh đậm nét màu sắc huyền thoại trong tư duy dân gian. Giữa hoàn cảnh đó, con người hiện lên nhỏ bé, mong manh nhưng vẫn cố gắng chống chọi, vừa động viên nhau “chèo đi thôi, chèo đi”, vừa cất lên lời cầu khẩn đầy tuyệt vọng: “Biển ơi, đừng giết tôi”. Qua đoạn trích, tác phẩm không chỉ tái hiện nỗi gian truân của phận người sa dạ sa dồng mà còn bộc lộ sâu sắc nỗi đau, sự bất lực của con người trước số phận nghiệt ngã.

Câu 2:

Bài làm

Trong hành trình làm người, không phải tiền bạc, danh vọng hay địa vị xã hội mà chính tình thân mới là giá trị bền vững, sâu sắc nhất nâng đỡ con người trước mọi biến động của cuộc sống. Tình thân là sợi dây gắn kết những con người có chung huyết thống: ông bà, cha mẹ, anh chị em; là nơi bắt đầu của yêu thương, che chở và hình thành nhân cách mỗi cá nhân.

Tình thân là nguồn cội của sự sống và yêu thương vô điều kiện. Ngay từ khi cất tiếng khóc chào đời, con người đã được bao bọc trong vòng tay của gia đình. Cha mẹ hi sinh thầm lặng, dành cho con cái những điều tốt đẹp nhất mà không đòi hỏi đáp đền. Tình cảm ấy không phụ thuộc vào thành công hay thất bại, giàu sang hay nghèo khó, mà luôn bền bỉ, âm thầm chảy như mạch nguồn không cạn. Chính sự yêu thương vô điều kiện đó giúp con người có điểm tựa tinh thần vững chắc để trưởng thành và tự tin bước vào đời.

Không chỉ vậy, tình thân còn là bến đỗ bình yên giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc vấp ngã, tổn thương hay mệt mỏi trước áp lực học tập, công việc và các mối quan hệ xã hội. Khi ấy, gia đình là nơi duy nhất sẵn sàng mở rộng vòng tay đón ta trở về, lắng nghe, chia sẻ và tha thứ. Một lời động viên của cha mẹ, một cái ôm của người thân đôi khi có sức mạnh hơn mọi lời khuyên răn ngoài xã hội. Nhờ có tình thân, con người không cảm thấy đơn độc, lạc lõng giữa dòng đời nhiều biến động.

Bên cạnh đó, tình thân còn góp phần nuôi dưỡng nhân cách và định hướng lối sống cho mỗi cá nhân. Gia đình là “trường học đầu tiên”, nơi con người học cách yêu thương, sẻ chia, kính trọng và trách nhiệm. Những giá trị đạo đức như hiếu thảo, thủy chung, bao dung đều được hình thành từ mối quan hệ ruột thịt. Một người lớn lên trong gia đình giàu tình yêu thương thường biết sống nhân ái, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Ngược lại, sự rạn nứt, thờ ơ trong tình thân có thể để lại những tổn thương sâu sắc, ảnh hưởng lâu dài đến tâm hồn con người.

Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, không ít người vô tình xem nhẹ giá trị của tình thân. Có người mải mê chạy theo vật chất, danh vọng mà quên quan tâm, chăm sóc cha mẹ; có người vì ích kỉ, ghen ghét mà làm tổn thương anh em ruột thịt. Những hành vi ấy không chỉ làm rạn nứt mối quan hệ gia đình mà còn khiến con người đánh mất chỗ dựa tinh thần quý giá nhất của đời mình. Vì thế, mỗi người cần biết trân trọng, giữ gìn và bồi đắp tình thân bằng những việc làm giản dị nhưng chân thành: một lời hỏi han, một bữa cơm sum họp, một sự lắng nghe đúng lúc.

Tình thân là giá trị tinh thần thiêng liêng, bền vững và không thể thay thế trong cuộc sống con người. Đó là cội nguồn yêu thương, là điểm tựa tinh thần, là nền tảng hình thành nhân cách và sức mạnh để con người vượt qua mọi thử thách. Biết yêu thương, trân trọng và gìn giữ tình thân không chỉ là bổn phận, mà còn là cách để mỗi chúng ta sống một cuộc đời trọn vẹn và có ý nghĩa hơn.