Triệu Hương Giang
Giới thiệu về bản thân
C1 Trong bài thơ “Người cắt dây thép gai”, hình ảnh hàng rào dây thép gai mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là hình ảnh hiện thực gắn với chiến tranh, những hàng rào ngăn cách do kẻ thù dựng lên nhằm chia cắt đất nước và cản bước tiến của quân giải phóng. Hàng rào dây thép gai không chỉ ngăn trở con người mà còn làm tổn thương thiên nhiên và cuộc sống: “con cò không đậu được”, “con sông gãy”, “nhịp cầu cũng gãy”. Qua đó, tác giả khắc họa nỗi đau của một đất nước bị chia cắt trong chiến tranh. Đồng thời, hình ảnh này còn mang ý nghĩa biểu tượng cho mọi rào cản ngăn cách tình người, tình yêu và khát vọng hòa bình. Vì vậy, hành động cắt từng hàng rào của người chiến sĩ không chỉ là một nhiệm vụ chiến đấu mà còn là hành động xóa bỏ chia cắt, nối lại những gì đã bị đứt gãy. Mỗi hàng rào được cắt đi là một phần sự sống được hồi sinh, là niềm tin vào ngày đất nước thống nhất. Hình ảnh hàng rào dây thép gai vì thế trở thành biểu tượng cho đau thương của chiến tranh và khát vọng đoàn tụ, hòa hợp của dân tộc Việt Nam.
C2 Trong cuộc sống, trách nhiệm là một trong những phẩm chất quan trọng làm nên giá trị của con người. Đối với thế hệ trẻ hiện nay, lối sống có trách nhiệm không chỉ là yêu cầu cần thiết để hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng gia đình, xã hội và đất nước ngày càng phát triển.
Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của văn bản là biểu cảm (trữ tình). Câu 2 (0,5 điểm): Nhân vật trữ tình trong văn bản là người chiến sĩ cách mạng (người cắt dây thép gai) đang chiến đấu để phá bỏ hàng rào ngăn cách, góp phần giải phóng đất nước. Câu 3 (1,0 điểm): Nhận xét về hình thức của văn bản: Văn bản được viết theo thể thơ tự do, số câu chữ trong mỗi dòng không đều. Bài thơ được chia thành hai phần (I và II), tương ứng với hai chặng cảm xúc và hành động của nhân vật trữ tình. Ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc; sử dụng nhiều biện pháp tu từ như điệp ngữ, nhân hóa, ẩn dụ. Giọng thơ vừa tha thiết, trữ tình vừa sôi nổi, hào hùng. Câu 4 (1,0 điểm): Mạch cảm xúc của văn bản: Phần I: Từ hình ảnh dây thép gai chia cắt không gian sống, nhân vật trữ tình bộc lộ nỗi đau, sự xót xa trước cảnh đất nước bị chia cắt, con người và thiên nhiên bị tổn thương. Phần II: Cảm xúc chuyển sang niềm tin và niềm vui khi từng hàng rào được cắt bỏ. Những hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống dần hồi sinh, các mối quan hệ được nối lại. Kết thúc bài thơ là cảm xúc phấn khởi, tự hào và niềm hạnh phúc lớn lao khi đất nước đang được thống nhất, liền một dải. Câu 5 (1,0 điểm): Thông điệp ý nghĩa nhất đối với em là: Mỗi người cần biết sống vì cộng đồng, vì Tổ quốc và góp phần xóa bỏ mọi rào cản gây chia rẽ để xây dựng sự đoàn kết. Hình ảnh người chiến sĩ dũng cảm cắt dây thép gai cho thấy tinh thần hy sinh cao đẹp vì độc lập, thống nhất đất nước. Từ đó, em hiểu rằng thế hệ trẻ hôm nay cần trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã cống hiến cho Tổ quốc và có trách nhiệm học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển.
Câu 1 (2,0 điểm): Con người hiện nay đang phải đối mặt với nỗi sợ bị thay thế bởi máy móc, tuy nhiên, điều đáng sợ hơn cả nguy cơ ấy là sự máy móc trong tư duy con người. Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về tác hại của sự máy móc trong tư duy con người. Câu 2 (4,0 điểm): Anh chị hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của bài thơ sau: CỦI LỬA (Dương Kiều Minh3) Đời con thưa dần mùi khói Mẹ già nua như những buổi chiều lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã bếp lửa ngày đông... Mơ được về bên mẹ ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ con về yêu mái rạ cuộc đời Một sớm vắng ùa lên khói bếp về đây củi lửa ngày xưa... (In trong tập Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn, NXB Văn học 2024, tr.140) 3 Nhà thơ Dương Kiều Minh (1960 – 2012) được coi là một gương mặt cách tân sáng danh, một hiện tượng thi ca độc đáo của văn học Việt Nam thời kỳ sau đổi mới. Dương Kiều Minh sống cả đời chỉ với thơ, không biết làm gì khác ngoài làm thơ. Đời ông chỉ dành cho thơ ca, ông nghiêm túc và thủy chung với thơ ca đến tận cùng (Nguyễn Quang Thiều). Đến với thơ Dương Kiều Minh là đến với sự tuôn chảy của cảm xúc thăng hoa, của tình yêu bất tận với quê hương, với cuộc đời được thể hiện bằng lối viết dung dị, tài hoa, kiên định hướng những tìm tòi trong thơ về phương Đông cội nguồn. Bạn chưa trả lời câu hỏi này. Trả lời câu hỏi này
C1 Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, con người không chỉ đối mặt với nguy cơ bị máy móc thay thế mà còn phải đối diện với một vấn đề đáng lo ngại hơn: sự máy móc trong tư duy. Đây là lối suy nghĩ thụ động, rập khuôn, thiếu sáng tạo và thiếu khả năng phản biện. Khi tư duy trở nên máy móc, con người dễ chấp nhận thông tin một cách vô điều kiện, ngại đổi mới và khó thích nghi với những biến đổi của cuộc sống. Điều đó làm hạn chế khả năng sáng tạo, khiến con người đánh mất bản sắc và giá trị riêng của mình. Đặc biệt, đối với người trẻ, tư duy máy móc còn dẫn đến việc học tập đối phó, làm việc theo lối mòn, thiếu khát vọng khám phá và cống hiến. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển, điều tạo nên sự khác biệt của con người không phải là khả năng ghi nhớ hay xử lí dữ liệu mà chính là tư duy độc lập, cảm xúc và sự sáng tạo. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện khả năng suy nghĩ đa chiều, chủ động học hỏi và không ngừng đổi mới để làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.
C2 Dương Kiều Minh là một trong những gương mặt thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thời kì đổi mới. Thơ ông giàu chất suy tưởng, đậm tình yêu quê hương và gia đình. Bài thơ “Củi lửa” là tiếng lòng tha thiết của người con đối với mẹ và những ký ức tuổi thơ gắn liền với quê nhà. Qua những hình ảnh bình dị mà giàu sức gợi, tác giả đã thể hiện nỗi nhớ thương sâu nặng cùng niềm trân trọng đối với những giá trị cội nguồn.
Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ. Nhân vật trữ tình là người cháu (xưng "cháu"), người đang nhớ về bà, về quê hương và con đường làng gắn với tuổi thơ của mình. Câu 2. Chỉ ra những câu thơ miêu tả dáng hình, trạng thái của “cái ngõ xoan nhà bà”. Những câu thơ miêu tả dáng hình, trạng thái của cái ngõ xoan nhà bà là: "Lối rất quanh co, đường vàng rơm rạ" "Cái ngõ xoan / Sáng nay rưng rức" "Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn" Câu 3. Phân tích ý nghĩa của biện pháp nhân hóa trong câu thơ: "Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn." Tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa qua từ ngữ "ngả buồn". Cách diễn đạt này khiến cảnh vật trở nên có hồn, mang tâm trạng như con người. Qua đó gợi lên không khí buồn thương, trống vắng của quê nhà khi người bà đã mất; đồng thời thể hiện nỗi nhớ thương, xúc động sâu sắc của người cháu dành cho bà. Câu 4. Anh/chị hiểu như thế nào về hai chữ “chùng chình”? "Chùng chình" có nghĩa là chần chừ, lưu luyến, mải mê, bị cuốn hút vào những điều khác mà quên đi điều quan trọng. Trong đoạn thơ, từ này cho thấy con người dễ bị cuốn vào những bộn bề của cuộc sống, những cuộc vui nơi đông đúc mà quên đi quê hương, cội nguồn và những giá trị bình dị gắn bó với tuổi thơ. Câu 5. Theo anh/chị, ta cần làm gì để tuổi trẻ trôi đi không nuối tiếc? (5–7 dòng) Để tuổi trẻ trôi đi không nuối tiếc, mỗi người cần sống có mục tiêu và lý tưởng rõ ràng. Chúng ta phải không ngừng học tập, rèn luyện bản thân để hoàn thiện mỗi ngày. Bên cạnh đó, cần biết trân trọng gia đình, quê hương và những người yêu thương mình. Tuổi trẻ cũng nên dám ước mơ, dám hành động và sẵn sàng vượt qua khó khăn để theo đuổi khát vọng. Khi sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, chúng ta sẽ có một tuổi trẻ ý nghĩa và đáng nhớ. Bài 2 Câu 1 (Khoảng 200 chữ) Trong đoạn thơ, nhân vật trữ tình dành cho người bà những tình cảm sâu nặng, tha thiết và đầy xúc động. Hình ảnh bà hiện lên gắn liền với con đường làng, cái ngõ xoan, những luống rau khúc và biết bao kỉ niệm tuổi thơ của người cháu. Khi đã đi qua nhiều miền đất của Tổ quốc, người cháu vẫn luôn hướng lòng mình về quê hương và người bà kính yêu. Nỗi nhớ ấy càng trở nên da diết khi bà đã đi xa: “Bà ngủ thảnh thơi trên cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ lúa”. Cách nói giảm nói tránh thể hiện sự đau xót nhưng cũng chứa đựng niềm yêu thương và kính trọng đối với bà. Đặc biệt, chi tiết “Cháu chợt nhớ ra chưa từng học làm bánh khúc từ bà” gợi lên sự tiếc nuối sâu sắc của người cháu trước những điều bình dị mà mình chưa kịp thực hiện khi bà còn sống. Qua những dòng thơ giàu cảm xúc, tác giả đã khắc họa tình bà cháu thiêng liêng, đồng thời nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng những người thân yêu và gìn giữ những giá trị đẹp đẽ của gia đình, quê hương. Câu 2 (Khoảng 600 chữ) Bản sắc văn hóa dân tộc là những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên nét riêng của một dân tộc. Trong thời đại hội nhập và toàn cầu hóa ngày nay, bản sắc văn hóa dân tộc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tuổi trẻ. Trước hết, bản sắc văn hóa dân tộc là cội nguồn tạo nên bản lĩnh và bản sắc của mỗi con người. Những phong tục tập quán, tiếng nói, truyền thống lịch sử, đạo lý uống nước nhớ nguồn hay tinh thần yêu nước đều góp phần hình thành nhân cách của thế hệ trẻ. Khi hiểu và trân trọng văn hóa dân tộc, người trẻ sẽ có ý thức hơn về trách nhiệm đối với gia đình, cộng đồng và đất nước. Bên cạnh đó, bản sắc văn hóa dân tộc giúp tuổi trẻ khẳng định bản thân trong quá trình hội nhập quốc tế. Trong một thế giới ngày càng kết nối, việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là cần thiết. Tuy nhiên, hội nhập không có nghĩa là hòa tan. Chỉ khi biết giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp, người trẻ mới có thể tự tin giới thiệu hình ảnh đất nước và con người Việt Nam với bạn bè quốc tế. Những tà áo dài, tiếng Việt, các làn điệu dân ca hay những lễ hội truyền thống đều là những nét đẹp cần được bảo tồn và phát huy. Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ hiện nay đã tích cực lan tỏa văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động sáng tạo như quảng bá du lịch, giới thiệu ẩm thực truyền thống, phục dựng trang phục cổ hay chia sẻ các giá trị lịch sử trên mạng xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên thờ ơ với văn hóa dân tộc, chạy theo lối sống thực dụng hoặc tiếp nhận văn hóa ngoại lai một cách thiếu chọn lọc. Điều đó có thể dẫn đến nguy cơ mai một những giá trị truyền thống quý báu. Là học sinh, em nhận thấy bản thân cần chủ động tìm hiểu lịch sử dân tộc, giữ gìn tiếng Việt trong sáng, trân trọng các giá trị văn hóa truyền thống và tích cực quảng bá những nét đẹp của quê hương. Đồng thời, cần tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới một cách có chọn lọc để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội. Tóm lại, bản sắc văn hóa dân tộc có vai trò vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ trong thời đại ngày nay. Đó không chỉ là cội nguồn của bản lĩnh, niềm tự hào dân tộc mà còn là nền tảng giúp thế hệ trẻ vững vàng hội nhập và phát triển trong thế giới hiện đại.
Mục đích nghị luận của văn bản là khẳng định ý nghĩa, tầm quan trọng của việc làm tốt những việc nhỏ, chỉn chu trong từng chi tiết để góp phần thực hiện những mục tiêu lớn và đóng góp cho xã hội. Câu 2. Theo văn bản, điều gì khiến cho Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới? Điều khiến Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới là sự tập trung đến mức ám ảnh vào các chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp độ kỹ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra. Câu 3. Phân tích mối quan hệ giữa nhan đề "Bắt đầu từ việc nhỏ" với nội dung của văn bản. Nhan đề "Bắt đầu từ việc nhỏ" thể hiện trực tiếp tư tưởng chủ đạo của văn bản. Tác giả cho rằng để biến những ước mơ lớn thành hiện thực, mỗi người cần bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, thực hiện chúng một cách đúng đắn, cẩn thận và có trách nhiệm. Nội dung văn bản làm rõ rằng sự thành công không chỉ đến từ những hoài bão lớn lao mà còn từ sự chú trọng đến từng chi tiết nhỏ trong công việc và cuộc sống. Vì vậy, nhan đề vừa khái quát nội dung vừa gửi gắm thông điệp ý nghĩa của văn bản.