Câu 1.

Thấu hiểu chính mình là một hành trình quan trọng và cần thiết trong cuộc sống của mỗi con người. Khi biết rõ điểm mạnh, điểm yếu, cảm xúc, suy nghĩ và giá trị của bản thân, ta mới có thể lựa chọn hướng đi phù hợp, ứng xử đúng đắn trong các tình huống và từng bước hoàn thiện mình. Thấu hiểu bản thân giúp ta sống tự tin, không bị cuốn theo sự so sánh hay đánh giá từ người khác. Đồng thời, đó cũng là nền tảng để xây dựng những mối quan hệ bền vững, bởi ai hiểu mình mới dễ thấu cảm người khác. Tuy nhiên, điều này không dễ, bởi con người thường bị chi phối bởi cảm xúc, định kiến hoặc sự tự ti. Để hiểu mình, cần sự lắng nghe nội tâm, sự trung thực với bản thân và đôi khi là dũng cảm đối diện với những thiếu sót của chính mình. Chỉ khi ta thật sự hiểu bản thân, ta mới biết cách sống tốt, sống ý nghĩa và không ngừng phát triển. Thấu hiểu chính mình không phải đích đến, mà là một hành trình suốt đời, nhưng vô cùng xứng đáng để theo đuổi.

Câu 2.

Bài thơ Chuyện của mẹ của Nguyễn Ba là một bản anh hùng ca nhẹ nhàng nhưng sâu lắng về sự hy sinh lớn lao của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh và tình yêu thương bao la của mẹ dành cho con, cho đất nước.

Về nội dung, bài thơ kể về một người mẹ có đến năm lần chia ly: chồng và các con của mẹ lần lượt ra đi vì Tổ quốc. Chồng mẹ “hóa thành ngàn lau nơi địa đầu Tây Bắc”, hai người con trai đều hy sinh trên các chiến trường ác liệt như Thạch Hãn, Xuân Lộc. Người chị gái là dân công hỏa tuyến cũng để lại tuổi xuân giữa núi rừng. Người con út – nhân vật trữ tình – trở về trong tình trạng thương tật, “đi bằng đôi mông đít” vì đôi chân đã nằm lại trên đồi Vị Xuyên. Nỗi đau thể xác của con và nỗi đau tinh thần của mẹ hoà quyện, để rồi tình mẫu tử hiện lên thật thiêng liêng, xúc động. Nhưng mẹ không chỉ là mẹ của riêng một người con, mà đã trở thành “mẹ của non sông đất nước” – một biểu tượng cao cả cho lớp lớp người mẹ Việt Nam đã âm thầm hiến dâng cho Tổ quốc.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng hình thức tự sự kết hợp trữ tình, mang đậm chất dân gian và cảm xúc chân thành. Ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, giàu hình ảnh gợi cảm xúc như “móm mém mẹ cười”, “khóe mắt lòa khẽ sáng mấy giọt sương”, tạo nên một không gian cảm xúc nhẹ nhàng nhưng sâu cay. Cấu trúc bài thơ theo mạch thời gian và cảm xúc, giúp khắc họa rõ nét bi kịch chiến tranh và tình mẹ thiêng liêng.

Chuyện của mẹ không chỉ là câu chuyện của một người mẹ, mà còn là biểu tượng cho sự hy sinh thầm lặng, cao cả của bao bà mẹ Việt Nam trong chiến tranh – những người mẹ đã góp phần viết nên trang sử vẻ vang của dân tộc bằng chính máu, nước mắt và tình yêu thương vô bờ bến.

Câu 1.

Trả lời: Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nghị luận.

Câu 2.

Trả lời: Vấn đề được đề cập là việc biết người, biết mình – đặc biệt là biết và sửa mình, thông qua hình ảnh ẩn dụ trong câu chuyện “Đèn và trăng”.

Câu 3.

Trả lời:

Tác giả sử dụng các bằng chứng sau:

• Câu ca dao “Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng…” để nêu vấn đề về sự tự đánh giá và so sánh.

• Câu tục ngữ “Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn” để minh họa cho sự khác biệt giữa con người.

• Lời dạy của người xưa: “Nhân vô thập toàn” nhằm nhấn mạnh rằng không ai hoàn hảo.

• Dẫn chứng từ tác phẩm “Truyện Kiều” – “Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao” để làm rõ hình ảnh chiếc đèn cổ.

Câu 4:

Trả lời:

• Mục đích: Khơi gợi nhận thức và khuyên con người hãy biết nhìn lại chính mình một cách tỉnh táo, bao dung để từ đó hoàn thiện bản thân.

• Nội dung: Qua hình ảnh đối thoại giữa đèn và trăng trong câu ca dao, văn bản đề cập đến sự khác biệt, không hoàn hảo của con người. Từ đó, tác giả nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc biết mình và sửa mình trong cuộc sống.

Câu 5.

Trả lời:

Cách lập luận của tác giả:

• Linh hoạt, kết hợp giữa phân tích và bình luận.

• Sử dụng hình ảnh ẩn dụ (đèn – trăng) mang tính gợi mở, giàu triết lí.

• Lập luận chặt chẽ, có ví dụ cụ thể từ ca dao, tục ngữ, văn học cổ điển.

• Giọng văn nhẹ nhàng, sâu sắc, khơi gợi suy nghĩ.