Câu 1 (2,0 điểm)

Trong đoạn trích tiểu thuyết Dấu chân người lính của Nguyễn Minh Châu, những con người trên tuyến đường Trường Sơn hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn vừa bình dị vừa cao cả. Trước hết, đó là tâm hồn giàu yêu thương, gắn bó sâu nặng với quê hương, gia đình. Nết mang theo trong tim hình ảnh bếp lửa, mái nhà, mẹ già và các em nhỏ; nỗi nhớ nhà “cồn cào trong gan ruột” cho thấy một trái tim giàu tình cảm. Nhưng vượt lên trên nỗi nhớ ấy là tinh thần trách nhiệm và ý chí kiên cường. Dù đau đớn khi biết tin mẹ và em mất vì bom đạn, Nết vẫn “không chịu khóc”, nghiến răng làm việc, chuẩn bị đón thương binh. Đó là sự hi sinh thầm lặng, đặt nhiệm vụ chung lên trên nỗi đau riêng. Ở họ còn ánh lên vẻ đẹp lạc quan, ấm áp: giữa núi rừng khốc liệt vẫn có bếp lửa hồng, có câu hỏi thân tình gửi những người lính hành quân. Chính tình yêu quê hương, ý chí bền bỉ và tấm lòng giàu nhân hậu đã làm nên vẻ đẹp cao quý của những con người Trường Sơn trong những năm tháng chiến tranh.

Câu 2

Bộ phim Inside Out (Những mảnh ghép cảm xúc) kể về hành trình trưởng thành của cô bé Riley khi các cảm xúc như Niềm Vui, Nỗi Buồn, Sợ Hãi, Giận Dữ, Chán Ghét, Lo Âu được nhân hóa và cùng điều khiển tâm trí em. Thông điệp mà bộ phim gửi gắm thật sâu sắc: con người chỉ có thể trưởng thành khi biết lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình.

Cảm xúc là một phần tự nhiên của đời sống nội tâm. Mỗi vui buồn, giận hờn, lo lắng đều phản ánh những nhu cầu, mong muốn hay tổn thương bên trong ta. Tuy nhiên, trong nhịp sống vội vã, nhiều người thường né tránh hoặc phủ nhận cảm xúc tiêu cực, cho rằng buồn bã hay yếu đuối là điều đáng xấu hổ. Thực chất, khi không lắng nghe chính mình, ta dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng, hành động bốc đồng hoặc khủng hoảng tâm lí.

Lắng nghe cảm xúc trước hết là dám thừa nhận mình đang vui hay buồn, đang tổn thương hay lo âu. Khi Riley chấp nhận Nỗi Buồn, em mới thực sự được an ủi và kết nối lại với gia đình. Điều đó cho thấy mọi cảm xúc, kể cả tiêu cực, đều có ý nghĩa riêng. Nỗi sợ giúp ta cẩn trọng; nỗi buồn giúp ta nhận ra điều mình trân quý; sự giận dữ nhắc ta về những giới hạn cần được tôn trọng. Biết lắng nghe cảm xúc giúp ta hiểu rõ bản thân, từ đó đưa ra quyết định sáng suốt và sống chân thành hơn.

Trong thực tế, nhiều người trẻ gặp áp lực học tập, kì vọng gia đình, những thay đổi tâm sinh lí… Nếu không nhận diện và chia sẻ cảm xúc, họ dễ thu mình hoặc phản ứng tiêu cực. Ngược lại, khi biết dừng lại để tự hỏi “Mình đang cảm thấy gì?”, “Vì sao mình buồn?”, ta sẽ tìm được cách giải tỏa lành mạnh như trò chuyện với người thân, viết nhật kí, tham gia hoạt động yêu thích. Lắng nghe bản thân cũng là nền tảng để thấu hiểu và đồng cảm với người khác, bởi chỉ khi hiểu mình, ta mới có thể hiểu người.

Tuy nhiên, lắng nghe cảm xúc không đồng nghĩa với việc để cảm xúc chi phối hoàn toàn hành động. Thấu hiểu là bước đầu, còn kiểm soát và điều chỉnh mới là mục tiêu. Con người cần cân bằng giữa trái tim và lí trí để trưởng thành.

Thông điệp “Lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình” nhắc nhở mỗi chúng ta hãy trân trọng thế giới nội tâm. Khi dám đối diện với cảm xúc, ta không còn sợ hãi chính mình. Đó cũng là con đường để sống sâu sắc, bản lĩnh và hạnh phúc hơn trong hành trình trưởng thành.

Câu 1

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba. Dấu hiệu hình thức: người kể chuyện gọi tên nhân vật “Nết”, “cô”, “mẹ”, “Khuê”… và không xưng “tôi”; người kể giấu mình nhưng biết rõ suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật.

Câu 2

Hai chi tiết miêu tả hình ảnh bếp lửa:

• “Những cái bếp bằng đất vắt nặn nên bởi bàn tay khéo léo, khói chỉ lan lờ mờ trong cỏ như sương ban mai rồi tan dần, lửa thì đậu lại.”
• “Ngọn lửa được ấp ủ trong lòng người con gái đồng bằng.”

Câu 3

Cách kể chuyện đan xen giữa hiện tại (Nết làm nhiệm vụ ở trạm phẫu thuật, chuẩn bị đón thương binh) và dòng hồi ức (nhớ mẹ, nhớ em, kỉ niệm gia đình) có tác dụng:

• Làm nổi bật chiều sâu tâm lí nhân vật, thể hiện nỗi nhớ nhà da diết và nỗi đau mất mát.
• Tăng tính chân thực và xúc động cho câu chuyện.
• Khắc họa rõ sự đối lập giữa quá khứ êm đềm, bình dị với hiện tại chiến tranh khốc liệt.
• Qua đó làm sáng lên vẻ đẹp tâm hồn và ý chí kiên cường của Nết.

Câu 4

Việc sử dụng ngôn ngữ thân mật, gần gũi như “Hiên ra đây chị gội đầu nào?”, “Cái con quỷ này lớn xác chỉ khỏe trêu em!” có hiệu quả:

• Tái hiện sinh động không khí gia đình ấm áp, đời thường.
• Thể hiện tình cảm yêu thương, gắn bó giữa các thành viên.
• Làm cho kỉ niệm hiện lên tự nhiên, chân thực, giàu cảm xúc.
• Từ đó càng làm nổi bật nỗi nhớ và nỗi đau của Nết trước mất mát.

Câu 5

Câu nói của Nết gợi suy nghĩ rằng trước nghịch cảnh, con người cần biết nén đau thương để hoàn thành trách nhiệm của mình. Cuộc sống không tránh khỏi mất mát, đau khổ, nhưng nếu chỉ chìm đắm trong nước mắt, ta sẽ không đủ sức vượt qua thử thách. Nết chọn cách nghiến răng làm việc, biến nỗi đau thành động lực chiến đấu. Đó là biểu hiện của bản lĩnh, sự hi sinh và tinh thần trách nhiệm cao cả. Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người cũng cần học cách mạnh mẽ, không buông xuôi khi gặp khó khăn. Tuy nhiên, mạnh mẽ không có nghĩa là vô cảm, mà là biết đặt việc chung và mục tiêu lớn lên trên nỗi buồn riêng. Khi vượt qua nghịch cảnh, con người sẽ trưởng thành hơn và sống có ý nghĩa hơn.

Vai trò của DNNN trong Đổi mới (từ 1986):

• Giữ vai trò chủ đạo trong các ngành, lĩnh vực then chốt (điện, dầu khí, viễn thông, tài chính…).
• Ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và an ninh – quốc phòng.
• Góp phần dẫn dắt, điều tiết và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác.

Điều chỉnh chính sách hiện nay:

• Tiếp tục cổ phần hóa, tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả và minh bạch.
• Tập trung vào lĩnh vực thiết yếu, không dàn trải.
• Tăng năng lực cạnh tranh, đổi mới công nghệ, quản trị theo chuẩn quốc tế.
• Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa DNNN và doanh nghiệp tư nhân trong bối cảnh hội nhập.

Câu 1

a) Bài học kháng chiến (1945–nay):

• Giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng.
• Phát huy đoàn kết toàn dân.
• Kết hợp chính trị – quân sự – ngoại giao.
• Xây dựng quốc phòng toàn dân vững mạnh.

b) Học sinh cần:

• Tìm hiểu đúng về biển đảo.
• Không lan truyền tin sai.
• Học tập tốt, rèn luyện ý thức bảo vệ Tổ quốc.

Câu 2 – Thành tựu kinh tế Đổi mới:

• Chuyển sang kinh tế thị trường định hướng XHCN.
• Kinh tế tăng trưởng khá.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực.
• Đời sống nhân dân được cải thiện, hội nhập quốc tế mở rộng.