Câu 1 :

Hình ảnh “cơm” xuất hiện xuyên suốt đoạn trích không chỉ là một món ăn quen thuộc mà còn là biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, mộc mạc mà sâu nặng. Từ “cà mèn cơm”, “chén cơm”, “miếng cơm cháy” đến chén cơm trắng đặt trên bàn thờ, tất cả đều chứa đựng tấm lòng yêu thương, sự chăm chút của người mẹ dành cho con. Những hạt cơm mẹ nấu không đơn thuần là thức ăn, mà là kết tinh của mồ hôi, của sự tảo tần và của trái tim luôn nghĩ về con dù trong từng bữa ăn nhỏ nhất. Lời dặn “Không ai thương bằng cơm thương” càng làm hiện rõ triết lí giản dị mà thấm thía: cơm là mẹ, là tình thương nuôi dưỡng con suốt cuộc đời. Khi mẹ mất đi, những hình ảnh ấy trở thành nỗi day dứt, tiếc nuối khôn nguôi trong lòng người con. Anh nhận ra rằng điều quý giá nhất đôi khi không phải những điều lớn lao mà chính là bữa cơm sáng mẹ nấu, là miếng cơm cháy mang hương khói bếp quê. Như vậy, hình ảnh “cơm” trong đoạn trích đã trở thành biểu tượng của tình mẹ bao la, của quê hương thân thuộc và của những yêu thương giản dị mà vĩnh hằng.

Câu 2 :

Trong bối cảnh toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi quốc gia, đặc biệt với một đất nước có truyền thống lâu đời như Việt Nam. Bản sắc văn hoá dân tộc là tổng hoà những giá trị vật chất và tinh thần được hun đúc qua nhiều thế hệ: tiếng nói, trang phục, phong tục, lối sống, nghệ thuật, tín ngưỡng, cách ứng xử… Những giá trị ấy không chỉ tạo nên sự khác biệt mà còn là nền tảng giúp dân tộc tồn tại và phát triển bền vững. Vì vậy, giữ gìn bản sắc văn hoá là trách nhiệm của cả cộng đồng, của quốc gia và mỗi cá nhân.

Trước hết, bản sắc văn hoá là cội nguồn của một dân tộc. Mất bản sắc đồng nghĩa đánh mất chính mình. Qua hàng nghìn năm lịch sử, ông cha đã tạo dựng những giá trị mang đậm dấu ấn Việt: lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, đạo lý nhân nghĩa, truyền thống hiếu học, tính cần cù… Đây là sức mạnh nội sinh giúp dân tộc vượt qua chiến tranh, thiên tai và những thử thách của thời đại. Khi xã hội biến đổi nhanh, những giá trị ấy càng giữ vai trò định hướng. Nếu không được bảo tồn, văn hoá dễ bị hoà tan vào dòng chảy toàn cầu, khiến con người xa rời nguồn gốc và đánh mất sự tự tin dân tộc.

Bên cạnh đó, bản sắc văn hoá còn tạo nên sức hấp dẫn của một quốc gia trên trường quốc tế. Nhạc cụ dân tộc, áo dài, tiếng Việt, di sản kiến trúc, nghệ thuật truyền thống… chính là những “thương hiệu văn hoá” phổ biến trên thế giới. Việc gìn giữ và phát huy bản sắc giúp quảng bá hình ảnh đất nước, thu hút du lịch, thúc đẩy giao lưu và hợp tác văn hoá. Một dân tộc có bản sắc rõ ràng bao giờ cũng dễ được tôn trọng hơn, bởi chính văn hoá đã tạo nên chiều sâu của sức mạnh mềm.

Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc không đồng nghĩa với bảo thủ hoặc khép kín. Trong môi trường hội nhập, văn hoá cần được tiếp thu tinh hoa từ bên ngoài để làm giàu cho chính mình. Điều quan trọng là phải có chọn lọc, tiếp thu cái tiến bộ và loại bỏ điều lệch lạc. Sự tiếp nhận thiếu kiểm soát có thể dẫn tới lối sống thực dụng, chạy theo trào lưu, làm mai một các giá trị truyền thống. Không ít người trẻ thờ ơ với tiếng Việt chuẩn, ít quan tâm đến phong tục quê hương, hoặc coi thường văn hoá dân gian. Đây là dấu hiệu cảnh báo sự phai nhạt bản sắc trong một bộ phận xã hội.

Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc không phải khái niệm xa vời mà bắt đầu từ những hành động cụ thể của mỗi cá nhân. Đó là việc trân trọng tiếng Việt, sử dụng ngôn ngữ đúng mực; giữ gìn những lễ hội truyền thống; ứng xử lịch sự, nhân ái; phục hồi và phát triển các loại hình nghệ thuật dân gian. Trong đời sống hàng ngày, mỗi người có thể thể hiện trách nhiệm văn hoá qua cách ăn mặc phù hợp, tôn trọng sự đa dạng văn hoá và giữ gìn các giá trị gia đình – cái nôi lưu giữ bản sắc. Với giới trẻ, điều quan trọng là biết cân bằng giữa cái mới và cái cũ, giữa hội nhập và gìn giữ những giá trị làm nên căn tính Việt.

Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc chính là giữ lấy nền tảng tinh thần của đất nước. Một dân tộc muốn phát triển bền vững phải biết dựa vào quá khứ để xây dựng tương lai. Trong thời đại toàn cầu hoá, bản sắc không chỉ là di sản, mà còn là nguồn lực. Vì vậy, mỗi người cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị văn hoá, để văn hoá Việt luôn sống động, bền vững và có khả năng lan tỏa trong thế giới hiện đại.

Câu 1 :

Thể thơ tự do.

Câu 2 :

Hai hình ảnh trong đoạn trích cho thấy sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung là

Trên nắng và dưới cát

Chỉ có bão là tốt tươi như cỏ

Câu 3 :

Mảnh đất miền trung mảnh mai thắt đáy lưng ong, tình người đậm đà như mật đọng.

Câu 4 :

Thành ngữ nghèo rớt mồng tơi được sử dụng trong câu thơ Mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt.

Câu 5 :

Trong đoạn thơ Miền Trung, Hoàng Trần Cương bộc lộ tình cảm yêu thương sâu nặng và chân thành đối với mảnh đất miền Trung quê hương. Tác giả thấu hiểu những nhọc nhằn, vất vả của người dân nơi “nắng và cát”, nơi mảnh đất nghèo mỏng tối mà “không kịp rót” màu mỡ. Những hình ảnh như lúa con gái còi cọc, chi giời báo lá tốt tươi nhưng chẳng có gì gieo mọc… thể hiện nỗi xót xa đầy đồng cảm. Tuy nhiên, xen trong nỗi thương ấy là sự trân trọng vẻ đẹp giàu nghĩa tình, thủy chung của con người miền Trung – những người dù gian khó vẫn nặng tình với quê hương, với mẹ già. Tất cả đã tạo nên giọng thơ tha thiết, da diết, cho thấy tình yêu quê hương miền Trung sâu bền và ấm áp của nhà thơ.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hiện đại hóa ngày càng phát triển, cuộc sống con người trở nên bận rộn, hối hả theo nhịp sống mới. Tuy nhiên, giữa dòng chảy của thời gian, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc vẫn luôn là nguồn cội, là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và tinh thần mỗi người. Việc gìn giữ và bảo vệ những giá trị văn hóa truyền thống không chỉ giúp chúng ta nhận diện được bản sắc dân tộc mà còn là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và hiện đại.

Trước hết, văn hóa truyền thống là kho tàng quý báu lưu giữ những giá trị tinh thần, những bài học lịch sử, những kinh nghiệm sống mà tổ tiên đã đúc kết qua bao thế hệ. Những giá trị này không chỉ được thể hiện qua các lễ hội, phong tục tập quán, nghệ thuật dân gian mà còn qua những tư tưởng, đạo đức, phong cách sống giản dị, mộc mạc mà mỗi người dân Việt Nam luôn trân trọng. Chúng là nguồn cảm hứng bất tận giúp con người ta vượt qua khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Việc duy trì và phát huy những giá trị này không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn giúp chúng ta tự tin hơn trên trường quốc tế, khẳng định vị thế và giá trị văn hóa của mình.

Bên cạnh đó, trong quá trình hội nhập và phát triển, xã hội hiện đại luôn đặt ra những yêu cầu mới về công nghệ, tri thức và lối sống. Điều này đôi khi gây ra sự mất cân bằng giữa hiện đại và truyền thống, khiến nhiều giá trị văn hóa dễ bị mai một theo thời gian. Tuy nhiên, sự phát triển không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn những giá trị cũ. Thay vào đó, chúng ta cần có những biện pháp cụ thể để bảo tồn và phát huy chúng. Các cơ quan, tổ chức, cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ trong công tác lưu giữ, bảo tồn di sản văn hóa thông qua việc tổ chức các hoạt động truyền thống, xây dựng bảo tàng, trung tâm văn hóa và tích cực khuyến khích thanh thiếu niên tìm hiểu, học hỏi về lịch sử, truyền thống của dân tộc.

Đồng thời, mỗi cá nhân cũng có trách nhiệm trong việc gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống. Chúng ta có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như tìm hiểu và tôn trọng phong tục, tập quán của gia đình, địa phương; tham gia các lễ hội, ngày hội văn hóa; hay đơn giản là chia sẻ với thế hệ trẻ những câu chuyện, truyền thuyết, bài ca dao, tục ngữ mang đậm bản sắc dân tộc. Khi mỗi cá nhân ý thức được giá trị của truyền thống, sự lan tỏa của những giá trị đó sẽ trở nên tự nhiên và bền vững hơn. Điều này không chỉ giúp gắn kết cộng đồng, gia đình mà còn tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Hơn nữa, trong kỷ nguyên số hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bảo tồn văn hóa truyền thống cũng đóng một vai trò quan trọng. Các nền tảng truyền thông xã hội, website, ứng dụng di động đều có thể được sử dụng để giới thiệu và lưu giữ những nét đẹp văn hóa của dân tộc. Thông qua đó, giới trẻ, những người có tính sáng tạo, có thể tìm ra những cách thức mới để thể hiện và phát huy truyền thống, từ đó làm phong phú thêm đời sống tinh thần của cộng đồng.

Tóm lại, việc gìn giữ và bảo vệ những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng, mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân trong xã hội. Những giá trị đó không chỉ giúp chúng ta nhớ về cội nguồn, về truyền thống lịch sử của dân tộc mà còn là nguồn động lực, niềm tự hào để chúng ta tự tin bước vào tương lai. Chính nhờ việc bảo tồn và phát huy những giá trị ấy, mỗi người con đất Việt sẽ luôn tự hào về truyền thống, góp phần xây dựng một xã hội hiện đại nhưng vẫn đầy đủ bản sắc dân tộc.

Trong văn bản Chân quê của Nguyễn Bính, nhân vật “em” được khắc họa với tâm hồn trữ tình và tình cảm sâu nặng đối với quê hương. “Em” không chỉ là hình ảnh đại diện cho những người con xa xứ, mà còn là tấm gương phản chiếu tâm trạng mộc mạc, trong sáng của tuổi trẻ. Qua ngòi bút của tác giả, “em” được miêu tả như một tâm hồn nhạy cảm với mọi biến chuyển của thiên nhiên; từ hương đồng bay theo gió cho đến những cảnh vật quen thuộc ở làng quê. Chính sự tinh tế trong cảm nhận ấy đã giúp “em” lưu giữ những ký ức tuổi thơ, những kỷ niệm đong đầy yêu thương mà chỉ nơi chôn rau cắt rốn mới có thể mang lại. Hình ảnh “em” vừa khao khát được trở về, vừa trăn trở trước cuộc sống đô thị xa rời những giá trị giản dị, mộc mạc của làng quê. Từ đó, nhân vật “em” không chỉ biểu hiện nỗi nhớ quê hương mà còn gửi gắm thông điệp về giá trị của cội nguồn, về sự trân trọng những ký ức đẹp và những điều bình dị nhưng thiêng liêng trong cuộc sống. Đây là lời nhắc nhở mỗi người con xa quê hãy luôn giữ trọn vẹn tình yêu thương và niềm tự hào với quê hương mình.

Thông điệp của bài thơ Chân Quê là sự trân trọng và gắn bó với quê hương. Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp giản dị, mộc mạc của làng quê Việt Nam, nơi chứa đựng những ký ức tuổi thơ và giá trị tinh thần quý báu. Qua đó, tác giả nhấn mạnh rằng dù có đi đến đâu, những cảm xúc và tình yêu dành cho cội nguồn luôn là động lực và niềm an ủi bền lâu trong cuộc sống.

Biện pháp tu từ: Nhân hóa kết hợp với ẩn dụ.

Phân tích tác dụng:

Nhân hóa: Tác giả đã trao cho "hương đồng" và "gió nội" những hành động của con người qua cụm từ "bay đi", khiến chúng trở nên sống động, như thể có cảm xúc và chuyển động riêng. Điều này làm tăng tính trữ tình và gợi lên sự sống động, mơn mởn của cảnh quê.

Ẩn dụ: Thay vì miêu tả một cách trực tiếp, tác giả dùng hình ảnh "hương đồng" và "gió nội" để ẩn dụ cho nỗi nhớ quê hương, cho sự trôi chảy của thời gian và ký ức. Hình ảnh ấy gợi lên cảm giác mỏng manh, thoáng qua của những kỷ niệm và cảm xúc, từ đó làm tăng chiều sâu tâm lý của tác giả.

Qua hai biện pháp này, câu thơ không chỉ tạo nên hình ảnh thiên nhiên sống động mà còn truyền tải cảm xúc nhớ nhung, dịu dàng và sâu sắc về quê hương.

Trong bài thơ "Chân quê" của Nguyễn Bính, có thể liệt kê những loại trang phục sau:

 * Trang phục truyền thống:

   * Yếm lụa sồi

   * Dây lưng đũi

   * Áo tứ thân

   * Khăn mỏ quạ

   * Quần nái đen

 * Trang phục tân thời:

   * Khăn nhung

   * Quần lĩnh

   * Áo cài khuy bấm

Những loại trang phục ấy đại diện cho:

 * Trang phục truyền thống:

   * Đại diện cho vẻ đẹp mộc mạc, giản dị, thuần phác của người con gái thôn quê.

   * Thể hiện những nét văn hóa truyền thống của làng quê Việt Nam.

 * Trang phục tân thời:

   * Đại diện cho sự thay đổi, sự du nhập của lối sống thành thị vào nông thôn.

   * Thể hiện sự xa lạ, kệch cỡm, không phù hợp với khung cảnh làng quê.

   * Thể hiện sự thay đổi trong lối sống của người dân quê, khi mà họ tiếp xúc với những thứ mới mẻ nơi thành thị.

Trong bài thơ, sự tương phản giữa hai loại trang phục này thể hiện nỗi buồn, sự hụt hẫng của chàng trai khi thấy người yêu mình thay đổi, đánh mất đi vẻ đẹp chân quê vốn có.

Nhan đề Chân Quê gợi cho em liên tưởng đến vẻ đẹp mộc mạc, giản dị và chân thật của quê hương, đồng thời gợi lên tình cảm yêu thương, gắn bó sâu sắc với nơi chôn rau cắt rốn.

Lục bát