Câu 1

Bài Làm

Trong đoạn trích, hình ảnh “cơm” xuất hiện nhiều lần và trở thành biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, giản dị mà sâu sắc. Những hạt cơm bình dị, chén cơm, mẻ cơm cháy… đều gắn với bàn tay tảo tần của người mẹ suốt đời lo cho con. Bà thức dậy từ sớm, tỉ mỉ chuẩn bị từng món ăn, dặn dò con phải ăn uống đàng hoàng. “Cơm” ở đây không chỉ là thức ăn nuôi dưỡng thân thể mà còn là kết tinh của tình yêu thương vô điều kiện. Khi mẹ mất, chén cơm đặt trên bàn thờ trở thành nỗi day dứt và tiếc nuối: tiếc vì không còn cơ hội được ăn cùng mẹ một bữa cơm trọn vẹn, tiếc vì đôi lúc vô tâm trước những điều bình dị mẹ dành cho mình. Hình ảnh “cơm” vì thế nhắc nhở ta hãy biết trân trọng những yêu thương gần gũi nhất, nhất là khi người còn sống bên ta. Bởi đôi khi điều quý giá nhất không phải mâm cao cỗ đầy mà chính là bữa cơm mẹ nấu – chứa đựng tất cả tình thương mà không ai có thể thay thế.

Câu 2

Bài Làm

Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, việc giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa các quốc gia trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Điều này mang lại nhiều cơ hội để tiếp cận tri thức và tinh hoa nhân loại, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức lớn đối với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Bản sắc văn hóa, những giá trị tinh thần, phong tục, tập quán, tiếng nói, nếp nghĩ đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, chính là linh hồn của một dân tộc. Vì vậy, giữ gìn bản sắc văn hóa không chỉ là trách nhiệm, mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi người Việt Nam hôm nay.

Bản sắc văn hóa dân tộc có thể được hiểu là tổng hòa những giá trị vật chất và tinh thần đặc trưng, tạo nên sự khác biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác. Đó là tiếng Việt giàu đẹp, là áo dài duyên dáng, là phong tục thờ cúng tổ tiên, là những làn điệu dân ca, những lễ hội truyền thống… Tất cả kết tinh thành một di sản vô giá mà cha ông đã gìn giữ, vun đắp qua bao thế hệ. Nhờ có bản sắc ấy, dân tộc Việt Nam vẫn đứng vững trước biết bao thử thách của lịch sử, từ xâm lăng văn hóa đến đồng hóa cưỡng bức.

Tuy nhiên, trong thời đại hiện nay, bản sắc văn hóa dân tộc đang phải đối mặt với không ít nguy cơ. Một bộ phận giới trẻ ngày càng chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, coi nhẹ các giá trị truyền thống. Không ít bạn trẻ thờ ơ với tiếng Việt chuẩn mực, bàng quan với các lễ hội dân gian, hoặc hiểu sai và thực hành méo mó nhiều phong tục. Sự lan rộng của các sản phẩm văn hóa ngoại lai, đặc biệt là qua Internet và mạng xã hội, khiến nguy cơ pha loãng bản sắc văn hóa ngày càng lớn. Nếu không có ý thức tiếp nhận chọn lọc, văn hóa dân tộc dễ bị mờ nhạt, thậm chí bị thay thế.

Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc văn hóa không đồng nghĩa với việc đóng cửa, khước từ cái mới. Trái lại, bản sắc chỉ có thể tồn tại khi được phát huy trong đời sống hiện đại, được tiếp biến một cách thông minh. Thực tế cho thấy nhiều giá trị truyền thống của người Việt vẫn đang tỏa sáng trong xã hội đương đại: áo dài xuất hiện trong các sự kiện quốc tế, nhã nhạc cung đình Huế, hát quan họ, tín ngưỡng thờ Mẫu được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Điều đó chứng minh rằng văn hóa truyền thống không hề “lỗi thời”, nếu chúng ta biết cách bảo tồn và phát huy.

Để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, trước hết mỗi người cần có ý thức trân trọng giá trị truyền thống. Việc sử dụng tiếng Việt đúng, giữ gìn phong tục gia đình, tôn trọng lễ nghĩa, hiểu biết về cội nguồn là những hành động thiết thực nhất. Nhà trường cần tăng cường giáo dục văn hóa, lịch sử dân tộc theo hướng sinh động, hấp dẫn để học sinh biết yêu và tự hào về văn hóa nước mình. Gia đình, tế bào của xã hội, có vai trò quan trọng trong việc truyền dạy nếp sống, phong tục, truyền thống cho thế hệ trẻ. Đồng thời, Nhà nước và các cơ quan văn hóa cần đầu tư cho việc bảo tồn di sản, khôi phục lễ hội, phát triển ngành công nghiệp văn hóa để đưa văn hóa truyền thống vào đời sống một cách tự nhiên, gần gũi.

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ là bảo vệ quá khứ, mà còn là khẳng định bản lĩnh của người Việt Nam trong tương lai. Một dân tộc chỉ có thể tự tin bước vào hội nhập khi biết mình là ai, mang trong mình những giá trị gì. Mỗi người, bằng những hành động nhỏ nhưng thiết thực, đều góp phần làm cho bản sắc văn hóa Việt Nam tiếp tục tỏa sáng giữa dòng chảy toàn cầu hóa.

Câu 1

- Thể thơ trên được viết theo thể thơ: Tự do

Câu 2

- Những hình ảnh cho thấy sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung:

+ " Trên nóng và dưới cát"

=> khí hậu nóng gắt, đất cằn cỗi

+ "Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ"

=> Bão tos thường xuyên, dữ dội

Câu 3

" Eo đất...lưng cong": miền Trung nhỏ bé và hẹp, địa hình và khí hậu khắc nghiệt nhưng giàu vẻ đẹp

" Tình người đọng mật": con người miền Trung đằm thắm, chân chất, nghĩa tình, thủy chung, dù sống trên mảnh đất đầy khó khăn.

Câu 4

Thành ngữ “mỏng tơi” được vận dụng vào câu thơ đã tạo nên một hình ảnh giàu sức gợi về mảnh đất miền Trung nghèo nàn, cằn cỗi đến mức lớp đất canh tác trở nên mỏng manh, bạc màu, dễ bị bào mòn. Cách nói “không kịp rót” càng nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thiên nhiên: đất không giữ được phù sa, không kịp đón nhận nguồn sống trước sự tàn phá của nắng, gió, cát và bão lũ. Việc sử dụng thành ngữ giúp câu thơ trở nên tự nhiên, gần gũi với đời sống lao động, đồng thời làm nổi bật nỗi xót xa và sự thấu hiểu của tác giả trước những khó nhọc của người dân miền Trung. Từ đó, hình ảnh mảnh đất nghèo hiện lên chân thực mà ám ảnh.

Câu 5

Qua đoạn thơ, tình cảm của tác giả dành cho miền Trung hiện lên vừa sâu lắng vừa tha thiết. Trước hết, đó là nỗi thương cảm chân thành dành cho vùng đất quanh năm chống chọi thiên tai, nắng cháy, cát trắng và bão lũ. Tác giả nhìn miền Trung bằng ánh mắt xót xa trước bao nhọc nhằn, lam lũ của người dân. Nhưng vượt lên trên sự gian khó, ông còn dành cho miền Trung niềm trân trọng và ngợi ca đối với vẻ đẹp tâm hồn con người nơi đây: kiên cường, bền bỉ, mặn mà nghĩa tình như “đọng mật”. Bên cạnh đó là nỗi nhớ, niềm gắn bó sâu nặng với quê hương – vùng đất “eo hẹp lưng ong” nhưng đậm đà tình người. Tình cảm ấy vừa thiết tha, vừa thủy chung, vừa đau đáu, thể hiện tình yêu quê hương đất nước được chưng cất qua trải nghiệm và ký ức đời người

Văn hóa truyền thống là tài sản quý báu được hun đúc qua nhiều thế hệ, phản ánh bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc gìn giữ và bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống trở thành nhiệm vụ quan trọng để duy trì bản sắc dân tộc.

Trước hết, văn hóa truyền thống có vai trò quan trọng trong việc khẳng định bản sắc dân tộc. Mỗi dân tộc có những phong tục tập quán, lối sống, tín ngưỡng, trang phục, ngôn ngữ, ẩm thực đặc trưng tạo nên dấu ấn riêng. Ví dụ, ở Việt Nam, tà áo dài thướt tha, nón lá giản dị hay những làn điệu dân ca như quan họ, ca trù, ví dặm đều là những nét văn hóa độc đáo, không thể trộn lẫn. Những giá trị này không chỉ phản ánh đời sống tinh thần mà còn thể hiện lối ứng xử, đạo lý truyền thống của người Việt Nam.

Bên cạnh đó, văn hóa truyền thống là cội nguồn để con người hướng về, tạo nên sự gắn kết cộng đồng. Các lễ hội truyền thống như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, lễ hội đền Hùng... đều mang ý nghĩa tôn vinh cội nguồn dân tộc, khơi dậy lòng tự hào và tình yêu quê hương đất nước. Những giá trị ấy giúp thế hệ trẻ hiểu biết sâu sắc hơn về quá khứ, từ đó có ý thức giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, các giá trị văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Sự bùng nổ của công nghệ, giao thoa văn hóa toàn cầu khiến giới trẻ dễ bị cuốn theo những trào lưu mới mà lãng quên các giá trị truyền thống. Chẳng hạn, một số người trẻ ngày càng ít quan tâm đến những phong tục cổ truyền, thậm chí còn xem chúng là lạc hậu. Các làn điệu dân ca, nhạc cụ truyền thống cũng ngày càng mất dần chỗ đứng trong đời sống văn hóa tinh thần.

Vì vậy, để gìn giữ và bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Trước hết, mỗi người cần nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc thông qua việc tìm hiểu, thực hành và truyền bá các phong tục tốt đẹp. Các gia đình cần quan tâm giáo dục con em về truyền thống quê hương, khơi gợi niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ. Ngoài ra, nhà trường cần đưa những nội dung về văn hóa truyền thống vào chương trình học để học sinh hiểu và trân trọng di sản dân tộc. Các cơ quan truyền thông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá nét đẹp văn hóa qua các chương trình, phim ảnh, phóng sự về phong tục cổ truyền, giúp người dân hiểu và yêu quý giá trị văn hóa dân tộc.

Bên cạnh đó, cần tổ chức thêm nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, các cuộc thi tìm hiểu văn hóa truyền thống để khuyến khích giới trẻ chủ động tìm tòi và tiếp cận di sản văn hóa. Đồng thời, cần khuyến khích các nghệ nhân truyền dạy lại những loại hình nghệ thuật cổ truyền như ca trù, hát xoan, đờn ca tài tử... để bảo tồn tinh hoa văn hóa của dân tộc.

Tóm lại, gìn giữ và bảo vệ những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại là việc làm cấp thiết và quan trọng. Đó không chỉ là cách để giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn góp phần xây dựng một xã hội phát triển bền vững, giàu bản sắc văn hóa. Mỗi người cần có ý thức và hành động cụ thể để các giá trị văn hóa truyền thống mãi trường tồn với thời gian.

Trong bài thơ Chân quê, nhân vật "em" hiện lên như hình ảnh tiêu biểu của người con gái thôn quê giản dị, mộc mạc. Ban đầu, "em" gắn liền với vẻ đẹp chân chất qua những trang phục quen thuộc như "cái yếm lụa sồi", "cái áo tứ thân", hay "cái khăn mỏ quạ". Tuy nhiên, sau khi đi tỉnh về, "em" đã thay đổi với "khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng", "áo cài khuy bấm". Sự thay đổi ấy khiến nhân vật "anh" – người đang yêu thương "em" – không khỏi lo lắng, tiếc nuối. "Anh" tha thiết khuyên "em" giữ nguyên vẻ quê mùa vốn có, bởi đó là nét đẹp giản dị, chân thành mà anh trân trọng nhất. Nhân vật "em" không hề xấu xa hay đáng trách, mà chỉ là hình ảnh phản ánh sự giao thoa giữa cái cũ và cái mới trong xã hội lúc bấy giờ. Qua nhân vật này, Nguyễn Bính đã thể hiện niềm yêu mến những giá trị truyền thống và gửi gắm thông điệp sâu sắc về việc gìn giữ bản sắc quê hương.

Thông điệp: Bài thơ đề cao vẻ đẹp giản dị, thuần khiết của người phụ nữ quê và sự trân trọng những giá trị truyền thống. Bài thơ "Chân quê" thể hiện sự trân trọng của người đàn ông đối với vẻ đẹp giản dị, thuần khiết của người yêu mình. Qua đó, bài thơ ngầm đề cao vẻ đẹp của người phụ nữ quê, của những giá trị truyền thống.

Câu thơ “Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều” sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ.

“Hương đồng” và “gió nội” là những hình ảnh cụ thể, gợi tả không gian làng quê, nhưng lại được dùng để ẩn dụ cho những nét đẹp, những gì hồn nhiên, giản dị của người con gái quê. “Bay đi ít nhiều” thể hiện sự tiếc nuối, sự thay đổi của những nét đẹp ấy khi cô gái tiếp xúc với cuộc sống thành thị

Tác dụng: Biện pháp ẩn dụ làm cho câu thơ trở nên sâu sắc, giàu hình ảnh. Nó không chỉ miêu tả sự thay đổi về trang phục của cô gái mà còn gợi lên sự nuối tiếc, sự mất mát của những giá trị truyền thống, của vẻ đẹp chân quê. Sự “bay đi ít nhiều” thể hiện sự chuyển biến tinh tế, không hoàn toàn mất đi mà chỉ phai nhạt dần, tạo nên sự day dứt, bâng khuâng trong lòng người đọc.

Khăn nhung, quần lĩnh, áo cài khuy bấm, yếm lụa sồi, dây lưng đũi, áo tứ thân, khăn mỏ quạ, quần nái đen. Những loại trang phục này đại diện cho sự đối lập giữa vẻ đẹp hiện đại và truyền thống, thành thị và nông thôn.

Bài thơ "Chân quê" gợi cho em liên tưởng đến vẻ đẹp giản dị, thuần khiết của người con gái quê. Hình ảnh "khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng" đối lập với "cái yếm lụa sồi", "cái dây lưng đũi" thể hiện sự thay đội, hiện đại hóa đang len lỏi vào cuộc sống làng que. Tuy nhiên, nhà thơ lại bày tỏ sự yêu thích, trân trọng vẻ đẹp "quê mùa" của người yêu, mong muốn cô giữ gìn nét đẹp truyền thống đó. Cụm từ "thầy u mình với chúng mình chân quê" khẳng định sự tự hào về cội nguồn, về lối sống giản dị, gần gũ với thiên nhiên.

Bài thơ sử dụng thể thơ lục bát. Mỗi câu thơ đều tuân thủ đúng luật về số chữ và vần điệu của thể thơ này: câu sáu chữ (lục) và câu tám chữ (bát) đan xen nhau, tạo nên sự hài hòa về âm điệu. Vần điệu được duy trì xuyên suốt bài thơ, tạo nên sự liền mạch và dễ nho