Trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao, diễn biến tâm lý của nhân vật ông giáo Thứ được thể hiện tinh tế, giàu chiều sâu, qua đó bộc lộ phẩm chất đáng quý của một trí thức nghèo. Ban đầu, Thứ hiện lên với nỗi chán chường, mỏi mệt khi đối diện với cuộc sống túng thiếu, đơn điệu, bế tắc. Anh day dứt vì cuộc đời vô nghĩa, vì lý tưởng sống và khát vọng cống hiến bị dập tắt giữa vòng xoáy cơm áo. Tuy vậy, trong tâm hồn Thứ vẫn le lói những ánh sáng nhân văn. Khi tiếp xúc với những người nông dân nghèo khổ, anh cảm thông, xót xa cho họ và cho chính mình những con người đang bị đời sống bào mòn nhân cách. Từ nỗi buồn bất lực, Thứ dần nhận ra giá trị của tình thương và sự chia sẻ. Diễn biến tâm lý ấy cho thấy ông giáo Thứ là người có tâm hồn nhạy cảm, nhân hậu, có ý thức sâu sắc về thân phận con người và luôn trăn trở đi tìm ý nghĩa của cuộc sống. Chính sự giằng co giữa lý tưởng và hiện thực đã làm nên vẻ đẹp bi kịch nhưng cao quý của người trí thức trong xã hội cũ.

Câu 2:

Trong thời đại công nghệ phát triển như vũ bão, con người ngày càng phụ thuộc vào mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo. Chỉ với một vài thao tác đơn giản, người ta có thể thay đổi hoàn toàn khuôn mặt, làn da, thậm chí cả vóc dáng của mình. Chính vì thế, chiến dịch “Turn your back” của Dove ra đời đã mang đến một thông điệp có ý nghĩa sâu sắc: vẻ đẹp không có chuẩn mực, và con người chỉ thực sự đẹp khi dám là chính mình.

Thông điệp ấy trước hết khẳng định rằng vẻ đẹp chân thật không nằm ở sự hoàn hảo bên ngoài, mà ở trong tâm hồn và sự tự tin của mỗi người. Trong xã hội hiện đại, khi những “bộ lọc ảo” trở thành một phần quen thuộc trong đời sống, nhiều người đặc biệt là giới trẻ, đang dần đánh mất niềm tin vào vẻ đẹp tự nhiên của bản thân. Họ sợ hãi khi thấy khuôn mặt thật không còn giống như hình ảnh lung linh được chỉnh sửa. Chính Dove đã dũng cảm lên tiếng để nhắc nhở mọi người rằng: những khuyết điểm tưởng chừng như không hoàn hảo lại chính là điều làm nên nét riêng, làm nên vẻ đẹp thật của con người. Một gương mặt có thể không cân đối, một làn da có thể không mịn màng, nhưng nếu ánh mắt sáng, nụ cười chân thành, tâm hồn nhân hậu thì đó vẫn là một vẻ đẹp hoàn thiện.

Thông điệp của Dove còn gợi nhắc mỗi người hãy học cách yêu thương bản thân và chấp nhận chính mình. Khi con người thôi chạy theo những chuẩn mực do xã hội áp đặt, họ sẽ cảm thấy nhẹ nhõm và hạnh phúc hơn. Không ai sinh ra để giống nhau. Mỗi người là một bản thể riêng biệt, mang trong mình những câu chuyện, những dấu ấn không thể trộn lẫn. Chỉ khi dám sống thật, dám “Turn your back” với sự giả tạo, con người mới có thể tìm thấy vẻ đẹp sâu sắc nhất đó là sự tự tin, tự do và lòng tự trọng.

Bên cạnh đó, chiến dịch “Turn your back” còn là lời cảnh tỉnh về nguy cơ con người bị công nghệ chi phối. Khi chúng ta mải mê chạy theo những tiêu chuẩn ảo, chúng ta quên mất rằng vẻ đẹp thật sự không thể được tạo ra bởi bất kỳ phần mềm nào. Công nghệ có thể giúp con người trở nên tiện lợi hơn, nhưng nó không thể thay thế giá trị tinh thần và cảm xúc. Vẻ đẹp con người không nằm trong khuôn mặt được chỉnh sửa, mà nằm trong cách ta sống, ta yêu thương, ta đối xử với người khác. Một người nhân hậu, bao dung và biết sẻ chia luôn đẹp hơn bất kỳ hiệu ứng ảo nào.

Chiến dịch của Dove cũng nhấn mạnh rằng xã hội cần có cái nhìn đa dạng và bao dung hơn về cái đẹp. Đừng gò ép con người vào những tiêu chuẩn cứng nhắc: phải trắng mới đẹp, phải gầy mới duyên dáng, phải trẻ mới đáng ngưỡng mộ. Thế giới phong phú hơn rất nhiều, và mỗi con người là một bông hoa khác biệt trong khu vườn cuộc sống. Chính sự khác biệt ấy tạo nên nét hấp dẫn riêng của từng cá nhân, chứ không phải sự đồng nhất do công nghệ áp đặt.

Từ thông điệp của Dove, ta nhận ra rằng vẻ đẹp đích thực không đến từ khuôn mẫu, mà đến từ sự tự tin, chân thành và nhân hậu. Con người càng thật, càng dám sống đúng với chính mình thì càng tỏa sáng. Hãy dũng cảm “Turn your back” với những tiêu chuẩn giả tạo để học cách yêu thương bản thân, yêu thương cuộc đời này bằng một trái tim trọn vẹn. Bởi lẽ, chỉ khi ta biết trân trọng vẻ đẹp tự nhiên của mình, ta mới có thể nhìn thấy vẻ đẹp thật của người khác và của cả thế giới xung quanh.

Chiến dịch “Turn your back” không chỉ là một hoạt động quảng cáo, mà là một lời kêu gọi nhân văn và thức tỉnh. Trong thời đại mà công nghệ có thể tạo ra mọi thứ, thì điều quý giá nhất chính là sự thật, vẻ đẹp thật, cảm xúc thật và con người thật. Thông điệp của Dove nhắc chúng ta rằng: không cần phải trở nên hoàn hảo để được yêu thương, chỉ cần là chính mình đó đã là điều đẹp nhất rồi.

Câu 1:

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2:

Điểm nhìn trong đoạn trích là điểm nhìn của nhân vật Thứ tức là người kể chuyện tuy ở ngôi thứ ba nhưng nhìn sự việc, cảnh vật, con người qua cảm nhận và suy nghĩ của Thứ.
Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc nỗi đau, sự dằn vặt, tủi hổ và tình thương của Thứ với gia đình. Làm nổi bật tâm trạng bế tắc, tuyệt vọng của người trí thức nghèo bị hoàn cảnh xã hội bóp nghẹt. Tăng tính chân thực và cảm động cho câu chuyện, khiến người đọc như được chứng kiến tận mắt dòng suy nghĩ của nhân vật.

Câu 3:

Nước mắt của Thứ ứa ra vì Thứ quá xúc động và đau khổ khi nhận ra cảnh nghèo đói, tủi cực của gia đình: mẹ, vợ, con và các em đều phải nhịn ăn, chịu khổ. Y cảm thấy thương người thân, xót xa cho cảnh đời của họ nhưng lại bất lực, không thể giúp được gì. Thứ thấy tội lỗi và hổ thẹn khi mình được ăn trong khi mọi người phải nhịn đói. Nước mắt ấy là biểu hiện của tình thương, lòng nhân hậu và nỗi dằn vặt của một người trí thức lương thiện bị cái nghèo đè nặng.

Câu 4:

Thông qua nhân vật Thứ, Nam Cao phản ánh thực trạng bi đát của tầng lớp trí thức nghèo trong xã hội cũ: sống lay lắt, tù túng, sống mòn trong nghèo đói và bế tắc. Bi kịch của con người có học, có tâm, có lương tri nhưng bị nghèo túng làm thui chột ước mơ, nhân cách. Đồng thời, nhà văn bộc lộ niềm cảm thương sâu sắc đối với những con người lương thiện bị xã hội bất công và đói nghèo đày đọa.