câu1:

Nhân vật bé Em trong truyện "Áo Tết" là hình ảnh đại diện cho tầng lớp sung túc, đủ đầy, nhưng đồng thời cũng phản ánh tâm lý hồn nhiên và thích khoe khoang của trẻ thơ. Sự giàu có của gia đình bé Em được thể hiện qua chi tiết chiếc "áo đầm màu hồng" mới mua và có tới "bốn bộ" đồ mới cho bốn ngày Tết, đối lập hoàn toàn với cô bạn Bích.Tuy nhiên, chính sự dư dả này đã bộc lộ tính cách tự phụ và thiếu sự thấu hiểu của bé Em. Cô bé "cười tủm tỉm" vì chiếc áo đẹp và muốn chia sẻ niềm vui theo cách khoe khoang. Khi biết Bích chỉ có hai bộ đồ cũ nhường lại, Em đã "mất hứng hẳn" và "lựng khựng nữa muốn khoe, nhưng muốn không", cho thấy niềm vui của cô bé bị chi phối bởi sự so sánh vật chất.Dù vậy, bé Em không phải là đứa trẻ hoàn toàn vô tâm. Cuối truyện, việc bé vẫn rủ Bích đi chơi ngày mùng Hai Tết và hình ảnh bé cúi xuống, trở trở trái bắp nướng sau khi nghe câu chuyện của Bích đã cho thấy sự bối rối và nhận thức ban đầu về sự khác biệt, chứng tỏ cô bé vẫn giữ được sự chân thật và lòng quý mến bạn bè, là một đứa trẻ có khả năng phát triển lòng nhân ái.

câu2:

 Câu chuyện "Áo Tết" với sự đối lập giữa chiếc áo đầm hồng của bé Em và hoàn cảnh nghèo khó của bé Bích đã chạm đến một vấn đề cốt lõi trong cuộc sống: Sự cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Nhân vật bé Em ban đầu bị cuốn hút bởi sự hào nhoáng của vật chất, nhưng cuối cùng lại nhận ra rằng tình bạn chân thành mới là thứ bền vững và quan trọng hơn. Từ câu chuyện giản dị ấy, ta thấy được sự cần thiết phải xây dựng một lối sống hài hòa, cân bằng giữa hai phạm trù này để đạt tới hạnh phúc đích thực.

Giá trị vật chất là những yếu tố thiết yếu đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của con người, bao gồm tiền bạc, tiện nghi, và sự an toàn. Chúng là phương tiện không thể thiếu để giúp cuộc sống ổn định, an toàn và thoải mái. Tuy nhiên, nếu bị tuyệt đối hóa và trở thành mục đích tối thượng, vật chất sẽ dẫn đến lối sống tham lam, ích kỷ, và trống rỗng về mặt cảm xúc. Bé Em đã bị "mất hứng" khi không thể khoe khoang được nữa, minh chứng cho sự phù phiếm của vật chất khi nó không đi kèm với sự thấu hiểu.

Ngược lại, giá trị tinh thần bao gồm tình yêu thương, sự sẻ chia, lòng nhân ái, tri thức và sự phát triển nội tâm. Đây là yếu tố tạo nên ý nghĩa và chất lượng thực sự cho cuộc sống, là nguồn gốc của niềm vui, sự bình an và hạnh phúc lâu dài. Chính sự quý mến vô tư của bé Bích dành cho bé Em, vượt qua sự khác biệt giàu nghèo, đã khẳng định sức mạnh và tầm quan trọng của giá trị tinh thần. Một cuộc sống đầy đủ vật chất nhưng thiếu thốn tinh thần, như một căn nhà đẹp mà không có hơi ấm gia đình, sẽ mãi mãi là cái vỏ rỗng.

Vì vậy, sự cân bằng là chìa khóa. Con người cần xem vật chất là nền tảng để theo đuổi các giá trị tinh thần. Mục tiêu sống không phải là tích lũy mà là sử dụng vật chất một cách thông minh để bồi đắp cho đời sống nội tâm, xây dựng các mối quan hệ chất lượng và đóng góp cho xã hội.

Để xây dựng một lối sống hài hòa, cân bằng giữa vật chất và tinh thần, mỗi cá nhân cần thực hiện các hành động cụ thể sau:Thiết lập Ngân sách Tinh thần (Đổi mục tiêu sở hữu thành trải nghiệm): Áp dụng nguyên tắc "Đủ là được": Thay vì chạy theo việc sở hữu những món đồ xa hoa, không cần thiết, chúng ta nên giới hạn vật chất và chi tiêu hợp lý. Đầu tư vào Trải nghiệm: Ưu tiên dành tiền bạc và thời gian cho các hoạt động nâng cao tinh thần và mở rộng tri thức như đọc sách, du lịch, học kỹ năng mới, và tham gia các hoạt động sáng tạo. Trải nghiệm mang lại niềm vui và kiến thức bền vững hơn vật chất.Xây dựng Mối Quan hệ Sâu sắc và Lòng Sẻ chia: Ưu tiên Chất lượng Thời gian: Dành thời gian chất lượng (không bị chi phối bởi công việc hay thiết bị điện tử) cho gia đình và bạn bè, lắng nghe và sẻ chia chân thành để bồi đắp tình cảm. Sống Cộng đồng và Sẻ chia: Thường xuyên tham gia các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ người kém may mắn hơn. Việc cho đi và đồng cảm không chỉ giúp người khác mà còn là cách tự bồi dưỡng lòng nhân ái, mang lại niềm vui nội tại vô giá.Thực hành Chánh niệm và Lòng Biết Ơn:Thực hành thiền hoặc chánh niệm để cân bằng áp lực công việc và sự tĩnh tại trong tâm hồn. Mỗi ngày ghi nhận và trân trọng những gì mình đang có (sức khỏe, gia đình, tình bạn) thay vì mãi chạy theo những gì còn thiếu.

Tóm lại, hạnh phúc không nằm ở số tiền hay số lượng tài sản, mà nằm ở sự cân bằng giữa tiện nghi vật chất và sự phong phú của đời sống tinh thần. Chính sự hài hòa này sẽ giúp chúng ta sống ý nghĩa, vững vàng và tận hưởng trọn vẹn giá trị của cuộc sống.

câu1:

Văn bản trên thuộc thể loại Truyện ngắn 

câu 2:

Đề tài của văn bản "Áo Tết" là sự đối lập giữa giàu và nghèo trong cuộc sống hàng ngày và trong dịp Tết, được thể hiện qua câu chuyện về tình bạn, sự chia sẻ và trang phục ngày Tết của hai đứa trẻ.

câu3:

Điểm nhìn chính: Chủ yếu là ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt), tập trung vào suy nghĩ, cảm xúc, lời nói của nhân vật bé Em (như: "Con bé Em cười tủm tỉm khi nghĩ tới cái áo...", "Nó nghĩ và nó muốn chia sẻ với con Bích...").

• Sự thay đổi: Ở đoạn cuối, điểm nhìn chuyển sang ngôi thứ ba, nhưng lại tập trung vào con Bích và cuộc đối thoại của người lớn (mẹ Bích): "Hôm qua em đi tinh về...", "Thế mà con Bích vẫn quý bé Em. Thiệt đó." (Lời người kể chuyện xen vào như một lời nhận xét).

• Tác dụng của việc thay đổi điểm nhìn:

• Việc sử dụng điểm nhìn ngôi thứ ba giúp câu chuyện trở nên khách quan, chân thật hơn khi thuật lại các sự việc và tâm lý nhân vật.

• Việc chuyển dịch tiêu điểm từ bé Em sang bé Bích và mẹ Bích (hoặc lời nhận xét trực tiếp của người kể chuyện) giúp người đọc thấu hiểu sâu sắc hơn về hoàn cảnh khó khăn của Bích và khẳng định giá trị của tình bạn vượt lên trên sự khác biệt về vật chất. Điều này làm nổi bật chủ đề nhân văn của tác phẩm.

câu4:

Chi tiết chiếc áo đầm hồng là chi tiết tiêu biểu, mang tính biểu tượng, có ý nghĩa quan trọng trong việc thể hiện tính cách của các nhân vật:

• Đối với bé Em:

• Ý nghĩa: Chiếc áo đầm hồng tượng trưng cho sự giàu có, đủ đầy, và niềm kiêu hãnh của bé Em. Nó là niềm vui và là công cụ để bé Em khoe khoang với bạn bè ("Con bé Em trọn mắt: Ít quá vậy?").

• Tính cách: Chiếc áo bộc lộ tính cách vô tư, ngây thơ của trẻ con nhưng đồng thời cũng tự phụ, thích so sánh, và thiếu sự thấu hiểu đối với hoàn cảnh của người khác.

• Đối với bé Bích:

• Ý nghĩa: Chiếc áo đầm hồng là phép thử đối với bé Bích, gợi lên sự tủi thân, mặc cảm về hoàn cảnh nghèo khó của mình (Bích chỉ có một bộ đồ cũ mặc Tết, "xong vẫn cười nhưng mặt nó xịu xuống, buồn hẳn").

• Tính cách: Chiếc áo làm nổi bật tính cách hiền lành, nhẫn nại, và chân thật của Bích. Tuy nghèo khó, Bích vẫn không hề ganh ghét mà giữ nguyên sự quý mến đối với bé Em, cho thấy một tâm hồn giàu tình cảm vượt lên trên vật chất.

câu5:

Từ câu chuyện giữa bé Em và bé Bích, em rút ra bài học sâu sắc về giá trị đích thực của tình bạn và sự sẻ chia.Tình bạn đích thực không được xây dựng trên vật chất, sự so sánh, hay sự giàu có, mà phải dựa trên sự chân thành, thấu hiểu và tình cảm quý mến vô tư dành cho nhau. Dù bé Em giàu có, bé Bích nghèo khó, nhưng Bích vẫn quý mến Em, cho thấy tấm lòng nhân hậu mới là điều quan trọng nhất.Sự sẻ chia không chỉ là cho đi vật chất, mà còn là sự cảm thông, tôn trọng hoàn cảnh của bạn bè, tránh khoe khoang để không làm tổn thương người khác. Bài học còn là sự nhắc nhở về việc nuôi dưỡng tâm hồn để biết quý trọng tình bạn hơn là sự hào nhoáng bên ngoài.

câu 1:

Hình ảnh "Hoa chanh nở giữa vườn chanh" là một nhãn tự nghệ thuật, gói trọn tinh thần "Chân Quê" mà nhà thơ Nguyễn Bính khao khát. Trước hết, đây là một hình ảnh hết sức mộc mạc và dung dị, thuộc về miền quê quen thuộc: hoa chanh màu trắng tinh khôi, ẩn mình trong sắc xanh của lá và quả chanh, mang một vẻ đẹp tự nhiên, không hề phô trương.Hình ảnh này trở thành biểu tượng sâu sắc cho vẻ đẹp thuần khiết, nguyên vẹn của cô gái quê. Hoa chanh (cái đẹp) sinh ra và thuộc về vườn chanh (quê hương, sự mộc mạc), tượng trưng cho sự hài hòa, nhất quán giữa hình thức và bản chất. Nó đối lập hoàn toàn với lối "ăn mặc lố lăng" bị nhân vật trữ tình phản đối. Thông qua hình ảnh này, người trai quê gửi gắm lời nhắn nhủ thiết tha: Em hãy giữ nguyên quê mùa, giữ lấy vẻ đẹp thật thà, giản dị như cái cách mà hoa chanh tự nhiên khoe sắc trong vườn nhà. Hình ảnh đã nâng vẻ đẹp truyền thống lên thành một giá trị văn hóa cần được trân trọng và bảo tồn, thể hiện rõ tâm hồn yêu quê, chuộng chất quê sâu sắc của thi sĩ Nguyễn Bính.

câu2:

Biến đổi khí hậu không còn là dự đoán xa vời, mà là một thực tế đang hiển hiện và tác động mạnh mẽ lên mọi mặt đời sống của con người. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thẳng thắn nhận định: "Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại." Đây là một quan điểm hoàn toàn xác đáng và cấp thiết. Biến đổi khí hậu vượt lên trên mọi khủng hoảng khác bởi tính chất phổ quát, đa chiều và không thể đảo ngược của nó, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của nền văn minh nhân loại.Thách thức của biến đổi khí hậu thể hiện rõ ràng nhất qua việc nó phá vỡ sự cân bằng sinh thái của Trái Đất. Việc tăng nhiệt độ toàn cầu dẫn đến hàng loạt hiện tượng thời tiết cực đoan: những đợt sóng nhiệt kỷ lục, lũ lụt tàn phá, hạn hán kéo dài và cháy rừng với quy mô chưa từng có. Những thảm họa này không chỉ gây thiệt hại vật chất nặng nề mà còn cướp đi sinh mạng, đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo và mất nhà cửa.

câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận. (Văn bản đưa ra ý kiến, phân tích và đánh giá về bài thơ "Tràng Giang" của Huy Cận).

câu2:

Trong phần (3), người viết đã thể hiện cảm xúc xúc động, bàng hoàng ("khỏi lòng mình cái cảm giác bàng quơ này"), cùng với một thái độ trân trọng, suy tư sâu sắc khi chiêm nghiệm về ý nghĩa của bài thơ "Tràng Giang" gắn liền với cuộc đời, với cái "dòng đời chẳng" (dòng đời không ngừng trôi chảy) của con người, thể hiện qua những hình ảnh ẩn dụ như "cái cánh củi khô luân lạc trên dòng 'Tràng giang' kia" hay "cánh chim nhỏ lạc lòng dưới lớp mây cao đùn núi bạc".

câu3:

Trong phần (1), tác giả văn bản đã chỉ ra nét khác biệt của "Tràng Giang" so với thơ xưa khi cũng tái tạo cái "tĩnh vắng mênh mông" là:

• Thơ xưa coi cái "thanh vắng" là điều đáng được chấp nhận, ngưỡng mộ, đó là cái "thanh vắng cổ điển".

• "Tràng Giang" của Huy Cận, cái "trống vắng" được nhận định là cái trống vắng côi đơn, bơ vơ.

• Sự khác biệt này xuất phát từ việc Huy Cận, một người thâm nhiễm Đạo và Đời, coi "động" là gốc của "tĩnh", coi cái "tĩnh tại" và "thanh vắng" là tiêu chuẩn mĩ học phổ biến của cái đẹp trong thiên nhiên, nhưng ông lại tái tạo cái "tĩnh vắng mênh mông" trong nghệ thuật được xem là tái tạo hư không – một hư không chứa đựng âm nhạc, chứ không phải hư không trống rỗng. Ông còn thể hiện sự cô đơn của con người đi tìm kiếm sự cảm thông trong cái không gian vắng vẻ, rộng lớn ("cái tôi ấy đi tìm kiếm sự cảm thông").

câu4:

Trong phần (2) của văn bản, tác giả đã phân tích các yếu tố ngôn ngữ sau để làm sáng tỏ "nhịp chảy trôi miên viễn" của tràng giang:

• Từ láy/Cụm từ láy: "diệp diệp", "song song", "lớp lớp", "dợn dợn..." gợi được sự dự đồng, sự miên viễn.

• Các câu thơ có cấu trúc song hành, lặp lại, nối tiếp: Ví dụ như các câu thơ "Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp/ Con thuyền xuôi mái nước song song", "Nắng xuống/trời lên/sâu chót vót" hay cụm từ chỉ sự trùng điệp, nối tiếp "chao ôi những hàng hàng", "Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng"...

• Tất cả các yếu tố trên "kết lại với nhau, phổ hoà lẫn nhau, tạo thành một âm hưởng trôi xuôi vô tận miên viễn cứ ngâm chảy trong lòng bài thơ" khiến người đọc cảm thấy "một dòng tràng giang thâm chảy trong âm điệu", như nghe thấy dòng tràng giang chảy trong thời gian, "chảy miết qua các thời đại mà về đây".

câu5:

Đặc điểm ấn tượng nhất: Em ấn tượng nhất với sự phân tích về âm hưởng "trôi xuôi vô tận miên viễn" của tràng giang trong phần (2), được tạo nên từ sự kết hợp tinh tế của các yếu tố ngôn ngữ như từ láy, cấu trúc câu trùng điệp.

• Lí do: Sự phân tích này giúp em hiểu rằng "Tràng Giang" không chỉ là một bức tranh thiên nhiên đơn thuần mà còn là sự cảm nhận sâu sắc về thời gian và dòng đời. Việc cảm nhận được cái "nhịp chảy trôi miên viễn" trong ngôn ngữ, trong âm điệu đã biến bài thơ thành một không gian vừa vật lí (sông nước) vừa triết lí (thời gian, dòng đời), khiến cho nỗi buồn của Huy Cận không chỉ là nỗi buồn cá nhân mà là nỗi buồn mang tính chất vũ trụ, vượt qua không gian và thời gian.

Câu 1:Văn bản Chiếu cầu hiền tài của Nguyễn Trãi thể hiện nghệ thuật lập luận sắc sảo, chặt chẽ và giàu sức thuyết phục. Trước hết, ông lập luận theo lối quy nạp – từ thực tiễn lịch sử đến bài học hiện tại, với những dẫn chứng cụ thể về các bậc trung thần thời Hán, Đường đã tiến cử hiền tài để giúp nước thịnh trị. Tiếp đó, ông nêu rõ trách nhiệm của bản thân vua và các quan đại thần, từ đó làm nổi bật tính cấp thiết và chính đáng của việc cầu hiền. Nguyễn Trãi còn sử dụng biện pháp so sánh, đối lập để nhấn mạnh sự cần thiết của hiền tài và khuyến khích cả tiến cử lẫn tự tiến cử. Đặc biệt, ông kết hợp lý lẽ với tình cảm, sử dụng ngôn ngữ trang trọng mà gần gũi, vừa thể hiện sự thành tâm của vua, vừa tạo động lực cho người hiền ra giúp nước. Nhờ nghệ thuật lập luận chặt chẽ, văn bản không chỉ có tính thuyết phục cao mà còn cho thấy tư tưởng tiến bộ và lòng yêu nước sâu sắc của Nguyễn Trãi.

câu 2

Trong thời đại toàn cầu hóa, khi thế giới trở nên phẳng hơn và cơ hội học tập, làm việc rộng mở hơn, một hiện tượng đang ngày càng gây lo ngại tại Việt Nam đó là “chảy máu chất xám” – tình trạng người tài rời bỏ đất nước để tìm kiếm môi trường phát triển tốt hơn ở nước ngoài. Đây không chỉ là một thực trạng đáng suy nghĩ mà còn là một thách thức lớn cho sự phát triển bền vững của quốc gia.

“Chảy máu chất xám” là việc những người có kiến thức, kỹ năng, trình độ chuyên môn cao – như các nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia công nghệ, sinh viên du học… – sau khi đào tạo lại chọn cách làm việc, cống hiến ở nước ngoài thay vì quay trở về quê hương. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế – xã hội trong nước.

Nguyên nhân của hiện tượng này rất đa dạng. Trước hết, môi trường làm việc ở trong nước còn nhiều bất cập, thiếu tính chuyên nghiệp, chậm đổi mới và không tạo được cơ hội phát huy hết năng lực cho người tài. Bên cạnh đó, chính sách đãi ngộ, lương thưởng còn hạn chế, chưa tương xứng với trình độ và đóng góp của họ. Trong khi đó, các quốc gia phát triển lại có điều kiện học tập, nghiên cứu và đãi ngộ tốt hơn, khiến người tài dễ dàng lựa chọn rời đi. Ngoài ra, tâm lý muốn thử thách, phát triển bản thân ở môi trường quốc tế cũng là một yếu tố tác động mạnh mẽ.

Tuy nhiên, nếu không có những giải pháp kịp thời và chiến lược lâu dài, hiện tượng này sẽ trở thành một vấn đề nghiêm trọng, làm mất đi động lực đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh quốc gia. Do đó, để ngăn chặn tình trạng “chảy máu chất xám”, Việt Nam cần có những chính sách cụ thể, thiết thực và mang tầm chiến lược. Trước hết là xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, dân chủ và khuyến khích sáng tạo. Thứ hai, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo để người tài có điều kiện phát triển. Thứ ba, cải thiện chế độ đãi ngộ và ghi nhận xứng đáng những đóng góp của họ, đồng thời tạo cơ hội thăng tiến công bằng, minh bạch. Ngoài ra, cần xây dựng niềm tự hào dân tộc, ý thức cống hiến cho quê hương trong mỗi người trẻ, để họ có động lực trở về và góp sức xây dựng đất nước.

Tóm lại, “chảy máu chất xám” là một hiện tượng đáng báo động, cần được nhìn nhận nghiêm túc và giải quyết bằng những hành động cụ thể. Giữ chân và thu hút người tài không chỉ là trách nhiệm của nhà nước, mà còn là mệnh lệnh từ tương lai của đất nước. Mỗi người trẻ cũng cần ý thức được rằng, quê hương là nơi cần đến trí tuệ và tâm huyết của mình, để Việt Nam thực sự trở thành một quốc gia phát triển bền vững và vươn tầm thế giới.

Câu 1 (0.5 điểm):

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2 (0.5 điểm):

Chủ thể bài viết: Nhà vua – Lê Thái Tổ (Lê Lợi).

Câu 3 (1.0 điểm):

Mục đích chính của văn bản:

• Kêu gọi và khuyến khích tiến cử, tìm kiếm và trọng dụng người hiền tài để giúp vua trị quốc, xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Đường lối tiến cử hiền tài được đề cập:

• Các quan văn võ từ tam phẩm trở lên phải tiến cử người tài, dù ở triều đình hay thôn quê, đã làm quan hay chưa.

• Cho phép người tài tự tiến cử (tự đề đạt mình).

• Thưởng hậu hĩnh cho người tiến cử đúng người tài đức.

Câu 4 (1.0 điểm):

Dẫn chứng được đưa ra:

• Dẫn các điển tích lịch sử như: Tiêu Hà tiến Tào Tham, Nguy Vô Tri tiến Trần Bình, Địch Nhân Kiệt tiến Trương Cửu Linh, Tiêu Tung tiến Hàn Hưu…

→ Những người hiền tài được tiến cử và đảm đương tốt công việc, góp phần tạo nên thời đại thịnh trị.

Nhận xét cách nêu dẫn chứng:

• Thuyết phục, cụ thể và có tính lịch sử.

• Tăng sức nặng cho lập luận, thể hiện sự hiểu biết sâu rộng và tấm lòng trọng hiền tài của nhà vua.

• Dẫn chứng giàu tính biểu tượng, dễ gây ảnh hưởng đến các quan lại đương thời.

Câu 5 (1.0 điểm):

Phẩm chất của chủ thể bài viết (vua Lê Thái Tổ):

• Tấm lòng trọng hiền đãi sĩ, biết lắng nghe, cầu người hiền giúp nước.

• Ý thức trách nhiệm cao với vận mệnh quốc gia, luôn lo cho dân, cho nước.

• Khiêm tốn, cầu thị, thẳng thắn thừa nhận còn thiếu người tài và mong muốn cải thiện bằng mọi cách.

• Tư tưởng tiến bộ, dân chủ khi chấp nhận cả tự tiến cử, không phân biệt xuất thân.

Câu 1

Trong xã hội hiện đại với tốc độ phát triển nhanh chóng, lối sống chủ động ngày càng trở nên quan trọng và cần thiết. Chủ động không chỉ là tự giác làm việc, học tập, mà còn là biết lập kế hoạch, định hướng cho tương lai và sẵn sàng đón nhận, vượt qua thử thách. Người sống chủ động sẽ không bị động trước hoàn cảnh, không chờ đợi cơ hội mà biết tự tạo ra cơ hội cho chính mình. Đây cũng là yếu tố giúp con người nâng cao giá trị bản thân, làm chủ cuộc đời thay vì bị cuốn theo guồng quay của xã hội. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ và cạnh tranh gay gắt như hiện nay, nếu không chủ động, con người dễ bị tụt lại phía sau. Ngược lại, người sống thụ động thường thiếu sáng tạo, dễ phụ thuộc và bỏ lỡ nhiều cơ hội quý báu. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động – từ tư duy đến hành động – để sống hiệu quả hơn, ý nghĩa hơn và thành công hơn trong cuộc sống.

Câu 2
Đoạn thơ trích trong bài 43 của Nguyễn Trãi là một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống thanh bình, trù phú nơi thôn dã, đồng thời thể hiện tấm lòng cao đẹp của nhà thơ.

Mở đầu bài thơ, khung cảnh mùa hè hiện lên sống động: “Hoè lục đùn đùn tán rợp trương” gợi tán hoè sum suê, mát rượi; “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “Hồng liên trì đã tịn mùi hương” là những hình ảnh sinh động, rực rỡ của thiên nhiên, giàu sắc màu và hương vị. Không gian ấy vừa nên thơ, vừa mang sức sống mãnh liệt.

Bức tranh còn vang lên âm thanh sống động của cuộc sống: “Lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương” – một bên là âm thanh của lao động mưu sinh, một bên là âm thanh thiên nhiên buổi hoàng hôn, hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Hai câu kết “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện lý tưởng cao cả của nhà thơ: ước vọng hòa bình, an dân, thái bình thịnh trị.

Qua đó, Nguyễn Trãi không chỉ thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống mà còn cho thấy tấm lòng nhân nghĩa, lo cho dân, cho nước – một vẻ đẹp của bậc trí sĩ lớn.

Câu 1 

Văn bản trên được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 

Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu” (công cụ lao động giản dị)

• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” (ăn uống thanh đạm, từ thiên nhiên)

• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” (sống gần gũi với thiên nhiên, giản dị)

Câu 3 

Biện pháp tu từ liệt kê: “Một mai, một cuốc, một cần câu”

• Tác dụng:

• Nhấn mạnh cuộc sống tự tại, thanh nhàn và gắn bó với thiên nhiên của tác giả.

• Gợi hình ảnh một cuộc sống lao động nhẹ nhàng, thanh tao, không bon chen danh lợi.

• Làm nổi bật lối sống giản dị, thoát tục và tâm hồn ung dung của người ẩn sĩ.

Câu 4 

Quan niệm “dại – khôn” của tác giả có điểm đặc biệt và nghịch lý:

• “Ta dại” nhưng lại là người chọn sống ẩn dật, yên bình, tĩnh lặng, hòa hợp với thiên nhiên.

• “Người khôn” lại là người lao vào chốn lao xao – nơi danh lợi, bon chen.

→ Tác giả muốn phê phán lối sống danh lợi, đồng thời ca ngợi sự tỉnh thức, trí tuệ thực sự là biết buông bỏ để sống thanh cao, tự do.

Câu 5 

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một con người có nhân cách thanh cao, sống ẩn dật nhưng không buông xuôi, mà chọn cách sống hòa mình vào thiên nhiên, giữ tâm hồn thanh tịnh. Ông coi thường danh lợi, sống đạm bạc mà an nhiên. Đó là vẻ đẹp của một trí sĩ uyên bác, thấu hiểu lẽ đời, biết thế nào là chân giá trị của cuộc sống. Vẻ đẹp ấy truyền cảm hứng cho bao thế hệ về một lối sống giản dị nhưng sâu sắc.