Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh”.

Hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” trong bài thơ Chân quê là một sáng tạo nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Bính, vừa giàu sức gợi hình, vừa thấm đượm ý nghĩa biểu tượng. Hoa chanh nở trong chính vườn chanh – đó là sự hài hòa, tự nhiên và thuần khiết. Hình ảnh ấy gợi lên nét đẹp mộc mạc, trong sáng và bình dị của người con gái thôn quê khi giữ gìn nếp sống giản đơn, không chạy theo kiểu cách thị thành. Từ hình ảnh thiên nhiên quen thuộc, thi sĩ muốn khẳng định vẻ đẹp tự nhiên của người con gái chỉ thực sự tỏa sáng khi được đặt trong môi trường phù hợp với bản chất của mình. Ẩn sau câu thơ là tấm lòng yêu quê đậm đà và nỗi lo trước sự thay đổi của nếp sống làng quê khi hơi thở đô thị len vào từng ngõ nhỏ. Qua đó, Nguyễn Bính gửi gắm mong muốn chân thành: con người hãy biết trân trọng vẻ đẹp nguyên sơ, chân thật của quê hương và của chính mình, đừng đánh mất bản sắc chỉ vì những thứ phù hoa bên ngoài. Chính sự mộc mạc ấy mới làm nên “chân quê”, làm nên vẻ đẹp thật sự bền lâu trong tâm hồn người Việt.

Câu 2 (4,0 điểm). Bài văn nghị luận 600 chữ về ý kiến của Barack Obama

“Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại” – nhận định của Barack Obama không chỉ là lời cảnh báo, mà còn là sự thức tỉnh đối với toàn thế giới. Trong bối cảnh trái đất đang nóng lên từng ngày, thiên tai ngày càng khốc liệt và môi trường bị tàn phá nghiêm trọng, biến đổi khí hậu đã vượt xa phạm vi của một vấn đề tự nhiên, trở thành mối đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của con người.

Trước hết, biến đổi khí hậu là thách thức lớn bởi nó diễn ra ở quy mô toàn cầu và ảnh hưởng trực tiếp đến mọi mặt của đời sống. Hiện tượng nóng lên toàn cầu làm băng tan, nước biển dâng đe dọa nhấn chìm các vùng ven biển; thời tiết trở nên thất thường gây ra bão lũ, hạn hán, cháy rừng, xâm nhập mặn… Không một quốc gia nào có thể đứng ngoài những tác động ấy. Tại Việt Nam, Đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa lớn nhất nước – đang phải chịu xâm nhập mặn ngày càng nghiêm trọng. Những biến động thiên nhiên làm cho sinh kế của hàng triệu người bị đe dọa, nền kinh tế bị tổn hại và an ninh lương thực toàn cầu đứng trước nguy cơ bất ổn.

Không chỉ là vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu còn là thách thức về nhân đạo và phát triển bền vững. Ngày càng nhiều người dân mất nơi sinh sống, mất đất sản xuất, buộc phải di cư do thiên tai. Các dịch bệnh mới dễ dàng bùng phát khi khí hậu thay đổi thất thường. Sự bất bình đẳng cũng trở nên sâu sắc hơn khi những quốc gia nghèo – dù đóng góp ít vào khí thải – lại chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Như vậy, biến đổi khí hậu còn đe dọa trực tiếp đến sự ổn định xã hội và tương lai của các thế hệ mai sau.

Tuy nhiên, thách thức lớn cũng đi kèm với trách nhiệm lớn. Để đối mặt với biến đổi khí hậu, nhân loại cần chung tay hành động, bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức và lối sống. Ở tầm quốc gia, các chính phủ cần giảm phát thải khí nhà kính, phát triển năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng và áp dụng công nghệ xanh trong sản xuất. Ở tầm cá nhân, mỗi người có thể góp phần bằng những hành động nhỏ nhưng thiết thực như tiết kiệm điện nước, giảm rác thải nhựa, trồng cây, sử dụng phương tiện giao thông thân thiện môi trường và xây dựng lối sống tiêu dùng có trách nhiệm. Điều quan trọng hơn cả là giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ trẻ – những người sẽ quyết định tương lai của trái đất.

Nhận định của Obama vừa là lời cảnh báo nghiêm khắc, vừa là lời kêu gọi hành động. Biến đổi khí hậu thực sự là thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt, nhưng nếu chúng ta đồng lòng và quyết tâm, trái đất vẫn có thể được bảo vệ. Giữ gìn môi trường cũng chính là giữ gìn sự sống của chính chúng ta và trao lại cho thế hệ mai sau một hành tinh xanh – đáng sống hơn.

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Câu 2. Trong phần (3), người viết đã thể hiện cảm xúc, thái độ gì?

Người viết bộc lộ cảm giác bâng khuâng, lạc lõng, cô đơn, đồng thời thể hiện sự thấm thía về kiếp người nhỏ bé trước dòng đời rộng lớn. Đó là thái độ vừa ngậm ngùi, vừa suy tưởng triết lí.

Câu 3. Trong phần (1), tác giả đã chỉ ra nét khác biệt nào của Tràng giang so với thơ xưa khi tái tạo cái “tĩnh vắng mênh mông”?

Nếu thơ xưa sử dụng cái “tĩnh” để diễn tả sự thanh vắng mang tính an nhiên, tĩnh tại, thì Tràng giang của Huy Cận lại tái tạo sự “tĩnh vắng” theo hướng hoang sơ, trống trải, cô đơn tuyệt đối. Nỗi tĩnh vắng ấy không bình yên mà thấm đẫm nỗi buồn sầu nhân thế.

Câu 4. Trong phần (2), tác giả đã phân tích những yếu tố ngôn ngữ nào để làm sáng tỏ “nhịp chảy trôi miên viễn” của tràng giang?

Tác giả phân tích:

Từ láy: điệp điệp, song song, lớp lớp, dợn dợn…

• Cấu trúc câu đối xứng – nối tiếp: “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp / Con thuyền xuôi mái nước song song”…
• Những cặp hình ảnh kéo dài không gian: “Nắng xuống / trời lên / sâu chót vót…”.
• Từ ngữ chỉ sự nối tiếp: “hàng nối hàng”, “tiếp bãi vàng”…
  → Tất cả tạo nên âm hưởng chảy trôi, miên viễn, liên tục của dòng tràng giang.

Câu 5. Em ấn tượng nhất với đặc điểm nào của bài thơ Tràng giang được phân tích trong văn bản? Vì sao?

Em ấn tượng nhất với cách bài thơ thể hiện nỗi cô đơn mênh mông của con người trước vũ trụ vô hạn. Cảnh sông nước trong Tràng giang không chỉ đẹp mà còn gợi một khoảng trống rộng lớn, làm bật lên cảm giác bơ vơ của con người thời mất nước, đang khao khát một điểm tựa tinh thần. Sự trống vắng ấy không phải tĩnh lặng bình yên mà thấm đượm nỗi buồn nhân thế sâu sắc. Chính nét buồn độc đáo này khiến Tràng giang trở thành bài thơ vừa cổ điển vừa hiện đại, chạm đến trái tim người đọc và để lại dư âm dài lâu.

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật bé Em

Nhân vật bé Em trong văn bản “Áo Tết” hiện lên là một cô bé hồn nhiên, dễ thương, mang những nét rất thật của trẻ nhỏ. Bé Em xuất thân trong gia đình khá giả nên vui sướng, háo hức khi được má mua cho bốn bộ đồ mới để mặc Tết, đặc biệt là chiếc áo đầm hồng mà em coi như món quà quý giá. Ở đầu truyện, bé Em vẫn còn chút tính khoe khoang, muốn kể với Bích để bạn phải “lé con mắt”. Tuy nhiên, khi biết hoàn cảnh nghèo của bạn và thấy ánh mắt buồn của Bích khi nói về bộ đồ duy nhất, bé Em bắt đầu thay đổi. Em trở nên tinh tế, biết kiềm chế niềm vui cá nhân và đặt cảm xúc của bạn lên trên sự thích thú của mình. Chi tiết bé Em quyết định không mặc áo đầm hồng để hai đứa giống nhau hơn khi đến nhà cô giáo cho thấy sự trưởng thành trong tâm hồn em: biết sẻ chia, biết giữ gìn tình bạn và trân trọng cảm xúc của người khác. Nhân vật bé Em vì vậy trở thành hình ảnh đẹp của tình bạn trong sáng, khiến câu chuyện thêm ấm áp và giàu ý nghĩa nhân văn.

Câu 2. Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ

Trong cuộc sống hiện đại, con người ngày càng có nhiều điều kiện để tiếp cận các giá trị vật chất, và vì thế không ít người dễ bị cuốn vào cuộc chạy đua về tiền bạc, địa vị hay những tiện nghi hào nhoáng. Thế nhưng, câu chuyện trong văn bản “Áo Tết”, nơi bé Em nhận ra rằng tình bạn chân thành quan trọng hơn chiếc áo đầm mới, đã gợi lại cho chúng ta một bài học sâu sắc: vật chất có giá trị, nhưng giá trị tinh thần mới là nền tảng khiến cuộc sống trở nên trọn vẹn. Giữa hai phương diện ấy, con người cần biết cân bằng để sống hài hoà và ý nghĩa hơn.

Không thể phủ nhận vai trò của vật chất. Nhờ vật chất, chúng ta có cái ăn, cái mặc, có điều kiện học tập, chữa bệnh và phát triển bản thân. Vật chất giúp con người ổn định cuộc sống và tạo ra những cơ hội mới. Tuy nhiên, chỉ chú trọng vật chất mà bỏ quên đời sống tinh thần sẽ khiến con người trở nên vô cảm, dễ so sánh hơn – thua, thậm chí đánh mất những giá trị tốt đẹp như tình bạn, sự chân thành hay lòng nhân ái. Bé Em có áo đầm mới rất đẹp, nhưng nếu em khoe khoang và vô tình làm bạn buồn, thì niềm vui ấy sẽ trở nên trống rỗng. Chính sự nhường nhịn và biết nghĩ cho người khác đã khiến em cảm nhận được hạnh phúc sâu sắc hơn bất kỳ món đồ nào có thể mang lại.

Giá trị tinh thần như tình yêu thương, sự sẻ chia, lòng biết ơn hay sự tự trọng giúp con người bền vững về mặt cảm xúc và tâm hồn. Đó là những điều không thể mua bằng tiền nhưng lại làm cho cuộc sống có chiều sâu và ấm áp hơn. Khi biết coi trọng tinh thần, con người sống nhân hậu, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác và đối xử một cách tử tế. Sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần không chỉ giúp cá nhân phát triển toàn diện mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn hơn.

Để xây dựng lối sống hài hòa giữa hai giá trị ấy, trước hết mỗi người cần biết tiêu dùng hợp lý, không chạy theo hình thức hay sính hàng hiệu để thể hiện bản thân. Điều quan trọng hơn là nuôi dưỡng tâm hồn qua đọc sách, kết nối với gia đình, bạn bè và tham gia các hoạt động cộng đồng. Bên cạnh đó, mỗi người nên học cách trân trọng những điều giản dị: một lời hỏi thăm, một hành động tử tế, một sự sẻ chia nhỏ cũng đủ tạo nên niềm vui tinh thần lớn. Đồng thời, chúng ta cần biết lắng nghe cảm xúc của người khác, giống như bé Em biết quan tâm đến bạn của mình, từ đó ứng xử tinh tế và đặt tình người lên trên sự hơn thua vật chất.

Như vậy, giá trị vật chất và tinh thần đều quan trọng nhưng không thể thay thế cho nhau. Chỉ khi biết cân bằng giữa hai phương diện này, con người mới sống thật sự hạnh phúc và có ý nghĩa. Câu chuyện của bé Em nhắc nhở chúng ta rằng đôi khi, một tấm lòng biết nghĩ cho người khác đáng quý hơn bất kỳ món đồ đẹp đẽ nào trong ngày Tết hay trong cuộc sống thường ngày.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì?

Văn bản “Áo Tết” thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2. Xác định đề tài của văn bản “Áo Tết”.

Đề tài của văn bản là tình bạn hồn nhiên của trẻ nhỏ trong bối cảnh đời sống nghèo – giàu khác biệt ngày Tết.

Câu 3. Chỉ ra sự thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích? Nêu tác dụng.

• Sự thay đổi điểm nhìn: Văn bản luân chuyển giữa điểm nhìn của bé Em, bé Bích, và đôi khi là người kể chuyện toàn tri.
• Tác dụng:
  
• • Giúp khắc họa tâm lí hai nhân vật chân thật, sinh động.
  • Làm nổi bật sự đối lập hoàn cảnh nhưng cũng làm nổi bật tấm lòng và suy nghĩ đẹp của mỗi em.
  • Tạo cảm xúc tự nhiên, gần gũi và tăng chiều sâu cho câu chuyện.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa chi tiết chiếc áo đầm hồng.

• Chiếc áo đầm hồng là biểu tượng của sự háo hức trẻ thơ, niềm vui ngày Tết của bé Em.
• Nó bộc lộ tính cách bé Em: còn vô tư, thích khoe, nhưng cũng biết nghĩ cho bạn nên cuối cùng không mặc để tránh khiến Bích tủi thân.
• Với bé Bích, chiếc áo làm hiện rõ hoàn cảnh nghèo, sự tủi nhẹ nhưng vẫn đầy tự trọng, nhân hậu – vẫn quý bé Em không vì vật chất.
• Nhờ chi tiết này, tình bạn giữa hai bé hiện lên trong sáng và ấm áp.

Câu 5. Bài học rút ra (5–7 dòng).

Câu chuyện nhắc chúng ta rằng tình bạn thật sự không dựa trên sự giàu nghèo hay vật chất, mà dựa trên sự chân thành, quan tâm và thấu hiểu. Khi biết nghĩ cho nhau, biết tránh làm bạn tổn thương, ta sẽ giữ được tình bạn bền lâu. Đồng thời, mỗi người cũng cần học cách chia sẻ, đồng cảm với hoàn cảnh của bạn và trân trọng những điều giản dị nhưng chân thật trong cuộc sống. Tình bạn đẹp luôn xuất phát từ tấm lòng biết yêu thương.

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn về tầm quan trọng của lối sống chủ động

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp con người nắm bắt cơ hội và làm chủ vận mệnh của chính mình. Người có lối sống chủ động không chờ đợi may mắn hay phụ thuộc vào hoàn cảnh, mà luôn tự giác học hỏi, làm việc và tìm kiếm giải pháp để đạt được mục tiêu. Trong học tập, một học sinh chủ động sẽ tự nghiên cứu, khám phá kiến thức thay vì chỉ học theo khuôn khổ. Trong công việc, một nhân viên chủ động sẽ dám nghĩ, dám làm, không ngại khó khăn để vươn lên. Ngược lại, nếu thụ động, con người dễ rơi vào trì trệ, bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển. Thực tế cho thấy, những người thành công không phải là những người giỏi nhất mà là những người biết chủ động hành động, nắm bắt cơ hội đúng lúc. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện tinh thần chủ động từ những việc nhỏ nhất, không ngừng học hỏi, trau dồi kỹ năng để thích nghi với thời đại, từ đó tạo dựng cuộc sống ý nghĩa và thành công.

Câu 1 (0.5 điểm): Văn bản trên được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 (0.75 điểm): Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”  Công cụ lao động giản dị, gắn bó với cuộc sống điền viên.

• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” Thức ăn thanh đạm, hài hòa với thiên nhiên.

• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” → Cuộc sống hòa hợp với thiên nhiên, đơn sơ mà tự do.

Câu 3 (0.75 điểm):

• Biện pháp tu từ liệt kê: “Một mai, một cuốc, một cần câu”.

• Tác dụng:

• Nhấn mạnh những vật dụng giản dị, gắn bó với cuộc sống lao động thường ngày của tác giả.

• Thể hiện tinh thần ung dung, thanh thản, xa lánh danh lợi để sống hòa mình với thiên nhiên.

• Tạo nhịp điệu khoan thai, nhẹ nhàng, phù hợp với tư tưởng “nhàn” của bài thơ.

Câu 4 (1.0 điểm):

Quan niệm dại – khôn của tác giả mang tính nghịch lý:

• “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ” ta thấy rằng Cái “dại” ở đây là tự nhận về mình, nhưng thực chất là sự lựa chọn khôn ngoan khi tránh xa danh lợi, tìm về cuộc sống an nhàn.

• “Người khôn, người đến chốn lao xao”  Cái “khôn” mà thiên hạ theo đuổi là bon chen nơi quan trường, danh vọng, nhưng thực chất lại đầy thị phi, biến động.

Từ đó ta thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm đã lật ngược quan niệm thông thường, thể hiện tư tưởng thoát tục, coi trọng sự thanh cao của tâm hồn hơn là phú quý phù du.

Câu 5 (1.0 điểm):

Bài thơ Nhàn thể hiện vẻ đẹp nhân cách thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông lựa chọn cuộc sống ẩn dật, tránh xa danh lợi để giữ gìn tâm hồn thanh tịnh, ung dung. Qua những hình ảnh lao động giản dị và hòa hợp với thiên nhiên, ta thấy được một con người có trí tuệ, biết đủ, biết chấp nhận cuộc sống giản đơn mà không màng phú quý phù du. Đây là một nhân cách cao đẹp, thể hiện bản lĩnh của một bậc hiền triết trong thời đại đầy biến động.