Câu 1. (Đoạn văn khoảng 200 chữ)

Trong bài thơ, nhân vật “tôi” thể hiện một tình cảm sâu nặng, day dứt và đầy trân trọng đối với quá khứ dân tộc. Quá khứ hiện lên không hề xa xôi mà gần gũi, ám ảnh qua hình ảnh “quá khứ ngàn cân” – một gánh nặng thiêng liêng luôn “nhắc nhở gọi ta về”. Đó là quá khứ của những hi sinh lớn lao, được khắc họa qua hình ảnh mẹ với “tóc trắng” vì nhọc nhằn, cha với “bàn chân sủi tăm lịch sử”, cùng bao mất mát, đau thương “nước mắt cạn khô”. Nhân vật “tôi” không chỉ nhớ mà còn suy tư, trăn trở, như đang “loay hoay” tìm cách thắp lên ý nghĩa của quá khứ trong hiện tại. Tình cảm ấy vừa là niềm biết ơn, vừa là sự tự vấn trước trách nhiệm của bản thân. Dù nhận thức rõ những mất mát lớn lao, “tôi” vẫn hướng về phía trước với ý thức sống tích cực, tiếp nối truyền thống. Như vậy, tình cảm của “tôi” đối với quá khứ không chỉ là hoài niệm mà còn là sự gắn bó, tri ân và ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với lịch sử dân tộc.

Câu 2. (Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ)

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, mỗi dân tộc đều mang theo mình những giá trị truyền thống quý báu được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử. Với Việt Nam, đó là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển mạnh mẽ hiện nay, trách nhiệm tiếp nối những giá trị truyền thống ấy đặt lên vai thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước.

Truyền thống không phải là những gì đã cũ kỹ, lỗi thời mà là những giá trị bền vững, tạo nên bản sắc và sức mạnh nội sinh của dân tộc. Đó có thể là tinh thần vượt khó của cha ông trong chiến tranh, là sự cần cù, sáng tạo trong lao động, hay những chuẩn mực đạo đức trong đời sống. Những giá trị ấy chính là nền tảng để xã hội phát triển ổn định và bền vững. Vì vậy, việc tiếp nối truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là điều kiện để người trẻ khẳng định bản thân trong dòng chảy lịch sử.

Tuổi trẻ hôm nay cần tiếp nối truyền thống trước hết bằng nhận thức đúng đắn. Mỗi người cần hiểu và tự hào về lịch sử dân tộc, trân trọng những hi sinh của các thế hệ đi trước. Từ nhận thức ấy, người trẻ cần chuyển hóa thành hành động cụ thể: chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống có lý tưởng và trách nhiệm. Trong thời đại công nghệ số, việc tiếp nối truyền thống còn thể hiện ở khả năng hội nhập nhưng không hòa tan – biết tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Bên cạnh đó, tuổi trẻ cần sáng tạo trong cách gìn giữ và phát huy truyền thống. Không chỉ bảo tồn nguyên vẹn, mà còn phải làm cho các giá trị ấy trở nên sống động, phù hợp với đời sống hiện đại. Ví dụ, việc quảng bá văn hóa Việt qua các nền tảng số, hay đưa các giá trị truyền thống vào các sản phẩm sáng tạo, đều là những cách thiết thực để truyền thống tiếp tục lan tỏa.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một bộ phận người trẻ thờ ơ với lịch sử, chạy theo lối sống thực dụng, xa rời cội nguồn. Điều này đặt ra yêu cầu cần có sự giáo dục, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội, đồng thời mỗi cá nhân cũng cần tự ý thức, tự điều chỉnh hành vi của mình.

Tóm lại, tiếp nối các giá trị truyền thống không phải là việc của riêng ai mà là trách nhiệm chung, trong đó tuổi trẻ giữ vai trò then chốt. Khi người trẻ biết trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm trong hiện tại và sáng tạo cho tương lai, những giá trị truyền thống sẽ không chỉ được bảo tồn mà còn tỏa sáng mạnh mẽ trong thời đại mới.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ tự do (không bị ràng buộc về số câu, số chữ, vần điệu linh hoạt).

Câu 2.
Đề tài của bài thơ: suy ngẫm về quá khứ lịch sử dân tộc, những hi sinh mất mát của cha ông và trách nhiệm của con người hôm nay đối với đất nước.

Câu 3.
Hình ảnh “quá khứ ngàn cân/ cứ đêm đêm nhắc nhở gọi ta về” gợi lên quá khứ như một sức nặng lớn lao, chất chứa biết bao hi sinh, đau thương và nghĩa tình. “Ngàn cân” nhấn mạnh độ nặng của lịch sử – không thể lãng quên, không thể phủ nhận. Quá khứ ấy luôn “nhắc nhở”, “gọi về” trong tâm thức con người, thôi thúc mỗi cá nhân nhìn lại cội nguồn, biết trân trọng và sống có trách nhiệm hơn với hiện tại.

Câu 4.
Phép liệt kê trong các dòng thơ:

• “Tóc mẹ trắng…”, “lịch sử khóc cười”, “nước mắt…”, “bàn chân cha…”
  → Có tác dụng:
• Khắc họa chân thực và xúc động những hi sinh, mất mát của nhiều thế hệ (mẹ, cha, cả dân tộc).
• Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức gợi cảm, làm nổi bật chiều sâu đau thương nhưng cũng đầy kiêu hãnh của lịch sử.
• Gợi ra bức tranh tổng thể về quá khứ với nhiều cung bậc: gian khổ, mất mát, nước mắt và cả sự kiên cường.

Câu 5.
Lịch sử dân tộc được tạo nên từ bao hi sinh, vì vậy mỗi cá nhân, đặc biệt là người trẻ, cần ý thức rõ trách nhiệm của mình. Trước hết là biết trân trọng, ghi nhớ công lao của thế hệ đi trước. Đồng thời phải không ngừng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Người trẻ cần sống có lý tưởng, dám cống hiến, không thờ ơ với vận mệnh dân tộc. Bên cạnh đó, cần giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy truyền thống tốt đẹp. Chỉ khi ý thức được trách nhiệm với quá khứ, chúng ta mới có thể vững vàng hướng tới tương lai.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề cấp thiết nhất của nhân loại hiện nay. Từ văn bản về hiện tượng “tiếc thương sinh thái”, có thể thấy môi trường không chỉ là không gian sống mà còn gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của con người. Khi thiên nhiên bị tàn phá, con người không chỉ chịu thiệt hại về vật chất mà còn rơi vào khủng hoảng tâm lí, mất đi cảm giác gắn kết và ý nghĩa sống. Vì vậy, bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự sống và hạnh phúc của chính chúng ta. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải, trồng cây xanh hay nâng cao ý thức cộng đồng đều góp phần làm giảm tác động của biến đổi khí hậu. Đặc biệt, thế hệ trẻ cần đóng vai trò tiên phong trong việc xây dựng lối sống xanh, bền vững. Nếu con người tiếp tục thờ ơ, những mất mát sẽ ngày càng nghiêm trọng và không thể cứu vãn. Do đó, bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ cấp bách của mỗi cá nhân đối với hiện tại và tương lai.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn liền với lối sống thanh cao, xa rời danh lợi. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu của Nguyễn Khuyến (bài “Thu vịnh”), hình tượng này được thể hiện với những nét tương đồng nhưng cũng có nhiều điểm khác biệt đáng chú ý.

Trước hết, ở cả hai bài thơ, người ẩn sĩ đều lựa chọn lối sống hòa mình với thiên nhiên, rời xa vòng danh lợi. Trong “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với cuộc sống giản dị: “một mai, một cuốc, một cần câu”, tự tại giữa thiên nhiên. Ông chủ động “tìm nơi vắng vẻ”, coi thường chốn “lao xao” của danh lợi. Tương tự, trong bài thơ thu, Nguyễn Khuyến cũng khắc họa một không gian tĩnh lặng, thanh vắng: trời thu cao xanh, nước biếc, trăng vào song thưa. Cảnh vật ấy phản chiếu tâm hồn thanh cao, an nhiên của người ẩn sĩ. Như vậy, cả hai đều gặp nhau ở quan niệm sống: tìm về thiên nhiên để giữ gìn nhân cách và tâm hồn.

Tuy nhiên, giữa hai hình tượng vẫn có những nét khác biệt. Ở “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện rõ triết lí sống mang tính chủ động và dứt khoát. Ông tự nhận “ta dại” để đối lập với “người khôn”, qua đó bộc lộ thái độ coi thường danh lợi, khẳng định lựa chọn sống ẩn dật là một lẽ sống tích cực. Cuộc sống của ông tuy giản dị nhưng đầy đủ niềm vui: ăn măng trúc, tắm hồ sen, uống rượu dưới bóng cây. Đó là cái “nhàn” của một con người đã đạt đến sự ung dung, tự tại và giác ngộ.

Ngược lại, ở bài thơ thu của Nguyễn Khuyến, hình tượng ẩn sĩ mang nhiều sắc thái tâm trạng hơn. Cảnh thu đẹp nhưng phảng phất nỗi buồn cô tịch: gió “hắt hiu”, tiếng ngỗng lạc lõng. Đặc biệt, câu thơ “Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” cho thấy tâm trạng tự vấn, khiêm nhường của tác giả trước hình mẫu ẩn sĩ lý tưởng như Đào Tiềm. Điều này cho thấy sự ẩn dật của Nguyễn Khuyến không hoàn toàn là lựa chọn dứt khoát mà còn chất chứa nỗi niềm thời thế và tâm sự cá nhân.

Về nghệ thuật, cả hai bài thơ đều sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc, ngôn ngữ giản dị mà hàm súc. Tuy nhiên, “Nhàn” thiên về giọng điệu ung dung, triết lí, còn bài thơ thu của Nguyễn Khuyến lại giàu chất trữ tình, tinh tế và man mác buồn.

Tóm lại, hình tượng người ẩn sĩ trong hai bài thơ đều thể hiện vẻ đẹp thanh cao, gắn bó với thiên nhiên và xa lánh danh lợi. Tuy nhiên, nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện một lối sống ẩn dật đầy chủ động, ung dung thì Nguyễn Khuyến lại bộc lộ tâm trạng trăn trở, cô đơn. Sự khác biệt ấy đã góp phần làm phong phú thêm hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trung đại Việt Nam.

Câu 1.
Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ, mất mát về mặt tinh thần của con người trước sự suy giảm, biến mất của môi trường tự nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, với cảm xúc tương tự như khi mất người thân.

Câu 2.
Bài viết trình bày thông tin theo trình tự từ khái niệm → giải thích → đưa dẫn chứng cụ thể → mở rộng vấn đề và nêu thực trạng hiện nay.

Câu 3.
Tác giả sử dụng nhiều bằng chứng:

• Nghiên cứu của hai nhà khoa học Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis.
• Trường hợp thực tế của người Inuit ở Canada và nông dân Australia.
• Dẫn chứng về các tộc người bản địa ở Brazil khi rừng Amazon cháy.
• Kết quả khảo sát của Caroline Hickman về tâm lí giới trẻ ở nhiều quốc gia.

Câu 4.
Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí – con người, không chỉ dừng ở hậu quả môi trường mà nhấn mạnh đến tác động tinh thần sâu sắc. Cách tiếp cận này mới mẻ, giàu tính nhân văn, giúp người đọc nhận thức rõ biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề tự nhiên mà còn là vấn đề của đời sống con người.

Câu 5.
Thông điệp sâu sắc nhất: Biến đổi khí hậu không chỉ phá hủy môi trường sống mà còn gây tổn thương nghiêm trọng đến đời sống tinh thần con người, vì vậy mỗi người cần có ý thức bảo vệ thiên nhiên ngay từ hôm nay.
Điều này quan trọng vì nếu con người tiếp tục thờ ơ, không chỉ hệ sinh thái bị hủy hoại mà chính con người cũng phải gánh chịu những hậu quả nặng nề cả về vật chất lẫn tinh thần.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ trong bài “Trăng hè” của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê yên bình, giản dị mà giàu sức gợi. Không gian đêm hè hiện lên qua những hình ảnh quen thuộc: “tiếng võng kẽo kẹt”, “con chó ngủ lơ mơ”, “bóng cây lơi lả”… Tất cả tạo nên một nhịp điệu chậm rãi, êm đềm, gợi cảm giác thanh bình, tĩnh lặng. Đặc biệt, ánh trăng trở thành điểm nhấn, làm cho cảnh vật thêm lung linh, huyền ảo qua hình ảnh “tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân”. Bức tranh không chỉ có cảnh mà còn có người: ông lão nằm nghỉ, đứa trẻ ngây thơ quan sát chú mèo. Những chi tiết ấy khiến bức tranh trở nên sống động, ấm áp tình quê. Nghệ thuật miêu tả tinh tế, giàu chất tạo hình đã giúp nhà thơ khắc họa thành công vẻ đẹp bình dị mà nên thơ của làng quê Việt Nam. Qua đó, ta cảm nhận được tình yêu tha thiết của tác giả đối với cuộc sống thôn quê và những giá trị bình yên, gần gũi.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc con người tràn đầy năng lượng, ước mơ và khát vọng vươn lên. Chính vì vậy, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ quyết định tương lai của mỗi cá nhân mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội.

Nỗ lực hết mình là việc mỗi người dốc toàn bộ sức lực, trí tuệ và tinh thần để theo đuổi mục tiêu đã đề ra. Đó không chỉ là sự chăm chỉ trong học tập hay công việc mà còn là ý chí vượt qua khó khăn, kiên trì theo đuổi ước mơ. Với tuổi trẻ, nỗ lực chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công, bởi không có thành quả nào đến một cách dễ dàng.

Trước hết, sự nỗ lực giúp người trẻ khẳng định giá trị bản thân. Khi cố gắng không ngừng, con người sẽ từng bước hoàn thiện năng lực, tích lũy kinh nghiệm và đạt được những thành tựu nhất định. Những thành quả ấy không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp họ tự tin hơn vào chính mình. Bên cạnh đó, quá trình nỗ lực còn rèn luyện ý chí, bản lĩnh, giúp người trẻ biết cách đối diện với thất bại và đứng lên sau vấp ngã.

Không chỉ có ý nghĩa đối với cá nhân, sự nỗ lực của tuổi trẻ còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Một thế hệ trẻ chăm chỉ, cầu tiến sẽ tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp vào công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước. Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, tinh thần nỗ lực càng trở nên cần thiết để người trẻ có thể cạnh tranh và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có không ít bạn trẻ thiếu ý chí, dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn hoặc sống buông thả, thiếu mục tiêu. Một số khác lại nỗ lực một cách mù quáng, không có định hướng rõ ràng, dẫn đến lãng phí thời gian và công sức. Điều này cho thấy nỗ lực không chỉ cần sự chăm chỉ mà còn phải đi kèm với mục tiêu đúng đắn và phương pháp phù hợp.

Để phát huy tinh thần nỗ lực, mỗi người trẻ cần xác định rõ mục tiêu của mình, xây dựng kế hoạch cụ thể và kiên trì thực hiện. Đồng thời, cần không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng. Quan trọng hơn, phải giữ vững niềm tin và ý chí, không ngại khó khăn, thử thách. Bên cạnh đó, cũng cần biết cân bằng giữa nỗ lực và nghỉ ngơi để tránh kiệt sức, giữ cho hành trình phát triển được bền vững.

Tóm lại, sự nỗ lực hết mình là yếu tố không thể thiếu của tuổi trẻ. Chính những cố gắng không ngừng sẽ giúp con người chạm tới ước mơ và sống một cuộc đời ý nghĩa. Vì vậy, mỗi người trẻ hãy biết trân trọng quãng thời gian quý giá này để nỗ lực, phấn đấu và khẳng định bản thân.

Câu 1.
Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2.
Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ:

• Khi mẹ về ở cùng, Bớt “rất mừng”.
• Chị chỉ “gặng mẹ cho hết lẽ” chứ không trách móc.
• Bớt chăm sóc mẹ, để mẹ ở cùng và yên tâm công tác.
• Khi mẹ áy náy, chị vội ôm mẹ và nói lời trấn an.

Câu 3.
Qua đoạn trích, nhân vật Bớt hiện lên là người hiếu thảo, bao dung, giàu tình cảm và vị tha. Dù từng bị mẹ đối xử không công bằng, chị vẫn yêu thương, chăm sóc mẹ, không oán trách, luôn thấu hiểu và sẻ chia.

Câu 4.
Hành động ôm mẹ và lời nói của Bớt thể hiện:

• Sự yêu thương, cảm thông sâu sắc dành cho mẹ.
• Mong muốn xóa bỏ mặc cảm, day dứt trong lòng mẹ.
• Khẳng định tấm lòng bao dung, không chấp nhặt quá khứ của người con.

Câu 5.
Thông điệp ý nghĩa: Hãy biết yêu thương, bao dung với những người thân trong gia đình.
Bởi trong cuộc sống, không ai hoàn hảo, có thể mắc sai lầm, nhất là trong cách đối xử. Nếu biết tha thứ, cảm thông, gia đình sẽ trở thành chỗ dựa ấm áp và bền vững. Ngược lại, nếu giữ mãi oán trách, tình cảm sẽ rạn nứt. Vì vậy, bao dung không chỉ giúp người khác được thanh thản mà còn khiến chính mình sống nhẹ lòng và hạnh phúc hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Bài thơ “Bàn giao” của Vũ Quần Phương gợi lên những cảm xúc sâu lắng về sự trao truyền giữa các thế hệ. Hình ảnh người ông hiện lên với tình yêu thương cháu tha thiết khi “bàn giao” cho cháu những điều đẹp đẽ nhất của cuộc sống: hương vị thiên nhiên, những kỷ niệm thân quen và tình người ấm áp. Đó là “gió heo may”, “mùi ngô nướng”, “tháng giêng hương bưởi” – những chi tiết giản dị mà giàu sức gợi, chứa đựng cả một miền ký ức. Đặc biệt, người ông không “bàn giao” những tháng ngày vất vả, loạn lạc, qua đó thể hiện mong muốn cháu được sống trong bình yên, hạnh phúc. Tuy vậy, ông vẫn gửi lại “một chút buồn”, “chút cô đơn” cùng bài học làm người, bởi đó là những trải nghiệm cần thiết để trưởng thành. Điệp ngữ “bàn giao” được lặp lại nhiều lần đã nhấn mạnh ý nghĩa thiêng liêng của sự kế thừa. Bài thơ không chỉ là lời dặn dò đầy yêu thương mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của thế hệ đi trước.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, khi con người có sức khỏe, nhiệt huyết và khát vọng khám phá. Chính vì vậy, trải nghiệm trở thành một yếu tố quan trọng giúp tuổi trẻ trưởng thành và khẳng định giá trị bản thân.

Trải nghiệm là quá trình con người trực tiếp tham gia, va chạm với thực tế để tích lũy kiến thức, kỹ năng và bài học sống. Đối với tuổi trẻ, trải nghiệm không chỉ dừng lại ở việc học tập trong sách vở mà còn là những hành trình khám phá cuộc sống: tham gia hoạt động xã hội, thử sức ở những môi trường mới, đối diện với khó khăn và thử thách. Những trải nghiệm ấy giúp người trẻ hiểu rõ hơn về bản thân, về thế giới xung quanh và định hình con đường tương lai.

Trước hết, trải nghiệm giúp tuổi trẻ trưởng thành về nhận thức và nhân cách. Khi bước ra khỏi vùng an toàn, con người sẽ học được cách tự lập, biết chịu trách nhiệm và đưa ra quyết định. Những va vấp, thất bại trong quá trình trải nghiệm tuy có thể gây tổn thương nhưng lại là bài học quý giá giúp con người mạnh mẽ hơn. Bên cạnh đó, trải nghiệm còn giúp mở rộng hiểu biết, làm giàu vốn sống. Những điều học được từ thực tế thường sinh động và sâu sắc hơn nhiều so với lý thuyết.

Không chỉ vậy, trải nghiệm còn là cơ hội để tuổi trẻ khám phá năng lực và đam mê của bản thân. Khi thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau, mỗi người sẽ dần nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của mình để từ đó có định hướng phù hợp. Đồng thời, những trải nghiệm tích cực còn giúp người trẻ nuôi dưỡng ước mơ, khát vọng cống hiến cho xã hội.

Tuy nhiên, không phải mọi trải nghiệm đều mang lại giá trị tích cực. Nếu thiếu định hướng, người trẻ có thể sa vào những hoạt động tiêu cực, lãng phí thời gian hoặc gây tổn hại cho bản thân. Vì vậy, trải nghiệm cần đi kèm với ý thức, mục tiêu rõ ràng và sự lựa chọn đúng đắn. Bên cạnh đó, cũng có không ít bạn trẻ sống thụ động, ngại thử thách, chỉ quanh quẩn trong vùng an toàn. Điều này khiến họ đánh mất nhiều cơ hội phát triển và khó thích nghi với những biến động của cuộc sống.

Để tuổi trẻ trở nên ý nghĩa, mỗi người cần chủ động tìm kiếm và tham gia những trải nghiệm lành mạnh, bổ ích. Có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như tham gia hoạt động tình nguyện, học thêm kỹ năng mới, hoặc dấn thân vào những thử thách phù hợp với khả năng. Quan trọng hơn, cần biết rút ra bài học từ mỗi trải nghiệm để không ngừng hoàn thiện bản thân.

Tóm lại, trải nghiệm là hành trang không thể thiếu của tuổi trẻ. Chính những trải nghiệm sẽ giúp con người trưởng thành, tự tin và sống có ý nghĩa hơn. Vì vậy, mỗi người trẻ hãy mạnh dạn bước ra thế giới, dấn thân và khám phá để viết nên hành trình tuổi trẻ thật đáng nhớ.

Câu 1.
Bài thơ “Bàn giao” của Vũ Quần Phương được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Trong bài thơ, người ông bàn giao cho cháu nhiều điều tốt đẹp của cuộc sống, gồm:

• Thiên nhiên và kỷ niệm: “gió heo may”, “góc phố”, “mùi ngô nướng”, “tháng giêng hương bưởi”, “cỏ mùa xuân xanh”.
• Con người và tình cảm: “những mặt người đẫm nắng”, “đẫm yêu thương”.
• Trải nghiệm tinh thần: “một chút buồn”, “chút cô đơn”, và bài học làm người (câu thơ về nghị lực, phẩm chất sống).

Câu 3.
Người ông không muốn bàn giao “những tháng ngày vất vả”, “sương muối”, “loạn lạc”… vì đó là những ký ức đau buồn, gian khổ mà ông đã trải qua. Ông mong cháu mình được sống trong điều kiện tốt đẹp hơn, không phải chịu đựng những mất mát, khó khăn của quá khứ. Điều này thể hiện tình yêu thương sâu sắc và mong muốn bảo bọc, dành cho thế hệ sau những gì tươi sáng nhất.

Câu 4.
Biện pháp điệp ngữ nổi bật là từ “bàn giao” được lặp lại nhiều lần.

• Tác dụng: nhấn mạnh hành động trao truyền giữa các thế hệ; làm nổi bật ý nghĩa thiêng liêng của sự kế thừa.
• Đồng thời, điệp ngữ còn tạo nhịp điệu cho bài thơ, giúp dòng cảm xúc trở nên liền mạch, sâu lắng. Qua đó, tác giả khắc họa rõ tình cảm yêu thương, sự nâng niu của người ông khi gửi gắm những giá trị tốt đẹp cho cháu.

Câu 5.
Chúng ta hôm nay cần trân trọng những giá trị mà thế hệ cha ông đã bàn giao. Đó không chỉ là thành quả vật chất mà còn là truyền thống, kinh nghiệm và bài học làm người. Mỗi người cần có ý thức giữ gìn, phát huy những điều tốt đẹp ấy trong cuộc sống. Đồng thời, phải sống có trách nhiệm, không ngừng học tập và rèn luyện để xứng đáng với sự hi sinh của thế hệ đi trước. Bên cạnh đó, cần biết tiếp nối và sáng tạo để làm giàu thêm những giá trị đã được trao truyền. Như vậy, sự “bàn giao” mới thực sự có ý nghĩa lâu dài.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Hai văn bản “Vỡ bờ” và “Đói! Đói!” của Tố Hữu đều khắc họa chân thực bức tranh đời sống cơ cực của người nông dân trước Cách mạng. Trong “Vỡ bờ”, người nông dân hiện lên với nỗi đau mất mát do thiên tai: ruộng đồng ngập lụt, mùa màng tiêu tan, của cải trắng tay. Đó là nỗi buồn, sự bất lực và tiếng kêu ai oán trước cảnh “trời tai” nhưng thực chất lại bắt nguồn từ sự vô trách nhiệm của bọn cường quyền. Trong khi đó, “Đói! Đói!” lại tái hiện tình cảnh đói khát đến cùng cực: người dân phải ăn bã, ăn trấu, chết đói bên đường, rơi vào bước đường cùng. Tuy nhiên, nếu “Vỡ bờ” thiên về nỗi đau và sự tố cáo thì “Đói! Đói!” còn thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ: từ đau khổ sang ý thức phản kháng, kêu gọi đứng lên đấu tranh giành quyền sống. Như vậy, cả hai văn bản không chỉ phản ánh hiện thực tàn khốc mà còn cho thấy sức sống tiềm tàng và con đường giải phóng của người nông dân trong xã hội cũ.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống, mỗi cá nhân không thể tồn tại tách rời cộng đồng. Vì vậy, tinh thần dấn thân vì cộng đồng trở thành một phẩm chất quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.

Dấn thân vì cộng đồng là sự sẵn sàng hành động, cống hiến sức lực, trí tuệ để góp phần giải quyết những vấn đề chung của xã hội. Đó không chỉ là lòng tốt đơn thuần mà còn là trách nhiệm, là ý thức chủ động tham gia vào việc xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Tinh thần ấy được thể hiện qua nhiều hành động cụ thể như tham gia hoạt động tình nguyện, hỗ trợ người khó khăn, bảo vệ môi trường hay lên tiếng trước những bất công.

Ý nghĩa của tinh thần dấn thân trước hết nằm ở việc giúp xã hội phát triển bền vững. Khi nhiều người cùng chung tay, những khó khăn sẽ được giải quyết hiệu quả hơn. Đặc biệt, trong những hoàn cảnh thiên tai, dịch bệnh hay khủng hoảng, sự dấn thân của mỗi cá nhân có thể tạo nên sức mạnh to lớn, giúp cộng đồng vượt qua thử thách. Không những vậy, tinh thần này còn góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn, xây dựng một xã hội giàu lòng nhân ái, nơi con người biết quan tâm và sẻ chia với nhau.

Đối với thế hệ trẻ, dấn thân vì cộng đồng còn là cơ hội để hoàn thiện bản thân. Thông qua những trải nghiệm thực tế, người trẻ học được cách sống trách nhiệm, biết yêu thương và thấu hiểu người khác. Những hoạt động vì cộng đồng cũng giúp họ rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn trong suy nghĩ cũng như hành động. Đây chính là nền tảng để mỗi người phát triển toàn diện và có ích cho xã hội.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn không ít bạn trẻ thờ ơ, sống ích kỷ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm với cộng đồng. Một số người ngại khó, ngại khổ, thiếu tinh thần chủ động nên không dám dấn thân. Điều này không chỉ làm giảm đi giá trị của bản thân mà còn khiến xã hội thiếu đi những nhân tố tích cực. Vì vậy, mỗi người trẻ cần thay đổi nhận thức, hiểu rằng sự đóng góp của mình dù nhỏ bé nhưng vẫn có ý nghĩa đối với cộng đồng.

Để phát huy tinh thần dấn thân, trước hết cần bắt đầu từ những việc nhỏ như giúp đỡ người xung quanh, tham gia các hoạt động tập thể, sống có trách nhiệm với môi trường và xã hội. Đồng thời, cần không ngừng học tập, rèn luyện để có đủ năng lực cống hiến. Quan trọng hơn cả là giữ vững lý tưởng sống đẹp, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Tóm lại, tinh thần dấn thân vì cộng đồng là một giá trị cao đẹp và cần thiết đối với thế hệ trẻ. Khi mỗi người biết sống vì người khác, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn, và chính bản thân họ cũng tìm thấy ý nghĩa đích thực của cuộc sống.

Câu 1.
Văn bản “Vỡ bờ” của Tố Hữu được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.
Hai chi tiết cho thấy thiệt hại của người nông dân do bão lụt gây ra:

• “Cửa nhà, vốn liếng lâu nay / Gió mưa một trận, vụt bay cả rồi!” → mất hết tài sản.
• “Nghẹn ngào khóc lúa đòng đòng đen thâm” → mùa màng bị hủy hoại.

Câu 3.
Biện pháp tu từ so sánh “Ruột đau như mất đứa con đầu lòng” làm nổi bật nỗi đau đớn tột cùng của người nông dân khi mất mạ. Mạ (cây lúa non) được ví như đứa con đầu lòng, cho thấy sự gắn bó máu thịt, công sức và hi vọng họ gửi gắm vào mùa màng. Qua đó, tác giả nhấn mạnh mức độ đau xót sâu sắc, không chỉ là thiệt hại vật chất mà còn là tổn thương tinh thần vô cùng lớn.

Câu 4.

• Nguyên nhân sâu xa: do bọn cường quyền gian tham, thờ ơ, không lo đê điều, chỉ biết ăn chơi hưởng lạc, bóc lột nhân dân.
• Thái độ của tác giả: căm phẫn, lên án gay gắt, đồng thời bày tỏ sự thương xót sâu sắc đối với người dân lao động.

Câu 5.
Từ nỗi buồn của người dân, em nhận thấy cần biết trân trọng thành quả lao động của bản thân. Mỗi kết quả đạt được đều là sự cố gắng, nỗ lực nên không được lãng phí hay xem nhẹ. Cần có ý thức giữ gìn, bảo vệ và phát huy những gì mình tạo ra. Đồng thời, phải biết chia sẻ, đồng cảm với những người gặp khó khăn, mất mát. Qua đó, sống có trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng.