Câu 1. Ngôi kể của người kể chuyện: ngôi thứ ba Câu 2. Một số chi tiết về cách ứng xử của chị Bớt cho thấy chị không giận mẹ dù trước đó từng bị mẹ phân biệt đối xử: - Khi mẹ đem quần áo, nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. - Bớt không đuổi hay trách móc, mà chỉ khuyên mẹ nghĩ kĩ để sau này khỏi phiền. - Từ ngày bà đến ở chung, Bớt cảm thấy như được cất đi một gánh nặng (vì yên tâm đi họp, đi học, không phải lo con cái gửi liều hàng xóm). - Khi bà buột miệng nói lời ăn năn, Bớt vội ôm lấy mẹ và nói: “Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?” – thể hiện sự cảm thông, không đay nghiến. Câu 3. Qua đoạn trích, nhân vật Bớt là người: chịu thương, chịu khó, đảm đang, có trách nhiệm với gia đình; giàu lòng vị tha và đức hi sinh. Dù bị mẹ đối xử thiên vị, bất công từ nhỏ, Bớt vẫn không oán hận, sẵn sàng đón mẹ về chăm sóc khi mẹ gặp hoàn cảnh khó khăn. Chị cũng rất tế nhị, không cố tình nhắc lại lỗi lầm của mẹ mà luôn tìm cách xoa dịu, làm mẹ bớt tủi thân. Câu 4. Hành động ôm lấy vai mẹ và câu nói của chị Bớt: “Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?” có ý nghĩa: - Thể hiện sự bao dung, vị tha của người con: không đào bới quá khứ, không trách mẹ dù mẹ đang tự ăn năn. - Là cách chữa lành vết thương lòng cho mẹ một cách tế nhị, nhẹ nhàng. - Khẳng định tình cảm gia đình vẫn có thể hàn gắn và vượt lên trên sự bất công hay lỗi lầm cũ. - Qua đó, nhân vật Bớt hiện lên với tấm lòng nhân hậu, không toan tính, biết đặt tình thân lên trên mọi hơn thiệt. Câu 5. Trong xã hội hiện đại, không ít gia đình còn tồn tại sự phân biệt đối xử giữa các con (do định kiến giới, tài năng, hoàn cảnh…), gây ra rạn nứt tình cảm khó hàn gắn. Đoạn trích cho thấy, dù bị mẹ đối xử bất công từ nhỏ, chị Bớt vẫn không nuôi hận thù. Khi mẹ già yếu, cô đơn, chị sẵn sàng đón về chăm sóc mà không tính toán. Cách ứng xử ấy nhắc nhở mỗi người: trong gia đình, hơn thiệt không bằng tình thương; lỗi lầm qua rồi có thể tha thứ để giữ lửa ấm gia đình. Thông điệp này đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh nhiều người trẻ ngày nay dễ cắt đứt quan hệ với cha mẹ vì những bất công, tổn thương trong quá khứ – hãy học cách bao dung như chị Bớt để tìm lại bình yên cho chính mình và cho người thân.

Câu 1

Qua văn bản đọc hiểu về “tiếc thương sinh thái”, có thể thấy môi trường không chỉ là không gian sống mà còn là một phần bản sắc, văn hóa và đời sống tinh thần của con người. Việc bảo vệ môi trường vì thế có tầm quan trọng sống còn. Trước hết, môi trường trong lành cung cấp không khí, nước, lương thực – những điều kiện cơ bản cho sự tồn tại của loài người. Suy thoái môi trường dẫn đến thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng lương thực, đe dọa trực tiếp sức khỏe và tính mạng con người. Hơn nữa, như bài viết đã chỉ ra, mất mát sinh thái còn gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc, đặc biệt với những cộng đồng gắn bó với thiên nhiên. Cảnh rừng cháy, băng tan không chỉ hủy hoại cảnh quan mà còn xóa nhòa ký ức, truyền thống và niềm tin của cả một dân tộc. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ nơi chốn thiêng liêng của tâm hồn, là giữ gìn tương lai cho thế hệ trẻ – những người đang ngày càng lo lắng, tuyệt vọng trước biến đổi khí hậu. Vì vậy, bảo vệ môi trường không còn là lựa chọn mà là bổn phận đạo đức và sự sinh tồn của nhân loại.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ không chỉ là một đề tài mà còn là một cách để nhà nho bày tỏ nhân cách và tâm thế trước thời cuộc. Bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ chữ Nôm của Nguyễn Khuyến (trích dẫn) đều khắc họa vẻ đẹp của bậc trí thức lánh đục tìm trong. Dẫu cùng hướng về chốn an nhiên, mỗi tác giả lại mang một sắc thái tâm hồn riêng – một người là bậc tiên ung dung tuyệt đối, kẻ kia là kẻ sĩ đa tình chưa dứt được nợ đời. Trước hết, cả hai nhà thơ đều khẳng định lối sống rời xa danh lợi, trở về với thiên nhiên để nuôi dưỡng cốt cách. Ở bài Nhàn, Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với một sự tự tại đến mức vô tư: “Một mai, một cuốc, một cần câu” – chỉ ba công cụ lao động thô sơ đã đủ làm nên cả một cõi nhàn. Nhịp thơ chậm rãi, thơ thẩn như bước chân người không vướng bận. Đối lập “ta dại – người khôn”, “nơi vắng vẻ – chốn lao xao” vừa mỉa mai cõi danh lợi, vừa khẳng định triết lý: cái khôn đời thường hóa ra dại, cái dại đời cho là ngu mới thực là khôn. Ông tận hưởng mùa nào thức nấy – măng trúc, giá, hồ sen, ao tắm – một cách tự nhiên như cây cỏ đơm hoa. Câu kết “phú quý tựa chiêm bao” cắt nghĩa toàn bộ lẽ sống: danh lợi chỉ là giấc mộng phù du, chỉ có cái nhàn mới là thực. Trong khi đó, bài thơ của Nguyễn Khuyến lại mang một không khí khác: tĩnh lặng, se lạnh và đầy tâm sự. “Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao” – không gian mở ra trong trẻo nhưng xa vắng. “Cần trúc lơ phơ gió hát hiu” – cần câu buông lơi, gió chỉ là “hát hiu” thay vì thổi mạnh, gợi sự bảng lảng, lững lờ. “Nước biếc trông như tầng khói phủ”, “song thưa để mặc bóng trăng vào” – mọi thứ đều để mặc, đều thả trôi. Cảnh đẹp nhưng không vui, bởi sâu thẳm trong lòng người ẩn sĩ là nỗi cô tịch. Câu hỏi “Một tiếng trên không ngỗng nước nào?” – tiếng ngỗng lạc đàn giữa trời thu vọng về như chính lòng người đang lạc giữa cõi đời. Đặc biệt, hai câu kết vỡ lẽ tất cả: “Nhân hứng cũng vừa toan cất bút, / Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.” Chữ “thẹn” là điểm nút của bài thơ. So với Đào Uyên Minh – bậc ẩn sĩ lý tưởng, Nguyễn Khuyến thấy mình chưa trọn vẹn: còn toan cất bút là còn vương chữ, còn nghĩ là còn bận lòng. Ông chưa thể ung dung như Nguyễn Bỉnh Khiêm, bởi sợi dây với thế sự vẫn còn chưa đứt. Như vậy, cả hai bài thơ đều ca ngợi lối sống hòa hợp với thiên nhiên, khinh bỉ danh lợi. Nhưng nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm đã thực sự “an” – an đến mức coi phú quý như chiêm bao, thì Nguyễn Khuyến lại “an chưa trọn” – vẫn còn chút bồn chồn, chút thẹn thùng, chút tiếc nuối. Nguyễn Bỉnh Khiêm là một bậc “tiên” sau khi đã nếm đủ bụi trần, trong khi Nguyễn Khuyến vẫn còn mang tâm thế của một “kẻ sĩ” chưa nguôi yêu nước. Sự khác biệt ấy không phải là thua kém, mà là hai vẻ đẹp song hành: một bên là sự giải thoát tuyệt đối, một bên là nỗi đẹp lòng người bởi tấm lòng chưa thể nguôi ngoai với cuộc đời. Khép lại hai áng thơ, có thể thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đạt đến cảnh giới vô vi, nơi con người và cây cỏ hòa làm một. Còn Nguyễn Khuyến – dù cũng tìm về chốn an nhiên – lại để lại một khoảng lặng đầy ám ảnh: đó là nỗi thẹn của người biết mình chưa thể như Đào Uyên Minh, nhưng chính nỗi thẹn ấy lại làm sáng lên một tấm lòng. Hai hình tượng ẩn sĩ, vì thế, không chỉ làm giàu cho diện mạo văn học trung đại, mà còn gợi cho hôm nay một bài học: sống thanh cao có nhiều cách, và vẻ đẹp chân chính thường nằm ngay trong những trăn trở chưa nguôi.

Câu 1. “Tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái do biến đổi khí hậu gây ra, có thể là mất mát đã trải qua hoặc tin rằng sẽ xảy ra trong tương lai, khiến con người phản ứng tâm lý giống như khi mất người thân. Câu 2. Bài viết trình bày theo trình tự: nêu khái niệm → giải thích tác động lên các cộng đồng “tiền tuyến” (Inuit, nông dân Australia, người bản địa Amazon) → mở rộng sang ảnh hưởng đến giới trẻ toàn cầu (dẫn chứng khảo sát 10 nước). Câu 3. Tác giả sử dụng các bằng chứng: - Định nghĩa của Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis (2018). - Trường hợp người Inuit ở Canada và nông dân Australia. - Lời kể của người Inuit: “Băng biển không còn, làm sao chúng tôi còn là dân tộc bằng biển được nữa?” - Sự kiện rừng Amazon cháy năm 2019 và phản ứng của các tộc người Tenharim, Guató, Guarani. - Khảo sát của Caroline Hickman (12/2021) trên 1.000 trẻ em, thanh thiếu niên ở 10 nước (59% rất/cực kỳ lo, 45% ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống). Câu 4. Cách tiếp cận của tác giả rất nhân văn và toàn diện: không chỉ dừng ở góc độ khoa học tự nhiên hay chính sách, mà tập trung vào tác động tâm lý, cảm xúc và văn hóa của biến đổi khí hậu. Tác giả đặt con người – đặc biệt là những cộng đồng gắn bó với thiên nhiên và giới trẻ – vào trung tâm vấn đề, qua đó giúp người đọc thấy biến đổi khí hậu không chỉ là thảm họa môi trường mà còn là mất mát tinh thần và bản sắc. Câu 5. Thông điệp sâu sắc nhất: Biến đổi khí hậu không chỉ hủy hoại thiên nhiên mà còn gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc, làm xói mòn bản sắc văn hóa và ảnh hưởng đến cả những người chưa trực tiếp chứng kiến thảm họa – đặc biệt là thế hệ trẻ. Vì vậy, chống biến đổi khí hậu cũng là một hành động chữa lành tinh thần cho chính nhân loại.

Câu 1:

Hai bài thơ như hai mảnh ghép của cùng một nỗi đau. Trong "Vỡ bờ", người nông dân hiện lên như một thân cây mục trước bão giông: bất lực, cô đơn, chỉ biết "khóc lúa đòng đòng đen thâm", "trông ruộng trông trời" mà đau đớn chất vấn. Họ bị thiên nhiên vùi dập, bị kẻ quyền tham nhũng bỏ mặc, nhưng chưa đủ lực để đứng dậy. Ngược lại, "Đói! Đói!" không còn là tiếng than mà là tiếng thét. Từ "há đành" vang lên hai lần như một sự phủ nhận dứt khoát cái chết thụ động. Người nông dân từ thân phận "xin ăn chẳng có" vụt biến thành lực lượng "cầm dao, cầm súng". Cái đói ở đây không chỉ xé ruột mà còn xé toang cả sự cam chịu. Như vậy, nếu "Vỡ bờ" là bi kịch của con người bị thiên tai đánh gục, thì "Đói! Đói!" là bi hùng ca của con người tự cứu mình bằng tinh thần đoàn kết và khởi nghĩa. Tố Hữu đã khéo léo phác họa một hành trình: từ thảm họa của tự nhiên đến thảm kịch của xã hội, và cuối cùng là sự bùng nổ của ý thức cách mạng.

Câu 2:

Trong "Đói! Đói!", Tố Hữu viết như một tiếng kèn xung trận: "Cứu đời ta sống, phải cần tay ta!". Đó không phải lời kêu gọi suông, mà là một chân lý thô ráp, mộc mạc của những người nông dân đang cận kề cái chết. Họ đã hiểu: không ai đến cứu mình nếu mình không tự cứu mình. Và cái "tay ta" ấy, khi nắm chặt lấy nhau, chính là tinh thần dấn thân vì cộng đồng – một thứ "vũ khí" mềm nhưng đủ sức đánh đổ cả phát-xít lẫn cường quyền. Vậy tinh thần ấy có ý nghĩa gì với thế hệ trẻ hôm nay? Trước hết, nó là liều thuốc giải độc cho sự vô cảm. Trong thời đại mà ai cũng có thể thu mình trong căn phòng nhỏ, lướt qua những cảnh đời bất hạnh bằng một cú vuốt màn hình, thì dấn thân là hành động phá vỡ lớp kính vô hình giữa mình và người. Một bạn trẻ lặn lội lên vùng cao dạy chữ, một bạn khác lội nước lũ tiếp tế cho đồng bào – những việc ấy không hào nhoáng, nhưng là thứ ánh sáng nhỏ xua tan bóng tối của sự thờ ơ. Thứ hai, dấn thân là cách để tuổi trẻ tìm thấy chính mình. Khi dám bước ra khỏi cái tôi ích kỷ, người trẻ chạm vào những giá trị đích thực: tình người, lòng biết ơn, sự khiêm nhường. Có những thanh niên sau chuyến tình nguyện trở về, bảo rằng họ chẳng cho đi gì nhiều, trái lại, họ nhận được sự chữa lành. Đó là phép màu của dấn thân: bạn đến để giúp đỡ, nhưng rồi chính bạn được cứu rỗi. Tuy nhiên, cần phân biệt dấn thân với "bốc đồng" hay "làm thay". Dấn thân chân chính không phải là lao vào những việc vượt quá sức mình, cũng không phải hy sinh một cách mù quáng. Nó đòi hỏi sự tỉnh táo, một trái tim nóng và một cái đầu lạnh. Thế hệ trẻ hôm nay dấn thân bằng tri thức, bằng công nghệ, bằng sự sáng tạo – đó là con đường bền vững hơn là chỉ dùng sức trẻ một cách hoang phí. Và cuối cùng, dấn thân vì cộng đồng không phải là một "nghĩa vụ" khô khan. Nó đến từ một thứ rất tự nhiên: sự đồng cảm. Khi ta thực sự thấy được nỗi đau của người khác như nỗi đau của chính mình, lúc ấy ta không thể đứng yên. Như những người nông dân trong "Đói! Đói!" – họ không chỉ khóc cho cái đói của riêng mình, mà họ kéo nhau đi đòi quyền sống cho tất cả. Đó là tinh thần cộng đồng đích thực. Tuổi trẻ qua nhanh như một cơn mưa rào. Có những người trẻ chọn sống an nhàn, lặng lẽ. Có những người trẻ chọn bôn ba, ồn ào. Nhưng hiếm có điều gì đẹp hơn một tuổi trẻ đã từng dám bước ra khỏi chính mình, từng đặt bàn tay mình vào bàn tay người khác để cùng nhau chống chọi với bất công, đói nghèo, thiên tai. Bởi suy cho cùng, như Tố Hữu từng viết: "Cứu đời ta sống, phải cần tay ta" – và bàn tay ấy sẽ chẳng thể làm gì lớn lao nếu không nắm lấy những bàn tay khác.

Câu 1. Văn bản "Võ bờ" được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2. Hai chi tiết cho thấy thiệt hại của người nông dân do bão lụt gây ra: - “Hai phen nước bạc ngập đồng” → lụt lội ngập hết ruộng vườn. - “Bỗng tiêu tan dưới lụt ngâm mấy ngày” → công sức lao động cả năm bị xóa sổ chỉ trong vài ngày.

Câu 3. Phân tích ý nghĩa của biện pháp tu từ so sánh: “Chưa nguôi khóc mạ chết non / Ruột đau như mắt đứa con đầu lòng” - So sánh “ruột đau” với “mắt đứa con đầu lòng” (nỗi đau đứt ruột khi mất con đầu). - Ý nghĩa: nhấn mạnh nỗi đau tột cùng của người nông dân khi mất lúa non (mạ chết) không khác gì mất con cái; khắc họa sự gắn bó máu thịt giữa người với lúa, với mùa màng.

Câu 4. - Nguyên nhân sâu xa dẫn đến “lụt bể, lụt nguồn triền miên” theo tác giả là: Lũ giặc cường quyền, gian tham – những kẻ cầm quyền tham nhũng, vơ vét của cải, chỉ lo hưởng lạc, không quan tâm đắp đê, phòng chống thiên tai. - Thái độ của tác giả: căm phẫn, lên án mạnh mẽ, dùng những từ ngữ mạnh như “chém cha”, “cướp sạch”, “mặc ta chết” để tố cáo sự vô trách nhiệm và tàn ác của bọn thống trị.

Câu 5. Từ nỗi buồn của người dân vì mất mát do bão lụt, em thấy mình cần trân trọng những thành quả lao động dù nhỏ nhất. Không lãng phí thời gian, tiền bạc, công sức đã bỏ ra. Phải bảo vệ thành quả ấy bằng sự cẩn thận, chu đáo và ý thức phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, không được ỷ lại hay chủ quan trước thiên nhiên. Quan trọng hơn, biết cảm thông và sẻ chia với những người kém may mắn, vì thành quả lao động có thể bị cướp đi bất cứ lúc nào nếu xã hội còn bất công và thiếu sự quan tâm đúng mức.

Câu 1: - Thể thơ tự do.

- Dấu hiệu: số từ trong mỗi câu là không giống nhau. Câu 2: Đoạn thơ thể hiện cảm xúc tự hào, xúc động, biết ơn và lạc quan trước sự hy sinh và sức sống kiên cường của đất nước. Câu 3: - Biện pháp: Điệp cấu trúc "Mỗi... đều...". - Tác dụng:

+Tăng sức gợi hình, gợi cảm

+ Làm bài thơ trở nên sinh động, hấp dẫn

+ Tăng tính nhịp điệu của bài thơ.

+Nhấn mạnh sự tương phản giữa hiện tại hòa bình và quá khứ chiến tranh, ngợi ca sức sống mãnh liệt của con người Việt Nam. Câu 4: "Vị ngọt" trong câu thơ cuối trước hết là vị của độc lập, tự do – thứ quả ngọt thiêng liêng mà dân tộc đã đổ bao xương máu mới giành được từ mùa thu Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đó còn là vị của hòa bình, của niềm hạnh phúc bình dị khi con người được sống yên ả, xây dựng tương lai sau chiến tranh. Thứ "vị ngọt" ấy không tự nhiên mà có. Nó được ấp ủ và kết tinh từ sự hy sinh to lớn của cả một dân tộc "dám hy sinh tất cả", từ sức sống kiên cường của những con người biết "đứng lên từ công sự bom vùi", và từ dòng chảy ký ức được truyền qua các thế hệ – "truyền sức sống hôm qua vào sức sống bây giờ". Nói cách khác, "vị ngọt" hôm nay là thành quả của cả một hành trình đấu tranh gian khổ nhưng hào hùng, bắt nguồn từ cội nguồn Tháng Tám. Câu 5:

Từ hình ảnh đất nước trong đoạn trích, lòng yêu nước hiện lên là một tình cảm thiết thực và sâu sắc, được thể hiện qua từng giai đoạn lịch sử. Trong chiến tranh, yêu nước là sự hy sinh quên mình, là dũng khí "đứng lên" từ bom đạn để bảo vệ Tổ quốc. Trong hòa bình, yêu nước lại hóa thân vào những công việc thầm lặng của "những bàn tay vun quén", hàn gắn vết thương và dựng xây cuộc sống mới. Hơn thế, lòng yêu nước còn là sợi dây gắn kết các thế hệ, khi ký ức "diết da" về quá khứ không bị lãng quên mà được trân trọng, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần "truyền" tiếp cho hiện tại. Như vậy, yêu nước không chỉ là khẩu hiệu, mà là ý thức trách nhiệm, là hành động cụ thể, và là tình yêu bền bỉ được nuôi dưỡng từ lịch sử để tiếp tục chảy trong trái tim mỗi con người hôm nay và mai sau.

Câu 1:

Đất nước đôi khi không bắt đầu từ những trang sử vàng chói lọi, mà khởi nguồn từ những điều rất đỗi quen thuộc trong đời sống hằng ngày của con người. Trong văn bản ở phần Đọc hiểu, hình tượng Đất nước hiện lên không xa vời, trừu tượng mà được cảm nhận qua chiều sâu văn hóa, lịch sử và con người. Đất nước gắn với không gian sinh tồn, với phong tục, tập quán, với những giá trị tinh thần được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Qua đó, tác giả khẳng định rằng Đất nước không chỉ được tạo nên bởi núi sông, lãnh thổ mà trước hết là do nhân dân làm nên – những con người bình dị, lặng thầm góp sức dựng xây và gìn giữ quê hương. Hình tượng Đất nước vì thế mang ý nghĩa thiêng liêng, sâu sắc: là sự kết tinh của truyền thống, của lịch sử đấu tranh bền bỉ và của khát vọng sống, khát vọng tự do. Đồng thời, cách nhìn ấy còn gợi nhắc mỗi cá nhân hôm nay phải biết trân trọng quá khứ, ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của Đất nước.

Câu 2:

Lịch sử luôn được xem là ký ức của nhân loại, là dòng chảy ghi dấu những thăng trầm của một dân tộc. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng: “Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử.” Đây là một nhận định sâu sắc, gợi ra cách nhìn nhân văn về lịch sử và con người. Thực tế, những bài giảng lịch sử thường trình bày các sự kiện, mốc thời gian, chiến thắng hay thất bại bằng ngôn ngữ khái quát, mang tính hệ thống. Điều đó cần thiết cho việc học tập, ghi nhớ, nhưng đôi khi lại khiến lịch sử trở nên khô khan, xa rời cảm xúc. Con người khó rung động trước những con số hay dữ kiện nếu chúng không được gắn với số phận, nỗi đau, niềm hy vọng của những con người cụ thể. Vì thế, lịch sử chỉ thực sự “sống dậy” khi ta nhìn thấy phía sau mỗi trang sách là bóng dáng của những con người bằng xương bằng thịt. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử bởi họ mang trong mình lý tưởng, khát vọng và sự hi sinh lớn lao. Đó là những con người dám đứng lên chống lại áp bức, dám hi sinh hạnh phúc riêng để đổi lấy tự do cho dân tộc. Khi đọc về họ, ta không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn cảm nhận được nỗi đau mất mát, ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất. Chính cảm xúc ấy khiến lịch sử trở nên gần gũi, lay động và có sức truyền cảm mạnh mẽ. Lịch sử, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của quá khứ vô tri mà là câu chuyện của con người. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng những bài giảng lịch sử không hề vô nghĩa. Vấn đề không nằm ở bản thân lịch sử mà ở cách con người tiếp cận và truyền tải lịch sử. Khi lịch sử được kể bằng trái tim, được gắn với số phận con người, nó sẽ không còn khô cứng mà trở nên giàu cảm xúc, giàu sức lay động. Lúc ấy, bài giảng lịch sử không chỉ cung cấp tri thức mà còn khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Ý kiến trên nhắc nhở chúng ta cần học lịch sử bằng cả lý trí và trái tim. Học để hiểu những gì cha ông đã trải qua, để biết trân trọng hòa bình hôm nay và sống xứng đáng với những hi sinh của thế hệ đi trước. Khi lịch sử được nhìn nhận qua con người, nó không còn là những trang sách cũ mà trở thành nguồn sức mạnh tinh thần, soi sáng con đường tương lai. Vậy nên, chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử bởi chính họ đã thổi hồn vào lịch sử. Và chỉ khi lịch sử gắn liền với con người, nó mới thực sự sống mãi trong lòng mỗi thế hệ.

Câu 1:

Trong thơ ca, thiên nhiên luôn là tấm gương phản chiếu những rung động sâu kín nhất của con người. Và đôi lúc, chỉ một cơn mưa bất chợt cũng đủ làm xáo trộn cả bầu trời tâm trạng, khiến lòng người chao đảo giữa yêu thương và nỗi sợ đổi thay. Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, Lưu Quang Vũ đã mượn hình tượng mưa để nói hộ những hoang hoải thầm kín của trái tim, đồng thời gợi mở nhiều suy tư về sự mong manh của hạnh phúc. Hình tượng mưa không chỉ là hiện tượng thiên nhiên quen thuộc mà còn là lớp nghĩa biểu tượng giàu sức gợi. Mưa hiện lên như một lực lượng âm thầm nhưng quyết liệt, có thể “xóa nhòa” lời hứa, “cướp đi ánh sáng của ngày”, làm chập chờn con đường và xáo trộn cả giấc ngủ con người. Bởi vậy, mưa trở thành ẩn dụ cho những biến cố, thử thách, những đổi thay bất định của cuộc đời – những điều có thể đe dọa sự nguyên vẹn của tình yêu và kí ức. Đồng thời, mưa cũng phơi bày nỗi lo âu sâu thẳm của nhân vật trữ tình trước sự mong manh của hạnh phúc. Trong nỗi sợ “trời mưa”, người đọc nhận ra khát vọng rất người: được giữ lại những điều dịu dàng, trong trẻo giữa dòng đời xô lệch. Nhờ hình tượng mưa, bài thơ trở nên vừa u hoài vừa tha thiết, cho thấy tâm hồn nhạy cảm, giàu trải nghiệm và luôn khao khát bảo vệ giá trị bền lâu của Lưu Quang Vũ.

Câu 2:

Trong cuộc sống bộn bề, con người dễ bị cuốn vào guồng quay của học tập, công việc, danh vọng hay những lo toan không dứt. Có lúc, ta sống mà không thực sự cảm nhận, hành động mà không ý thức được điều mình theo đuổi. Bởi thế, lời nhắn nhủ của Howard Thurman – “Hãy tự hỏi xem điều gì khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó” – trở thành lời gợi mở sâu sắc về hành trình tìm lại sự sống đúng nghĩa. Vậy điều gì có thể khiến con người “tỉnh thức”? Trước hết, con người tỉnh thức khi hiểu được giá trị của thời gian. Một ngày trôi qua không trở lại, tuổi trẻ không kéo dài mãi, và cuộc đời chẳng chờ đợi ai. Khi nhận ra sự hữu hạn ấy, ta biết sống trọn vẹn hơn, quý trọng từng khoảnh khắc, không buông thả bản thân vào sự trì hoãn hay vô nghĩa. Con người cũng tỉnh thức khi trải qua những va đập, mất mát hoặc thất bại. Đôi khi chính khó khăn mới khiến ta nhận ra điều quan trọng nhất trong cuộc sống: tình thương gia đình, sự chân thành trong các mối quan hệ, hoặc giá trị của niềm tin. Những vết xước ấy không phải để làm ta gục ngã, mà để giúp ta trưởng thành, hiểu mình và hiểu người hơn. Ngoài ra, người ta tỉnh thức nhờ những phút giây lắng lại để lắng nghe chính mình. Khi thả tâm hồn vào một bản nhạc, đọc một cuốn sách, ngắm hoàng hôn hay trò chuyện sâu sắc với ai đó, ta bỗng nhận ra điều khiến mình thực sự hạnh phúc. Đó có thể là một đam mê từng bị bỏ quên, một ước mơ thầm kín, hoặc đơn giản là mong muốn sống tử tế hơn mỗi ngày. Tỉnh thức không chỉ là nhận ra mà còn là hành động. Howard Thurman nhắc ta: khi biết điều gì làm ta thức tỉnh, hãy thực hiện nó. Bởi nếu chỉ nhận thức mà không thay đổi, con người mãi đứng yên nơi cũ. Hành động tỉnh thức có thể rất nhỏ: chăm sóc sức khỏe, cố gắng học tập, bớt so sánh bản thân, đối xử tốt với gia đình, nuôi dưỡng một đam mê, hoặc dũng cảm từ bỏ điều làm mình tổn thương. Trong một thế giới đầy biến động, con người tỉnh thức chính là người sống có chủ đích, có trách nhiệm và biết hướng tới những giá trị tốt đẹp. Khi mỗi cá nhân đều tỉnh thức, thế giới này sẽ nhẹ nhàng, nhân ái và đáng sống hơn. Và quan trọng hơn cả, chúng ta tìm lại được chính mình – điều quý giá nhất mà đời người nhiều khi bỏ lỡ.

Câu 1:

Trong thơ ca, thiên nhiên luôn là tấm gương phản chiếu những rung động sâu kín nhất của con người. Và đôi lúc, chỉ một cơn mưa bất chợt cũng đủ làm xáo trộn cả bầu trời tâm trạng, khiến lòng người chao đảo giữa yêu thương và nỗi sợ đổi thay. Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, Lưu Quang Vũ đã mượn hình tượng mưa để nói hộ những hoang hoải thầm kín của trái tim, đồng thời gợi mở nhiều suy tư về sự mong manh của hạnh phúc. Hình tượng mưa không chỉ là hiện tượng thiên nhiên quen thuộc mà còn là lớp nghĩa biểu tượng giàu sức gợi. Mưa hiện lên như một lực lượng âm thầm nhưng quyết liệt, có thể “xóa nhòa” lời hứa, “cướp đi ánh sáng của ngày”, làm chập chờn con đường và xáo trộn cả giấc ngủ con người. Bởi vậy, mưa trở thành ẩn dụ cho những biến cố, thử thách, những đổi thay bất định của cuộc đời – những điều có thể đe dọa sự nguyên vẹn của tình yêu và kí ức. Đồng thời, mưa cũng phơi bày nỗi lo âu sâu thẳm của nhân vật trữ tình trước sự mong manh của hạnh phúc. Trong nỗi sợ “trời mưa”, người đọc nhận ra khát vọng rất người: được giữ lại những điều dịu dàng, trong trẻo giữa dòng đời xô lệch. Nhờ hình tượng mưa, bài thơ trở nên vừa u hoài vừa tha thiết, cho thấy tâm hồn nhạy cảm, giàu trải nghiệm và luôn khao khát bảo vệ giá trị bền lâu của Lưu Quang Vũ.

Câu 2:

Trong cuộc sống bộn bề, con người dễ bị cuốn vào guồng quay của học tập, công việc, danh vọng hay những lo toan không dứt. Có lúc, ta sống mà không thực sự cảm nhận, hành động mà không ý thức được điều mình theo đuổi. Bởi thế, lời nhắn nhủ của Howard Thurman – “Hãy tự hỏi xem điều gì khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó” – trở thành lời gợi mở sâu sắc về hành trình tìm lại sự sống đúng nghĩa. Vậy điều gì có thể khiến con người “tỉnh thức”? Trước hết, con người tỉnh thức khi hiểu được giá trị của thời gian. Một ngày trôi qua không trở lại, tuổi trẻ không kéo dài mãi, và cuộc đời chẳng chờ đợi ai. Khi nhận ra sự hữu hạn ấy, ta biết sống trọn vẹn hơn, quý trọng từng khoảnh khắc, không buông thả bản thân vào sự trì hoãn hay vô nghĩa. Con người cũng tỉnh thức khi trải qua những va đập, mất mát hoặc thất bại. Đôi khi chính khó khăn mới khiến ta nhận ra điều quan trọng nhất trong cuộc sống: tình thương gia đình, sự chân thành trong các mối quan hệ, hoặc giá trị của niềm tin. Những vết xước ấy không phải để làm ta gục ngã, mà để giúp ta trưởng thành, hiểu mình và hiểu người hơn. Ngoài ra, người ta tỉnh thức nhờ những phút giây lắng lại để lắng nghe chính mình. Khi thả tâm hồn vào một bản nhạc, đọc một cuốn sách, ngắm hoàng hôn hay trò chuyện sâu sắc với ai đó, ta bỗng nhận ra điều khiến mình thực sự hạnh phúc. Đó có thể là một đam mê từng bị bỏ quên, một ước mơ thầm kín, hoặc đơn giản là mong muốn sống tử tế hơn mỗi ngày. Tỉnh thức không chỉ là nhận ra mà còn là hành động. Howard Thurman nhắc ta: khi biết điều gì làm ta thức tỉnh, hãy thực hiện nó. Bởi nếu chỉ nhận thức mà không thay đổi, con người mãi đứng yên nơi cũ. Hành động tỉnh thức có thể rất nhỏ: chăm sóc sức khỏe, cố gắng học tập, bớt so sánh bản thân, đối xử tốt với gia đình, nuôi dưỡng một đam mê, hoặc dũng cảm từ bỏ điều làm mình tổn thương. Trong một thế giới đầy biến động, con người tỉnh thức chính là người sống có chủ đích, có trách nhiệm và biết hướng tới những giá trị tốt đẹp. Khi mỗi cá nhân đều tỉnh thức, thế giới này sẽ nhẹ nhàng, nhân ái và đáng sống hơn. Và quan trọng hơn cả, chúng ta tìm lại được chính mình – điều quý giá nhất mà đời người nhiều khi bỏ lỡ.

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ tự do. Câu 2: Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an và day dứt của nhân vật trữ tình trước sự mong manh của tình yêu. Nhân vật sợ sự thay đổi, sợ “mưa” xóa nhòa những kỉ niệm và lời hứa, đồng thời bộc lộ tình yêu sâu nặng, chân thành đối với người mình thương. Câu 3: Biện pháp tu từ nhân hóa – ẩn dụ “mưa”. - “Mưa” được nhân hóa thành một thế lực có thể “cướp đi ánh sáng của ngày”, “làm chập choạng đường đi”, khiến con người “thức chẳng yên”. Điều này gợi cảm giác u ám, bế tắc, xáo trộn trong tâm trạng nhân vật trữ tình. - “Mưa” còn là ẩn dụ cho những biến cố, thử thách, sự đổi thay của cuộc sống, có khả năng làm lung lay hạnh phúc con người. Nhờ biện pháp tu từ này, nhà thơ làm nổi bật tâm trạng lo sợ, hoang hoải của nhân vật trữ tình trước tương lai bấp bênh. Câu 4: Khi đứng trước một tương lai đầy điều chưa biết, con người cần giữ tâm thế chủ động và tích cực. Ta nên bình tĩnh đón nhận thử thách, tin tưởng vào bản thân và chuẩn bị cho mình hành trang về tri thức, kĩ năng và nghị lực. Thay vì sợ hãi hay né tránh, con người cần dũng cảm đối diện, kiên trì hướng về mục tiêu, biết linh hoạt thích ứng với thay đổi. Chính thái độ sống bản lĩnh ấy giúp ta vượt qua bất trắc và nắm lấy hạnh phúc của mình.