Cau 1

Bảo vệ môi trường là một việc làm vô cùng quan trọng đối với cuộc sống của con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Môi trường cung cấp cho chúng ta không khí để thở, nước để sinh hoạt, đất đai để sản xuất và là nơi muôn loài cùng tồn tại. Tuy nhiên, hiện nay môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do rác thải, khói bụi từ nhà máy, xe cộ và ý thức chưa tốt của một bộ phận con người. Hậu quả là khí hậu biến đổi, thiên tai xảy ra ngày càng nhiều, sức khỏe con người bị ảnh hưởng nặng nề. Vì vậy, bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn xã hội. Mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như không xả rác bừa bãi, tiết kiệm điện nước, trồng thêm cây xanh và hạn chế sử dụng túi ni-lông. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức giữ gìn môi trường, chúng ta sẽ góp phần xây dựng một cuộc sống xanh, sạch, đẹp và an toàn cho hôm nay cũng như cho các thế hệ mai sau.

Câu 2

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ thường gắn với lối sống thanh cao, thoát khỏi vòng danh lợi để tìm sự bình yên trong tâm hồn. Qua hai bài thơ của Nguyễn Trãi và Nguyễn Khuyến, hình tượng ấy hiện lên vừa có nét tương đồng, vừa mang những sắc thái riêng, phản ánh tâm thế và hoàn cảnh sống của mỗi tác giả.

Trước hết, ở bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Trãi, người ẩn sĩ hiện lên với một phong thái ung dung, tự tại và đầy chủ động. Ngay từ những câu thơ mở đầu “Một mai, một cuốc, một cần câu”, tác giả đã vẽ nên hình ảnh một con người gắn bó với lao động giản dị nơi thôn dã. Điệp từ “một” tạo nhịp điệu khoan thai, gợi cảm giác đủ đầy trong sự đơn sơ. Quan niệm sống của Nguyễn Trãi được thể hiện rõ qua hai câu: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / Người khôn, người đến chốn lao xao”. Cách nói ngược “ta dại” thực chất là lời khẳng định sự sáng suốt khi lựa chọn rời xa chốn quan trường bon chen. Với ông, “nhàn” không phải là trốn tránh mà là sự lựa chọn tích cực để giữ gìn nhân cách và khí tiết. Cuộc sống nơi thiên nhiên cũng hiện lên đầy thi vị: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Đó là cuộc sống hòa hợp với tự nhiên, giản dị mà thanh cao. Dù ở ẩn, Nguyễn Trãi vẫn giữ được tâm thế của một bậc trí thức lớn, coi thường phú quý: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao”.

Trong khi đó, hình tượng người ẩn sĩ trong bài thơ của Nguyễn Khuyến lại mang sắc thái trầm lắng, man mác buồn. Bức tranh thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp trong trẻo nhưng tĩnh lặng: “Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao / Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu”. Không gian thu rộng mở mà vắng vẻ, gợi cảm giác cô đơn. Hình ảnh “nước biếc trông như tầng khói phủ” hay “song thưa để mặc bóng trăng vào” càng làm nổi bật sự tĩnh mịch. Trong khung cảnh ấy, người ẩn sĩ hiện lên với tâm trạng suy tư, hoài niệm: “Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái / Một tiếng trên không ngỗng nước nào?”. Những hình ảnh gợi nhớ quá khứ và âm thanh xa vắng cho thấy nỗi lòng cô quạnh, tiếc nuối. Đặc biệt, hai câu kết “Nhân hứng cũng vừa toan cất bút / Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” thể hiện tâm trạng tự vấn, khiêm nhường của tác giả trước lối sống ẩn dật lý tưởng. Ẩn sau đó là nỗi niềm của một nhà nho yêu nước nhưng bất lực trước thời cuộc.

Như vậy, cả hai bài thơ đều khắc họa hình tượng người ẩn sĩ với lối sống thanh cao, hòa mình với thiên nhiên và coi nhẹ danh lợi. Tuy nhiên, nếu Nguyễn Trãi thể hiện một tâm thế chủ động, ung dung và đầy bản lĩnh thì Nguyễn Khuyến lại bộc lộ nỗi buồn man mác, tâm trạng cô đơn và trăn trở. Sự khác biệt này xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử và cuộc đời riêng của mỗi tác giả, đồng thời làm phong phú thêm vẻ đẹp của hình tượng người ẩn sĩ trong văn học.

Qua hai tác phẩm, người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm hồn thi nhân mà còn hiểu hơn về nhân cách cao quý của những trí thức xưa. Họ chọn lối sống “nhàn” không phải để trốn tránh cuộc đời mà để giữ gìn phẩm giá, gửi gắm những suy tư sâu sắc về cuộc sống. Đây cũng là bài học ý nghĩa cho con người hôm nay trong việc lựa chọn lối sống và giữ gìn giá trị bản thân.

Câu 1

Tiếc thương sinh thái là nỗi đau khổ mà con người trải qua do những mất mát về sinh thái, cả những mất mát đã xảy ra và những gì được dự báo sẽ xảy ra trong tương lai, chủ yếu do biến đổi khí hậu

Câu 2

Bài viết trình bày thông tin theo trình tự:

• Giới thiệu bối cảnh chung về biến đổi khí hậu.

• Định nghĩa và nguồn gốc của khái niệm “tiếc thương sinh thái”.

• Kết quả khảo sát về cảm xúc của trẻ em và thanh thiếu niên trên toàn cầu đối với biến đổi khí hậu.

• Nêu bật các cảm xúc phổ biến và thời điểm chúng trở nên rõ nét hơn.

Cau 3

Tác giả đã sử dụng các bằng chứng sau:

• Dẫn chứng về định nghĩa “tiếc thương sinh thái” của hai nhà khoa học Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis.

• Kết quả của cuộc thăm dò ý kiến về cảm xúc của 1.000 trẻ em và thanh thiếu niên từ 10 quốc gia (Anh, Úc, Ấn Độ, Bồ Đào Nha, Brazil, Hoa Kỳ, Nigeria, Pháp, Phần Lan, Philippines) do Caroline Hickman và cộng sự công bố tháng 12/2021.

• Số liệu thống kê về tỷ lệ trẻ em lo lắng và ảnh hưởng của cảm xúc đó đến cuộc sống.

• Thông tin về thời điểm nỗi lo này trở nên phổ biến hơn (sau đại dịch COVID-19).

Câu 4

Tác giả có cách tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu một cách khoa học và nhân văn.

• Khoa học: Tác giả dựa vào các nghiên cứu, khảo sát và định nghĩa từ các chuyên gia để đưa ra thông tin.

• Nhân văn: Tác giả không chỉ nhìn nhận biến đổi khí hậu dưới góc độ môi trường mà còn đặc biệt nhấn mạnh tác động tâm lý sâu sắc của nó lên con người, đặc biệt là giới trẻ, thể hiện sự đồng cảm và quan tâm đến sức khỏe tinh thần của họ.

Câu 5

Thông điệp sâu sắc nhất là biến đổi khí hậu không chỉ là một vấn đề môi trường mà còn là một cuộc khủng hoảng tâm lý và tinh thần nghiêm trọng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Cần có sự thấu hiểu, quan tâm và hành động khẩn cấp để giải quyết cả nguyên nhân lẫn hậu quả của nó, bao gồm cả những tổn thương về mặt cảm xúc.