Lê Hoàng Hải
Giới thiệu về bản thân
Trong câu trên, từ “thiếu phụ” mang sắc thái nghĩa trang trọng, tôn trọng và có phần khách quan.
Dưới đây là phân tích chi tiết về sắc thái của từ này:
- Sắc thái trang trọng (Hán Việt): Từ "thiếu phụ" là một từ Hán Việt (trong đó "thiếu" là trẻ, "phụ" là người đàn bà đã có chồng). So với các từ thuần Việt có cùng nghĩa chỉ người phụ nữ trẻ đã lập gia đình, từ "thiếu phụ" tạo nên vẻ nhã nhặn, lịch sự và giữ khoảng cách nhất định trong văn phong miêu tả.
- Vẻ đẹp và sự chín chắn: Từ này thường gợi lên hình ảnh một người phụ nữ đang ở độ tuổi xuân sắc nhưng đã mang vẻ đằm thắm, chững chạc của người đã có gia đình và con cái.
- Sự khác biệt với các từ đồng nghĩa:
- Người đàn bà: Mang sắc thái trung hòa hoặc đôi khi hơi suồng sã, nặng nề.
- Chị kia/Cô kia: Mang sắc thái bình dân, quá gần gũi hoặc thiếu tính thẩm mỹ trong văn chương.
Kết luận: Việc sử dụng từ “thiếu phụ” giúp câu văn trở nên mềm mại, giàu tính hình tượng và thể hiện thái độ lịch sự của người kể chuyện đối với nhân vật.
Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, lớp em đã có một chuyến tham quan về nguồn vô cùng ý nghĩa tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng – Phú Thọ. Đây là chuyến đi để lại trong em thật nhiều cảm xúc và kỉ niệm khó quên.
Sáng hôm đó, khi mặt trời vừa ló rạng, tất cả chúng em đã tập trung đông đủ tại sân trường. Ai nấy đều háo hức, gương mặt rạng rỡ trong bộ đồng phục gọn gàng. Trên chuyến xe, tiếng cười nói rộn rã, những bài hát vang lên khiến không khí vô cùng vui tươi. Sau hơn hai giờ đồng hồ, chúng em đã có mặt tại khu di tích.
Khi bước chân lên những bậc đá dẫn lên Đền Thượng, em cảm nhận được sự thiêng liêng, trang trọng của nơi đây. Hàng cây xanh rợp bóng, gió thổi vi vu như kể lại câu chuyện về các Vua Hùng dựng nước. Chúng em được cô hướng dẫn viên kể về lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc, về công lao to lớn của cha ông ta trong buổi đầu dựng nước. Khi dâng nén hương thơm tưởng nhớ các Vua Hùng, em thấy lòng mình trào dâng niềm tự hào và biết ơn sâu sắc.
Buổi trưa, cả lớp cùng nhau ăn cơm hộp và nghỉ ngơi dưới tán cây râm mát. Tiếng cười, tiếng nói vang lên không ngớt. Buổi chiều, chúng em còn được tham quan Bảo tàng Hùng Vương, ngắm nhìn nhiều hiện vật quý giá, từ đó hiểu thêm về nguồn gốc và truyền thống dân tộc Việt Nam.
Chuyến đi kết thúc, nhưng ấn tượng về một ngày về nguồn đầy ý nghĩa vẫn còn mãi trong tâm trí em. Em nhận ra rằng, mỗi chuyến tham quan không chỉ giúp chúng em mở mang kiến thức mà còn bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ những giá trị lịch sử thiêng liêng của cha ông.
Câu 1.
Bài thơ “Cảnh ngày hè” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
Câu 2.
Những hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến trong bốn dòng thơ đầu là:
cây hoè xanh rợp bóng, hoa lựu đỏ rực, sen hồng tỏa hương, cùng không gian mùa hè rực rỡ, tràn đầy sức sống.
Câu 3.
Biện pháp đảo ngữ trong hai câu thơ:
“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”
→ giúp nhấn mạnh âm thanh và sự sống động của cảnh vật, làm cho bức tranh ngày hè thêm rộn ràng, sinh khí tràn đầy. Âm thanh tiếng chợ và tiếng ve gợi một không gian vừa nhộn nhịp vừa gần gũi, thân quen.
Câu 4.
Hai dòng thơ cuối thể hiện tấm lòng yêu nước, thương dân của Nguyễn Trãi. Dù đang vui trước cảnh thiên nhiên, ông vẫn mong ước dân khắp nơi đều được no đủ, hạnh phúc – thể hiện lý tưởng nhân nghĩa và tấm lòng vì dân sâu sắc.
Câu 5.
Chủ đề: Bài thơ thể hiện niềm say mê vẻ đẹp của thiên nhiên ngày hè cùng tấm lòng yêu nước, thương dân, khát vọng cuộc sống thái bình, nhân dân no đủ của Nguyễn Trãi.
→ Căn cứ: từ bức tranh thiên nhiên tươi đẹp ở phần đầu và ước nguyện “dân giàu đủ khắp đòi phương” ở hai câu cuối.
Câu 6.
Từ niềm vui giản dị mà Nguyễn Trãi tìm thấy trong cảnh ngày hè, em hiểu rằng cuộc sống quanh ta luôn có nhiều điều bình dị nhưng đáng quý. Chỉ cần mở lòng, biết trân trọng thiên nhiên và những niềm vui nhỏ bé, ta sẽ cảm thấy an nhiên và hạnh phúc hơn. Trong cuộc sống hiện đại, dù bận rộn đến đâu, em cũng cần giữ tinh thần lạc quan, yêu đời, biết ngắm nhìn cây lá, hoa nở, tiếng chim hót để tâm hồn được thư thái. Sống chan hòa với thiên nhiên chính là cách nuôi dưỡng tình yêu cuộc sống và ý nghĩa nhân văn trong mỗi người.
Mở bài:
Nguyễn Khuyến là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thời kì cuối thế kỉ XIX. Thơ ông thường mang đậm chất dân dã, chân thực và thể hiện tình yêu thiên nhiên, tình làng nghĩa xóm, tình bạn chân thành. Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc tình bạn trong sáng, chân thành và đậm đà nghĩa tình của tác giả.
Thân bài:
- Về nội dung:
⟹ Nội dung chính: Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành, gắn bó, vượt lên trên mọi vật chất; đồng thời thể hiện cuộc sống giản dị, thanh bạch và tâm hồn hóm hỉnh, giàu tình nghĩa của Nguyễn Khuyến. - Bài thơ mở đầu bằng câu chào mừng giản dị mà thân mật: “Đã bấy lâu nay bác tới nhà.” → Lời chào chứa đựng niềm vui mừng khôn xiết khi gặp lại người bạn tri kỉ sau thời gian xa cách.
- Các câu thơ tiếp theo miêu tả hoàn cảnh tiếp bạn hết sức thiếu thốn:
- “Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.” → Không có người giúp đón tiếp, mua sắm.
- “Ao sâu nước cả, khôn chài cá, / Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.” → Không có gì để đãi bạn.
- “Cải chửa ra cây, cà mới nụ, / Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.” → Ngay cả rau quả trong vườn cũng chưa có gì dùng được.
- Mọi sự thiếu thốn ấy tưởng như là lời “than thở”, nhưng thực ra lại là cách nói hóm hỉnh, chân thật và gần gũi, thể hiện tình bạn không cần vật chất, chỉ cần tấm lòng.
- Hai câu cuối kết lại bằng giọng tự nhiên mà sâu sắc:
“Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta.”
→ Không có gì ngoài tấm lòng, nhưng tình bạn tri âm tri kỉ lại đủ để làm cho cuộc gặp gỡ trở nên ý nghĩa và ấm áp.
- Về nghệ thuật:
- Sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chuẩn mực nhưng ngôn ngữ lại thuần Việt, gần gũi, mộc mạc.
- Giọng điệu tự nhiên, dí dỏm, vừa chân thật vừa ấm áp tình người.
- Hình ảnh đời thường (ao, vườn, rau, gà, trầu...) mang đậm chất quê hương Bắc Bộ, tạo cảm giác gần gũi, giản dị.
- Nghệ thuật đối ngẫu khéo léo trong các cặp câu thể hiện sự cân đối, hài hòa, góp phần làm nổi bật giọng thơ hóm hỉnh mà sâu sắc.
Kết bài:
Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một bức tranh nhỏ nhưng giàu ý nghĩa về tình bạn, thể hiện tâm hồn trong sáng, chan hòa và chân thành của Nguyễn Khuyến. Qua những câu thơ giản dị mà sâu sắc, nhà thơ đã để lại cho người đọc bài học quý giá về giá trị của tình bạn chân thật, vượt lên trên mọi của cải vật chất – một nét đẹp muôn đời trong tâm hồn người Việt.
Mở bài:
Nguyễn Khuyến là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thời kì cuối thế kỉ XIX. Thơ ông thường mang đậm chất dân dã, chân thực và thể hiện tình yêu thiên nhiên, tình làng nghĩa xóm, tình bạn chân thành. Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc tình bạn trong sáng, chân thành và đậm đà nghĩa tình của tác giả.
Thân bài:
- Về nội dung:
⟹ Nội dung chính: Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành, gắn bó, vượt lên trên mọi vật chất; đồng thời thể hiện cuộc sống giản dị, thanh bạch và tâm hồn hóm hỉnh, giàu tình nghĩa của Nguyễn Khuyến. - Bài thơ mở đầu bằng câu chào mừng giản dị mà thân mật: “Đã bấy lâu nay bác tới nhà.” → Lời chào chứa đựng niềm vui mừng khôn xiết khi gặp lại người bạn tri kỉ sau thời gian xa cách.
- Các câu thơ tiếp theo miêu tả hoàn cảnh tiếp bạn hết sức thiếu thốn:
- “Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.” → Không có người giúp đón tiếp, mua sắm.
- “Ao sâu nước cả, khôn chài cá, / Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.” → Không có gì để đãi bạn.
- “Cải chửa ra cây, cà mới nụ, / Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.” → Ngay cả rau quả trong vườn cũng chưa có gì dùng được.
- Mọi sự thiếu thốn ấy tưởng như là lời “than thở”, nhưng thực ra lại là cách nói hóm hỉnh, chân thật và gần gũi, thể hiện tình bạn không cần vật chất, chỉ cần tấm lòng.
- Hai câu cuối kết lại bằng giọng tự nhiên mà sâu sắc:
“Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta.”
→ Không có gì ngoài tấm lòng, nhưng tình bạn tri âm tri kỉ lại đủ để làm cho cuộc gặp gỡ trở nên ý nghĩa và ấm áp.
- Về nghệ thuật:
- Sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chuẩn mực nhưng ngôn ngữ lại thuần Việt, gần gũi, mộc mạc.
- Giọng điệu tự nhiên, dí dỏm, vừa chân thật vừa ấm áp tình người.
- Hình ảnh đời thường (ao, vườn, rau, gà, trầu...) mang đậm chất quê hương Bắc Bộ, tạo cảm giác gần gũi, giản dị.
- Nghệ thuật đối ngẫu khéo léo trong các cặp câu thể hiện sự cân đối, hài hòa, góp phần làm nổi bật giọng thơ hóm hỉnh mà sâu sắc.
Kết bài:
Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một bức tranh nhỏ nhưng giàu ý nghĩa về tình bạn, thể hiện tâm hồn trong sáng, chan hòa và chân thành của Nguyễn Khuyến. Qua những câu thơ giản dị mà sâu sắc, nhà thơ đã để lại cho người đọc bài học quý giá về giá trị của tình bạn chân thật, vượt lên trên mọi của cải vật chất – một nét đẹp muôn đời trong tâm hồn người Việt.
Mở bài:
Nguyễn Khuyến là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thời kì cuối thế kỉ XIX. Thơ ông thường mang đậm chất dân dã, chân thực và thể hiện tình yêu thiên nhiên, tình làng nghĩa xóm, tình bạn chân thành. Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc tình bạn trong sáng, chân thành và đậm đà nghĩa tình của tác giả.
Thân bài:
- Về nội dung:
⟹ Nội dung chính: Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành, gắn bó, vượt lên trên mọi vật chất; đồng thời thể hiện cuộc sống giản dị, thanh bạch và tâm hồn hóm hỉnh, giàu tình nghĩa của Nguyễn Khuyến. - Bài thơ mở đầu bằng câu chào mừng giản dị mà thân mật: “Đã bấy lâu nay bác tới nhà.” → Lời chào chứa đựng niềm vui mừng khôn xiết khi gặp lại người bạn tri kỉ sau thời gian xa cách.
- Các câu thơ tiếp theo miêu tả hoàn cảnh tiếp bạn hết sức thiếu thốn:
- “Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.” → Không có người giúp đón tiếp, mua sắm.
- “Ao sâu nước cả, khôn chài cá, / Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.” → Không có gì để đãi bạn.
- “Cải chửa ra cây, cà mới nụ, / Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.” → Ngay cả rau quả trong vườn cũng chưa có gì dùng được.
- Mọi sự thiếu thốn ấy tưởng như là lời “than thở”, nhưng thực ra lại là cách nói hóm hỉnh, chân thật và gần gũi, thể hiện tình bạn không cần vật chất, chỉ cần tấm lòng.
- Hai câu cuối kết lại bằng giọng tự nhiên mà sâu sắc:
“Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta.”
→ Không có gì ngoài tấm lòng, nhưng tình bạn tri âm tri kỉ lại đủ để làm cho cuộc gặp gỡ trở nên ý nghĩa và ấm áp.
- Về nghệ thuật:
- Sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chuẩn mực nhưng ngôn ngữ lại thuần Việt, gần gũi, mộc mạc.
- Giọng điệu tự nhiên, dí dỏm, vừa chân thật vừa ấm áp tình người.
- Hình ảnh đời thường (ao, vườn, rau, gà, trầu...) mang đậm chất quê hương Bắc Bộ, tạo cảm giác gần gũi, giản dị.
- Nghệ thuật đối ngẫu khéo léo trong các cặp câu thể hiện sự cân đối, hài hòa, góp phần làm nổi bật giọng thơ hóm hỉnh mà sâu sắc.
Kết bài:
Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” là một bức tranh nhỏ nhưng giàu ý nghĩa về tình bạn, thể hiện tâm hồn trong sáng, chan hòa và chân thành của Nguyễn Khuyến. Qua những câu thơ giản dị mà sâu sắc, nhà thơ đã để lại cho người đọc bài học quý giá về giá trị của tình bạn chân thật, vượt lên trên mọi của cải vật chất – một nét đẹp muôn đời trong tâm hồn người Việt.
Trong truyện "Gió lạnh đầu mùa" người đọc sẽ rất ấn tượng với nhân vật Sơn. Chính cậu bé thân thiện, tốt bụng, giàu tình cảm và ấm áp này đã khiến tác phẩm trở nên cuốn hút hơn.
Sáng sớm ngủ dậy khi gió lạnh đầu mùa đã thổi về, trời trắng đục, gió vi vu, khóm lan trong chậu “rung động và hình như sắt lại vì rét”. Sơn cũng thấy lạnh, em kéo chăn lên đầu rồi cất tiếng gọi mẹ. Một chén nước nóng mẹ đưa cho em “ấp vào mặt, vào má cho ấm”, một chiếc áo dạ chỉ đỏ lẫn áo vệ sinh, ngoài lại phủ cái áo vải thâm, em mặc vào, đứng trên giường quay đi quay lại bốn lần để mẹ ngắm… Những chi tiết ấy cho biết Sơn còn bé nhỏ, ngây thơ, em rất được mẹ yêu. Không một tiếng khóc, một lời vòi vĩnh, Sơn đã cùng chị Lan đi chơi vì em biết lũ bạn con nhà nghèo xóm láng “đang đợi mình ở cuối chợ để đánh khăng, đánh đáo”. Gặp các bạn, khi chúng nó đến ngắm cái áo đẹp của Sơn, em cũng hồn nhiên ngây thơ như bất cứ đứa trẻ con nào, Sơn cũng “ưỡn ngực” khoe áo mới: “Mẹ tôi còn hẹn mua cho tôi một chiếc áo nhiều tiền hơn nữa kia’. Đúng là tâm lí đáng yêu: “Già được bát canh, trẻ được manh áo mới”.
Sơn là một em bé rất giàu tình cảm. Anh em như thể chân tay… Sơn đối với em đầy tình thương. Ngủ dậy thấy lạnh, Sơn “kéo chăn lên đắp cho em” đang ngủ. Khi mẹ giơ cái áo bông cánh cũ của em Duyên – đã chết năm lên bốn tuổi – ‘Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá’. Những cử chỉ ấy, những cảm xúc ấy cho thấy Sơn có một tâm hồn rất đẹp, rất trong sáng, còn bé nhỏ đã biết quan tâm săn sóc đến mọi người xung quanh. Em rất yêu mẹ, vâng lời mẹ, lễ phép với vú già, biết tôn trọng chị. Sơn là một đứa bé được mẹ chăm sóc và dạy bảo nên em rất ngoan. Sơn là một em bé sống với bạn bè rất có tình người.
Trong lúc mấy đứa em họ của Sơn thì “kiêu kì và khinh khỉnh” với các bạn, trái lại Sơn và chị Lan rất chan hòa với chúng. Vì thế mới thấy chị em Sơn đến, chúng nó “lộ vẻ vui mừng”. Gặp bạn, buổi sớm trong gió lạnh đầu mùa, cái nhìn của Sơn đối với bạn nhỏ, những thằng Cúc, thằng Xuân, con Tí, con Túc,… là cái nhìn yêu thương, cám thông với cảnh nghèo của bạn. Trời lạnh mà chúng nó vẫn ‘ăn mặc không khác ngày thường, vần những bộ quần áo nâu bạc đã rách vá nhiều chỗ’, và “môi chúng nó tím lại…”, chỗ áo quần rách “da thịt thâm đi”. Mỗi lần làn gió lạnh thổi qua, các bạn nhỏ của Sơn “lại run lên” và “hai hàm răng đập vào nhau”. Biết quan tâm tới đồng loại, biết san sẻ, cảm thông với bạn bè chỉ có ở những trái tim nhân ái, những tấm lòng nhân hậu. Sơn đã chơi, đã sống với bạn bằng trái tim nhân ái, bằng tấm lòng nhân hậu như thế!
Tình thương và sự quan tâm của Sơn đối với bạn còn được thể hiện bằng những cử chỉ, hành động cụ thể. Thấy cái Hiên, đứa con gái bên hàng xóm, bạn chơi với Lan và Duyên “co ro dứng bên cột quán”, chỉ mặc có ‘manh áo rách tả tơi hở cả lưng và tay’, chị Lan gọi, “nó cũng không đến… Nghe cái Hiên ? “bịu xịu” nói với chị Lan là ‘hết áo rồi, chỉ còn cái áo này’, bấy giờ Sơn mới chợt nhớ ra ‘mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề mò cua bắt ốc thì lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa”. Sơn đã “động lòng thương” bạn và một “ý nghĩ tốt thoảng qua”… Sơn đã nói thầm với chị Lan về lấy chiếc áo bông cũ của em Duyên đem cho cái Hiên mặc khi gió lạnh đầu mùa đã thổi về. Sơn thấy lòng mình “ấm áp vui vui” khi đứng lặng yên chờ chị Lan chạy về lấy áo. Sao không “ấm áp vui vui” được vì một miếng khi đói bằng một gói khi no.Đâu phải là một sự bố thí ban ơn! Đó là một nghĩa cử san sẻ tình thương đồng loại “lá lành đùm lá rách”.Tấm lòng của Sơn đối với bạn nhỏ rất chân thành. Tinh cảm nhường cơm sẻ áo cho bạn rất mãnh liệt! Mặc dù đó là chiếc áo bông của em Duyên, kỉ vật thiêng liêng của mẹ, mặc dù sau đó mẹ cái Hiên đã đem áo đến trả cho mẹ Sơn, nhưng nhờ thế mà mẹ em đã biết cảnh ngộ mẹ cái Hiên, cho mẹ cái Hiên vay năm hào đem về mua áo cho con.
Sơn và chị Lan đã “cúi đầu lặng im” nhận lỗi. Mẹ đã ôm hai em vào lòng, âu yếm nhẹ trách: “dám tự do lấy áo đem cho người ta không sợ mẹ mắng ư?”. Hai chị em Lan và Sơn đã được dạy bảo, được sống trong lòng mẹ, được mẹ yêu thương nên Sơn và chị mới biết thương bạn, mới biết “thương người như thể thương thân” vậy.
Sơn là một trong những gương mặt tuổi thơ trong truyện Thạch Lam rất đáng yêu, đáng mến. Thạch Lam đôn hậu, tinh tế nên văn ông mới đậm đà và cho ta nhiều nhã thú. Trong gió lạnh đầu mùa mà lòng Sơn ấm áp biết bao!