Câu 1.

Hai vợ chồng người thầy bói trong truyện là những nhân vật vừa đáng thương vừa đáng trách. Người chồng bị mù nên không nhìn thấy cờ phướn, còn người vợ bị điếc nên không nghe thấy tiếng trống kèn. Tuy nhiên, điều đáng phê phán là cả hai đều quá chủ quan và bảo thủ, ai cũng cho mình đúng mà không chịu lắng nghe người khác. Từ một chuyện rất đơn giản, họ cãi nhau ầm ĩ giữa đường và trở thành trò cười cho thiên hạ. Qua hình ảnh hai vợ chồng người thầy bói, tác giả dân gian muốn phê phán những người có cách nhìn phiến diện, chỉ dựa vào hiểu biết hạn hẹp của bản thân để đánh giá sự việc. Truyện cũng nhắc nhở con người cần biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác để hiểu đúng vấn đề.

Câu 2.

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của con người. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mà nó mang lại, em tán thành với quan điểm: “Mạng xã hội khiến con người cô đơn hơn”.

Trước hết, mạng xã hội khiến con người dần ít giao tiếp trực tiếp với nhau. Nhiều người dành hàng giờ để lướt Facebook, TikTok hay Instagram nhưng lại ít trò chuyện với gia đình và bạn bè ngoài đời thực. Những cuộc gặp gỡ, chia sẻ chân thành dần bị thay thế bằng các tin nhắn ngắn ngủi hay những lượt “thích”, “thả tim”. Điều đó khiến các mối quan hệ trở nên xa cách và thiếu sự gắn kết thật sự.

Ngoài ra, mạng xã hội còn khiến nhiều người rơi vào trạng thái tự ti và cô lập. Khi nhìn thấy người khác khoe thành công, cuộc sống sung túc hay vẻ ngoài hoàn hảo, nhiều người cảm thấy bản thân thua kém, buồn chán và áp lực. Không ít bạn trẻ tuy có hàng trăm bạn bè trên mạng nhưng ngoài đời lại không có ai để tâm sự khi gặp khó khăn. Sự kết nối ảo đôi khi làm con người cô đơn hơn giữa đám đông.

Bên cạnh đó, việc quá phụ thuộc vào mạng xã hội còn làm giảm khả năng giao tiếp và chia sẻ cảm xúc ngoài đời thực. Nhiều người ngại nói chuyện trực tiếp, thiếu kĩ năng ứng xử và dễ thu mình trong thế giới riêng. Đây là một thực trạng đáng lo ngại hiện nay.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận mạng xã hội cũng có nhiều mặt tích cực như giúp kết nối mọi người, hỗ trợ học tập và cập nhật thông tin nhanh chóng. Điều quan trọng là mỗi người cần sử dụng mạng xã hội hợp lí, biết cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực tế.

Là học sinh, chúng ta nên dành nhiều thời gian hơn cho gia đình, bạn bè và các hoạt động ngoài đời thực. Chỉ khi biết sử dụng mạng xã hội đúng cách, con người mới tránh được cảm giác cô đơn và xây dựng được những mối quan hệ ý nghĩa.

Câu 1.
Thời gian trong truyện không xác định cụ thể, mang tính phiếm chỉ (“một hôm”), thường gặp trong truyện dân gian.

Câu 2.
Sự kiện chính của truyện là hai vợ chồng người thầy bói cãi nhau về đám ma vì người chồng mù không thấy cờ phướn, người vợ điếc không nghe thấy trống kèn.

Câu 3.
Điểm chung của hai nhân vật chính:

• Đều bị khiếm khuyết về giác quan.
• Đều bảo thủ, chỉ tin vào điều mình cảm nhận được.
• Không chịu lắng nghe hay thấu hiểu người khác.

Câu 4.

• Đề tài của truyện: phê phán cách nhìn nhận phiến diện, chủ quan của con người.
• Căn cứ xác định: Hai vợ chồng chỉ dựa vào cảm nhận riêng của bản thân rồi cãi nhau, không chịu nhìn nhận sự việc một cách toàn diện.

Câu 5.
Em đồng ý với ý kiến trên. Trong cuộc sống, mỗi người có một góc nhìn và trải nghiệm khác nhau nên nếu chỉ khăng khăng cho mình đúng thì dễ hiểu sai sự việc. Biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác sẽ giúp chúng ta nhìn nhận vấn đề đầy đủ, khách quan hơn. Điều đó cũng giúp hạn chế mâu thuẫn và tăng sự thấu hiểu trong giao tiếp. Ví dụ, khi làm việc nhóm, nếu mọi người cùng lắng nghe nhau thì sẽ dễ tìm ra cách giải quyết tốt nhất. Ngược lại, nếu ai cũng bảo thủ thì công việc khó thành công.

Câu 1.
Thông tin cơ bản của văn bản: Văn bản nói về vai trò của AI và các công nghệ mới nổi trong việc hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn và quản lí thảm họa thiên tai.

Câu 2.
Một vài đặc điểm hình thức của văn bản:

• Có nhan đề rõ ràng.
• Có các đề mục đánh số (1), (2), (3).
• Có sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ (“Hình ảnh động đất”).
• Trình bày thông tin khách quan, khoa học.

Câu 3.

a. Phép liên kết: Phép lặp

• Lặp lại cụm từ: “chia sẻ thông tin quan trọng”.

b. Thuật ngữ: AI

• AI (trí tuệ nhân tạo) là công nghệ mô phỏng trí thông minh của con người bằng máy móc, giúp máy có thể học hỏi, phân tích và xử lí công việc tự động.

Câu 4.
Phương tiện phi ngôn ngữ “Hình ảnh động đất” giúp người đọc hình dung rõ hơn mức độ tàn phá của thiên tai, làm cho thông tin sinh động và tăng sức thuyết phục.

Câu 5.
Phần (2) triển khai thông tin theo kiểu liệt kê từng công nghệ và công dụng cụ thể, giúp người đọc dễ theo dõi, dễ hiểu và thấy rõ hiệu quả của công nghệ trong cứu hộ cứu nạn.

Câu 6.
Theo em, người trẻ cần sử dụng AI một cách thông minh và hợp lí. AI nên được dùng để hỗ trợ học tập, tìm kiếm thông tin, nâng cao hiệu quả công việc và phát triển kĩ năng. Tuy nhiên, không nên quá phụ thuộc vào AI mà cần biết chọn lọc thông tin, tự tư duy và sáng tạo. Đồng thời, phải sử dụng AI đúng mục đích, có trách nhiệm và tuân thủ đạo đức khi sử dụng công nghệ.

Câu 1

Con Kiến trong câu chuyện là một nhân vật nhỏ bé nhưng giàu tình nghĩa. Khi bị rơi xuống sông và gặp nguy hiểm, Kiến đã được Bồ Câu cứu giúp bằng một chiếc lá. Kiến luôn ghi nhớ ơn cứu mạng ấy. Vì vậy, khi thấy người đi săn định bắn Bồ Câu, Kiến đã nhanh trí bò đến cắn vào chân người thợ săn để cứu bạn. Hành động đó cho thấy Kiến là con vật biết sống có tình có nghĩa, biết đền đáp ân tình của người khác. Ngoài ra, nhân vật còn thể hiện sự dũng cảm và thông minh khi không ngại nguy hiểm để cứu Bồ Câu. Qua hình tượng con Kiến, câu chuyện gửi gắm bài học: trong cuộc sống cần biết yêu thương, giúp đỡ nhau và sống biết ơn với những người từng giúp mình.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại ngày nay, có ý kiến cho rằng các lễ hội truyền thống không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại. Em không đồng ý với quan điểm đó.

Trước hết, lễ hội truyền thống là một phần quan trọng của bản sắc văn hoá dân tộc. Mỗi lễ hội đều gắn với lịch sử, phong tục, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của nhân dân. Thông qua lễ hội, thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc, về công lao của cha ông trong quá trình dựng nước và giữ nước. Ví dụ như lễ hội đua thuyền độc mộc trên sông Pô Kô không chỉ là hoạt động văn hoá mà còn thể hiện lòng biết ơn đối với anh hùng A Sanh và những người có công trong kháng chiến.

Bên cạnh đó, lễ hội truyền thống còn góp phần gắn kết cộng đồng. Trong các dịp lễ hội, mọi người cùng tham gia các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian, thi đấu thể thao… tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết. Đây cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh quê hương, thu hút khách du lịch và phát triển kinh tế địa phương.

Ngoài ra, trong thời đại hiện nay, nhiều lễ hội đã được tổ chức theo hướng văn minh và phù hợp hơn với cuộc sống hiện đại. Những hủ tục lạc hậu dần được loại bỏ, thay vào đó là các hoạt động mang ý nghĩa giáo dục và nhân văn. Vì vậy, nói lễ hội truyền thống không còn phù hợp là chưa đúng.

Tuy nhiên, để lễ hội phát huy giá trị tốt đẹp, mỗi người cần có ý thức giữ gìn nét đẹp văn hoá, tránh mê tín dị đoan hay các hành vi phản cảm trong lễ hội.

Tóm lại, lễ hội truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống hiện đại. Chúng ta cần trân trọng, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá quý báu mà cha ông để lại.

Câu 1

Con Kiến trong câu chuyện là một nhân vật nhỏ bé nhưng giàu tình nghĩa. Khi bị rơi xuống sông và gặp nguy hiểm, Kiến đã được Bồ Câu cứu giúp bằng một chiếc lá. Kiến luôn ghi nhớ ơn cứu mạng ấy. Vì vậy, khi thấy người đi săn định bắn Bồ Câu, Kiến đã nhanh trí bò đến cắn vào chân người thợ săn để cứu bạn. Hành động đó cho thấy Kiến là con vật biết sống có tình có nghĩa, biết đền đáp ân tình của người khác. Ngoài ra, nhân vật còn thể hiện sự dũng cảm và thông minh khi không ngại nguy hiểm để cứu Bồ Câu. Qua hình tượng con Kiến, câu chuyện gửi gắm bài học: trong cuộc sống cần biết yêu thương, giúp đỡ nhau và sống biết ơn với những người từng giúp mình.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại ngày nay, có ý kiến cho rằng các lễ hội truyền thống không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại. Em không đồng ý với quan điểm đó.

Trước hết, lễ hội truyền thống là một phần quan trọng của bản sắc văn hoá dân tộc. Mỗi lễ hội đều gắn với lịch sử, phong tục, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của nhân dân. Thông qua lễ hội, thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc, về công lao của cha ông trong quá trình dựng nước và giữ nước. Ví dụ như lễ hội đua thuyền độc mộc trên sông Pô Kô không chỉ là hoạt động văn hoá mà còn thể hiện lòng biết ơn đối với anh hùng A Sanh và những người có công trong kháng chiến.

Bên cạnh đó, lễ hội truyền thống còn góp phần gắn kết cộng đồng. Trong các dịp lễ hội, mọi người cùng tham gia các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian, thi đấu thể thao… tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết. Đây cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh quê hương, thu hút khách du lịch và phát triển kinh tế địa phương.

Ngoài ra, trong thời đại hiện nay, nhiều lễ hội đã được tổ chức theo hướng văn minh và phù hợp hơn với cuộc sống hiện đại. Những hủ tục lạc hậu dần được loại bỏ, thay vào đó là các hoạt động mang ý nghĩa giáo dục và nhân văn. Vì vậy, nói lễ hội truyền thống không còn phù hợp là chưa đúng.

Tuy nhiên, để lễ hội phát huy giá trị tốt đẹp, mỗi người cần có ý thức giữ gìn nét đẹp văn hoá, tránh mê tín dị đoan hay các hành vi phản cảm trong lễ hội.

Tóm lại, lễ hội truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống hiện đại. Chúng ta cần trân trọng, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hoá quý báu mà cha ông để lại.

Phần Làm văn

Câu 1.

Nhân vật chủ nhà trong truyện “Cháy nhà” là hình ảnh tiêu biểu cho những người bảo thủ và thiếu khả năng tiếp thu ý kiến đúng đắn. Khi được người hàng xóm góp ý dời bếp và cất củi để tránh hỏa hoạn, ông không những không nghe mà còn tỏ ra khó chịu, tự ái. Điều đó cho thấy ông là người chủ quan, coi thường nguy cơ tiềm ẩn. Khi sự cố cháy nhà xảy ra, thay vì nhận lỗi, ông lại trách ngược người đã từng cảnh báo mình, thể hiện sự thiếu suy nghĩ và không biết ơn. Tuy nhiên, sau khi được người khác phân tích, ông đã nhận ra sai lầm của mình. Chi tiết này cho thấy nhân vật không hoàn toàn tiêu cực, mà vẫn có khả năng tự nhận thức và sửa đổi. Qua hình tượng chủ nhà, tác giả dân gian phê phán thói kiêu ngạo, cố chấp, đồng thời nhắc nhở con người cần biết lắng nghe, suy xét và trân trọng những lời khuyên chân thành trong cuộc sống.

Câu 2.

Ý kiến cho rằng “Trong mọi hoàn cảnh, con người cần phải lắng nghe và làm theo tất cả lời khuyên của người khác” là chưa hoàn toàn đúng đắn. Đúng là trong cuộc sống, việc lắng nghe ý kiến từ người khác là rất cần thiết, bởi nó giúp ta có thêm góc nhìn đa chiều và tránh được những sai lầm không đáng có. Tuy nhiên, không phải mọi lời khuyên đều đúng hoặc phù hợp với hoàn cảnh của mỗi người.

Trước hết, mỗi cá nhân có hoàn cảnh, nhận thức và mục tiêu khác nhau, vì vậy lời khuyên của người khác có thể không phù hợp. Nếu chúng ta làm theo một cách máy móc, thiếu suy nghĩ, rất dễ dẫn đến những quyết định sai lầm. Bên cạnh đó, không phải ai cũng đưa ra lời khuyên với thiện chí hay hiểu biết đúng đắn; có những lời khuyên xuất phát từ cảm tính, định kiến hoặc thiếu kinh nghiệm.

Hơn nữa, việc quá phụ thuộc vào ý kiến của người khác sẽ khiến con người đánh mất khả năng tư duy độc lập và bản lĩnh cá nhân. Một người trưởng thành cần biết chọn lọc, phân tích và tự đưa ra quyết định dựa trên hiểu biết của mình.

Vì vậy, con người nên lắng nghe nhưng cần có sự chọn lọc và suy xét kỹ lưỡng trước khi làm theo. Chỉ khi biết kết hợp giữa tiếp thu ý kiến và tư duy độc lập, ta mới có thể đưa ra những quyết định đúng đắn và phù hợp nhất.

Phần Đọc hiểu

Câu 1.

Truyện đề cập đến vấn đề thái độ của con người trước lời khuyên của người khác và hậu quả của việc không biết lắng nghe, tiếp thu ý kiến đúng đắn.

Câu 2.

Người hàng xóm khuyên chủ nhà dời bếp ra chỗ khác hoặc mang củi ra sân, nhằm tránh nguy cơ cháy nhà.

Câu 3.

Người chủ nhà là người bảo thủ, chủ quan, không biết lắng nghe lời khuyên đúng đắn. Khi sự việc xảy ra, ông lại đổ lỗi, thiếu suy xét và không biết ơn người đã cảnh báo mình. Tuy nhiên, cuối cùng ông biết nhận ra sai lầm, cho thấy vẫn có khả năng thay đổi.

Câu 4.

Truyện phê phán những người không biết lắng nghe lời khuyên đúng, đồng thời nhấn mạnh giá trị của việc tiếp thu ý kiến để tránh sai lầm và hậu quả đáng tiếc.

Câu 5.

Câu chuyện gửi đến chúng ta bài học sâu sắc về cách ứng xử trong cuộc sống. Mỗi người cần biết lắng nghe những lời góp ý chân thành, đặc biệt là khi chúng giúp ta tránh được rủi ro. Không nên vì tự ái hay chủ quan mà bỏ qua ý kiến đúng đắn. Đồng thời, ta cũng cần biết trân trọng và biết ơn những người đã quan tâm, nhắc nhở mình. Việc nhìn nhận sai lầm và sửa chữa kịp thời là điều rất quan trọng. Nhờ đó, con người có thể trưởng thành hơn và hạn chế những hậu quả đáng tiếc.

Câu 1.

Nhân vật chính thuộc kiểu nhân vật là loài vật được nhân hoá (gà, chó, heo biết nói, suy nghĩ như con người) – đặc trưng của truyện ngụ ngôn.

Câu 2.

Biện pháp tu từ: Liệt kê
→ “Trâu cày, ngựa cưỡi, gà gáy báo thức, chó sủa giữ nhà...” nhằm làm nổi bật vai trò khác nhau của các con vật.

Câu 3.

Đặc điểm truyện ngụ ngôn thể hiện trong văn bản:

• Nhân vật là con vật được nhân hoá.
• Câu chuyện ngắn gọn, dễ hiểu.
• Có ý nghĩa giáo dục, bài học sâu sắc.
• Mượn chuyện con vật để nói chuyện con người.

Câu 4.

Chủ đề:
→ Mỗi người (mỗi vật) đều có giá trị riêng; cần biết khiêm tốn và tôn trọng sự đóng góp của người khác.

Căn cứ:

• Lời nói và thái độ kiêu ngạo của gà.
• Câu trả lời của heo giúp gà nhận ra thiếu sót.
• Kết thúc truyện: mọi vật đều có ích nếu dùng đúng chức năng.

Câu 5.

Trong cuộc sống, khiêm tốn và biết trân trọng sự đóng góp của người khác là một phẩm chất rất quan trọng. Không ai là hoàn hảo hay giỏi hơn tất cả mọi người, mỗi người đều có thế mạnh riêng. Nếu chỉ biết tự cao như con gà trong câu chuyện, ta sẽ dễ đánh giá sai người khác và tự làm mình trở nên hạn hẹp. Ngược lại, khi biết lắng nghe và tôn trọng, ta sẽ học hỏi được nhiều điều quý giá. Sự khiêm tốn giúp con người hoàn thiện bản thân và xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp. Đồng thời, việc ghi nhận đóng góp của người khác cũng thể hiện sự văn minh và lòng biết ơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện đức tính khiêm tốn trong học tập và cuộc sống. Đây chính là chìa khóa để phát triển bền vững.

Câu 1.

Nhân vật heo trong câu chuyện tuy xuất hiện không nhiều nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc. Ban đầu, heo im lặng trước những lời khoe khoang của gà, thể hiện sự điềm tĩnh và không thích tranh cãi. Khi bị gà chê bai, coi thường, heo mới lên tiếng với thái độ thẳng thắn nhưng đầy tự trọng. Câu nói của heo đã giúp gà nhận ra rằng mỗi con vật đều có giá trị riêng. Heo không trực tiếp làm việc như gà hay chó, nhưng vẫn có ích cho con người theo cách khác. Qua đó, heo đại diện cho những người âm thầm cống hiến, không phô trương nhưng vẫn rất quan trọng. Nhân vật này góp phần làm nổi bật bài học về sự tôn trọng và nhìn nhận đúng giá trị của mỗi cá thể.

Câu 2.

Em hoàn toàn tán thành quan điểm: “Khen ngợi người khác không làm mình kém đi.” Thực tế, lời khen là sự ghi nhận những điều tốt đẹp của người khác, thể hiện sự văn minh và tinh thần tích cực. Khi biết khen ngợi đúng lúc, ta không những không mất đi giá trị mà còn được người khác tôn trọng hơn. Ngược lại, việc ganh tị, tiếc lời khen chỉ làm bản thân trở nên nhỏ bé và ích kỉ. Khen ngợi còn giúp tạo động lực cho người khác phát triển, đồng thời xây dựng mối quan hệ tốt đẹp. Một xã hội mà con người biết ghi nhận và động viên nhau sẽ trở nên tiến bộ hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta nên học cách khen ngợi chân thành để cùng nhau phát triển.

Câu 1.

Nhân vật heo trong câu chuyện tuy xuất hiện không nhiều nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc. Ban đầu, heo im lặng trước những lời khoe khoang của gà, thể hiện sự điềm tĩnh và không thích tranh cãi. Khi bị gà chê bai, coi thường, heo mới lên tiếng với thái độ thẳng thắn nhưng đầy tự trọng. Câu nói của heo đã giúp gà nhận ra rằng mỗi con vật đều có giá trị riêng. Heo không trực tiếp làm việc như gà hay chó, nhưng vẫn có ích cho con người theo cách khác. Qua đó, heo đại diện cho những người âm thầm cống hiến, không phô trương nhưng vẫn rất quan trọng. Nhân vật này góp phần làm nổi bật bài học về sự tôn trọng và nhìn nhận đúng giá trị của mỗi cá thể.

Câu 2.

Em hoàn toàn tán thành quan điểm: “Khen ngợi người khác không làm mình kém đi.” Thực tế, lời khen là sự ghi nhận những điều tốt đẹp của người khác, thể hiện sự văn minh và tinh thần tích cực. Khi biết khen ngợi đúng lúc, ta không những không mất đi giá trị mà còn được người khác tôn trọng hơn. Ngược lại, việc ganh tị, tiếc lời khen chỉ làm bản thân trở nên nhỏ bé và ích kỉ. Khen ngợi còn giúp tạo động lực cho người khác phát triển, đồng thời xây dựng mối quan hệ tốt đẹp. Một xã hội mà con người biết ghi nhận và động viên nhau sẽ trở nên tiến bộ hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta nên học cách khen ngợi chân thành để cùng nhau phát triển.