Câu 1

Trong kỷ nguyên số, nỗi lo máy móc thay thế con người là có thật, nhưng sự máy móc trong chính tư duy con người mới là mầm mống của sự thoái trào. Tư duy máy móc là lối suy nghĩ rập khuôn, cứng nhắc, thiếu đi sự sáng tạo và lòng trắc ẩn. Tác hại đầu tiên của nó là triệt tiêu tính sáng tạo – thứ vũ khí duy nhất giúp con người khác biệt với AI. Khi chỉ biết hành động theo những kịch bản có sẵn, chúng ta đánh mất khả năng thích nghi và giải quyết các vấn đề phức tạp của đời sống. Thứ hai, nó làm xói mòn cảm xúc và các mối quan hệ xã hội. Một bộ não "lập trình" sẽ nhìn nhận con người qua những con số, dữ liệu, dẫn đến thái độ sống vô cảm, hờ hững. Với người trẻ, tư duy máy móc khiến họ trở thành những "robot sinh học", chỉ biết chạy theo điểm số hay các tiêu chuẩn ảo mà quên mất việc khám phá tiềm năng vô hạn của bản thân. Để không trở thành "con người hạ cấp", chúng ta cần giữ vững sự linh hoạt trong suy nghĩ và nuôi dưỡng tâm hồn để tư duy luôn mang hơi thở của sự sống.

Câu 2

Dương Kiều Minh là một tiếng thơ độc đáo, luôn đi tìm vẻ đẹp trong sự dung dị nhưng lại đầy thăng hoa. Bài thơ "Củi lửa" là một nốt lặng đầy ám ảnh về nỗi nhớ quê hương, tình mẫu tử và sự phản tỉnh của con người trước nhịp sống hiện đại.

Mở đầu bài thơ là một sự đối lập đầy xót xa Đời con thưa dần mùi khói / Mẹ già nua như những buổi chiều"

Mùi khói" – biểu tượng của hơi ấm bếp lửa, của sự sum vầy – đang dần biến mất trong cuộc sống công nghiệp của đứa con. Hình ảnh so sánh mẹ với "buổi chiều" gợi lên sự tàn phai, đơn chiếc và thời gian đang trôi đi không thể níu giữ. Những từ láy "lăng lắc" lặp lại như nhịp thời gian đằng đẵng, ngăn cách giữa một bên là "tuổi xuân", "niềm thôn dã" và một bên là sự già nua của thực tại.

Khổ thơ thứ hai là tiếng lòng tha thiết muốn tìm về cội nguồn: Mơ được về bên mẹ / ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa"

Không gian "ngày xưa" hiện lên đầy hình ảnh: bậc thềm trăng, hoàng hôn gò đồi, mùi lá bạch đàn. Tác giả sử dụng các giác quan để tái hiện ký ức – từ thị giác (trăng dàn dụa, hoàng hôn loang lổ) đến khứu giác (mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ). Đó không chỉ là nỗi nhớ mà là sự thanh lọc tâm hồn. Câu thơ "con về yêu mái rạ cuộc đời" như một lời khẳng định về giá trị bền vững của quê hương, nơi che chở cho những tâm hồn mệt mỏi sau những bão giông của đời sống thành thị.

Kết thúc bài thơ, hình ảnh "củi lửa ngày xưa" hiện về như một sự bừng tỉnh: Khói bếp không chỉ là vật chất, nó là sợi dây nối kết quá khứ và hiện tại. Sự "ùa lên" của khói bếp trong "sớm vắng" gợi cảm giác đột ngột, mãnh liệt của cảm xúc. Củi lửa chính là linh hồn của làng quê, là tình yêu thương vô điều kiện của mẹ.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu trầm lắng, giàu sức gợi. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng giàu hình ảnh so sánh, nhân hóa. Dương Kiều Minh đã thành công trong việc khơi gợi một niềm hoài cổ không bi lụy mà đầy tính nhân văn. "Củi lửa" không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ mẹ, mà còn là lời nhắc nhở con người đừng để sự hiện đại hóa làm mờ đi những giá trị cội nguồn – nơi lưu giữ bản sắc và tâm hồn ta giữa thế gian đầy biến động.

Câu 1: Xác định luận đề của văn bản.

Luận đề của văn bản là: Sự phân biệt giữa trí thông minh và ý thức trong trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cảnh báo về nguy cơ con người trở nên "hạ cấp" khi quá chú trọng vào công nghệ mà bỏ quên việc khám phá tâm trí chính mình.

Câu 2: Thao tác nghị luận trong đoạn (2).

Tác giả đã sử dụng thao tác so sánh (đối chiếu) để chỉ ra sự khác biệt giữa "trí tuệ" và "ý thức". Cụ thể:

• Trí tuệ là khả năng giải quyết vấn đề.

• Ý thức là khả năng cảm nhận các trạng thái tâm lý (đau, vui, yêu, giận).

Câu 3: Tác dụng của các bằng chứng trong đoạn (3).

Việc sử dụng các bằng chứng (máy bay bay nhanh hơn chim mà không cần mọc lông; AI chữa bệnh, nhận dạng khủng bố... mà không cần cảm xúc) có tác dụng:

• Làm tăng tính thuyết phục và cụ thể: Giúp người đọc dễ dàng hình dung việc đạt được mục tiêu (trí tuệ cao) không nhất thiết phải đi cùng phương tiện cũ (ý thức/cảm xúc).

• Làm sáng tỏ lý lẽ: Chứng minh rằng AI có thể phân tích dữ liệu sinh hóa của con người để đưa ra giải pháp chính xác mà bản thân nó vẫn là một thực thể vô tri.

Câu 4: Phân tích và sửa lỗi câu văn.

• Lỗi: Câu văn bị thiếu chủ ngữ. Cụm từ "Trong đoạn trích" là trạng ngữ, dẫn đến việc câu chỉ có trạng ngữ và vị ngữ.

• Cách sửa:

• Cách 1 (Thêm chủ ngữ): Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).

• Cách 2 (Bỏ từ "Trong"): Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI).

Câu 5: Ý nghĩa lời cảnh báo của tác giả (Khoảng 5 - 7 dòng).

Lời cảnh báo nhắc nhở chúng ta về sự lệch lạc trong phát triển hiện nay: con người đang mải mê nâng cấp công nghệ nhưng lại thờ ơ với việc tu dưỡng tâm hồn và trí tuệ bản thân. Nếu chỉ trở thành những thực thể vận hành theo thuật toán, chúng ta sẽ đánh mất tính nhân bản, sự sáng tạo và lòng trắc ẩn. Ý nghĩa lớn nhất là lời kêu gọi sự tỉnh thức: hãy để công nghệ phục vụ mục đích nhân văn, thay vì để sự máy móc làm suy đồi những giá trị tốt đẹp của con người và hủy hoại thế giới.