Văn bản"phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa"giới thiệu về những phương tiện đi lại và vận chuyển hàng hóa của đồng bào dân tộc thiểu số ở nước ta trong thời xưa. Qua văn bản người đọc hiểu thêm về cuộc sống lao động, sinh hoạt cũng như sự sáng tạo của các dân tộc trong việc thích nghi với điều kiện tự nhiên ở từng vùng miền khác nhau. Ở các tỉnh miền núi phía Bắc, do địa hình đồi núi hiểm trở, đường đi khó khăn nên người dân chủ yếu di chuyển bằng cách đi bộ. Để mang theo đồ đạc, lương thực, hàng hóa, họ thường dùng sức người hoặc gia súc để hỗ trợ vận chuyển. Một số dân tộc thiểu số ven sông Đà, sông mã và các con sông lớn khác sử dụng thuyền để đi lại và chở hàng hóa. Đây là phương tiện rất phù hợp với điều kiện sông nước ở vùng đó. Người sán dìu dùng xe quẹt do trâu kéo để vận chuyển nông sản và đồ dùng sinh hoạt. Người mông, Hà nhi, dao và một số dân tộc khác thường dùng ngựa để chở hàng qua những con đường núi hẹp. Việc sử dụng sức ngựa giúp người dân đi lại thuận lợi và tiết kiệm sức lao động. Ở vùng Tây Nguyên, người dân thường dùng voi và ngựa để vận chuyển hàng hóa. Voi không chỉ là con vật gần gũi mà còn chuyên giúp chở những vật nặng trên những chặng đường dài. Những buôn làng ở gần sông suối lớn thường sử dụng thuyền độc mộc để đi lại, đánh bắt cá và vận chuyển hàng hóa. Các phương tiện ấy tuy đơn sơ nhưng rất phù hợp với điều kiện tự nhiên và thể hiện sự khéo léo, thông minh của đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa. Văn bản giúp em hiểu thêm về đời sống, nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số Việt Nam. Qua đó, em càng thêm yêu quý trân trọng những giá trị truyền thống và sự sáng tạo của con người Việt Nam trong lao động và cuộc sống.

Văn bản “Ghe xuồng Nam Bộ” giới thiệu sự đa dạng của các loại ghe xuồng ở vùng sông nước Nam Bộ. Tác giả cho thấy ghe xuồng là phương tiện đi lại quen thuộc và rất quan trọng đối với người dân nơi đây. Ở Nam Bộ có nhiều loại xuồng như xuồng ba lá, xuồng tam bản, xuồng độc mộc, xuồng máy,… Mỗi loại xuồng đều có đặc điểm và công dụng riêng phù hợp với từng mục đích sử dụng. Ngoài xuồng còn có nhiều loại ghe như ghe bầu, ghe chài, ghe cào tôm, ghe ngo,… Các loại ghe giúp người dân vận chuyển hàng hóa, đánh bắt thủy sản và đi lại trên sông nước. Ghe xuồng gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và lao động của cư dân Nam Bộ. Không chỉ có giá trị kinh tế, ghe xuồng còn mang nét đẹp văn hóa đặc trưng của vùng miền này.