Vào thế kỉ X - XVIII, các đồng bào dân tộc miền núi phía Bắc di chuyển bằng cách đi bộ. Một số tộc người sinh sống ven sông Đà, sông Mã hay sông Lam thì đóng thuyền để vận chuyển, lưu thông trên sông suối lớn. Người Kháng chế tạo thuyền độc mộc, sử dụng thuyền độc mộc để nuôi én. Người Sán Dìu dùng xe quệt trâu để vận chuyển hàng hóa, đồ dùng. Người Mông, Hà Nhì, Dao thường cưỡi ngựa và vận chuyển đồ đạc, hàng hóa hay đi chợ. Dân tộc vùng Tây Nguyên dùng sức voi, sức ngựa vào việc vận chuyển, nhất là người Gia-rai, Ê-đê, Mnông. Họ không giỏi bơi lội, nên thường sử dụng thuyền độc mộc để vận chuyển, lưu thông trên sông. Chủ yếu đàn ông mới dùng thuyền còn phụ nữ ít tham gia vào loại hình vận chuyển, đi lại này.

Văn bản đề cập đến sự đa dạng của các loại ghe xuồng ở Nam Bộ, tác gải chỉ ra các đặc điểm và tác dụng cụ thể của các loại ghe, xuồng Nam Bộ. Về xuồng, có các loại phổ biến như xuồng lá, xuồng tam bản, xuồng vỏ gòn, xuồng độc mộc, xuồng máy… Về ghe, thường là những chiếc ghe có kích thước lớn, sức chở nặng, đi được đường dài. Ghe xuồng ở Nam Bộ là một loại phương tiện giao thông hữu hiệu, gắn bó mật thiết với cư dân vùng sông nước, lại vừa ẩn chứa bên trong những giá trị văn hóa vô cùng độc đáo