Câu 1.

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm của Nguyễn Ái Quốc thể hiện một quan niệm nghệ thuật sâu sắc về thơ ca và vai trò của người làm thơ trong thời đại mới. Hai câu đầu bài thơ nhận xét đặc điểm của thơ ca cổ điển phương Đông, vốn nghiêng về việc ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên như núi, sông, hoa, tuyết, trăng, gió. Đó là một thế giới thơ ca thanh nhã, tinh tế nhưng thiên về thưởng thức. Tuy nhiên, trước hiện thực đất nước đang chịu cảnh mất độc lập, tác giả cho rằng thơ ca hiện đại không thể chỉ dừng lại ở cái đẹp thuần túy. Hai câu thơ sau khẳng định mạnh mẽ rằng thơ ca thời đại mới cần “có thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng và sức mạnh cổ vũ con người hành động. Đồng thời, nhà thơ cũng phải là người xung phong, dấn thân vì dân tộc. Qua bài thơ, Nguyễn Ái Quốc đã đề cao chức năng xã hội của thơ ca, coi thơ không chỉ là nghệ thuật mà còn là vũ khí tinh thần trong sự nghiệp cách mạng.

Câu 2.

Văn hóa truyền thống là kết tinh của lịch sử, là linh hồn và bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Đó là hệ thống những giá trị bền vững được hình thành qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, bao gồm phong tục, tập quán, ngôn ngữ, trang phục, tín ngưỡng, lễ hội và những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp. Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là ở giới trẻ, trở thành một vấn đề có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống không chỉ là bảo vệ những di sản của quá khứ mà còn là cách để khẳng định bản sắc dân tộc trong thế giới hiện đại. Đối với giới trẻ – lực lượng chủ yếu quyết định tương lai đất nước – ý thức về văn hóa truyền thống chính là nền tảng để hình thành nhân cách, lối sống và tinh thần dân tộc. Một người trẻ hiểu và trân trọng văn hóa dân tộc sẽ biết sống có cội nguồn, có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.

Thực tế hiện nay cho thấy, bên cạnh nhiều bạn trẻ có ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống thông qua việc tìm hiểu lịch sử, yêu thích áo dài, tham gia các lễ hội dân gian, quảng bá văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số, vẫn còn không ít bạn thờ ơ, thậm chí xem nhẹ những giá trị ấy. Một bộ phận giới trẻ chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, tiếp nhận văn hóa nước ngoài một cách thiếu chọn lọc, dẫn đến sự phai nhạt bản sắc dân tộc. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giới trẻ đối với văn hóa truyền thống.

Để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, trước hết mỗi bạn trẻ cần có thái độ trân trọng, tự hào về truyền thống quê hương, đất nước. Việc học tập lịch sử, tìm hiểu văn hóa dân gian, gìn giữ tiếng Việt trong sáng, ứng xử đúng mực theo các giá trị đạo đức truyền thống chính là những hành động thiết thực. Bên cạnh đó, giới trẻ cũng cần biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách chọn lọc, sáng tạo, từ đó làm giàu thêm cho văn hóa dân tộc chứ không làm mất đi bản sắc vốn có.

Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống không phải là bảo thủ, khép kín mà là sự kế thừa và phát triển phù hợp với thời đại. Khi giới trẻ ý thức rõ vai trò của mình, văn hóa truyền thống sẽ không chỉ tồn tại trong quá khứ mà còn tiếp tục lan tỏa, tỏa sáng trong đời sống hiện đại, góp phần xây dựng một Việt Nam vừa đậm đà bản sắc dân tộc, vừa hội nhập vững vàng với thế giới.

Câu 1. Xác định thể thơ

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm được sáng tác theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. Thể thơ này có kết cấu ngắn gọn, hàm súc, mỗi câu bảy chữ, bốn câu trong toàn bài, rất phù hợp để bộc lộ tư tưởng, quan niệm nghệ thuật một cách cô đọng mà sâu sắc.

Câu 2. Xác định luật của bài thơ

Bài thơ được viết theo luật bằng của thơ Đường. Việc tuân thủ chặt chẽ luật thơ cổ điển (niêm, luật, vần) cho thấy Nguyễn Ái Quốc không chỉ am hiểu sâu sắc thi ca truyền thống phương Đông mà còn sử dụng chính hình thức cổ điển ấy để chuyển tải một tư tưởng nghệ thuật hiện đại, tiến bộ.

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ

Một biện pháp tu từ tiêu biểu và gây ấn tượng mạnh trong bài thơ là biện pháp ẩn dụ qua hình ảnh “thép” trong câu thơ:

“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết”

“Thép” ở đây không đơn thuần là vật chất cứng rắn mà là ẩn dụ cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng, bản lĩnh kiên cường của con người trong thời đại mới. Hình ảnh này tạo nên sự đối lập rõ nét với thế giới thơ ca xưa vốn nghiêng về vẻ đẹp thiên nhiên thuần túy. Qua đó, tác giả khẳng định: thơ ca hiện đại phải mang trong mình sức mạnh tinh thần, phải có khả năng thôi thúc hành động, thức tỉnh con người trước vận mệnh dân tộc. Biện pháp ẩn dụ giúp cho tư tưởng bài thơ trở nên sâu sắc, giàu sức gợi và mang tính chiến đấu rõ rệt.

**Câu 4. Lí giải quan niệm:

“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,
Thi gia dã yếu hội xung phong.”**

Nguyễn Ái Quốc đưa ra quan niệm trên xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử đặc biệt của dân tộc. Đó là giai đoạn đất nước chìm trong ách áp bức của chủ nghĩa thực dân, nhân dân phải chịu nhiều đau khổ, mất mát. Trước thực tiễn ấy, thơ ca không thể chỉ dừng lại ở việc ngợi ca thiên nhiên hay bộc lộ cảm xúc cá nhân mà cần gắn bó mật thiết với đời sống cách mạng.

Theo tác giả, thơ ca hiện đại phải “có thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, tinh thần hành động vì dân tộc. Đồng thời, nhà thơ cũng không thể đứng ngoài cuộc đấu tranh của nhân dân mà phải là người chiến sĩ tiên phong, dám dấn thân, xung phong vì độc lập, tự do. Quan niệm này thể hiện tư tưởng nghệ thuật tiến bộ, thống nhất giữa văn chương và hành động cách mạng, giữa cái đẹp nghệ thuật và trách nhiệm xã hội.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, mạch lạc, được triển khai theo lối đối chiếu – nâng cao:

• Hai câu đầu: Nhận xét đặc điểm của thơ ca xưa – thiên về miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên, mang tính thưởng thức.
• Hai câu sau: Đề xuất quan niệm mới về thơ ca hiện đại và vai trò của người làm thơ trong thời đại cách mạng.

Cách cấu tứ này giúp làm nổi bật sự chuyển biến từ thơ ca truyền thống sang thơ ca cách mạng, đồng thời khẳng định rõ ràng tư tưởng chủ đạo của tác phẩm. Trong khuôn khổ ngắn gọn của thể thơ tứ tuyệt, bài thơ vẫn thể hiện được một quan niệm nghệ thuật sâu sắc, giàu tính thời đại.