Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Động lực để nỗ lực mỗi ngày của người trẻ không phải là điều tự nhiên mà có, mà là thứ cần được nuôi dưỡng từ nhận thức và khát vọng sống. Trước hết, động lực đến từ ước mơ – khi một người có mục tiêu rõ ràng, họ sẽ có lý do để cố gắng. Bên cạnh đó, áp lực của cuộc sống hiện đại cũng trở thành một “đòn bẩy” khiến người trẻ không thể dừng lại, buộc họ phải hoàn thiện bản thân để thích nghi. Quan trọng hơn, động lực còn đến từ ý thức về giá trị bản thân: ai cũng mong muốn trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Tuy nhiên, không ít người trẻ rơi vào trạng thái hài lòng sớm, thiếu ý chí, dễ bị cuốn vào sự thoải mái tạm thời. Vì vậy, mỗi người cần học cách kỷ luật bản thân, biết trân trọng thời gian và không ngừng học hỏi. Động lực không phải là ngọn lửa bùng cháy nhất thời, mà là quá trình âm ỉ, bền bỉ được duy trì mỗi ngày. Khi giữ được động lực ấy, người trẻ sẽ từng bước tiến gần hơn tới thành công và sống trọn vẹn với tiềm năng của mình.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Đoạn thơ trong bài “Thời gian trắng” của Nguyễn Phan Quế Mai là một lát cắt giàu cảm xúc về ký ức chiến tranh và sự lãng quên đáng suy ngẫm của con người hiện đại. Qua hình ảnh người lính già Trường Sơn, tác giả không chỉ tái hiện quá khứ hào hùng mà còn gửi gắm nỗi trăn trở sâu sắc về thái độ sống của thế hệ hôm nay.

Mở đầu đoạn thơ là hình ảnh giản dị: “Tôi ngồi sau xe / Lắng nghe ông kể chuyện”. Không gian đời thường – một chuyến xe ôm – trở thành điểm giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Từ đó, người đọc được dẫn dắt vào dòng hồi ức qua hàng loạt cảm nhận “nghe”: “nghe gió Trường Sơn”, “nghe nắng miền Trung”, “nghe tiếng súng…”. Điệp từ “nghe” kết hợp với các hình ảnh giàu sức gợi đã tạo nên một không gian ký ức sống động. Những yếu tố thiên nhiên như “gió”, “nắng” không còn vô tri mà mang linh hồn của lịch sử, gợi nhắc về những năm tháng chiến tranh gian khổ mà hào hùng.

Hình ảnh người lính già hiện lên vừa cụ thể vừa giàu tính biểu tượng. Mái tóc bạc, đôi vai gầy guộc là dấu vết của thời gian và chiến tranh. Nhưng điều đặc biệt là ông mang theo cả “tiếng súng xuyên về từ ngày tôi chưa sinh” – quá khứ như vẫn sống động trong hiện tại. Những “giọt mưa xa” mà người lính đem về không chỉ là kỷ niệm mà còn chứa đựng nhiều cung bậc cảm xúc: “vị ngọt chiến thắng”, “vị đắng cuộc chiến”, “vị mặn trăn trở”, “vị cay cuộc sống đời thường”. Cách sử dụng hình ảnh vị giác độc đáo đã làm nổi bật sự phức tạp của ký ức chiến tranh – không chỉ có vinh quang mà còn đầy mất mát, day dứt.

Đặc biệt, nỗi trăn trở của người lính được thể hiện qua câu hỏi: “rồi có ai còn nhớ tới Trường Sơn”. Đây không chỉ là nỗi niềm cá nhân mà còn là câu hỏi dành cho cả xã hội. Nó phản ánh một thực tế đáng suy nghĩ: trong nhịp sống hiện đại hối hả, con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của hiện tại mà quên đi quá khứ.

Phần cuối đoạn thơ là lời cảnh tỉnh sâu sắc. Hình ảnh “cuộc sống đời thường tấp nập chảy quanh tôi / như chỉ biết vươn mình về phía trước” cho thấy sự vận động không ngừng của xã hội. Tuy nhiên, điệp từ “quên đi” được lặp lại nhiều lần như một lời tự vấn, đồng thời là lời phê phán: con người đang dần lãng quên những người lính, những câu chuyện lịch sử cần được ghi nhớ. Hình ảnh “người lính già bé nhỏ / cạnh ngã tư đường” càng làm nổi bật sự đối lập giữa quá khứ vĩ đại và hiện tại lặng lẽ, giữa sự hi sinh lớn lao và cuộc sống mưu sinh bình dị.

Nhan đề “Thời gian trắng” gợi nhiều suy ngẫm: phải chăng đó là khoảng trống ký ức, là sự lãng quên đáng lo ngại của con người trước lịch sử? Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp: chúng ta không được phép quên quá khứ, bởi đó là nền tảng làm nên hiện tại.

Đoạn thơ gây ấn tượng bởi giọng điệu trầm lắng, giàu cảm xúc, kết hợp với nhiều biện pháp nghệ thuật như điệp từ, ẩn dụ, chuyển đổi cảm giác. Tất cả góp phần khắc họa rõ nét hình ảnh người lính và làm nổi bật chủ đề tư tưởng.

Tóm lại, đoạn thơ không chỉ là lời tri ân đối với những người lính Trường Sơn mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm gìn giữ ký ức lịch sử. Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, điều quan trọng là con người không được để “thời gian trắng” cuốn trôi những giá trị thiêng liêng của quá khứ.

Câu 1.
Luận đề của đoạn trích: Thành bại trong cuộc đời không phụ thuộc vào việc con người có tiềm năng hay không, mà phụ thuộc vào cách họ rèn luyện, sử dụng và phát triển tiềm năng ấy.

Câu 2.
Theo tác giả, con người rất khó đi lên khi đã ở mức “lưng chừng” – tức là khi đã có một chút tài năng, vật chất, cuộc sống ổn định và bắt đầu mất dần động lực phấn đấu.

Câu 3.
Biện pháp tu từ so sánh “khả năng của con người giống như cơ bắp” giúp làm rõ một chân lý: năng lực không phải thứ cố định mà cần được rèn luyện thường xuyên. Cách so sánh này khiến ý tưởng trở nên cụ thể, dễ hiểu, đồng thời nhấn mạnh tính quy luật: nếu không sử dụng và luyện tập, năng lực sẽ suy giảm giống như cơ bắp bị teo đi. Qua đó, tác giả tăng sức thuyết phục và tạo ấn tượng mạnh cho người đọc.

Câu 4.
“Hội chứng vừa đủ” có thể hiểu là trạng thái hài lòng với những gì mình đang có, không còn khát vọng vươn lên. Người mắc “hội chứng” này thường dễ rơi vào lối sống an toàn, ngại thay đổi, ngại thử thách, từ đó đánh mất cơ hội phát triển và không khai thác hết tiềm năng của bản thân.

Câu 5.
Hai ngữ liệu có điểm tương đồng ở chỗ đều khẳng định: thành quả không tự nhiên mà có, năng lực và giá trị của con người cần được rèn luyện, tích lũy và nỗ lực bền bỉ mỗi ngày. Nếu không kiên trì, chăm chỉ thì dù đã đạt được một mức độ nào đó cũng có thể bị mai một hoặc không đạt được thành công.

Tuổi trẻ luôn được xem là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, không chỉ bởi sức khỏe, nhiệt huyết mà còn bởi khát vọng cống hiến. Trong bối cảnh đất nước thường xuyên phải đối mặt với thiên tai, đặc biệt là mưa lũ, vai trò của tuổi trẻ Việt Nam càng trở nên quan trọng. Họ chính là lực lượng xung kích, góp phần tạo nên sức mạnh cộng đồng, lan tỏa tinh thần đoàn kết và nhân ái.

Trước hết, tuổi trẻ là lực lượng tiên phong trong các hoạt động hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai. Với sức khỏe, sự nhanh nhạy và tinh thần trách nhiệm cao, nhiều bạn trẻ không ngại khó khăn, nguy hiểm để tham gia cứu hộ, cứu nạn, vận chuyển lương thực, dựng lại nhà cửa cho người dân. Hình ảnh những đoàn thanh niên bì bõm trong nước lũ, những chiến sĩ trẻ ngày đêm túc trực ở vùng nguy hiểm đã trở thành biểu tượng đẹp của tinh thần “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”. Chính sự dấn thân ấy đã góp phần giảm thiểu thiệt hại và mang lại niềm tin cho người dân trong hoạn nạn.

Không chỉ trực tiếp tham gia cứu trợ, tuổi trẻ còn đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và lan tỏa yêu thương. Thông qua mạng xã hội và các hoạt động cộng đồng, nhiều bạn trẻ đã kêu gọi quyên góp, gây quỹ, hỗ trợ vật chất và tinh thần cho người dân vùng lũ. Những chiến dịch thiện nguyện được tổ chức bài bản, minh bạch đã tạo nên sức lan tỏa lớn, thu hút sự chung tay của toàn xã hội. Điều đó cho thấy tuổi trẻ không chỉ có sức mạnh về thể chất mà còn có trí tuệ và khả năng tổ chức, góp phần xây dựng một cộng đồng gắn kết hơn.

Bên cạnh đó, tuổi trẻ còn góp phần nâng cao ý thức phòng chống thiên tai. Nhiều bạn trẻ tích cực tuyên truyền kiến thức, kỹ năng ứng phó với mưa lũ, giúp người dân chủ động bảo vệ bản thân và gia đình. Một số còn tham gia nghiên cứu, ứng dụng công nghệ để dự báo thiên tai, hỗ trợ công tác cứu hộ. Đây là minh chứng cho việc tuổi trẻ không chỉ hành động bằng nhiệt huyết mà còn bằng tri thức, góp phần tạo nên sức mạnh bền vững cho cộng đồng.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên thờ ơ, thiếu trách nhiệm trước những khó khăn chung của xã hội. Điều này đòi hỏi mỗi người trẻ cần tự ý thức hơn về vai trò của mình, không ngừng rèn luyện bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần, sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần.

Là học sinh, chúng ta có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như tham gia các hoạt động tình nguyện, ủng hộ đồng bào vùng lũ, nâng cao hiểu biết về phòng chống thiên tai. Mỗi hành động dù nhỏ nhưng nếu xuất phát từ tấm lòng chân thành đều góp phần tạo nên sức mạnh to lớn cho cộng đồng.

Có thể khẳng định, trong mưa lũ và thiên tai, tuổi trẻ Việt Nam chính là “hạt giống hồi sinh” như lời bài báo đã nói. Bằng nhiệt huyết, trách nhiệm và lòng nhân ái, họ đang từng ngày góp phần xây dựng một xã hội đoàn kết, vững vàng trước mọi thử thách.

Ngôi kể thứ ba (người kể giấu mình, gọi nhân vật là “anh ta”, “đứa bé”, “người đàn ông”…).

Câu 2:

• Không gian: Trong ngôi nhà/ khu vực sinh nở giữa đêm mưa lũ.
• Thời gian: Ban đêm, trong hoàn cảnh mưa lũ căng thẳng.

Câu 3:
Phép liệt kê (“đèn pin, đèn bão… lấp loè, nhấp nháy…”) giúp:

• Khắc họa rõ khung cảnh tối tăm, chập chờn ánh sáng.
• Tăng cảm giác căng thẳng, gấp gáp, lo âu trong mưa bão.
• Làm nổi bật hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm.

Câu 4:
Hành động của các quân nhân đồn biên phòng:

• Khẩn trương, tận tình giúp đỡ người dân.
• Thể hiện tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, không ngại gian khổ nguy hiểm.

Câu 5:
Tình người trong nghịch cảnh:

• Càng khó khăn, con người càng đoàn kết, yêu thương và giúp đỡ nhau.
• Đó là giá trị đẹp, giúp vượt qua hoạn nạn.
• Cần biết sống sẻ chia, quan tâm người khác trong mọi hoàn cảnh.

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi”

câu 2

• Những con chim sẻ không được bay trong bầu trời xanh – vốn dĩ chim sinh ra để tự do bay lượn, nhưng lại bị nhốt trong lồng.
  → Đây là hình ảnh nghịch lý giữa bản chất tự do và thực tại bị giam cầm.