Câu 1. (2,0 điểm)

Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ “Những giọt lệ” – Hàn Mặc Tử​ột tâm hồn đau đớn, tuyệt vọng trước bi kịch tình yêu và cuộc sống. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã sử dụng hàng loạt câu hỏi tu từ dồn dập để bộc lộ khát vọng được giải thoát khỏi nỗi đau tinh thần. Nỗi đau ấy lên đến đỉnh điểm khi người yêu rời xa, khiến nhà thơ cảm thấy như “một nửa hồn tôi mất”, tâm hồn rơi vào trạng thái trống rỗng, dại khờ. Những hình ảnh mang tính tượng trưng như “mặt nhựt tan thành máu”, “bông phượng nở trong màu huyết” không chỉ gợi màu sắc u ám mà còn phản chiếu thế giới nội tâm đầy đau thương, ám ảnh của cái tôi trữ tình. Thiên nhiên hiện lên không còn tươi đẹp mà nhuốm màu máu và nước mắt. Qua bài thơ, Hàn Mặc Tử đã thể hiện một tình yêu mãnh liệt nhưng bi kịch, đồng thời cho thấy nỗi cô đơn tột cùng của con người khi bị bỏ rơi giữa cuộc đời. Những giọt lệ vì thế mang đậm dấu ấn phong cách thơ đau thương, ám ảnh của Hàn Mặc Tử.

Câu 2. (4,0 điểm)

Trong hành trình cuộc đời, không ai có thể tránh khỏi khó khăn, thử thách. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực sống trở thành yếu tố vô cùng quan trọng, giúp con người vượt qua nghịch cảnh và vươn tới thành công. Ý chí, nghị lực không chỉ là sức mạnh tinh thần mà còn là ngọn lửa soi đường cho mỗi người trên con đường khẳng định giá trị bản thân.

Ý chí, nghị lực là khả năng kiên trì, bền bỉ, không bỏ cuộc trước những trở ngại của cuộc sống. Người có ý chí là người biết đứng dậy sau vấp ngã, biết biến khó khăn thành động lực để tiến lên. Trong thực tế, cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, thành công không đến một cách dễ dàng. Chỉ khi con người có đủ nghị lực, họ mới có thể đi đến cùng ước mơ của mình.

Ý chí, nghị lực có vai trò vô cùng to lớn đối với mỗi cá nhân. Trước hết, nó giúp con người vượt qua nghịch cảnh và hoàn cảnh bất lợi. Có những người sinh ra trong nghèo khó, bệnh tật hay mất mát, nhưng nhờ ý chí mạnh mẽ, họ vẫn vươn lên, làm chủ cuộc sống. Bên cạnh đó, ý chí còn giúp con người hoàn thiện bản thân, rèn luyện bản lĩnh và nhân cách. Những thử thách chính là môi trường để con người trưởng thành và trở nên mạnh mẽ hơn.

Trong cuộc sống, có rất nhiều tấm gương sáng về ý chí và nghị lực. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trải qua biết bao gian khổ, bôn ba khắp năm châu để tìm con đường cứu nước cho dân tộc. Nhà khoa học Thomas Edison từng thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện. Chính ý chí kiên cường đã giúp họ không gục ngã trước thất bại và để lại những giá trị to lớn cho nhân loại.

Tuy nhiên, bên cạnh những người sống có ý chí, vẫn còn không ít người dễ dàng bỏ cuộc, nản chí khi gặp khó khăn. Họ sống buông xuôi, thiếu mục tiêu và để hoàn cảnh chi phối cuộc đời mình. Đó là cách sống đáng phê phán, bởi nếu không có nghị lực, con người sẽ không thể chạm tới thành công và hạnh phúc.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện ý chí và nghị lực ngay từ hôm nay. Điều đó thể hiện qua việc chăm chỉ học tập, không nản lòng trước những bài học khó, dám đối diện với thất bại để rút ra bài học cho bản thân. Mỗi lần vượt qua một thử thách nhỏ chính là một bước giúp ta trưởng thành hơn.

Tóm lại, ý chí và nghị lực là chìa khóa quan trọng mở ra cánh cửa thành công trong cuộc sống. Khi con người có đủ bản lĩnh và quyết tâm, không khó khăn nào là không thể vượt qua. Chính ý chí sẽ giúp mỗi chúng ta vững vàng tiến bước và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Câu 1. Phương thức biểu đạt

Bài thơ sử dụng phương thức biểu đạt chính là biểu cảm, nhằm bộc lộ trực tiếp những cảm xúc đau đớn, tuyệt vọng, cô đơn của cái tôi trữ tình.

Bên cạnh đó, bài thơ còn kết hợp phương thức tự sự (kể lại sự chia lìa, mất mát trong tình yêu) và miêu tả (miêu tả hình ảnh thiên nhiên như “mặt nhựt”, “bông phượng”, “trời sâu”) để làm nổi bật cảm xúc.

Câu 2. Đề tài của bài thơ

Đề tài của bài thơ là nỗi đau khổ, tuyệt vọng của con người trong tình yêu tan vỡ, gắn với bi kịch tinh thần và cô đơn sâu sắc của nhà thơ Hàn Mặc Tử trước cuộc đời.

Câu 3. Hình ảnh thơ mang tính tượng trưng

Một hình ảnh thơ mang tính tượng trưng tiêu biểu là:

“Người đi, một nửa hồn tôi mất”

🔹 Cảm nhận:

Hình ảnh “một nửa hồn tôi mất” mang tính tượng trưng và phóng đại, diễn tả sự mất mát tinh thần to lớn khi người yêu rời xa. Tình yêu không chỉ là cảm xúc mà đã trở thành một phần linh hồn của nhà thơ. Khi người đi, tâm hồn nhà thơ như bị chia cắt, rơi vào trạng thái đau đớn, trống rỗng và dại khờ. Qua đó, ta thấy được tình yêu mãnh liệt nhưng đầy bi kịch của Hàn Mặc Tử.

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ trong khổ thơ cuối

Khổ thơ cuối sử dụng nổi bật biện pháp tu từ câu hỏi tu từ kết hợp với ẩn dụ:

“Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”

“Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?”

🔹 Tác dụng:

Câu hỏi tu từ diễn tả trạng thái hoang mang, lạc lõng, mất phương hướng của cái tôi trữ tình.

Hình ảnh ẩn dụ “trời sâu”, “bông phượng nở trong màu huyết”, “những giọt châu” gợi lên không gian u tối, đau thương, nhuốm màu máu và nước mắt.

→ Qua đó, khổ thơ làm nổi bật nỗi cô đơn tột cùng và nỗi đau tinh thần dồn nén, khiến cảm xúc bài thơ đạt đến cao trào.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, vận động theo chiều sâu cảm xúc:

Mở đầu là những câu hỏi dồn dập thể hiện nỗi tuyệt vọng và khát vọng được giải thoát.

Phần giữa tập trung vào bi kịch chia lìa trong tình yêu, nỗi mất mát lớn lao của tâm hồn.

Khổ cuối đẩy cảm xúc lên đỉnh điểm với sự hoang mang, đau đớn và cô độc tuyệt đối.

ấu tứ ấy phản ánh rõ thế giới nội tâm đầy giằng xé, đau thương và ám ảnh – nét đặc trưng trong thơ Hàn Mặc Tử.

Trong hành trình dài rộng của cuộc đời, không ai có thể đi mãi dưới bóng che chở của người khác. Đến một thời điểm nhất định, mỗi con người đều phải độc lập, tự mình bước đi, tự chịu trách nhiệm cho lựa chọn và tương lai của chính mình. Đối với tuổi trẻ, sự tự lập không chỉ là một yêu cầu tất yếu mà còn là chìa khóa quan trọng để trưởng thành và khẳng định giá trị bản thân.

Trước hết, tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ, hành động và cuộc sống, không ỷ lại, phụ thuộc vào gia đình hay người khác. Khi người trẻ biết tự lập, họ học được cách tự quyết định con đường của mình, biết phân biệt đúng – sai, dám lựa chọn và dám chịu trách nhiệm. Đây chính là bước ngoặt đánh dấu sự trưởng thành thực sự của một con người. Một người trẻ không thể lớn lên nếu mãi sống trong sự bao bọc, sắp đặt của cha mẹ; ngược lại, chỉ khi tự mình đối diện với khó khăn, họ mới hiểu giá trị của nỗ lực và bản lĩnh cá nhân.

Bên cạnh đó, tự lập giúp tuổi trẻ rèn luyện ý chí và nghị lực sống. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, thành công không đến từ sự dễ dàng. Khi tự mình bước đi, người trẻ buộc phải đối mặt với thử thách, thất bại và cả những vấp ngã đau đớn. Chính những trải nghiệm ấy giúp họ mạnh mẽ hơn, kiên trì hơn và không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn. Một người trẻ biết tự lập sẽ không sợ hãi khi đứng một mình, bởi họ hiểu rằng mọi khó khăn đều là cơ hội để rèn luyện và hoàn thiện bản thân.

Không chỉ vậy, tự lập còn giúp tuổi trẻ khẳng định giá trị và bản sắc cá nhân. Trong xã hội hiện đại, nơi cơ hội và cạnh tranh luôn song hành, chỉ những người chủ động, độc lập mới có thể nắm bắt thời cơ và tạo dựng vị trí cho mình. Tự lập giúp người trẻ tự tin vào năng lực của bản thân, không sống theo sự áp đặt hay kỳ vọng của người khác. Khi đó, thành công đạt được mang ý nghĩa trọn vẹn hơn, bởi đó là kết quả của chính nỗ lực cá nhân chứ không phải sự sắp đặt sẵn có.

Tuy nhiên, tự lập không có nghĩa là tách rời hay phủ nhận vai trò của gia đình và xã hội. Ngược lại, tự lập là biết tiếp nhận sự hỗ trợ khi cần nhưng không phụ thuộc, biết lắng nghe lời khuyên nhưng vẫn giữ chính kiến của mình. Một số bạn trẻ hiện nay vẫn còn tâm lý ỷ lại, ngại khó, ngại khổ, quen sống dựa dẫm vào gia đình hoặc hoàn cảnh. Điều đó khiến họ dễ mất phương hướng, thiếu bản lĩnh khi bước vào đời. Đây là thực trạng đáng suy ngẫm và cần được thay đổi.

Đối với bản thân mỗi người trẻ, tự lập cần được rèn luyện từ những việc nhỏ nhất: tự quản lý thời gian, tự học tập, tự đặt mục tiêu và kiên trì theo đuổi ước mơ. Khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, tuổi trẻ mới thực sự sống trọn vẹn và có ý nghĩa.

Trong bài thơ "Tống biệt hành" , của tác giả Thâm Tâm đã khắc họa hình tượng li khách như một biểu tượng giàu sức ám ảnh. Li khách là con người ra đi trong hoàn cảnh chia ly đầy bịn rịn, mang theo nỗi buồn sâu kín nhưng vẫn lựa chọn bước tiếp không ngoảnh lại. Đó là dáng vẻ của một con người cô độc, trầm lặng, chấp nhận rời xa những gì thân thuộc để dấn thân vào con đường phía trước, dù biết rằng tương lai còn mờ mịt và nhiều gian nan.

Hình tượng li khách không chỉ đại diện cho một cá nhân cụ thể mà còn tượng trưng cho con người trong những bước ngoặt lớn của đời sống .Đằng sau sự dứt khoát bên ngoài là nỗi đau âm thầm, là tình cảm bị nén chặt để nhường chỗ cho ý chí và trách nhiệm. Qua đó, tác giả Thâm Tâm thể hiện vẻ đẹp của con người biết hy sinh tình riêng vì chí hướng, sống có bản lĩnh , có lý tưởng.

Li khách trong " Tống biệt hành " vừa buồn bã, cô đơn, vừa cao đẹp và đáng trân trọng. Hình tượng này gợi cho người đọc suy ngẫm về giá trị của sự lựa chọn, về bản lĩnh sống và tinh thần dấn thân của con người trước những cuộc chia lý không thể tránh khỏi trong đời.

Qua văn bản , em rút ra được thông điệp ý nghĩa nhất đối với cuộc sống là : thông điệp về sự trân trọng những khoảnh khắc hiện tại và tình cảm con người.

Giải thích : bài thơ nhấn mạnh cảm giác chia lìa , cho thấy sự gắn bó sâu sắc giữa người đi và người ở lại . Điều này đã nhắc nhở cho chúng ta thấy rằng trong cuộc sống , cần trân trọng từng khoảnh khắc bên người thân yêu, bởi sự chia lý có thể đến bất cứ lúc nào và để lại cho chúng ta là những sự tiếc nuối. Từ đó thấy được , tình cảm trân thành giữa con người là điều quý giá nhất, cần được nuôi dưỡng và giữ gìn.

Ý nghĩa tượng trưng của hình ảnh " tiếng sóng " trong văn bản là một ẩn dụ nghệ thuật đặc sắc , lột tả thành công sự xáo động dự dội, nỗi buồn mênh mang và sự cô đơn của người ở lại trong khoảnh khắc chia biệt đầy bi thương.

- Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ : thay đổi trật tự từ trong câu ( đảo ngữ ) .

- Tác dụng: để nhấn mạnh sự đối lập giữa vẻ đẹp trong trẻo của đôi mắt và nỗi buồn của cảnh hoàng hôn. Tạo ra sự mới lạ , độc đáo bộc lộ tâm trạng cô đơn , bi kịch của nhân vật trữ tình trước cuộc đời .

Không gian trong cuộc chia tay: không xác định

Thời gian: ​trong chiều hôm nay​

Nhân vật trữ tình: li khách​