Nhân vật trữ tình trong bài thơ Tống biệt hành là “ta” – người ở lại tiễn đưa người ra đi.

C1:
Trong đoạn trích cuối Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa nhân vật Thứ như một bi kịch tiêu biểu của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Thứ từng có những ước mơ lớn đẹp khi còn ngồi trên ghế nhà trường: học lên cao, sang Tây, trở thành một người hữu ích cho xã hội. Thế nhưng thực tại nghiệt ngã đã bào mòn ý chí ấy. Cuộc sống nghèo túng, thất nghiệp kéo dài, nỗi lo cơm áo, sự bất lực trước hoàn cảnh khiến Thứ dần trở thành con người sống rụt rè, thu mình và cam chịu. Đoạn trích phơi bày tâm trạng đầy đau đớn của Thứ trên chuyến tàu trở về quê: tự dằn vặt, thấy mình nhu nhược, bế tắc, như “mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra” ở xó nhà quê. Nhưng chính trong tuyệt vọng đó vẫn le lói một tia sáng: Thứ vẫn khao khát thay đổi, vẫn hy vọng vào tương lai sau chiến tranh. Bởi thế, nhân vật Thứ vừa đáng thương vừa đáng trân trọng. Anh là hình ảnh sống động của một tầng lớp trí thức bị thời cuộc vùi dập, nhưng vẫn mang trong mình nỗi khát khao được sống đúng nghĩa – nỗi khát khao mà họ không đủ sức thực hiện.
C2:
Gabriel Garcia Marquez từng khẳng định: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy gợi cho chúng ta nhiều suy ngẫm về ý nghĩa của ước mơ trong cuộc đời, đặc biệt là đối với tuổi trẻ. Bởi lẽ, chính ước mơ làm cho con người trẻ trung, mạnh mẽ và sống có giá trị.

Ước mơ là những mục tiêu, khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới. Với tuổi trẻ, ước mơ càng có ý nghĩa bởi đó là giai đoạn lý tưởng nhất để khởi hành và dấn thân. Một người trẻ có ước mơ giống như người lữ khách có bản đồ định hướng: biết mình đi đâu, vì điều gì, và sẽ trở thành ai. Khi theo đuổi ước mơ, ta có động lực học tập, rèn luyện, vượt qua thử thách. Ngược lại, sự mệt mỏi, lão hóa trong tâm hồn không đến từ tuổi tác mà đến từ việc ta thôi không còn muốn phấn đấu, không còn dám vươn lên, sống một cuộc đời mòn mỏi như dòng nước tù đọng. Đó chính là điều Marquez muốn khẳng định: cái “già” nguy hiểm nhất không phải là cơ thể mà là tinh thần.

Trong thực tế, không ít người trẻ đánh mất ước mơ bởi hoàn cảnh khó khăn, bởi thất bại, hay thậm chí do sự lười biếng, sợ hãi thay đổi. Khi đó, họ dần sống thu mình, an phận, mất đi sự hăng say của tuổi trẻ. Ngược lại, có những con người dù tuổi đời lớn nhưng vẫn trẻ trung bởi họ chưa bao giờ ngừng mơ ước và hành động. Họ hiểu rằng mỗi ước mơ là một cơ hội mở ra tương lai tốt đẹp hơn. Steve Jobs, Walt Disney hay rất nhiều con người bình thường quanh ta đều chứng minh rằng: ước mơ có thể làm nên kỳ tích khi ta dám kiên trì theo đuổi.

Vậy người trẻ hôm nay cần thái độ sống như thế nào đối với ước mơ? Trước hết, cần dám ước mơ – và ước mơ lớn. Những khát vọng tử tế, đúng đắn sẽ định hướng cho ta trở thành phiên bản tốt nhất của mình. Tuy nhiên, ước mơ không thể chỉ dừng ở ý nghĩ mà phải được biến thành hành động. Muốn vậy, người trẻ phải trang bị tri thức, rèn luyện bản lĩnh, kiên trì vượt qua khó khăn. Đồng thời, cũng cần biết điều chỉnh ước mơ phù hợp với khả năng và thực tiễn, tránh ảo tưởng nhưng cũng không tự giới hạn bản thân. Hơn hết, tuổi trẻ phải giữ được ngọn lửa nhiệt huyết, bởi nếu để nó nguội tắt, ta sẽ già đi rất nhanh dù tuổi đời còn rất trẻ.

Câu nói của Marquez nhắc nhở chúng ta rằng ước mơ chính là sức sống của con người. Tuổi trẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi được sống hết mình cho những điều mình tin tưởng. Hãy giữ trong tim ngọn lửa của khát vọng để mỗi ngày trôi qua không phải là một bước già nua, mà là một bước trưởng thành trên hành trình chinh phục những ước mơ đẹp đẽ của chính mình.

C1: Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, nhưng người kể chuyện đặt điểm nhìn bên trong nhân vật Thứ, đi sâu vào thế giới nội tâm, suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật.
C2: Thứ mang những hoài bão lớn lao:
– Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào Đại học, sang Tây học.
– Trở thành một vĩ nhân, đem lại những thay đổi lớn lao cho đất nước.
=> Những ước mơ đẹp đẽ, đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ trí thức.
C3:
Thứ mang những hoài bão lớn lao:
– Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào Đại học, sang Tây học.
– Trở thành một vĩ nhân, đem lại những thay đổi lớn lao cho đất nước.
=> Những ước mơ đẹp đẽ, đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ trí thức.
C4:
Cuộc sống:
-Nghèo túng, bấp bênh, mất việc, tương lai mờ mịt.
-Bị hiện thực đen tối đẩy vào vòng luẩn quẩn “sống mòn”, sống thụ động, bị động.
Con người:
-Từng có mơ ước, lý tưởng đẹp nhưng bị thực tại vùi dập.
-Nhạy cảm, giàu tự trọng nhưng yếu đuối, nhu nhược, thiếu ý chí tự vượt thoát.
-Thường xuyên dằn vặt, tự ý thức sâu sắc về sự tầm thường hóa của bản thân.
=> Nam Cao khắc họa một bi kịch tinh thần đau đớn của người trí thức nghèo: muốn sống có ý nghĩa nhưng không thể vượt qua hoàn cảnh.
C5:
Một triết lí nhân sinh rút ra từ văn bản là: sống là phải dám thay đổi. Con người không thể sống mãi trong sự sợ hãi, thói quen hay tâm lý cam chịu, bởi điều đó sẽ khiến ta trở nên mòn mỏi, vô nghĩa như chính nỗi ám ảnh của Thứ. Chỉ khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám đối diện cái mới và tự mình hành động, ta mới có thể tìm thấy một cuộc đời rộng mở, có ý nghĩa hơn. Đoạn trích nhắc nhở chúng ta phải sống chủ động, mạnh mẽ và có trách nhiệm với ước mơ của chính mình.