Câu 1

Lao động và ước mơ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là điều tốt đẹp mà mỗi người mong muốn đạt tới, còn lao động chính là con đường giúp biến ước mơ thành hiện thực. Không có lao động, ước mơ sẽ chỉ mãi là những suy nghĩ viển vông. Ngược lại, lao động mà không có ước mơ sẽ khiến con người dễ mất phương hướng, sống thiếu mục tiêu và động lực. Trong thực tế, những người thành công đều là những người biết nuôi dưỡng ước mơ và không ngừng nỗ lực lao động để chạm tới điều mình mong muốn. Nhà bác học Ê-đi-xơn đã phải trải qua hàng nghìn lần thất bại mới phát minh ra bóng đèn điện; các vận động viên cũng phải khổ luyện mỗi ngày để đạt được huy chương vinh quang. Đối với học sinh, ước mơ về một tương lai tốt đẹp cần được xây dựng bằng sự chăm chỉ học tập và rèn luyện. Vì vậy, mỗi người cần biết sống có ước mơ và kiên trì lao động để tạo nên giá trị cho bản thân và xã hội.

Câu 2

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, sâu lắng và mang âm hưởng vừa tha thiết vừa hào hùng. Bài thơ “Nhớ” được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp là một trong những bài thơ tình đặc sắc của thơ ca kháng chiến. Qua bài thơ, tác giả đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình: nỗi nhớ người yêu tha thiết hòa quyện với tình yêu đất nước và lí tưởng chiến đấu cao đẹp.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh thiên nhiên vừa đẹp vừa giàu ý nghĩa biểu tượng:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây”

Nhân vật trữ tình gửi nỗi nhớ của mình vào “ngôi sao”, “ngọn lửa”. Điệp từ “nhớ ai” kết hợp với câu hỏi tu từ đã diễn tả nỗi nhớ da diết, khôn nguôi. Ngôi sao trên trời cao và ngọn lửa giữa núi rừng không chỉ là hình ảnh thực của cuộc sống chiến khu mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho niềm tin, hơi ấm và tình yêu. Trong hoàn cảnh chiến tranh gian khổ, nỗi nhớ người yêu trở thành nguồn động viên tinh thần giúp người chiến sĩ vượt qua khó khăn, cô đơn. Tâm trạng nhân vật trữ tình vừa lãng mạn, tha thiết, vừa mạnh mẽ và giàu niềm tin.

Đến khổ thơ thứ hai, tình yêu đôi lứa được bộc lộ trực tiếp và chân thành:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”

Câu thơ là một sự so sánh độc đáo và đầy ý nghĩa. Tình yêu dành cho “em” được đặt ngang hàng với tình yêu đất nước. Đó không phải là hai tình cảm tách biệt mà hòa quyện, thống nhất với nhau. Đất nước hiện lên vừa “vất vả đau thương” bởi chiến tranh mất mát, vừa “tươi thắm vô ngần” bởi niềm tin và sức sống mãnh liệt. Qua đó, nhân vật trữ tình bộc lộ một tình yêu sâu nặng, chân thành và cao đẹp. Nỗi nhớ người yêu luôn thường trực trong từng chặng đường chiến đấu:

“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Điệp từ “mỗi” được lặp lại nhiều lần nhấn mạnh nỗi nhớ bao trùm mọi khoảnh khắc của cuộc sống. Người yêu đã trở thành một phần không thể thiếu trong tâm hồn người chiến sĩ. Dù ở bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì, hình bóng người mình yêu vẫn luôn hiện hữu. Nỗi nhớ ấy không làm con người yếu đuối mà tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho họ trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Khổ thơ cuối khép lại bằng âm hưởng hào hùng và lạc quan:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.”

Nếu ở đầu bài thơ, “ngôi sao” và “ngọn lửa” gợi nỗi nhớ thì ở cuối bài chúng trở thành biểu tượng của tình yêu và lí tưởng bất diệt. Tình yêu đôi lứa đã hòa vào tình yêu quê hương đất nước, trở thành sức mạnh tinh thần lớn lao giúp con người “chiến đấu suốt đời”. Cụm từ “kiêu hãnh làm người” thể hiện niềm tự hào của thế hệ kháng chiến: sống có lí tưởng, biết yêu thương và cống hiến cho Tổ quốc.

Bằng thể thơ tự do giàu nhạc điệu, hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng cùng giọng điệu tha thiết mà hào hùng, Nguyễn Đình Thi đã diễn tả thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Nhớ”. Đó là nỗi nhớ thương sâu nặng, tình yêu thủy chung son sắt hòa quyện với tình yêu đất nước và ý chí chiến đấu cao đẹp. Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ thời kháng chiến mà còn để lại trong lòng người đọc nhiều rung cảm sâu sắc về tình yêu và lí tưởng sống.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: nghị luận.

Câu 2.
Văn bản bàn về ý nghĩa và vai trò của lao động đối với cuộc sống con người và xã hội.

Câu 3.
Để làm rõ ý kiến: “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống.” tác giả đã đưa ra các bằng chứng: -Chim yến khi lớn lên phải tự đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng phải tự săn mồi để tồn tại
- td: những bằng chứng này gần gũi, cụ thể, dễ hiểu và có tính thuyết phục cao

-qua đó giúp người đọc thấy lao động là quy luật tự nhiên của mọi sinh vật.

Câu 4.
Câu văn giúp em hiểu rằng lao động không chỉ để kiếm sống mà còn mang lại niềm vui, giá trị và ý nghĩa cho cuộc đời. Khi con người yêu thích và tìm thấy hạnh phúc trong công việc mình làm, họ sẽ sống tích cực hơn, có mục tiêu hơn và cảm thấy cuộc sống ý nghĩa hơn.

Câu 5.
Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động là:

Một số người lười biếng, chỉ muốn hưởng thụ, sống dựa dẫm vào gia đình hoặc người khác mà không muốn tự mình học tập, làm việc và cố gắng lao động chân chính.