Câu 1. (2,0 điểm)

Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ “Những giọt lệ” – Hàn Mặc Tử

Bài thơ Những giọt lệ của Hàn Mặc Tử là tiếng lòng đau đớn, tuyệt vọng của một tâm hồn mang nhiều tổn thương trong tình yêu và cuộc sống. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã liên tiếp đặt ra những câu hỏi đầy ám ảnh, thể hiện khát vọng được giải thoát khỏi nỗi đau tinh thần dai dẳng. Bi kịch chia lìa được khắc họa rõ nét qua hình ảnh “Người đi, một nửa hồn tôi mất”, cho thấy sự mất mát không gì bù đắp nổi, khiến con người rơi vào trạng thái dại khờ, trống rỗng. Đặc biệt, hình ảnh “bông phượng nở trong màu huyết” mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc, biến vẻ đẹp thiên nhiên thành biểu hiện của nỗi đau rỉ máu trong lòng người. Ở khổ thơ cuối, hàng loạt câu hỏi tu từ cùng hình ảnh ẩn dụ “giọt châu” đã đẩy cảm xúc lên cao trào, làm nổi bật sự cô đơn, lạc lõng đến cùng cực của cái tôi trữ tình. Qua đó, bài thơ không chỉ thể hiện nỗi đau tình yêu mà còn cho thấy một thế giới nội tâm đầy giằng xé, tuyệt vọng, rất tiêu biểu cho phong cách thơ Hàn Mặc Tử.

Câu 2. (4,0 điểm)

Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ): Suy nghĩ về ý chí, nghị lực trong cuộc sống

Trong hành trình dài rộng của cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi khó khăn, thử thách. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực trở thành yếu tố vô cùng quan trọng, giúp con người vượt qua nghịch cảnh và vươn tới những giá trị tốt đẹp. Có thể nói, ý chí, nghị lực chính là sức mạnh tinh thần giúp mỗi người đứng vững trước sóng gió cuộc đời.

Ý chí, nghị lực là khả năng con người kiên trì theo đuổi mục tiêu, không nản lòng trước thất bại, không buông xuôi khi gặp khó khăn. Người có ý chí là người dám đối diện với thử thách, biết biến nghịch cảnh thành động lực để hoàn thiện bản thân. Trong cuộc sống, thành công không chỉ đến từ tài năng mà còn được tạo nên bởi sự bền bỉ và quyết tâm không bỏ cuộc.

Thực tế đã chứng minh rằng, những con người có ý chí mạnh mẽ thường là những người đạt được thành tựu đáng trân trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bôn ba khắp năm châu, trải qua muôn vàn gian khổ để tìm con đường cứu nước cho dân tộc. Nhà bác học Thomas Edison đã thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện, nhưng chính nghị lực phi thường đã giúp ông không đầu hàng số phận. Những tấm gương ấy cho thấy, ý chí chính là chiếc chìa khóa mở cánh cửa của thành công.

Không chỉ trong những câu chuyện lớn lao, ý chí và nghị lực còn thể hiện rõ trong cuộc sống thường ngày. Với học sinh, đó là sự cố gắng học tập dù điều kiện còn khó khăn; là việc không bỏ cuộc khi kết quả chưa như mong muốn; là tinh thần tự giác vươn lên để hoàn thiện bản thân. Chính những nỗ lực âm thầm ấy sẽ giúp mỗi người trưởng thành và mạnh mẽ hơn từng ngày.

Tuy nhiên, bên cạnh những người sống có ý chí, vẫn còn không ít người dễ dàng buông xuôi, ngại khó, ngại khổ. Khi gặp thất bại, họ chọn cách than vãn, trốn tránh thay vì tìm cách vượt qua. Lối sống ấy khiến con người trở nên yếu đuối, đánh mất cơ hội và dần tụt lại phía sau. Vì vậy, mỗi chúng ta cần phê phán thái độ sống thiếu nghị lực, đồng thời rèn luyện cho mình tinh thần kiên cường, dám đối diện với thử thách.

Ý chí và nghị lực không phải là điều bẩm sinh mà được hình thành qua quá trình rèn luyện. Mỗi người cần xác định mục tiêu sống đúng đắn, nuôi dưỡng niềm tin vào bản thân và không ngừng cố gắng mỗi ngày. Khi có ý chí, con người sẽ tìm thấy ánh sáng ngay cả trong những thời khắc tăm tối nhất.

Tóm lại, ý chí và nghị lực là nền tảng giúp con người vượt qua khó khăn và khẳng định giá trị của bản thân trong cuộc sống. Rèn luyện ý chí chính là cách để mỗi người tự mở lối đi cho tương lai của mình, sống có ý nghĩa và không hối tiếc.

✍️

Câu 1. Phương thức biểu đạt

Bài thơ sử dụng phương thức biểu đạt chính là biểu cảm, kết hợp với:

• Miêu tả (miêu tả cảnh vật, hình ảnh thiên nhiên: bông phượng, trời sâu, màu huyết…)
• Tự sự (kể lại tâm trạng, hoàn cảnh chia lìa của cái tôi trữ tình)

→ Tất cả nhằm bộc lộ nỗi đau, cô đơn và tuyệt vọng trong tình yêu.

Câu 2. Đề tài của bài thơ

Bài thơ viết về nỗi đau khổ, mất mát và tuyệt vọng của con người trong tình yêu tan vỡ, gắn với bi kịch tinh thần sâu sắc của cái tôi trữ tình.

Câu 3. Hình ảnh thơ mang tính tượng trưng

Hình ảnh: “bông phượng nở trong màu huyết”

Cảm nhận:

• Hoa phượng vốn tượng trưng cho tuổi trẻ, kỷ niệm, chia ly.
• “Màu huyết” (màu máu) khiến hình ảnh trở nên ám ảnh, dữ dội, tượng trưng cho:
  
• • Nỗi đau đến tận cùng
  • Trái tim rỉ máu vì tình yêu tan vỡ
• Qua đó thể hiện tâm hồn đau đớn, tuyệt vọng và rạn vỡ của nhà thơ.

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ trong khổ thơ cuối

Khổ thơ cuối sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ và nhân hóa, kết hợp với câu hỏi tu từ:

Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?

Sao bông phượng nở trong màu huyết,

Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?

Tác dụng:

• Câu hỏi tu từ diễn tả cảm giác bơ vơ, lạc lõng, không tìm được điểm tựa.
• Ẩn dụ “giọt châu” tượng trưng cho những giọt nước mắt đau thương.
• Thiên nhiên như có linh hồn, cùng nhỏ lệ với con người → làm nổi bật nỗi đau tột cùng và cô đơn tuyệt đối của cái tôi trữ tình.

Câu 5. Nhận xét về cấu tứ của bài thơ

• Bài thơ có cấu tứ theo mạch cảm xúc tăng dần:
  
• 1. Khát khao được giải thoát khỏi đau khổ
  2. Nỗi đau chia lìa trong tình yêu
  3. Sự tan vỡ, mất mát của tâm hồn
  4. Cao trào là cảm giác cô độc, tuyệt vọng đến cực điểm
• Cấu tứ chặt chẽ, cảm xúc dồn nén, mang đậm phong cách thơ Hàn Mặc Tử: mãnh liệt, đau đớn và ám ảnh.

Thông điệp có ý nghĩa nhất trong bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm có thể là:

"Cuộc đời là một chuyến đi, hãy sống hết mình và không hối tiếc."

Thông điệp này có ý nghĩa nhất vì nó thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời và khát khao sống của con người. Dù cuộc đời đầy rẫy khó khăn, thử thách, nhưng li khách vẫn sẵn sàng đi đến bất cứ nơi đâu để tìm kiếm cuộc sống mới. Điều này nhắc nhở chúng ta hãy sống hết mình, tận hưởng từng phút giây và không hối tiếc về những lựa chọn của mình.

Thông điệp: Tinh thần xả thân vì nghĩa lớn, vì Tổ quốc, xem nhẹ hi sinh cá nhân. "Chí lớn chưa về bàn tay không, Thì không bao giờ nói trở lại!".

Lý do: Bài thơ nói lên lý tưởng cao đẹp của người thanh niên thời bấy giờ, dám gác lại tình thân gia đình để ra đi vì vận mệnh đất nước, thể hiện lòng yêu nước sâu sắc, sự quyết tâm và ý chí sắt đá. Đó là một giá trị tinh thần bất diệt, đáng ngưỡng mộ và học tập. 

Hình tượng "li khách" trong bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm là một biểu tượng của sự cô đơn, lưu lạc và khát khao tự do. Li khách là người khách đi đường, thường là người xa quê, xa nhà, phải sống cuộc đời lang thang, không có nơi nương tựa. Trong bài thơ, li khách được miêu tả với hình ảnh "đầu đội gió sương", "mình mang áo tơi", thể hiện sự khổ cực, vất vả trên đường đi. Tuy nhiên, li khách cũng là người tự do, không bị ràng buộc bởi địa vị, danh lợi, sẵn sàng đi đến bất cứ nơi đâu để tìm kiếm cuộc sống mới. Hình tượng li khách như một biểu tượng của tinh thần lãng mạn, phiêu bạt, luôn hướng về phía trước, dù biết rằng cuộc đời đầy rẫy khó khăn, thử thách.

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, gia đình và nhà trường là những cái nôi nuôi dưỡng an toàn. Thế nhưng, như cánh chim đến lúc phải tự vỗ cánh bay vào bầu trời rộng lớn, con người không thể mãi sống trong sự bảo bọc. Có ý kiến cho rằng: "Ở một thời điểm nào đó trong hành trình của cuộc đời, ta sẽ phải độc lập tự mình bước đi." Câu nói này đã khẳng định tầm quan trọng sống còn của tinh thần tự lập – chìa khóa vàng để người trẻ mở cánh cửa thành công và khẳng định giá trị bản thân trong năm 2026 đầy biến động.

Tự lập trước hết là khả năng tự quyết định, tự chịu trách nhiệm về cuộc đời mình mà không dựa dẫm hay phụ thuộc vào người khác. Đối với tuổi trẻ, sự tự lập không chỉ dừng lại ở việc tự chăm sóc bản thân trong sinh hoạt hằng ngày, mà cao hơn cả là sự độc lập trong tư duy và bản lĩnh trong hành động.

Ý nghĩa lớn nhất của sự tự lập chính là giúp chúng ta làm chủ vận mệnh. Khi tự mình bước đi, người trẻ buộc phải rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích và giải quyết vấn đề. Mỗi vấp ngã trên con đường độc lập không phải là thất bại, mà là một bài học thực tế vô giá giúp ta trưởng thành hơn. Người có tính tự lập sẽ không rơi vào trạng thái hoang mang khi đối mặt với nghịch cảnh, bởi họ đã quen với việc tự tìm lối thoát thay vì chờ đợi một sự giải cứu từ bên ngoài.

Thêm vào đó, tự lập là cách duy nhất để khẳng định cái "tôi" cá nhân và giá trị riêng biệt. Nếu mãi là "cây tầm gửi" dựa vào bóng mát của cha mẹ, chúng ta sẽ chỉ là những bản sao mờ nhạt, thiếu bản sắc. Sự độc lập cho phép người trẻ theo đuổi đam mê thực sự của mình, dám nghĩ khác, làm khác và tạo ra những giá trị mới cho xã hội. Trong kỷ nguyên công nghệ và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ như hiện nay, năng lực tự học và tự chủ lại càng trở thành yếu tố quyết định sự sống còn của cá nhân trong thị trường lao động.

Hơn nữa, tinh thần tự lập còn giúp ta nhận được sự tôn trọng từ cộng đồng. Một người trẻ biết tự mình gây dựng sự nghiệp, tự chịu trách nhiệm với sai lầm của mình luôn có sức hút và uy tín lớn hơn những kẻ chỉ biết "cậy thế" gia đình. Tự lập cũng chính là biểu hiện cao nhất của lòng hiếu thảo; bởi khi ta vững vàng, ta không còn là gánh nặng mà trở thành điểm tựa cho người thân.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng tự lập không đồng nghĩa với cô lập hay cực đoan từ chối mọi sự giúp đỡ. Sự tự lập thông minh là biết tận dụng các nguồn lực xung quanh, biết lắng nghe lời khuyên nhưng người đưa ra quyết định cuối cùng và chịu trách nhiệm vẫn phải là chính mình. Trong xã hội hiện nay, vẫn còn một bộ phận thanh niên mắc bệnh "ngại trưởng thành", sống ỷ lại vào gia đình, dẫn đến sự bạc nhược về ý chí và yếu kém về kỹ năng. Đây là một thực trạng đáng báo động cần phải thay đổi.

Tóm lại, hành trình vạn dặm khởi đầu từ những bước chân đơn độc. Độc lập tự mình bước đi có thể khiến ta mỏi gối, có thể khiến ta cô đơn, nhưng đó là con đường duy nhất dẫn đến đỉnh vinh quang thực thụ. Là những người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa của tương lai, hãy dũng cảm rời bỏ "vùng an toàn", rèn luyện cho mình một tinh thần thép và một đôi chân vững chãi để tự viết nên bản anh hùng ca cho cuộc đời mình. Bởi suy cho cùng, hạnh phúc lớn nhất không phải là được ban tặng, mà là được tự tay tạo dựng nên.

Hình tượng: "Li khách" (người ra đi) là người mang trong mình "chí lớn" - lý tưởng cứu nước, cách mạng, sẵn sàng hi sinh gia đình, tình cảm riêng tư vì nghĩa lớn.

Ta