Câu 1:

- Ngôi kể: Ngôi thứ ba (gọi nhân vật là "y", "Thứ")

Câu 2:

- Điểm nhìn: Toàn tri

- Tác dụng:

+ Giúp diễn tả sâu sắc, chân thực những tâm trạng, suy tư giằng xé, tủi phận và lòng thương cảm sâu sắc của Thứ đối với gia đình.

+ Tăng tính trữ tình và chiều sâu triết lý cho đoạn trích; làm nổi bật chủ đề tác phẩm qua lăng kính nội tâm của người tri thức nghèo.

Câu 3:

- Nguồn gốc giọt nước mắt:

+ Thứ xót xa, thương bà, mẹ, vợ và các em phải nhịn đói, sống nghèo khổ, vất vả trong khi một mình anh được ưu ái ăn đầy đủ hơn.

+ Anh cảm thấy xấu hổ, áy náy và bế tắc trước thực cảnh nghèo đói của gia đình mà bản thân không thể giúp đỡ hay sẻ chia được thức ăn cho ai.

+ Sự chua chát, bất lực trước thực tế bất công của xã hội ("thằng chịu khổ quen rồi thì cứ chịu mãi", kẻ không làm gì lại được hưởng nhiều).

Câu 4:

- Bi kịch của người trí thức nghèo: Phản ánh cuộc sống bế tắc, nghèo khổ và bị "gánh nặng cơm áo gạo tiền" ghì chặt, làm mòn mỏi tinh thần và khát vọng của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám.

- Tình cảnh nghèo đói của nông thôn Việt Nam: Bức tranh chân thực về kiếp sống cơ cực, thiếu ăn thiếu mặc của những người dân quê lành nghề nhưng luôn phải sống trong cảnh nghèo đói miệt mài.

- Tấm lòng nhân đạo của Nam Cao: Thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với kiếp người lầm than, đồng thời ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn của người trí thức (dù sống trong túng quẫn vẫn giữ được tình thương yêu, sự trăn trở và lòng tự trọng).