Câu 1: Nhân vật ông giáo Thứ trong đoạn trích Sống mòn hiện lên với diễn biến tâm lí đầy đau đớn và phức tạp. Ban đầu, Thứ rơi vào trạng thái hoảng hốt, lo âu khi nhận ra cuộc đời mình chỉ quanh quẩn với cơm áo, không lối thoát, không tương lai. Nỗi ám ảnh ấy càng nặng nề khi anh ý thức rõ gánh nặng gia đình đè lên vai mình: bố mẹ già, vợ con, các em nhỏ đều trông chờ vào anh. Đến bữa ăn, tâm trạng Thứ chuyển sang day dứt, xót xa khi thấy mình được ăn còn những người thân yêu đều nhịn đói. Anh muốn nhường phần ăn nhưng không thể, rơi vào bi kịch của sự bất lực. Khi nước mắt ứa ra trong lúc ăn cơm, Thứ đạt đến đỉnh điểm của nỗi đau tinh thần: vừa thương gia đình, vừa tự dằn vặt chính mình. Qua đó, Thứ hiện lên là người giàu tình thương, có lương tâm, nhưng bị cuộc sống nghèo đói đẩy vào cảnh sống mòn cả thể xác lẫn tinh thần.

Câu 2: Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội ngày càng phát triển, con người – đặc biệt là giới trẻ – đang phải đối mặt với áp lực rất lớn về ngoại hình. Những hình ảnh được chỉnh sửa hoàn hảo bằng các hiệu ứng AI, filter đã vô tình tạo ra những “chuẩn mực sắc đẹp” phi thực tế. Trong bối cảnh ấy, chiến dịch quảng cáo “Turn your back” của Dove mang đến một thông điệp nhân văn và sâu sắc: vẻ đẹp là không có chuẩn mực, con người đẹp nhất khi là chính mình. Chiến dịch của Dove kêu gọi mọi người “quay lưng lại” với các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt bằng AI, đặc biệt là trên TikTok. Điều này không chỉ nhằm phản đối việc lạm dụng công nghệ mà còn thể hiện sự tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên, chân thật của con người. Dove nhấn mạnh rằng mỗi người đều có những nét riêng, dù là nếp nhăn, làn da không hoàn hảo hay những khuyết điểm tưởng chừng rất nhỏ, tất cả đều góp phần tạo nên giá trị độc đáo không thể thay thế. Vẻ đẹp không nằm ở sự hoàn hảo do công nghệ tạo ra, mà nằm ở sự tự tin và chân thật. Thông điệp ấy có ý nghĩa vô cùng lớn trong xã hội ngày nay. Không ít người, đặc biệt là phụ nữ và thanh thiếu niên, đã rơi vào trạng thái tự ti, lo lắng, thậm chí ghét bỏ bản thân chỉ vì không giống với hình ảnh “lung linh” trên mạng. Khi so sánh mình với những gương mặt đã qua chỉnh sửa, con người dễ đánh mất sự yêu thương dành cho chính mình. Dove, bằng chiến dịch của mình, đã lên tiếng bảo vệ giá trị con người, giúp mọi người nhận ra rằng không cần phải thay đổi để được công nhận. Từ thông điệp của Dove, mỗi chúng ta có thể rút ra bài học cho bản thân. Trước hết, cần học cách chấp nhận và yêu quý chính mình, thay vì chạy theo những chuẩn mực vẻ đẹp do xã hội áp đặt. Đồng thời, chúng ta cũng cần sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, không để những hình ảnh ảo ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lí và lối sống. Bên cạnh đó, mỗi người nên lan tỏa sự tích cực bằng cách tôn trọng sự khác biệt, không chê bai ngoại hình của người khác, bởi ai cũng xứng đáng được trân trọng. Tóm lại, chiến dịch “Turn your back” của Dove không chỉ là một hoạt động quảng cáo mà còn là một lời nhắn nhủ đầy nhân văn: vẻ đẹp thật sự bắt nguồn từ sự tự tin, chân thành và chấp nhận bản thân. Trong một thế giới ngày càng bị chi phối bởi công nghệ và hình ảnh ảo, thông điệp ấy càng trở nên ý nghĩa và cần thiết hơn bao giờ hết.

Câu 1

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện gọi nhân vật chính là “y”, “Thứ”, không trực tiếp xưng “tôi”.

Câu 2

Điểm nhìn trần thuật chủ yếu đặt vào nhân vật Thứ– người kể chuyện đứng ở ngôi thứ ba nhưng đi sâuvào thế giới nội tâm của Thứ, theo dõi những suy nghĩ, cảm xúc, giằng co và nhận thức của nhân vật.

Tác dụng:

• Giúp người đọc hiểu sâu sắc tâm trạng đau khổ, bế tắc, day dứt và lòng thương người của Thứ.
• Làm nổi bật bi kịch của một trí thức nghèo: muốn sống tốt, muốn thay đổi cuộc đời nhưng bị cơm áo và trách nhiệm gia đình trói buộc.
• Tạo cảm giác chân thực, khách quan nhưng vẫngiàu sức lay động, qua đó thể hiện cái nhìn nhânđạo và sự cảm thông sâu sắc của Nam Cao đối với những con người nghèo khổ.

Câu 3

Nước mắt của Thứ ứa ra vì trong lúc ăn cơm, Thứ nhận thức sâu sắc về hoàn cảnh đóikhổ của những người thân trong gia đình và sự bất công, vô lý của cuộc sống.

Thứ nhận ra rằng:

• Bà, mẹ, vợ và các em đều phải nhịn đói, chịukhổ, trong khi bản thân mình lại được ưu tiên ăn no.
• Thứ thương họ đến mức muốn nhường phầncơm của mình cho bà, mẹ, vợ và các em, nhưng không ai chịu ăn và bản thân Thứ cũng không thể nhường cho tất cả.
• Từ hoàn cảnh gia đình, Thứ còn suy rộng ra xã hội, nhận thấy một nghịch lí đau đớn: những người chịu khổ thường phải tiếp tục chịu khổ, còn những kẻ ít làm, thậm chí không xứng đáng, lại có thể được hưởng nhiều.

Câu 4

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao phản ánh:

• Cuộc sống nghèo đói, túng quẫn và bế tắc của người dân, đặc biệt là những trí thức nghèo trong xã hội cũ.
• Con người bị cơm áo, gánh nặng gia đình và hoàn cảnh xã hội đè nặng, khiến những ước mơ, khát vọng sống tốt đẹp dần bị bào mòn. Đâychính là ý nghĩa nổi bật của nhan đề Sống mòn.
• Nhà văn phơi bày những nghịch lí và bất côngcủa xã hội: người lao động nghèo phải nhịn ăn, chịu khổ, trong khi có những kẻ không xứng đáng lại được hưởng thụ.
• Đồng thời, Nam Cao thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc: trân trọng tình yêu thương, lòng tự trọng và ý thức về công bằng của Thứ. Dù bịcuộc sống làm cho bế tắc, Thứ vẫn biết đau trước nỗi đau của người khác và luôn khao khát một cuộc sống có ý nghĩa.