Trong đoạn trích từ phần đọc hiểu, diễn biến tâm lý của Thứ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp phẩm chất của một tri thức nghèo giàu lòng trắc ẩn. Ban đầu, Thứ rơi vào sự bế tắc, hoảng hốt khi nhận ra sự mòn mỏi của kiếp sống bần lỏng, nhưng nỗi lo ấy nhanh chóng nhường chỗ cho tình yêu thương gia đình sâu sắc. Trong bữa ăn, nhận phần hơn về mình với đĩa cá kho và bát cơm đầy, Thứ không thấy sung sướng mà lại bối rối, ngượng ngùng và cằn cỗi xót xa khi nhìn thấy cả nhà phải ăn rau, nhịn đói. Hành động muốn chia sẻ miếng ăn cho bà, cho các em và sự bất lực khi mọi người từ chối đã đẩy tâm trạng y vào nấc thang cay đắng. Từ trăn trở cá nhân, tư tưởng Thứ nâng cấp thành sự bất bình trước bất công xã hội: tại sao kẻ không làm lại hưởng nhiều, còn người lao động vất vả lại chịu khổ triệt để? Kết thúc đoạn trích, hình ảnh Thứ ngồi "thẩn mặt, buông đũa", "nước mắt ứa ra" vì thương người thân đã khắc họa trọn vẹn một trí thức có tâm hồn nhạy cảm, giàu lòng vị tha và luôn dằn dặt trách nhiệm. Phẩm chất cao đẹp của Thứ chính là không bao giờ để sự nghèo khó làm xói mòn tình thương và bản tính tử tử của con người.

Câu 1: Ngôi kể thứ 3

DHNB

-người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện

-gọi tên nhân vật bằng các từ ngữ ‘Thứ’ và’Y’

Câu 2:

- Đoạn trích sử dụng điểm nhìn bên trong, mọi sự kiện và tình huống xảy ra đều được đánh giá dưới góc nhìn của ông giáo Thứ.

- Tác dụng:

+ Thể hiện diễn biến tâm lý nhân vật một cách chân thực nhất.

+ Thể hiện suy nghĩ của nhà văn thông qua nhân vật.

Câu 3:

Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm bởi vì Thứ nhận ra cả gia đình đã nhường lại các món ngon nhất cho mình, y thương gia đình mình. Bên cạnh đó, y thấy ngượng ngùng khi là con trai trưởng nhưng lại không đủ năng lực để lo cho gia đình những bữa ăn ngon

Câu 4:

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, nhà văn Nam Cao phản ánh cuộc đời bi kịch của tầng lớp trí thức tiểu tư sản khi họ ý thức sâu sắc về giá trị, có tài, có ước mơ nhưng lại phải chịu những gánh nặng của cơm áo gạo tiền và xã hội tù túng khiến những điều họ mong muốn bị vùi dập.