câu 1:

Trong đoạn trích "Sống mòn", Nam Cao đã xây dựng thành công nhân vật ông giáo Thứ-một trí thức nghèo có học thức, có ước mơ và chí hướng nhưng phải sống trong cảnh nghèo túng, bị gánh nặng cơm áo và trách nhiệm gia đình đè nặng. Thứ là con cả, có sáu người em, vì thế luôn ý thức mình phải gánh vác gia đình. Tuy có khát vọng thay đổi cuộc sống nhưng trước hoàn cảnh thực tế, Thứ ngày càng rơi vào trạng thái bế tắc, mòn mỏi và bất lực. Trước hết, khi nghĩ về gia đình và những đứa em ở quê, Thứ cảm thấy những gánh nặng cứ ngày càng “thắt chặt”, tương lai trở nên “sầm tối”. Y nhận ra mình không thể sống cho riêng mình mà phải lo cơm áo cho vợ con, cha mẹ và các em. Những suy nghĩ ấy cho thấy Thứ là người có trách nhiệm, có chí hướng và luôn mong muốn làm điều tốt đẹp cho gia đình, nhưng lại đau đớn vì bất lực trước hoàn cảnh. Đến khi nhớ lại bữa cơm ở quê, tâm trạng Thứ có sự thay đổi rõ rệt. Ban đầu, y khó chịu và trách vợ vì không có thức ăn ngon cho cha mẹ, các em. Nhưng sau khi hiểu ra mọi người đã nhường phần cá cho mình, Thứ dần cảm thấy thương mẹ, thương vợ, thương các em và hổ thẹn vì bản thân được ăn ngon trong khi cả nhà phải chịu đói khổ. Đặc biệt, khi nhìn bát cơm và nghĩ đến những người thân đang nhịn đói, y muốn nhường phần ăn cho họ nhưng không ai chịu nhận. Cuối cùng, Thứ vừa ăn vừa khóc, miếng cơm nghẹn lại trong cổ. Những giọt nước mắt ấy thể hiện một tâm hồn giàu tình yêu thương, sự tinh tế, lòng tự trọng và nỗi đau của một con người có trách nhiệm nhưng không đủ sức thay đổi số phận. Bằng ngôi kể thứ ba, điểm nhìn bên trong và nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, Nam Cao đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của Thứ giữa một cuộc đời đầy bế tắc.

câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại, khi mạng xã hội ngày càng phát triển, con người có nhiều cơ hội để thể hiện bản thân và kết nối với thế giới. Tuy nhiên, đi cùng với đó là sự xuất hiện của những hình ảnh được chỉnh sửa, những tiêu chuẩn về ngoại hình ngày càng khắt khe. Nhiều người vô tình nhìn vào những hình ảnh hoàn hảo trên mạng rồi cảm thấy tự ti về chính mình. Chính vì vậy, chiến dịch “Turn your back” của Dove với thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” đã mang đến một lời nhắc nhở đầy ý nghĩa: mỗi người đều có vẻ đẹp riêng, và những điều chưa hoàn hảo không làm chúng ta trở nên kém giá trị.

Trước hết, cần hiểu đúng thế nào là “vẻ đẹp” và “không có chuẩn mực”. Vẻ đẹp không chỉ nằm ở khuôn mặt, vóc dáng hay những đường nét bên ngoài mà còn được tạo nên từ tâm hồn, tính cách, cách ứng xử và những giá trị mà mỗi người mang lại cho cuộc sống. “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” có nghĩa là không tồn tại một khuôn mẫu duy nhất mà tất cả mọi người đều phải giống nhau mới được coi là đẹp. Mỗi người sinh ra đều có những nét riêng về ngoại hình, tính cách, hoàn cảnh và khả năng. Chính sự khác biệt ấy làm nên giá trị riêng của mỗi con người.

Thông điệp của Dove trước hết nhắc nhở chúng ta biết trân trọng vẻ đẹp tự nhiên và bản thân mình. Trong thực tế, không ai hoàn hảo về mọi mặt. Có người có nụ cười đẹp, có người có ánh mắt ấm áp, có người lại nổi bật bởi sự tự tin, lòng tốt hoặc khả năng của mình. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy đều có thể trở thành vẻ đẹp riêng. Nếu chỉ tập trung vào những khuyết điểm và luôn so sánh mình với người khác, chúng ta rất dễ quên mất những giá trị tốt đẹp mà bản thân đang có. Biết chấp nhận những điểm chưa hoàn hảo không phải là bằng lòng với sự yếu kém, mà là biết nhìn nhận bản thân một cách công bằng và tích cực.

Bên cạnh đó, thông điệp còn đặc biệt có ý nghĩa trong thời đại mạng xã hội và công nghệ AI. Chỉ với một vài thao tác, khuôn mặt có thể được làm mịn hơn, đôi mắt có thể trở nên to hơn, các đường nét có thể được thay đổi để trở nên “hoàn hảo” theo một tiêu chuẩn nào đó. Khi thường xuyên nhìn thấy những hình ảnh như vậy, con người có thể vô thức cho rằng đó mới là vẻ đẹp thật sự. Từ đó, nhiều người bắt đầu so sánh bản thân với những hình ảnh đã qua chỉnh sửa và cảm thấy mình chưa đủ đẹp, chưa đủ tốt. Nếu cứ chạy theo những tiêu chuẩn ấy, chúng ta sẽ luôn phải thay đổi vì chuẩn mực của xã hội không bao giờ đứng yên. Hôm nay một kiểu ngoại hình được coi là đẹp, ngày mai một kiểu khác lại trở thành xu hướng. Vì thế, chạy theo mọi chuẩn mực bên ngoài có thể khiến con người mệt mỏi và dần đánh mất chính mình.

Hơn nữa, vẻ đẹp của con người vốn rất đa dạng và luôn thay đổi theo thời gian, văn hóa và cách nhìn nhận. Không thể dùng một khuôn mẫu duy nhất để đánh giá tất cả mọi người. Một người có thể không nổi bật về ngoại hình nhưng lại có một trái tim nhân hậu; một người không có những nét đẹp theo số đông nhưng lại sở hữu tài năng, nghị lực và sự tử tế đáng quý. Trong nhiều trường hợp, chính những phẩm chất bên trong mới là điều khiến con người được yêu quý và tôn trọng lâu dài. Bởi vậy, thay vì hỏi “Mình có giống tiêu chuẩn của người khác không?”, mỗi người nên tự hỏi “Mình có đang trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình không?”.

Thông điệp của Dove cũng nhắc chúng ta về sự tự tin và quyền được là chính mình. Khi biết trân trọng bản thân, con người sẽ không quá phụ thuộc vào lời nhận xét của người khác. Ta có thể lắng nghe những góp ý cần thiết nhưng không để những lời chê bai quyết định giá trị của mình. Đặc biệt, đối với người trẻ, việc xây dựng sự tự tin là rất quan trọng. Tuổi trẻ là giai đoạn mỗi người đang khám phá và hoàn thiện bản thân. Nếu luôn sợ mình không đủ đẹp, không đủ giỏi hay không giống người khác, chúng ta có thể bỏ lỡ nhiều cơ hội để phát triển. Ngược lại, khi tự tin vào những điểm mạnh của mình, chúng ta sẽ mạnh dạn học tập, trải nghiệm và theo đuổi những điều có ý nghĩa.

Tuy nhiên, cũng cần hiểu thông điệp này một cách đúng đắn. Trân trọng vẻ đẹp riêng không có nghĩa là bỏ mặc bản thân hoặc từ chối mọi sự thay đổi. Mỗi người vẫn cần chăm sóc sức khỏe, giữ gìn vệ sinh, ăn mặc phù hợp và rèn luyện bản thân. Việc thay đổi để trở nên tốt hơn là điều đáng khuyến khích nếu nó xuất phát từ mong muốn hoàn thiện chính mình. Điều đáng phê phán là việc thay đổi bản thân chỉ vì mặc cảm, vì muốn giống một người nổi tiếng hay vì sợ không được xã hội công nhận. Chúng ta nên hoàn thiện mình nhưng không đánh mất bản sắc của mình.

Trong thực tế, chiến dịch “Turn your back” của Dove là một ví dụ tiêu biểu cho việc lan tỏa quan niệm tích cực về vẻ đẹp. Thay vì khuyến khích con người chạy theo những hình ảnh được chỉnh sửa bằng công nghệ, chiến dịch hướng mọi người trở về với vẻ đẹp chân thật. Điều đó cho thấy một thông điệp tích cực, dù bắt đầu từ một thương hiệu, vẫn có thể tạo ra sự thay đổi trong cách con người nhìn nhận bản thân và người khác. Khi những thông điệp như vậy được lan rộng, xã hội sẽ trở nên cởi mở hơn, nơi con người được tôn trọng không phải vì họ giống một khuôn mẫu nào đó mà vì họ là chính họ.

Từ thông điệp trên, mỗi người cần rút ra cho mình những bài học thiết thực. Về nhận thức, cần hiểu rằng giá trị của một con người không thể được quyết định chỉ bằng ngoại hình và không ai bắt buộc phải giống một chuẩn mực nào đó. Về thái độ, cần biết yêu quý, tôn trọng bản thân, đồng thời tôn trọng sự khác biệt của người khác, không chế giễu hay đánh giá một người chỉ dựa vào vẻ ngoài. Về hành động, mỗi chúng ta nên sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, không quá phụ thuộc vào các bộ lọc làm đẹp, hạn chế so sánh bản thân với những hình ảnh thiếu chân thực và tập trung phát triển tri thức, nhân cách, sức khỏe cùng những năng lực của mình.

Cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn khi con người không còn phải cố gắng trở thành bản sao của một ai khác. Vẻ đẹp thực sự không nằm trong một khuôn mẫu cố định mà nằm ở sự khác biệt, chân thành và giá trị riêng của mỗi người. Vì thế, thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” không chỉ giúp chúng ta biết yêu bản thân mà còn nhắc nhở chúng ta biết tôn trọng người khác. Hãy “quay lưng” với những chuẩn mực vẻ đẹp áp đặt và “quay về” với chính mình, bởi được là chính mình, tự tin và không ngừng hoàn thiện bản thân mới chính là một vẻ đẹp đáng trân trọng.

câu 1: Văn bản được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện không trực tiếp xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng tên “Thứ”, "y"

câu 2:Đoạn trích sử dụng điểm nhìn bên trong, chủ yếu đặt vào nhân vật ông giáo Thứ. Các sự việc, tình huống trong đoạn trích được nhìn nhận và đánh giá qua suy nghĩ, cảm xúc của Thứ. Điểm nhìn này giúp nhà văn khắc họa chân thực, sâu sắc diễn biến tâm lí của nhân vật, qua đó thể hiện những suy nghĩ, trăn trở của Nam Cao về cuộc sống và số phận con người.

câu 3: Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì y nhận ra cả gia đình đã nhường lại những phần ăn ngon cho mình, trong khi mọi người đều đang sống trong cảnh đói khổ, thiếu thốn. Y thương bà, thương mẹ, thương vợ và các em nhưng lại không thể giúp họ thoát khỏi cảnh khổ cực. Đồng thời, Thứ còn cảm thấy ngượng ngùng, day dứt và bất lực vì mình là con trai trưởng nhưng không đủ khả năng lo cho gia đình những bữa ăn đầy đủ, ngon lành.

câu 4: Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao đã phản ánh bi kịch của tầng lớp trí thức tiểu tư sản trong xã hội cũ. Họ là những con người có học thức, có tài năng, có ước mơ và khát vọng sống tốt đẹp nhưng lại phải chịu sự đè nặng của cơm áo, gánh nặng gia đình và một xã hội tù túng, khiến những ước mơ, khát vọng ấy dần bị vùi dập. Qua nhân vật Thứ, nhà văn cũng thể hiện sự cảm thông sâu sắc đối với số phận con người nghèo khổ và trân trọng những tình cảm, phẩm chất tốt đẹp của họ.