Câu 1

Trong đoạn trích, Nam Cao đã khắc họa tinh tế diễn biến tâm lí của ông giáo Thứ, qua đó làm nổi bật những phẩm chất đáng quý của nhân vật. Ban đầu, khi thấy mẹ và vợ cùng các em nghèo khổ, Thứ xót xa, thương cảm trước cảnh gia đình thiếu thốn. Nhìn những người thân không thể ăn uống vui vẻ, Thứ nhận ra họ “khổ không kém gì mình phải khổ”, từ đó nảy sinh mong muốn nhường phần ăn cho bà, mẹ, vợ và các em. Tuy nhiên, Thứ lại rơi vào trạng thái giằng co: muốn hi sinh cho người thân nhưng bản thân cũng đang đói khổ, bất lực nên không thể nhường cho ai. Cảm giác ấy khiến Thứ “thấy thẹn thẹn”, không muốn để người khác biết mình thương họ đến mức không ăn được. Đến cuối đoạn trích, khi vừa ăn vừa nghĩ ngợi, nước mắt Thứ ứa ra, miếng cơm nghẹn lại, cho thấy nỗi đau và tình thương đã dồn nén đến tột cùng. Qua diễn biến tâm lí ấy, Thứ hiện lên là người giàu tình yêu thương, giàu lòng trắc ẩn, sống tình nghĩa và có trách nhiệm với gia đình. Đồng thời, nhân vật còn cho thấy bi kịch của người trí thức nghèo khi những tình cảm tốt đẹp bị cái nghèo và hoàn cảnh bế tắc dồn ép.

Câu 1

Nhà văn sử dụng ngôi kể thứ 3

Câu 2

Nhà văn sử dụng điểm nhìn toàn tri

Tác dụng

Giúp người đọc hiểu rõ nỗi đau, sự day dứt và tình yêu thương gia đình sâu sắc của Thứ.

Tạo cảm giác chân thực gần gũi, khiến diễn biến tâm lí nhân vật được khắc họa tinh tế.

Câu 3

Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì những suy nghĩ về gia đình và người thân yêu khiến Thứ xúc động, đau đớn. Thứ thương bà, thương mẹ, thương vợ, thương các em và cả con; đồng thời day dứt vì muốn chia sẻ, giúp đỡ họ nhưng bản thân lại bất lực. Tình yêu thương quá lớn khiến Thứ nghẹn ngào, không thể ăn nổi.

Câu 4

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao phản ánh bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ: có lòng tự trọng, tình yêu thương gia đình và những khát vọng tốt đẹp nhưng lại bị cái nghèo và hoàn cảnh xã hội bế tắc dồn ép. Họ phải sống trong cảnh thiếu thốn, bất lực, đau khổ về tinh thần và không thể thực hiện những điều mình mong muốn.

Qua đó, nhà văn thể hiện niềm thương xót đồng cảm đối với nhưng con người có hoàn cảnh nghèo khổ