Câu 1 Trong đoạn trích Không một tiếng vang, Vũ Trọng Phụng đã khắc họa bi kịch đau thương của gia đình ông lão mù bằng những tình huống đầy ám ảnh. Từ một gia đình trung lưu sống yên ấm, chỉ sau trận hỏa hoạn, họ rơi vào cảnh tán gia bại sản: người mẹ chết cháy, ông lão bị mù, con cái sống lay lắt trong nghèo đói. Bi kịch lớn nhất của gia đình không chỉ là thiếu ăn, thiếu mặc mà còn là sự bế tắc hoàn toàn trước cuộc đời. Họ bị chủ nhà đòi nợ, có nguy cơ bị đuổi ra đường trong khi không còn khả năng kiếm sống. Anh cả Thuận tuyệt vọng đến mức mất niềm tin vào công lí, vào “Giời, Phật”, cho rằng chỉ có đồng tiền mới quyết định số phận con người. Chị cả Thuận hiện lên đầy xót xa khi phải mang đồ đạc đi bán lấy vài hào mua cháo và dầu cho cha chồng nhưng cũng không được. Còn ông lão mù thì đau đớn vì trở thành gánh nặng cho con cháu. Qua bi kịch ấy, tác giả đã tố cáo xã hội tàn nhẫn đẩy người lao động nghèo vào bước đường cùng, đồng thời bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với những số phận bất hạnh. Câu 2 Trong cuộc sống, không phải ai cũng có điều kiện thuận lợi để sống bình yên và hạnh phúc. Vẫn còn rất nhiều người nghèo khó, bệnh tật, neo đơn hay gặp biến cố bất hạnh cần sự sẻ chia từ cộng đồng. Bi kịch của gia đình ông lão mù trong *Không một tiếng vang* đã gợi lên sâu sắc ý nghĩa của tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng – những giá trị tốt đẹp làm nên sức mạnh của xã hội loài người. Tinh thần nhân ái là tình yêu thương, sự cảm thông và sẵn sàng giúp đỡ con người khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn. Trách nhiệm cộng đồng là ý thức sống vì tập thể, biết quan tâm đến những người xung quanh thay vì chỉ nghĩ cho bản thân mình. Đây không chỉ là phẩm chất đạo đức cần có mà còn là nền tảng tạo nên một xã hội văn minh, tốt đẹp. Trong cuộc sống, tinh thần nhân ái có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trước hết, nó giúp con người vượt qua khó khăn, đau khổ. Một lời động viên, một sự giúp đỡ dù nhỏ cũng có thể đem lại niềm tin và hi vọng cho những người đang tuyệt vọng. Những chương trình hỗ trợ người nghèo, giúp đỡ trẻ em mồ côi, quyên góp cho đồng bào vùng thiên tai hay những “ATM gạo”, “bếp ăn 0 đồng” trong đại dịch COVID-19 là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tình người. Chính sự sẻ chia ấy đã giúp nhiều người vượt qua thời điểm khó khăn nhất của cuộc đời. Không chỉ giúp đỡ người khác, tinh thần nhân ái còn làm cho xã hội trở nên gắn kết và nhân văn hơn. Một cộng đồng mà con người biết yêu thương, đùm bọc nhau sẽ giảm bớt ích kỉ, vô cảm và tạo nên môi trường sống tích cực. Ngược lại, nếu ai cũng thờ ơ trước nỗi đau của người khác thì xã hội sẽ trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người. Gia đình ông lão mù trong tác phẩm chính là hình ảnh đau xót của những con người bị đẩy vào cảnh bần cùng mà không nhận được sự chở che đúng nghĩa từ xã hội. Bên cạnh đó, trách nhiệm cộng đồng còn thể hiện ở việc mỗi cá nhân biết góp phần xây dựng xã hội bằng hành động thiết thực. Đó có thể là giúp đỡ người yếu thế, tham gia hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường hay đơn giản là biết sống tử tế với mọi người xung quanh. Một xã hội phát triển bền vững không chỉ cần kinh tế mạnh mà còn cần lòng nhân ái và sự đồng lòng giữa con người với con người. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay vẫn còn không ít người sống ích kỉ, thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Có những trường hợp người gặp nạn không được giúp đỡ kịp thời chỉ vì sự vô cảm của cộng đồng. Đây là điều đáng phê phán bởi nó làm mai một những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện lòng nhân ái từ những việc nhỏ nhất: biết quan tâm bạn bè, kính trọng ông bà cha mẹ, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn và tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Khi mỗi người biết sống yêu thương và có trách nhiệm hơn, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp và hạnh phúc hơn. Tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng là ánh sáng sưởi ấm cuộc đời con người. Trong bất cứ thời đại nào, đó vẫn luôn là giá trị quý báu cần được gìn giữ và lan tỏa để không ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc sống.

Câu 1 Thông Xạ là chủ nhà cho thuê, có quan hệ chủ nợ với gia đình ông lão mù vì gia đình đang thuê nhà của lão nhưng thiếu tiền thuê. Câu 2 Xung đột cơ bản của văn bản Không một tiếng vang là xung đột giữa những con người nghèo khổ, lương thiện với hoàn cảnh xã hội tàn nhẫn, bất công và sức ép của đói nghèo, đồng tiền. Chính sự bần cùng đã đẩy gia đình ông lão mù vào bi kịch tuyệt vọng. Câu 3 Anh cả Thuận cho rằng trong xã hội lúc bấy giờ “chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật”, đồng tiền có sức mạnh chi phối tất cả: từ lương tâm, luật pháp đến đạo lí. Theo anh, người có tiền thì được tôn trọng, còn người nghèo lương thiện lại bị chèn ép, khinh rẻ. Quan điểm ấy phản ánh một xã hội thực dân nửa phong kiến đầy bất công, nơi đồng tiền ngự trị và con người bị tha hoá bởi nghèo đói. Đồng thời, nó cũng cho thấy sự tuyệt vọng, bế tắc của người lao động nghèo trước cuộc sống khốn cùng. Câu 4 Nhân vật chị cả Thuận được khắc hoạ là người phụ nữ giàu tình thương, chịu thương chịu khó và giàu đức hi sinh. * Chị luôn lo lắng cho cha chồng: “xách chậu đi bán lấy vài hào về mua bát cháo với lọ dầu cho thầy”. * Khi chồng bỏ đi, chị vừa hoảng hốt chạy theo vừa lo đỡ bố già bị ngã. * Dù bản thân kiệt sức, chị vẫn cố “hết sức dìu bố” rồi mới “lả xuống cạnh đấy bất tỉnh”. Những chi tiết ấy cho thấy chị là người phụ nữ giàu tình nghĩa, hết lòng vì gia đình trong hoàn cảnh cùng cực. Câu 5 Bi kịch của gia đình ông lão mù cho thấy sức ép của “cơm áo gạo tiền” có thể đẩy con người vào bước đường cùng. Nghèo đói không chỉ khiến con người đau khổ về vật chất mà còn làm họ tuyệt vọng, mất niềm tin và dễ bị chà đạp nhân phẩm. Trong hoàn cảnh khốn quẫn, người lương thiện có thể bị dồn ép đến hành động tiêu cực hoặc bất lực trước số phận. Qua đó, tác phẩm giúp em thêm cảm thông với những phận người nghèo khó và nhận ra giá trị của một xã hội công bằng, giàu tình thương giữa con người với con người.

Câu 1 Trong đoạn trích Kim tiền, nhân vật Trần Thiết Chung hiện lên là một trí thức có tài năng, sống thanh cao và có quan niệm riêng về giá trị cuộc sống. Trước những lời thuyết phục đầy thực dụng của ông Cự Lợi, Trần Thiết Chung vẫn giữ thái độ điềm đạm nhưng kiên quyết. Ông coi khinh lối sống chạy theo tiền bạc, danh lợi và cho rằng trong xã hội đương thời, muốn giàu có thường phải “bóc lột kẻ nghèo khó”. Qua đó, nhân vật bộc lộ tấm lòng lương thiện, ý thức giữ gìn nhân cách và sự trong sạch của mình. Trần Thiết Chung đề cao đời sống tinh thần, lựa chọn cuộc sống giản dị, thanh bạch hơn là đánh đổi đạo đức để kiếm tiền. Đồng thời, ông cũng là người từng trải, thấu hiểu mặt trái của lòng tham khi cho rằng “càng tham muốn nhiều thì cái gánh hệ luỵ càng nặng”. Tuy nhiên, ở nhân vật cũng có phần cực đoan khi gần như phủ nhận vai trò của đồng tiền trong cuộc sống. Qua hình tượng Trần Thiết Chung, tác giả thể hiện sự trân trọng đối với nhân cách thanh cao của người trí thức, đồng thời đặt ra suy ngẫm về mối quan hệ giữa vật chất và tinh thần trong xã hội. Câu 2 Trong cuộc sống con người, giá trị vật chất và giá trị tinh thần luôn tồn tại song song, gắn bó mật thiết với nhau. Nếu vật chất giúp con người đáp ứng những nhu cầu thiết yếu thì tinh thần lại nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách và ý nghĩa sống. Vì vậy, biết cân bằng giữa hai giá trị ấy là điều vô cùng quan trọng để có một cuộc đời hạnh phúc và bền vững. Giá trị vật chất là những điều thuộc về của cải, tiền bạc, điều kiện sống hay tiện nghi phục vụ đời sống con người. Đây là nền tảng cần thiết để mỗi người tồn tại, học tập, làm việc và phát triển. Không ai có thể phủ nhận vai trò của đồng tiền bởi “có thực mới vực được đạo”. Vật chất đầy đủ giúp con người có cơ hội chăm lo cho bản thân, gia đình và thực hiện nhiều dự định trong cuộc sống. Trong khi đó, giá trị tinh thần là những yếu tố thuộc về tâm hồn như tình yêu thương, lòng nhân ái, đạo đức, tri thức, niềm vui hay lí tưởng sống. Đây chính là điều tạo nên ý nghĩa đích thực của cuộc đời con người. Một người dù giàu có đến đâu nhưng sống cô độc, ích kỉ, vô cảm thì cũng khó có được hạnh phúc thật sự. Ngược lại, một đời sống tinh thần phong phú sẽ giúp con người biết yêu thương, sẻ chia và sống tích cực hơn. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người đang đánh mất sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần. Có người quá đề cao đồng tiền, xem tiền bạc là mục tiêu tối thượng nên bất chấp đạo đức để đạt được lợi ích cá nhân. Họ lao vào vòng xoáy danh vọng, vật chất mà quên mất gia đình, sức khỏe và những giá trị nhân văn. Khi ấy, con người dễ trở nên thực dụng, lạnh lùng và đánh mất chính mình. Trái lại, cũng có người quá coi nhẹ vật chất, chỉ sống với lí tưởng tinh thần mà thiếu sự chủ động xây dựng cuộc sống ổn định. Điều đó có thể khiến bản thân và người thân rơi vào khó khăn, thiếu thốn. Bởi vậy, điều quan trọng là phải biết hài hòa giữa hai giá trị này. Con người cần lao động chân chính để tạo dựng đời sống vật chất đầy đủ, nhưng đồng thời cũng phải nuôi dưỡng đời sống tinh thần lành mạnh. Tiền bạc chỉ thực sự có ý nghĩa khi được làm ra bằng sự tử tế và dùng để phục vụ những điều tốt đẹp. Một người thành công không chỉ ở khối tài sản họ có, mà còn ở nhân cách, sự yêu thương và những giá trị tích cực họ mang lại cho cộng đồng. Là người trẻ, chúng ta cần hiểu rằng học tập, rèn luyện bản thân không chỉ để kiếm sống mà còn để hoàn thiện nhân cách và sống có ích. Biết quý trọng đồng tiền nhưng không chạy theo vật chất bằng mọi giá; biết tận hưởng cuộc sống nhưng không quên yêu thương, sẻ chia – đó mới là cách sống đúng đắn. Cuộc sống chỉ thực sự ý nghĩa khi con người đạt được sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần. Vật chất giúp ta tồn tại, còn tinh thần giúp ta sống đẹp và hạnh phúc. Khi biết dung hòa cả hai, con người sẽ có được một cuộc đời đủ đầy cả về điều kiện sống lẫn giá trị tâm hồn.

Câu 1 Văn bản Kim tiền thuộc thể loại kịch nói. Câu 2 Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định của mình vì quá “cố chấp”, “khinh rẻ tiền”, không chịu kiếm tiền. Ông cho rằng trong xã hội, tiền là sức mạnh quan trọng, không có tiền thì “việc gì cũng hỏng hết”, tài năng cũng dễ bị “tiêu ma” vì túng quẫn. Câu 3 Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” cho thấy cách nhìn thực dụng của ông Cự Lợi về đồng tiền. Theo ông, dù tiền có thể bị coi là “ô uế”, nhưng nếu biết sử dụng thì nó vẫn rất có ích, giống như phân bón giúp cây cối sinh trưởng, làm nên mùa màng tốt tươi. Qua cách so sánh ấy, Cự Lợi muốn thuyết phục Trần Thiết Chung rằng tiền không hoàn toàn xấu xa; điều quan trọng là cách con người làm ra và sử dụng đồng tiền. Ông muốn bạn mình thay đổi quan niệm, dùng tài năng để kiếm tiền, từ đó thực hiện lí tưởng và chăm lo cho gia đình. Câu 4 Kết thúc cuộc trò chuyện, cả ông Trần Thiết Chung và ông Cự Lợi đều giữ nguyên quan điểm của mình, không ai thuyết phục được ai. Ông Cự Lợi tiếp tục khuyên bạn từ bỏ lối sống “mơ hồ”, còn Trần Thiết Chung vẫn lựa chọn cuộc sống giản dị, tránh xa danh lợi. Kết thúc này làm nổi bật sự đối lập giữa hai quan niệm sống: một bên đề cao sức mạnh của đồng tiền, một bên coi trọng đời sống thanh sạch, tinh thần. Qua đó, tác giả đặt ra vấn đề về giá trị của đồng tiền trong xã hội và gợi người đọc suy nghĩ về cách sống đúng đắn: không phủ nhận vai trò của tiền bạc nhưng cũng không nên để vật chất chi phối hoàn toàn cuộc đời con người. Câu 5. Em đồng ý với quan điểm của ông Trần Thiết Chung: “Hễ mình càng tham muốn nhiều thì cái gánh hệ luỵ càng nặng.” Bởi khi con người quá tham vọng về vật chất hay danh lợi, họ dễ rơi vào áp lực, mệt mỏi và đánh mất sự bình yên trong tâm hồn. Nhiều người vì lòng tham mà bất chấp đạo đức, dẫn đến sai lầm và đau khổ. Tuy nhiên, con người vẫn cần có ước mơ và khát vọng chính đáng để phát triển bản thân. Điều quan trọng là biết sống điều độ, làm chủ ham muốn và theo đuổi những giá trị tích cực.

Câu 1 Trong đoạn trích Chén thuốc độc, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công diễn biến tâm lí đầy giằng xé của nhân vật Thông Thu. Ban đầu, Thông Thu rơi vào trạng thái đau đớn, ân hận khi nhìn lại cảnh gia đình từ giàu có trở nên khánh kiệt chỉ sau vài năm ăn chơi trác táng. Nhân vật tự nhận ra lỗi lầm của mình khi “ném tiền qua cửa sổ”, sống hưởng lạc, không biết quý trọng công sức cha mẹ để lại. Sự thức tỉnh ấy khiến Thông Thu day dứt, xấu hổ vì bản thân là một “tu mi nam tử” mà không làm được điều gì có ích cho gia đình và xã hội. Sang hồi thứ Ba, tâm trạng nhân vật chuyển sang tuyệt vọng khi đối diện với nguy cơ tù tội, mất danh dự và tương lai. Thông Thu nhiều lần định uống thuốc độc để tự kết liễu cuộc đời nhưng rồi lại do dự. Những lần “nâng cốc lên rồi đặt xuống” cho thấy cuộc đấu tranh dữ dội giữa khát vọng được giải thoát và tình thương dành cho mẹ, vợ, em. Cuối cùng, ý nghĩ viết thư cho em trai trước khi chết chứng tỏ trong sâu thẳm, nhân vật vẫn còn trách nhiệm và tình cảm gia đình. Qua diễn biến tâm lí ấy, tác giả thể hiện bi kịch của một con người lầm lỡ nhưng chưa hoàn toàn mất đi lương tri. Câu 2 Trong cuộc sống hiện đại, tiêu dùng là nhu cầu tất yếu của con người. Tuy nhiên, nếu chi tiêu thiếu kiểm soát, con người rất dễ rơi vào cảnh nợ nần, khánh kiệt như nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc của Vũ Đình Long. Thực trạng ấy cũng đang xuất hiện ở một bộ phận giới trẻ hiện nay và trở thành vấn đề đáng suy ngẫm. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo nhu cầu hưởng thụ mà không có kế hoạch hợp lí. Nhiều bạn trẻ hiện nay sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu, ăn uống sang trọng hay “check-in” ở những nơi đắt đỏ dù thu nhập còn hạn chế. Thậm chí, không ít người còn sử dụng thẻ tín dụng, vay tiền qua ứng dụng để phục vụ nhu cầu tiêu dùng tức thời. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, chạy theo vật chất và sĩ diện với bạn bè. Mạng xã hội phát triển khiến nhiều người trẻ bị cuốn vào lối sống khoe mẽ, muốn chứng tỏ mình “sành điệu”, “thành công”. Bên cạnh đó, sự thiếu hiểu biết về quản lí tài chính cá nhân cũng khiến nhiều người chi tiêu tùy hứng. Một số gia đình nuông chiều con cái, đáp ứng mọi nhu cầu vật chất mà không dạy cách tiết kiệm cũng góp phần hình thành thói quen tiêu xài hoang phí. Tiêu dùng thiếu kiểm soát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào áp lực tài chính, nợ nần và mất khả năng cân đối cuộc sống. Nhiều người mới đi làm nhưng đã gánh những khoản vay lớn chỉ vì mua sắm không cần thiết. Không chỉ ảnh hưởng kinh tế, lối sống này còn làm con người trở nên thực dụng, chạy theo giá trị bề ngoài, đánh mất những mục tiêu ý nghĩa hơn như học tập, phát triển bản thân hay chăm lo gia đình. Về lâu dài, nó còn tạo ra tâm lí sống hưởng thụ, thiếu trách nhiệm với tương lai của chính mình. Tuy nhiên, tiêu dùng hợp lí không có nghĩa là sống quá tiết kiệm hay khắt khe với bản thân. Người trẻ hoàn toàn có quyền tận hưởng thành quả lao động của mình, nhưng cần biết cân đối giữa nhu cầu và khả năng tài chính. Mỗi người nên lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng, ưu tiên những giá trị thiết thực, tránh mua sắm theo cảm xúc nhất thời. Đồng thời, cần học cách tiết kiệm và đầu tư cho tri thức, sức khỏe, kỹ năng sống thay vì chỉ chú trọng hình thức bên ngoài. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện thói quen sử dụng tiền bạc hợp lí từ sớm. Biết quý trọng công sức lao động của cha mẹ, tránh đua đòi, lãng phí chính là cách sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình. Nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc là lời cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả của lối sống tiêu hoang. Trong xã hội hiện đại hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị: biết kiểm soát chi tiêu không chỉ giúp con người ổn định cuộc sống mà còn thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm của mỗi cá nhân.

Câu 1 Trong đoạn trích Chén thuốc độc, Vũ Đình Long đã khắc họa thành công diễn biến tâm lí đầy giằng xé của nhân vật Thông Thu. Ban đầu, Thông Thu rơi vào trạng thái đau đớn, ân hận khi nhìn lại cảnh gia đình từ giàu có trở nên khánh kiệt chỉ sau vài năm ăn chơi trác táng. Nhân vật tự nhận ra lỗi lầm của mình khi “ném tiền qua cửa sổ”, sống hưởng lạc, không biết quý trọng công sức cha mẹ để lại. Sự thức tỉnh ấy khiến Thông Thu day dứt, xấu hổ vì bản thân là một “tu mi nam tử” mà không làm được điều gì có ích cho gia đình và xã hội. Sang hồi thứ Ba, tâm trạng nhân vật chuyển sang tuyệt vọng khi đối diện với nguy cơ tù tội, mất danh dự và tương lai. Thông Thu nhiều lần định uống thuốc độc để tự kết liễu cuộc đời nhưng rồi lại do dự. Những lần “nâng cốc lên rồi đặt xuống” cho thấy cuộc đấu tranh dữ dội giữa khát vọng được giải thoát và tình thương dành cho mẹ, vợ, em. Cuối cùng, ý nghĩ viết thư cho em trai trước khi chết chứng tỏ trong sâu thẳm, nhân vật vẫn còn trách nhiệm và tình cảm gia đình. Qua diễn biến tâm lí ấy, tác giả thể hiện bi kịch của một con người lầm lỡ nhưng chưa hoàn toàn mất đi lương tri. Câu 2 Trong cuộc sống hiện đại, tiêu dùng là nhu cầu tất yếu của con người. Tuy nhiên, nếu chi tiêu thiếu kiểm soát, con người rất dễ rơi vào cảnh nợ nần, khánh kiệt như nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc của Vũ Đình Long. Thực trạng ấy cũng đang xuất hiện ở một bộ phận giới trẻ hiện nay và trở thành vấn đề đáng suy ngẫm. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo nhu cầu hưởng thụ mà không có kế hoạch hợp lí. Nhiều bạn trẻ hiện nay sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu, ăn uống sang trọng hay “check-in” ở những nơi đắt đỏ dù thu nhập còn hạn chế. Thậm chí, không ít người còn sử dụng thẻ tín dụng, vay tiền qua ứng dụng để phục vụ nhu cầu tiêu dùng tức thời. Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, chạy theo vật chất và sĩ diện với bạn bè. Mạng xã hội phát triển khiến nhiều người trẻ bị cuốn vào lối sống khoe mẽ, muốn chứng tỏ mình “sành điệu”, “thành công”. Bên cạnh đó, sự thiếu hiểu biết về quản lí tài chính cá nhân cũng khiến nhiều người chi tiêu tùy hứng. Một số gia đình nuông chiều con cái, đáp ứng mọi nhu cầu vật chất mà không dạy cách tiết kiệm cũng góp phần hình thành thói quen tiêu xài hoang phí. Tiêu dùng thiếu kiểm soát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào áp lực tài chính, nợ nần và mất khả năng cân đối cuộc sống. Nhiều người mới đi làm nhưng đã gánh những khoản vay lớn chỉ vì mua sắm không cần thiết. Không chỉ ảnh hưởng kinh tế, lối sống này còn làm con người trở nên thực dụng, chạy theo giá trị bề ngoài, đánh mất những mục tiêu ý nghĩa hơn như học tập, phát triển bản thân hay chăm lo gia đình. Về lâu dài, nó còn tạo ra tâm lí sống hưởng thụ, thiếu trách nhiệm với tương lai của chính mình. Tuy nhiên, tiêu dùng hợp lí không có nghĩa là sống quá tiết kiệm hay khắt khe với bản thân. Người trẻ hoàn toàn có quyền tận hưởng thành quả lao động của mình, nhưng cần biết cân đối giữa nhu cầu và khả năng tài chính. Mỗi người nên lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng, ưu tiên những giá trị thiết thực, tránh mua sắm theo cảm xúc nhất thời. Đồng thời, cần học cách tiết kiệm và đầu tư cho tri thức, sức khỏe, kỹ năng sống thay vì chỉ chú trọng hình thức bên ngoài. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện thói quen sử dụng tiền bạc hợp lí từ sớm. Biết quý trọng công sức lao động của cha mẹ, tránh đua đòi, lãng phí chính là cách sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình. Nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc là lời cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả của lối sống tiêu hoang. Trong xã hội hiện đại hôm nay, bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị: biết kiểm soát chi tiêu không chỉ giúp con người ổn định cuộc sống mà còn thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm của mỗi cá nhân.

Câu 1 Hình tượng “li khách” trong bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm hiện lên với vẻ đẹp vừa bi tráng vừa cô đơn. Đó là con người mang chí lớn, dám dứt áo ra đi vì lý tưởng, “chí nhớn chưa về bàn tay không” – một quyết tâm mạnh mẽ, không cho phép quay đầu khi chưa thành công. Lời thề “không bao giờ nói trở lại” thể hiện khí phách kiên cường, dứt khoát, mang âm hưởng của một tráng sĩ thời loạn. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài cứng cỏi ấy là một tâm hồn đầy xúc cảm. “Li khách” không vô tình, mà mang nặng nỗi buồn khi phải rời xa gia đình, mẹ già, chị, em. Chính sự giằng xé giữa lý tưởng và tình thân đã làm nổi bật chiều sâu nhân cách của nhân vật. Hình tượng “li khách” vì thế không chỉ là biểu tượng của con người sống có hoài bão mà còn là biểu tượng của sự hi sinh thầm lặng. Qua đó, nhà thơ thể hiện sự trân trọng đối với những con người dám sống vì mục đích lớn lao, dù phải đánh đổi bằng những mất mát riêng tư. Câu 2 Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, sẽ có lúc ta phải tự mình bước đi, không còn dựa dẫm vào gia đình hay người khác. Chính vì vậy, sự tự lập trở thành một phẩm chất quan trọng, đặc biệt đối với tuổi trẻ – những người đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc đời. Tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ, hành động và cuộc sống. Đó là việc mỗi cá nhân biết tự quyết định con đường của mình, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn và không phụ thuộc hoàn toàn vào người khác. Đối với tuổi trẻ, tự lập không chỉ là một kỹ năng sống mà còn là nền tảng để khẳng định bản thân. Trước hết, tự lập giúp người trẻ trưởng thành nhanh chóng. Khi không còn sự bao bọc, họ buộc phải đối diện với khó khăn, thử thách và học cách giải quyết vấn đề. Chính quá trình ấy rèn luyện bản lĩnh, ý chí và khả năng thích nghi. Một người trẻ biết tự lập sẽ không dễ gục ngã trước thất bại, bởi họ đã quen với việc tự đứng lên sau mỗi lần vấp ngã. Bên cạnh đó, tự lập giúp mỗi người khám phá và phát huy năng lực của bản thân. Khi không dựa vào người khác, ta buộc phải tự tìm tòi, học hỏi và phát triển. Điều này tạo ra sự tự tin và ý thức trách nhiệm cao. Người tự lập hiểu rõ mình muốn gì, cần gì và phải làm gì để đạt được mục tiêu. Đây chính là yếu tố quan trọng giúp họ thành công trong học tập, công việc và cuộc sống. Không những vậy, tự lập còn giúp tuổi trẻ sống có giá trị hơn. Một người luôn phụ thuộc sẽ dễ trở nên thụ động, thiếu ý chí và khó tạo dựng vị trí trong xã hội. Ngược lại, người tự lập thường được tôn trọng vì họ có chính kiến, có năng lực và biết làm chủ cuộc đời mình. Họ không chỉ sống tốt cho bản thân mà còn có khả năng đóng góp cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, tự lập không có nghĩa là tách rời hoàn toàn khỏi người khác hay sống ích kỷ. Người trẻ cần hiểu rằng tự lập phải đi cùng với sự hợp tác, biết lắng nghe và tiếp thu ý kiến. Bên cạnh đó, quá trình rèn luyện tính tự lập cần có thời gian, không thể nóng vội. Nếu hiểu sai, tự lập có thể trở thành sự cố chấp hoặc cô lập bản thân. Trong thực tế, vẫn còn nhiều bạn trẻ sống dựa dẫm, ngại khó, ngại khổ, thiếu ý thức tự lập. Điều này khiến họ dễ mất phương hướng khi bước ra đời. Vì vậy, mỗi người cần chủ động rèn luyện từ những việc nhỏ nhất: tự học, tự chăm sóc bản thân, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm về hành động của mình. Tóm lại, tự lập là chìa khóa giúp tuổi trẻ mở cánh cửa tương lai. Khi biết tự mình bước đi, con người sẽ trở nên mạnh mẽ, tự tin và bản lĩnh hơn. Đó cũng chính là điều kiện cần thiết để mỗi người khẳng định giá trị và sống một cuộc đời ý nghĩa.

Câu 1. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ta” – người ở lại, tiễn đưa người ra đi. Đây là người chứng kiến, cảm nhận sâu sắc nỗi buồn chia ly và đồng thời thấu hiểu tâm trạng của người ra đi. Câu 2. Không gian:Cuộc chia tay diễn ra trên một con đường nhỏ, không phải bến sông thực mà mang tính tượng trưng cho hành trình ra đi. Thời gian: Chiều hôm trước (lúc người ra đi đã mang nỗi buồn) Sáng hôm nay (thời điểm diễn ra cuộc tiễn biệt) → Thời gian chuyển tiếp giữa chiều – sáng, gợi khoảnh khắc chia ly đầy lưu luyến. Câu 3. Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường: Câu hỏi tu từ “Sao…” không nhằm hỏi mà để bộc lộ cảm xúc. Sự phi logic: “Bóng chiều không thắm, không vàng vọt” nhưng lại “đầy hoàng hôn trong mắt trong”. Cách kết hợp từ ngữ bất thường: “mắt trong” (thường nói “đôi mắt trong”). Tác dụng: Nhấn mạnh cảm xúc chủ quan lấn át thực tại khách quan. Thể hiện nỗi buồn chia ly dâng đầy trong tâm hồn người tiễn. Tăng tính biểu cảm, tạo sắc thái trữ tình sâu lắng, mơ hồ đặc trưng của Thơ mới. Câu 4. Hình ảnh “tiếng sóng”mang ý nghĩa tượng trưng: Không phải sóng thực ngoài sông mà là “sóng lòng”sự dâng trào của cảm xúc.

Biểu hiện nỗi buồn, sự xao động, day dứt khi chia tay. Gợi sự mãnh liệt, liên hồi, không dứt của tình cảm tiễn biệt. Câu 5. Thông điệp:Hãy biết trân trọng những tình cảm gia đình và những giây phút bên nhau trước khi phải chia xa. Lí do: Bài thơ cho thấy sự chia ly không chỉ là nỗi buồn của người ra đi mà còn là nỗi đau của những người ở lại (mẹ, chị, em). Khi mất đi rồi, con người thường phải chấp nhận và tự an ủi bằng cách “coi như” (lá bay, hạt bụi…), nhưng đó chỉ là cách che giấu nỗi đau. Vì vậy, cần sống trọn vẹn với tình thân khi còn có thể, để không phải nuối tiếc.

Câu 1. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ta” – người ở lại, tiễn đưa người ra đi. Đây là người chứng kiến, cảm nhận sâu sắc nỗi buồn chia ly và đồng thời thấu hiểu tâm trạng của người ra đi. Câu 2. Không gian:Cuộc chia tay diễn ra trên một con đường nhỏ, không phải bến sông thực mà mang tính tượng trưng cho hành trình ra đi. Thời gian: Chiều hôm trước (lúc người ra đi đã mang nỗi buồn) Sáng hôm nay (thời điểm diễn ra cuộc tiễn biệt) → Thời gian chuyển tiếp giữa chiều – sáng, gợi khoảnh khắc chia ly đầy lưu luyến. Câu 3. Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường: Câu hỏi tu từ “Sao…” không nhằm hỏi mà để bộc lộ cảm xúc. Sự phi logic: “Bóng chiều không thắm, không vàng vọt” nhưng lại “đầy hoàng hôn trong mắt trong”. Cách kết hợp từ ngữ bất thường: “mắt trong” (thường nói “đôi mắt trong”). Tác dụng: Nhấn mạnh cảm xúc chủ quan lấn át thực tại khách quan. Thể hiện nỗi buồn chia ly dâng đầy trong tâm hồn người tiễn. Tăng tính biểu cảm, tạo sắc thái trữ tình sâu lắng, mơ hồ đặc trưng của Thơ mới. Câu 4. Hình ảnh “tiếng sóng”mang ý nghĩa tượng trưng: Không phải sóng thực ngoài sông mà là “sóng lòng”sự dâng trào của cảm xúc.

Biểu hiện nỗi buồn, sự xao động, day dứt khi chia tay. Gợi sự mãnh liệt, liên hồi, không dứt của tình cảm tiễn biệt. Câu 5. Thông điệp:Hãy biết trân trọng những tình cảm gia đình và những giây phút bên nhau trước khi phải chia xa. Lí do: Bài thơ cho thấy sự chia ly không chỉ là nỗi buồn của người ra đi mà còn là nỗi đau của những người ở lại (mẹ, chị, em). Khi mất đi rồi, con người thường phải chấp nhận và tự an ủi bằng cách “coi như” (lá bay, hạt bụi…), nhưng đó chỉ là cách che giấu nỗi đau. Vì vậy, cần sống trọn vẹn với tình thân khi còn có thể, để không phải nuối tiếc.

Câu 1 Bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử là tiếng lòng đau đớn, tuyệt vọng của một cái tôi trữ tình khi đối diện với sự tan vỡ của tình yêu. Ngay từ khổ thơ đầu, tác giả đã bộc lộ nỗi khát khao được giải thoát khỏi tình cảm bằng những câu hỏi dồn dập, đầy ám ảnh: “Bao giờ tôi chết đi?”, “Bao giờ tôi hết được yêu vì”. Tình yêu trở thành gánh nặng, là nguồn cơn của khổ đau. Sang khổ thơ thứ hai, nỗi đau ấy cụ thể hơn qua hình ảnh chia ly: “Người đi, một nửa hồn tôi mất”, diễn tả sự mất mát lớn lao, khiến tâm hồn trở nên trống rỗng, dại khờ. Đến khổ cuối, cảm xúc được đẩy lên cao trào với trạng thái hoang mang, lạc lõng giữa cuộc đời: “Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”. Hình ảnh “bông phượng… màu huyết” và “giọt châu” mang tính tượng trưng, gợi nỗi đau như thấm vào cảnh vật, nhỏ xuống thành nước mắt. Với giọng điệu tha thiết, hình ảnh giàu sức gợi và cảm xúc mãnh liệt, bài thơ thể hiện sâu sắc bi kịch tình yêu và tâm hồn đầy đau thương của thi sĩ.

Câu 2. Trong hành trình sống của mỗi con người, không ai tránh khỏi những khó khăn, thử thách. Chính trong những thời điểm ấy, ý chí và nghị lực trở thành yếu tố quyết định giúp ta đứng vững và vươn lên. Vì vậy, ý chí, nghị lực không chỉ là phẩm chất cần có mà còn là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công trong cuộc sống. Ý chí là khả năng tự xác định mục tiêu và kiên định theo đuổi mục tiêu đó, dù gặp trở ngại. Nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn, không gục ngã trước thất bại. Người có ý chí, nghị lực là người dám đối mặt với thử thách, không chùn bước trước nghịch cảnh, luôn tin vào bản thân và nỗ lực không ngừng. Trong thực tế, có rất nhiều tấm gương sáng về ý chí, nghị lực. Có những con người sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn vươn lên học tập tốt, đạt được thành công. Có những người thất bại nhiều lần nhưng không bỏ cuộc, mà xem đó là bài học để tiếp tục cố gắng. Chính ý chí đã giúp họ biến điều không thể thành có thể, biến ước mơ thành hiện thực. Ngược lại, nếu thiếu ý chí, con người dễ rơi vào trạng thái buông xuôi, chán nản, dễ dàng từ bỏ khi gặp khó khăn, từ đó đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Ý chí, nghị lực không phải tự nhiên mà có, mà được rèn luyện qua quá trình sống. Mỗi người cần học cách đối diện với thất bại, coi khó khăn là cơ hội để trưởng thành. Bên cạnh đó, cần xác định mục tiêu rõ ràng, xây dựng kế hoạch cụ thể và kiên trì thực hiện. Sự động viên từ gia đình, bạn bè cũng là nguồn sức mạnh giúp con người thêm vững vàng. Quan trọng hơn, mỗi người phải tự tin vào chính mình và không ngừng nỗ lực. Tuy nhiên, cũng cần phê phán những người sống thiếu ý chí, dễ nản lòng, ngại khó, ngại khổ. Họ thường chọn cách sống an toàn, không dám thử thách bản thân, dẫn đến cuộc sống tẻ nhạt và khó đạt được thành công. Điều đó không chỉ làm lãng phí tiềm năng cá nhân mà còn khiến xã hội chậm phát triển. Tóm lại, ý chí và nghị lực là hành trang không thể thiếu trên con đường đời của mỗi con người. Chỉ khi có đủ bản lĩnh để vượt qua khó khăn, ta mới có thể chạm tới thành công và sống một cuộc đời có ý nghĩa. Vì vậy, mỗi chúng ta cần không ngừng rèn luyện ý chí, bồi đắp nghị lực để vững vàng trước mọi thử thách của cuộc sống.