Câu 1.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

• Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.
• Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp hoặc song hành.

1. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận : Phân tích bi kịch của gia đình ông lão mù trong văn bản "Không một tiếng vang".
2. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

Gợi ý:

- Bi kịch nghèo đói cùng cực:

+ Gia đình từ trung lưu rơi xuống đáy xã hội sau trận hoa hoạn.

+ Nợ nần chồng chất, tiền thuê nhà bị thúc ép; không có gạo, không có thuốc, không có cả thứ để cúng người đã khuất.

+ Chi tiết "chiếc chậu thau cũ" không ai mua là biểu tượng cho sự khánh kiệt, không còn gì để bấu víu.

- Bi kịch của sự tha hoá và đánh mất niềm tin:

+ Nhân vật Anh Cả: Từ một người hiền lành rơi vào phẫn uất, hoài nghi tất cả đạo đức, công lí ("Chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật"). Đây là bi kịch tinh thần đau đớn khi con người phải chọn giữa "lương tâm" và "miếng ăn"

+ Hành động "làm càn" (đi ăn trộm) của Anh Cả là bước đường cùng của một người con muốn cứu gia đình nhưng lại đẩy gia đình vào vực thẳm.

- Bi kịch của tình yêu thương lại biến thành nỗi đau:

+ Người cha mù lòà vì quá thương con, không muốn làm gánh nặng nên đã chọn cái chết.

+ Sự hi sinh này không đem lại lối thoát mà dẫn đến hiệu ứng dây chuyền: Con dâu chết theo, con trai vào tù.

+ Tình yêu thương trong nghịch cảnh lại trở thành nhát dao kết liễu toàn bộ gia đình.

=> Khẳng định: Bi kịch gia đình trong tác phẩm không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là tiếng tố cáo mạnh mẽ xã hội bất công, đồng thời khơi gợi lòng trắc ẩn và khát vọng về một cuộc sống nhân đạo hơn.

Câu 1.

Nhân vật Thông Xa là chủ nợ của gia đình ông lão mù.

Câu 2.

Xung đột cơ bản của đoạn trích "Không một tiếng vang" là sự mâu thuẫn gay gắt giữa khát vọng sống, nhu cầu tồn tại tối thiếu của người dân nghèo với thực tế xã hội nghiệt ngã, bất công.

Câu 3.

- Quan điểm của anh cả Thuận về đồng tiền:

+ Đồng tiền là thế lực tối thượng, thay cả thần thánh ("Chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật").

+ Đồng tiền có sức mạnh vạn năng, đứng trên cả đạo đức và pháp luật ("Lương tâm à? Còn thua đồng tiền! Luật pháp à? Chưa bằng đồng tiền!").

- Quan niệm của anh cả Thuận đã phản ánh hiện thực xã hội:

+ Thực trạng xã hội thối nát, nơi các giá trị đạo đức bị đảo lộn, công lý bị bóp méo dưới sức mạnh của đồng tiền.

+ Xã hội "kim tiền" tàn bạo, nơi kẻ ác, kẻ giàu có thì sung sướng, còn người hiền lành và lương thiện nhưng nghèo khó thì bị chà đạp, dồn vào bước đường cùng.

Câu 4.

Phẩm chất đáng quý của nhân vật chị cả Thuận:

- Tấm lòng hiếu thảo, giàu tình yêu thương: Giữa cảnh cùng quẫn, chị luôn là người quan tâm đến sức khoẻ và cảm giác của người cha già mù loà.

+ Vội vàng chạy đi bán chậu vì muốn mua bát cháo và lọ dầu vì lo bố chồng đói.

+ Khi thấy cha ngã thì hoảng loạn, nâng đỡ và hỏi han đầy xót xa: "Thầy ơi, thầy ngã có đau không?", "tay run lẩy bẩy, hết sức dìu bố".

- Kiên cường, không cam chịu, buông xuôi trước số phận: Khác với sự bất lực, than trời trách đất của người chồng, chị Thuận có bản năng sống mãnh liệt và tư duy thực tế hơn. Chị không chấp nhận ngồi chờ chết mà cố gắng xoay xở tình hình đến giây phút cuối cùng.

+ Chị cố gắng xốc lại tinh thần mọi người: "... chẳng nhẽ cứ để mặc nó muốn nghiêng thì nghiêng, muốn ngửa thì ngửa, đành bó tay chịu chết?".

+ Hành động chị "tất tả vào bếp, xách ra một chiếc chậu thau" định đem bán cho bác phó để kiếm vài hào mua cháo cho bố cho thấy chị luôn nỗ lực tìm kiếm tia hi vọng sống, dù là mong manh nhất, để cứu vãn gia đình.

Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

- Người trí thức có tài năng và lí tưởng sống trong sạch:

+ Trần Thiết Chung là người có học vấn, có tài, đủ khả năng tạo dựng công danh nếu muốn, nhưng ông chủ động lựa chọn đời sống giản dị, thanh bạch.

Câu nói "Sung sướng thay những người không cần thiết gì hết!" cho thấy ông đề cao giá trị tinh thần hơn vật chất, coi sự thanh thản trong tâm hồn là niềm hạnh phúc đích thực.

+ Lối sống này thể hiện một lí tưởng sống cao đẹp, hiếm có trong xã hội mà đồng tiền đang ngày càng trở thành thước đo giá trị con người. Đó không chỉ là sự lựa chọn theo cảm xúc hay nhất thời, Trần Thiết Chung quyết tâm giữ lối sống đơn giản nhưng sạch sẽ, không ham cầu danh lợi ("Tôi nhất quyết tránh xa cái vòng cầu danh, trục lợi.").

- Có cái nhìn tỉnh táo và sắc sảo về bản chất đồng tiền trong xã hội đương thời:

+ Trần Thiết Chung không phủ nhận vai trò của tiền bạc, nhưng ông nhìn thẳng vào bản chất đen tối của việc làm giàu trong xã hội đương thời. Ông cho rằng để có tiền, con người thường phải "bóc lột kẻ nghèo khó", cho thấy sự nhận thức rõ ràng và thái độ phê phán mạnh mẽ đối với đồng tiền phi đạo đức.

+ Trần Thiết Chung không mơ mộng hão huyền mà chấp nhận lựa chọn và hài lòng với cuộc sống thanh bạch, không mong cầu hay đòi hỏi những thứ xa vời. Qua đó, nhân vật bộc lộ một lập trường đạo lí vững vàng, sẵn sàng sống nghèo chứ không chấp nhận làm giàu bằng sự nhớ nhớp.

- Sự kiên định và cũng chính là sự bi kịch của người trí thức:

+ Trước những lời khuyên đầy thực dụng của Cự Lợi, Trần Thiết Chung vẫn giữ vững quan điểm, không dao động, không thoả hiệp với kim tiền. Việc ông "nhất quyết tránh xa cái vòng cầu danh, trục lợi" cho thấy bản lĩnh và lòng tự trọng của một người trí thức chân chính.

+ Sự kiên định ấy cũng tạo nên bi kịch nội tâm, bởi ông hiểu rằng lựa chọn của mình có thể khiến vợ con chịu cảnh túng thiếu; qua đó làm nổi bật những éo le của cuộc sống và nỗi day dứt thầm lặng của người sống đúng nhưng không hề dễ dàng.

- Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Xây dựng nhân vật chủ yếu qua lời đối thoại và độc thoại, giúp bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, quan điểm sống và lập trường đạo đức của Trần Thiết Chung.

+ Sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu tính biểu cảm và triết lí.

+ Đặt nhân vật trong tình huống đối lập (giữa Trần Thiết Chung và Cự Lợi) làm nổi bật xung đột tư tưởng

=> Nhân vật Trần Thiết Chung là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức sống có lí tưởng, có nhân cách và giàu lòng tự trọng. Qua nhân vật này, Vi Huyền Đắc không chỉ phê phán xã hội tôn thờ đồng tiền mà còn bày tỏ sự thấu hiểu, trân trọng đối với những con người dám giữ gìn phẩm giá giữa vòng xoáy kim tiền.

Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

- Người trí thức có tài năng và lí tưởng sống trong sạch:

+ Trần Thiết Chung là người có học vấn, có tài, đủ khả năng tạo dựng công danh nếu muốn, nhưng ông chủ động lựa chọn đời sống giản dị, thanh bạch.

Câu nói "Sung sướng thay những người không cần thiết gì hết!" cho thấy ông đề cao giá trị tinh thần hơn vật chất, coi sự thanh thản trong tâm hồn là niềm hạnh phúc đích thực.

+ Lối sống này thể hiện một lí tưởng sống cao đẹp, hiếm có trong xã hội mà đồng tiền đang ngày càng trở thành thước đo giá trị con người. Đó không chỉ là sự lựa chọn theo cảm xúc hay nhất thời, Trần Thiết Chung quyết tâm giữ lối sống đơn giản nhưng sạch sẽ, không ham cầu danh lợi ("Tôi nhất quyết tránh xa cái vòng cầu danh, trục lợi.").

- Có cái nhìn tỉnh táo và sắc sảo về bản chất đồng tiền trong xã hội đương thời:

+ Trần Thiết Chung không phủ nhận vai trò của tiền bạc, nhưng ông nhìn thẳng vào bản chất đen tối của việc làm giàu trong xã hội đương thời. Ông cho rằng để có tiền, con người thường phải "bóc lột kẻ nghèo khó", cho thấy sự nhận thức rõ ràng và thái độ phê phán mạnh mẽ đối với đồng tiền phi đạo đức.

+ Trần Thiết Chung không mơ mộng hão huyền mà chấp nhận lựa chọn và hài lòng với cuộc sống thanh bạch, không mong cầu hay đòi hỏi những thứ xa vời. Qua đó, nhân vật bộc lộ một lập trường đạo lí vững vàng, sẵn sàng sống nghèo chứ không chấp nhận làm giàu bằng sự nhớ nhớp.

- Sự kiên định và cũng chính là sự bi kịch của người trí thức:

+ Trước những lời khuyên đầy thực dụng của Cự Lợi, Trần Thiết Chung vẫn giữ vững quan điểm, không dao động, không thoả hiệp với kim tiền. Việc ông "nhất quyết tránh xa cái vòng cầu danh, trục lợi" cho thấy bản lĩnh và lòng tự trọng của một người trí thức chân chính.

+ Sự kiên định ấy cũng tạo nên bi kịch nội tâm, bởi ông hiểu rằng lựa chọn của mình có thể khiến vợ con chịu cảnh túng thiếu; qua đó làm nổi bật những éo le của cuộc sống và nỗi day dứt thầm lặng của người sống đúng nhưng không hề dễ dàng.

- Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Xây dựng nhân vật chủ yếu qua lời đối thoại và độc thoại, giúp bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, quan điểm sống và lập trường đạo đức của Trần Thiết Chung.

+ Sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu tính biểu cảm và triết lí.

+ Đặt nhân vật trong tình huống đối lập (giữa Trần Thiết Chung và Cự Lợi) làm nổi bật xung đột tư tưởng

=> Nhân vật Trần Thiết Chung là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức sống có lí tưởng, có nhân cách và giàu lòng tự trọng. Qua nhân vật này, Vi Huyền Đắc không chỉ phê phán xã hội tôn thờ đồng tiền mà còn bày tỏ sự thấu hiểu, trân trọng đối với những con người dám giữ gìn phẩm giá giữa vòng xoáy kim tiền.

Câu 1:

Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu hiện lên với những diễn biến tâm lí phức tạp, thể hiện bi kịch của một con người rơi vào cảnh khánh kiệt vì lối sống ăn chơi, tiêu xài hoang phí. Ban đầu, Thông Thu mang tâm trạng chán chường, tuyệt vọng khi nhận ra bản thân đã đánh mất tất cả: tiền bạc, danh dự và tương lai. Những lời than vãn, đau đớn cho thấy sự bế tắc của nhân vật trước thực tại nghiệt ngã. Từ một người từng sống xa hoa, tiêu tiền không tiếc tay, giờ đây Thông Thu phải đối diện với cảnh trắng tay, nợ nần chồng chất. Trong sâu thẳm, nhân vật cũng có sự day dứt và ân hận khi nhận ra chính mình là nguyên nhân dẫn đến bi kịch. Tâm lí ấy được đẩy lên cao khi Thông Thu nghĩ đến “chén thuốc độc” như một cách giải thoát khỏi khổ đau và sự nhục nhã. Qua diễn biến tâm trạng của nhân vật, tác giả không chỉ khắc họa bi kịch cá nhân mà còn gửi gắm lời cảnh tỉnh sâu sắc về lối sống hưởng lạc, thiếu trách nhiệm của một bộ phận con người trong xã hội đương thời.

Câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại, nhu cầu mua sắm và hưởng thụ ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, bên cạnh những người biết chi tiêu hợp lí, vẫn có một bộ phận giới trẻ mang thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, “ném tiền qua cửa sổ”, dẫn đến nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Thực trạng ấy gợi nhớ đến nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc của Vũ Đình Long — một con người vì lối sống hoang phí mà rơi vào cảnh khánh kiệt, tuyệt vọng.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc sử dụng tiền bạc một cách tùy tiện, vượt quá khả năng tài chính của bản thân, chạy theo nhu cầu hưởng thụ hoặc hình thức bên ngoài. Ngày nay, không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua quần áo hàng hiệu, điện thoại đời mới hay ăn uống, du lịch xa xỉ dù thu nhập chưa ổn định. Thậm chí, nhiều người còn vay nợ, dùng thẻ tín dụng hoặc “mua trước trả sau” chỉ để thỏa mãn nhu cầu nhất thời.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn được người khác ngưỡng mộ trên mạng xã hội. Trong thời đại công nghệ phát triển, hình ảnh cuộc sống sang chảnh, hào nhoáng xuất hiện khắp nơi khiến nhiều người trẻ dễ bị cuốn theo. Bên cạnh đó, một số bạn còn thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân, chưa hiểu giá trị của đồng tiền và công sức lao động. Sự nuông chiều từ gia đình cũng khiến nhiều người hình thành thói quen tiêu tiền mà không suy nghĩ.

Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào áp lực tài chính, nợ nần và mất khả năng cân đối cuộc sống. Không ít sinh viên phải vay tiền, làm thêm quá sức hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình chỉ vì chi tiêu quá đà. Về lâu dài, lối sống ấy còn làm con người trở nên thực dụng, chạy theo vật chất và đánh mất những giá trị quan trọng khác. Đáng lo hơn, khi không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, một số người có thể sa vào các hành vi tiêu cực như lừa đảo, vay nặng lãi hoặc sống bất chấp để kiếm tiền.

Tuy nhiên, tiêu dùng hợp lí không đồng nghĩa với sống kham khổ hay từ bỏ nhu cầu cá nhân. Điều quan trọng là mỗi người cần biết cân bằng giữa nhu cầu và khả năng tài chính của mình. Giới trẻ nên học cách lập kế hoạch chi tiêu, ưu tiên những nhu cầu cần thiết và tiết kiệm cho tương lai. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tài chính, giúp người trẻ hiểu rằng giá trị con người không nằm ở sự hào nhoáng bên ngoài mà ở tri thức, nhân cách và năng lực thực sự.

Nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc là lời cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả của lối sống hoang phí. Trong xã hội hiện đại, mỗi người trẻ cần xây dựng thói quen tiêu dùng thông minh và có trách nhiệm để không biến đồng tiền thành “chén thuốc độc” hủy hoại cuộc đời mình.

Câu 1. Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2. Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình đế bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

- Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

+ "Bóp trán nghĩ ngợi".

+ "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.".

+ "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy."

+ "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.".

- Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu:

+ Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thế của nhân vật.

+ Thể hiện xung đột nội tâm, giăng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống).

Câu 4.

- Tâm lí thây Thông Thu trong hồi thứ Hai:

Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.

- Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba:

Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết đế giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!").

- Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi

II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai).

Câu 5.

• Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt đế sửa chữa.
• Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luy đến những người thân xung quanh.
• Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.

Câu 1

Câu 2

 Mỗi người chúng ta có một cuộc sống, hoàn cảnh sống khác nhau, không phải ai sinh ra đã sống trong nhung lụa, không phải ai cũng có thể thuận lợi trưởng thành. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực rất cần thiết đối với mỗi người. Chúng ta cần có ý chí, nghị lực sống, vươn lên để trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời, ta đều không thể bị đánh bại.

 Ý chí là khả năng con người tự xác định mục đích cho hành động và hướng hoạt động của mình, khắc phục mọi khó khăn để đạt được thành công. Trong khi đó, nghị lực là một loại sức mạnh tinh thần tác động đến suy nghĩ và cách làm việc của mỗi người, tạo cho con người sự kiến quyết trong hành động, không lùi bước trước những khó khăn trong cuộc đời. Mỗi người chúng ta luôn có một mục tiêu riêng cho mình trong cuộc sống và để đạt được mục tiêu đó ý chí và nghị lực là hai yếu tố không thể thiếu trên con đường ta đạt được sự thành công.

Nghị lực sống giúp chúng ta có thêm niềm tin cũng như có thêm sức mạnh để đương đầu và vượt qua những sóng gió trong cuộc sống. Ta có thể vượt qua nhờ vào niềm tin, ý chí mà chúng ta có được nhờ vào quá trình tự rèn luyện, trau dồi hàng ngày. Thế nhưng, không thể phủ nhận rằng trong cuộc sống vẫn luôn có những người không có ý chí phấn đấu và không biết vươn lên. Họ sống nhưng chỉ biết mong đợi vào sự may mắn và sự sắp đặt của số phận. Họ chấp nhận đầu hàng với những thử thách mà tạo hóa đã ban cho họ. Những người như thế sẽ tự hủy hoại bản thân mình, đôi bạn thân bước vào lối mòn và không thể có một tương lai tốt đẹp ở phía trước. 

Người có ý chí nghị lực luôn được mọi người yêu quý và trân trọng và họ luôn trở thành niềm tin, điểm tựa, thậm chí là thần tượng để mọi người noi theo. Người có ý chí, nghị lực biết khắc phục hạn chế của bản thân, tìm ra đường đi từ ngõ cụt, biết xuyên thủng màn đêm của khó khăn để bước ra ánh sáng. Bởi thế ý chí nghị lực là sức mạnh vô hạn tận giúp người sở hữu nó chiến thắng tất cả để bước tới thành công. Vậy nhưng, trong xã hội vẫn có một số người có lối sống ỷ lại, sống dựa dẫm, không có tinh thần phấn đấu, không ý chí tiến thủ.

Nhà văn J.K. Rowling – tác giả của bộ truyện “Harry Potter” là minh chứng cho ý chí, nghị lực sống. Bà từng là một phụ nữ thất nghiệp và phải nuôi con bằng trợ cấp xã hội. Khi viết “Harry Potter”, bà bị 12 nhà xuất bản từ chối. Không nản lòng, bà tiếp tục tìm đến nhà xuất bản khác và cơ hội đã mỉm cười với người phụ nữ kiên cường này. Ngược lại, chúng ta cần mạnh mẽ phê phán lối sống lười biếng, ỷ lại, dễ nản chí ở một số người.

“Kiến tha lâu cũng đầy tổ

Trong cuộc sống, vẫn còn có nhiều người không có ý chí, nghị lực. Họ là những người chưa làm nhưng thấy khó khăn đã nản chí, thấy thất bại thì hủy hoại và sống bất cần đời. Họ là những người có điều kiện đầy đủ nhưng không chịu học tập, buông thả, không nghĩ đến tương lai. Họ là những người khi gặp khó khăn là buông xuôi, nản chí, phó mặc cho số phận. Những người như thế thật đáng chê trách.

Thế hệ trẻ hôm nay cần phê phán lối sống này, không ngừng rèn đức luyện tài, nỗ lực bằng tất cả khả năng để có thể vững vàng tiến về phía trước. Hãy luôn nhớ: “Nếu tri thức là sức mạnh giúp ta chiến thắng sự ngu dốt thì ý chí nghị lực lại là vũ khí giúp ta chiến thắng mọi kẻ thù”.

Câu 1

Câu 2

 Mỗi người chúng ta có một cuộc sống, hoàn cảnh sống khác nhau, không phải ai sinh ra đã sống trong nhung lụa, không phải ai cũng có thể thuận lợi trưởng thành. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực rất cần thiết đối với mỗi người. Chúng ta cần có ý chí, nghị lực sống, vươn lên để trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời, ta đều không thể bị đánh bại.

 Ý chí là khả năng con người tự xác định mục đích cho hành động và hướng hoạt động của mình, khắc phục mọi khó khăn để đạt được thành công. Trong khi đó, nghị lực là một loại sức mạnh tinh thần tác động đến suy nghĩ và cách làm việc của mỗi người, tạo cho con người sự kiến quyết trong hành động, không lùi bước trước những khó khăn trong cuộc đời. Mỗi người chúng ta luôn có một mục tiêu riêng cho mình trong cuộc sống và để đạt được mục tiêu đó ý chí và nghị lực là hai yếu tố không thể thiếu trên con đường ta đạt được sự thành công.

Nghị lực sống giúp chúng ta có thêm niềm tin cũng như có thêm sức mạnh để đương đầu và vượt qua những sóng gió trong cuộc sống. Ta có thể vượt qua nhờ vào niềm tin, ý chí mà chúng ta có được nhờ vào quá trình tự rèn luyện, trau dồi hàng ngày. Thế nhưng, không thể phủ nhận rằng trong cuộc sống vẫn luôn có những người không có ý chí phấn đấu và không biết vươn lên. Họ sống nhưng chỉ biết mong đợi vào sự may mắn và sự sắp đặt của số phận. Họ chấp nhận đầu hàng với những thử thách mà tạo hóa đã ban cho họ. Những người như thế sẽ tự hủy hoại bản thân mình, đôi bạn thân bước vào lối mòn và không thể có một tương lai tốt đẹp ở phía trước. 

Người có ý chí nghị lực luôn được mọi người yêu quý và trân trọng và họ luôn trở thành niềm tin, điểm tựa, thậm chí là thần tượng để mọi người noi theo. Người có ý chí, nghị lực biết khắc phục hạn chế của bản thân, tìm ra đường đi từ ngõ cụt, biết xuyên thủng màn đêm của khó khăn để bước ra ánh sáng. Bởi thế ý chí nghị lực là sức mạnh vô hạn tận giúp người sở hữu nó chiến thắng tất cả để bước tới thành công. Vậy nhưng, trong xã hội vẫn có một số người có lối sống ỷ lại, sống dựa dẫm, không có tinh thần phấn đấu, không ý chí tiến thủ.

Nhà văn J.K. Rowling – tác giả của bộ truyện “Harry Potter” là minh chứng cho ý chí, nghị lực sống. Bà từng là một phụ nữ thất nghiệp và phải nuôi con bằng trợ cấp xã hội. Khi viết “Harry Potter”, bà bị 12 nhà xuất bản từ chối. Không nản lòng, bà tiếp tục tìm đến nhà xuất bản khác và cơ hội đã mỉm cười với người phụ nữ kiên cường này. Ngược lại, chúng ta cần mạnh mẽ phê phán lối sống lười biếng, ỷ lại, dễ nản chí ở một số người.

“Kiến tha lâu cũng đầy tổ

Trong cuộc sống, vẫn còn có nhiều người không có ý chí, nghị lực. Họ là những người chưa làm nhưng thấy khó khăn đã nản chí, thấy thất bại thì hủy hoại và sống bất cần đời. Họ là những người có điều kiện đầy đủ nhưng không chịu học tập, buông thả, không nghĩ đến tương lai. Họ là những người khi gặp khó khăn là buông xuôi, nản chí, phó mặc cho số phận. Những người như thế thật đáng chê trách.

Thế hệ trẻ hôm nay cần phê phán lối sống này, không ngừng rèn đức luyện tài, nỗ lực bằng tất cả khả năng để có thể vững vàng tiến về phía trước. Hãy luôn nhớ: “Nếu tri thức là sức mạnh giúp ta chiến thắng sự ngu dốt thì ý chí nghị lực lại là vũ khí giúp ta chiến thắng mọi kẻ thù”.