(…)Từ buổi sáng tinh sương, mùa nực cũng như mùa rét, bác ta đã phải trở dậy để đi làm mướn cho những người trong làng. Những ngày có người mướn ấy, tuy bác phải làm vất vả, nhưng chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo và mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đợi ở nhà.

         Đó là những ngày sung sướng. Nhưng đến mùa rét, khi các ruộng lúa đã gặt rồi, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ, dưới gió bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ, vì không ai mướn bác làm việc gì nữa. Thế là cả nhà nhịn đói, mấy đứa nhỏ nhất: con Tý, con Phún, thằng Hy mà con chị nó bế, chúng nó khóc lả đi mà không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng nó thâm tím lại vì rét như thịt con trâu chết. Bác Lê ôm lấy con trong ổ rơm, để mong lấy cái ấm của mình ấp ủ cho nó. (…)

       Cuộc đời của gia đình bác Lê cứ như thế mà lặng lẽ qua, ngày no rồi lại ngày đói. Tuy vậy, cũng có những ngày vui vẻ. Những ngày nắng ấm trong năm, hay những buổi chiều mùa hạ, mẹ con bác Lê cùng nhau ngồi chơi ở trước cửa nhà. Các người hàng xóm cũng làm như thế. Các bà mẹ ngồi rủ rỉ với nhau những câu chuyện kín đáo, các trẻ con nô đùa dưới quán chợ, còn các bà già thì ngồi rũ tóc tìm chấy ngoài bóng nắng. Bác Lê đem thằng Hi, con Phún ra gọt tóc cho chúng nó bằng một cái mảnh chai sắc. Thằng cả ngồi đan lại cái lờ, còn những đứa khác chơi quanh gần đấy. Trong ngày hè nóng nực, con bác Lê đứa nào cũng lở đầu - bác ta bảo là một cái bệnh gia truyền từ đời ông tam đại - nên bác lấy phẩm xanh bôi cho chúng nó. Trông mẹ con bác lại giống mẹ con đàn gà, mà những con gà con người ta bôi xanh lên đầu cho khỏi lẫn. Người phố chợ vẫn thường nói đùa bác Lê về đàn con đông đúc ấy. Bác Đối, kéo xe, người vui tính nhất xóm, không lần nào đi qua nhà bác Lê mà không bảo:

        - Bác phải nhớ thỉnh thoảng đếm lại con không quên mất.

          Bác Lê bao giờ cũng trả lời một câu:

        - Mất bớt đi cho nó đỡ tội!

        Nhưng mọi người biết bác Lê quí con lắm. Tuy bác hết sức công bằng, người ta cũng thấy bác yêu thằng Hi hơn cả, nó là con thứ chín, và ốm yếu xanh xao nhất nhà. Bác thường bế nó lên lòng, hôn hít, rồi khoe với hàng xóm: nội cả nhà chỉ có nó là giống thầy cháu như đúc. Rồi bác ôm con ngồi lặng yên một lát, như để nhớ lại chuyện gì đã lâu lắm.

a)Các bộ phận của một dòng sông lớn

Một dòng sông lớn thường bao gồm các bộ phận chính sau:

1. Thượng nguồn:

   • Là phần đầu của sông, thường ở vùng núi cao.
   • Dòng chảy mạnh, dốc và thường có nhiều ghềnh thác.
   • Nước chủ yếu từ mưa, tuyết tan hoặc băng tan.

2. Trung lưu:

   • Là phần giữa của sông, nơi dòng chảy trở nên ổn định hơn.
   • Dòng sông uốn lượn, hình thành các đồng bằng ven sông.
   • Nước sông có thể nhận thêm từ các nhánh sông nhỏ.

3. Hạ lưu:

   • Là phần cuối của sông, nơi nước chảy ra biển hoặc hồ lớn.
   • Địa hình bằng phẳng, dòng chảy chậm, bồi tụ phù sa nhiều.
   • Thường có vùng châu thổ rộng lớn.

4. Phụ lưu:

   • Là những con sông nhỏ chảy vào sông chính, góp phần làm tăng lưu lượng nước.

5. Chi lưu:

   • Là những nhánh sông tách ra từ sông chính, thường xuất hiện ở hạ lưu.

6. Lòng sông:

   • Là phần đáy của sông, nơi nước chảy qua.

7. Bờ sông:

   • Là hai bên mép sông, có thể bị xói mòn hoặc bồi đắp theo thời gian.

Mối quan hệ giữa mùa lũ của sông với nguồn cung cấp nước

• Nguồn cung cấp nước cho sông: Sông được cấp nước từ nhiều nguồn như mưa, băng tuyết tan, nước ngầm và hồ chứa.
• Mùa lũ và nguồn cung cấp nước:
  • Mùa mưa: Nếu nguồn nước chính của sông là mưa, lũ thường xảy ra vào mùa mưa do lượng nước dồn về lớn.
  • Băng tuyết tan: Đối với sông ở vùng ôn đới hoặc núi cao, mùa lũ có thể xảy ra vào mùa xuân và đầu hè khi băng tuyết tan.
  • Sông có nguồn từ hồ và nước ngầm: Sự điều tiết nước tốt hơn, ít có lũ đột ngột nhưng vẫn có mùa lũ khi nước hồ đầy.

👉 Kết luận: Mùa lũ của sông phụ thuộc vào nguồn cung cấp nước và điều kiện khí hậu của khu vực.