Trong cuộc sống, con người luôn đứng trước sự lựa chọn giữa an toàn và thay đổi. Có người chọn một cuộc sống ổn định, bình yên; có người lại không ngừng bước ra khỏi vùng an toàn để khám phá và phát triển bản thân. “Hội chứng Ếch luộc” là lời cảnh tỉnh dành cho những ai quá chìm đắm trong sự an nhàn mà quên mất việc tiến lên phía trước. Là một người trẻ, tôi cho rằng không nên sống thụ động, bằng lòng với hiện tại, mà cần sẵn sàng thay đổi môi trường sống, dám thử thách bản thân để trưởng thành hơn. “Hội chứng Ếch luộc” bắt nguồn từ câu chuyện: nếu thả một con ếch vào nồi nước sôi, nó sẽ lập tức nhảy ra; nhưng nếu đặt nó vào nước lạnh rồi đun nóng dần, con ếch sẽ quen với sự thay đổi chậm chạp ấy và cuối cùng bị luộc chín mà không nhận ra nguy hiểm. Trong cuộc sống, nhiều người cũng giống như con ếch kia, quen với sự ổn định, ngại thay đổi và dần đánh mất ý chí phát triển bản thân. Họ sống qua ngày trong cảm giác an toàn mà không nhận ra mình đang tụt lại phía sau. Thực tế cho thấy, sự an nhàn quá mức dễ khiến con người trở nên trì trệ. Khi chỉ muốn ở mãi trong vùng an toàn, chúng ta sẽ ngại học hỏi điều mới, ngại đối mặt với khó khăn và mất đi tinh thần cầu tiến. Đặc biệt trong thời đại hiện nay, xã hội thay đổi từng ngày, công nghệ phát triển không ngừng, nếu không chịu thích nghi, con người rất dễ bị bỏ lại phía sau. Một người trẻ chỉ biết hài lòng với hiện tại mà không cố gắng nâng cao năng lực sẽ khó có thể chạm tới thành công lớn hơn trong tương lai. Ngược lại, việc sẵn sàng thay đổi môi trường sống và thử thách bản thân sẽ giúp con người trưởng thành hơn. Khi bước ra khỏi vùng an toàn, chúng ta có cơ hội tiếp xúc với những điều mới mẻ, học thêm kiến thức, tích lũy kinh nghiệm và khám phá khả năng của chính mình. Có thể sự thay đổi ban đầu sẽ mang đến khó khăn, áp lực hoặc thất bại, nhưng chính những trải nghiệm ấy lại giúp con người mạnh mẽ và bản lĩnh hơn. Không ít người trẻ thành công ngày nay đã dám rời bỏ sự ổn định để theo đuổi đam mê, khởi nghiệp hoặc học tập ở môi trường mới. Nếu họ chỉ chọn cuộc sống an toàn, có lẽ họ sẽ không bao giờ biết mình có thể đi xa đến đâu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn giá trị của cuộc sống ổn định. Ai cũng cần một điểm tựa để nghỉ ngơi và cân bằng tinh thần. Vấn đề nằm ở chỗ con người không được để sự ổn định biến thành sự trì trệ. Sống tích cực không phải là lúc nào cũng thay đổi liên tục, mà là luôn giữ tinh thần học hỏi, sẵn sàng thích nghi và không ngừng hoàn thiện bản thân. Một cuộc sống ý nghĩa là khi con người biết cân bằng giữa sự bình yên và khát vọng phát triển. Là người trẻ, tôi lựa chọn lối sống dám thay đổi để phát triển bản thân. Tôi muốn được trải nghiệm nhiều điều mới, dám thử sức, dám thất bại và dám đứng lên sau khó khăn. Bởi tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất để học hỏi và khám phá chính mình. Nếu chỉ sống an nhàn, thụ động, chúng ta sẽ dễ đánh mất cơ hội quý giá của tuổi trẻ. “Hội chứng Ếch luộc” là lời nhắc nhở sâu sắc đối với mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay. Cuộc sống sẽ không ngừng vận động và con người cũng cần tiến về phía trước. Vì vậy, thay vì ngủ quên trong sự ổn định, mỗi chúng ta hãy chủ động bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân để sống một tuổi trẻ ý nghĩa và không phải hối tiếc về sau.

Mỗi thế hệ sinh ra đều mang trong mình những dấu ấn riêng của thời đại. Nếu thế hệ trước gắn liền với sự bền bỉ và tinh thần vượt khó thì thế hệ Gen Z lại trưởng thành trong thời đại công nghệ số, toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội. Tuy nhiên, hiện nay Gen Z đang phải đối mặt với nhiều định kiến tiêu cực như “lười biếng”, “thiếu trách nhiệm”, “sống ảo”, “dễ bỏ cuộc” hay “không chịu được áp lực”. Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng việc quy chụp cả một thế hệ bằng những nhận xét phiến diện là không công bằng và cần được nhìn nhận khách quan hơn. Trước hết, cần hiểu rằng Gen Z là thế hệ lớn lên trong môi trường có sự thay đổi rất nhanh của xã hội. Công nghệ phát triển giúp người trẻ tiếp cận tri thức dễ dàng hơn, năng động hơn và có cơ hội thể hiện bản thân nhiều hơn. Chính vì vậy, Gen Z thường có tư duy cởi mở, sáng tạo, dám khác biệt và mong muốn được sống đúng với cá tính của mình. Tuy nhiên, cũng vì sự khác biệt ấy mà nhiều người thuộc thế hệ trước cảm thấy khó thích nghi và từ đó hình thành những đánh giá tiêu cực. Không thể phủ nhận rằng một bộ phận người trẻ hiện nay có biểu hiện sống thực dụng, phụ thuộc vào mạng xã hội hoặc thiếu kiên trì trong công việc. Có người chỉ thích hưởng thụ, ngại khó khăn, dễ chán nản khi gặp thất bại. Nhưng lấy một vài cá nhân để đánh giá cả một thế hệ là điều thiếu công bằng. Bởi trên thực tế, rất nhiều bạn trẻ Gen Z đang không ngừng nỗ lực học tập, làm việc và cống hiến. Họ chủ động học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ mới, tham gia các hoạt động cộng đồng và khởi nghiệp từ rất sớm. Nhiều người trẻ đã đạt được thành công đáng ngưỡng mộ nhờ sự sáng tạo và tinh thần dám nghĩ dám làm. Bên cạnh đó, Gen Z cũng có những quan điểm sống tiến bộ mà các thế hệ trước cần thấu hiểu hơn. Người trẻ ngày nay coi trọng sức khỏe tinh thần, đề cao sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Khi từ chối môi trường độc hại hay áp lực quá mức, họ thường bị cho là “thiếu trách nhiệm” hoặc “yếu đuối”. Thực chất, đó là cách họ học cách bảo vệ bản thân và lựa chọn cuộc sống phù hợp hơn. Khác biệt trong tư duy không đồng nghĩa với sai trái. Một nguyên nhân khác khiến Gen Z dễ bị định kiến là khoảng cách thế hệ. Mỗi thời đại có điều kiện sống và tiêu chuẩn khác nhau. Nếu thế hệ trước từng quen với việc “chịu đựng để trưởng thành” thì Gen Z lại được khuyến khích bày tỏ cảm xúc và theo đuổi đam mê cá nhân. Chính sự khác biệt ấy đôi khi dẫn đến những hiểu lầm không đáng có. Thay vì phán xét, các thế hệ nên học cách lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau để tạo nên sự kết nối. Tuy nhiên, từ góc nhìn của người trẻ, Gen Z cũng cần nhìn lại bản thân để hoàn thiện hơn. Sự tự tin cần đi kèm trách nhiệm; cá tính cần đi cùng sự tôn trọng người khác. Người trẻ không nên lấy tuổi trẻ làm lý do cho sự thiếu kỉ luật hay sống thiếu mục tiêu. Điều quan trọng nhất để xóa bỏ định kiến không phải là tranh cãi, mà là hành động và sự cố gắng thực sự. Mỗi thế hệ đều từng bị nghi ngờ khi mới xuất hiện, nhưng rồi thời gian sẽ chứng minh giá trị của họ. Gen Z cũng vậy. Đây là một thế hệ trẻ trung, sáng tạo, nhạy bén và đầy tiềm năng. Thay vì áp đặt những “chiếc nhãn” tiêu cực, xã hội nên có cái nhìn bao dung và khách quan hơn đối với người trẻ. Đồng thời, Gen Z cũng cần sống có trách nhiệm, bản lĩnh và không ngừng nỗ lực để khẳng định giá trị của mình trong thời đại mới.

Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm và cần được người khác góp ý để hoàn thiện bản thân. Tuy nhiên, cách góp ý, nhận xét người khác trước đám đông luôn là vấn đề cần được suy nghĩ thấu đáo. Theo tôi, việc góp ý trước tập thể cần được thực hiện bằng thái độ chân thành, tôn trọng và đúng mực; nếu không sẽ dễ làm tổn thương người khác và gây ra những hậu quả tiêu cực. Góp ý, nhận xét người khác trước đám đông là việc đưa ra đánh giá, chỉ ra ưu điểm hoặc hạn chế của một cá nhân khi có nhiều người cùng chứng kiến. Trong học tập và công việc, điều này không phải lúc nào cũng xấu. Có những trường hợp cần góp ý công khai để nhắc nhở tinh thần trách nhiệm, xây dựng ý thức chung cho tập thể hoặc biểu dương, ghi nhận thành tích của một người. Những lời nhận xét đúng đắn, khách quan có thể giúp con người nhận ra thiếu sót của mình, từ đó sửa đổi và tiến bộ hơn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy nhiều người lợi dụng việc góp ý trước đám đông để chỉ trích, mỉa mai hoặc hạ thấp người khác. Họ dùng những lời nói gay gắt, thiếu tế nhị khiến người bị góp ý cảm thấy xấu hổ, tự ti, thậm chí bị tổn thương sâu sắc. Đặc biệt, trong thời đại mạng xã hội phát triển, nhiều người còn công khai phê phán, “bóc lỗi” người khác trên Internet nhằm thu hút sự chú ý. Điều này không còn là góp ý mang tính xây dựng mà trở thành hành vi xúc phạm, gây áp lực tinh thần cho người khác. Mỗi con người đều có lòng tự trọng và mong muốn được tôn trọng. Khi bị phê bình nặng nề trước đông người, họ dễ rơi vào trạng thái ngại ngùng, mặc cảm hoặc phản kháng tiêu cực. Một lời nhận xét thiếu tinh tế có thể khiến người khác mất động lực, mất niềm tin vào bản thân. Trái lại, nếu góp ý bằng thái độ chân thành, lựa chọn lời nói phù hợp và đặt mình vào vị trí của người nghe, chúng ta sẽ giúp họ tiếp nhận vấn đề một cách tích cực hơn. Bởi mục đích cuối cùng của góp ý không phải để chê bai mà là giúp nhau tiến bộ. Bên cạnh đó, người góp ý cũng cần hiểu rằng không ai hoàn hảo tuyệt đối. Mỗi người đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng. Vì vậy, trước khi nhận xét người khác, chúng ta cần cân nhắc hoàn cảnh, nguyên nhân của vấn đề và lựa chọn cách nói phù hợp. Có những điều nên góp ý riêng để giữ thể diện cho người khác thay vì công khai trước tập thể. Đồng thời, người được góp ý cũng cần học cách lắng nghe, tiếp thu những nhận xét đúng đắn để hoàn thiện bản thân, tránh tự ái hoặc phản ứng tiêu cực. Trong môi trường học đường hiện nay, việc ứng xử văn minh khi góp ý cho bạn bè càng trở nên quan trọng. Một tập thể đoàn kết không phải là nơi mọi người luôn khen ngợi nhau, mà là nơi mỗi cá nhân biết góp ý đúng lúc, đúng cách và xuất phát từ sự tôn trọng. Những lời động viên chân thành, những góp ý nhẹ nhàng nhưng thẳng thắn sẽ giúp con người gắn bó và cùng nhau phát triển tốt hơn. Tóm lại, góp ý, nhận xét người khác trước đám đông là việc cần sự tinh tế và trách nhiệm. Lời nói có thể trở thành động lực giúp con người tiến bộ, nhưng cũng có thể trở thành “vết thương” nếu thiếu sự tôn trọng và cảm thông. Vì thế, mỗi chúng ta hãy học cách góp ý bằng sự chân thành, văn minh và nhân ái để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp hơn trong cuộc sống.

Câu 1:

a) Những bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1954 đến nay.

Từ thực tiễn các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bảo vệ Tổ quốc sau năm 1975, Việt Nam rút ra những bài học cơ bản sau:

- Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

- Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi.

- Kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sự với chính trị, ngoại giao, chủ động và linh hoạt trong từng giai đoạn.

- Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt.

- Tự lực, tự cường, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế.

- Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

b) Là một học sinh, em cần:

- Học tập tốt, rèn luyện đạo đức, nâng cao hiểu biết về lịch sử, pháp luật liên quan đến chủ quyền biển đảo Việt Nam.

- Chấp hành nghiêm pháp luật, không tham gia các hành vi gây mất ổn định an ninh quốc gia.

- Tuyên truyền, lan tỏa nhận thức đúng đắn về chủ quyền biển đảo trên mạng xã hội, đấu tranh với thông tin sai lệch.

- Tham gia các hoạt động hướng về biển đảo, ủng hộ lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.

- Rèn luyện sức khỏe, ý thức quốc phòng – an ninh, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc khi cần.

Câu 2: Thành tựu cơ bản về kinh tế trong công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay.

Sau khi tiến hành công cuộc Đổi mới (từ năm 1986), Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu kinh tế quan trọng:

- Nền kinh tế chuyển từ cơ chế tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành ngày càng hiệu quả.

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao và ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.

- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa, tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng.

- Nông nghiệp phát triển mạnh, Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu hàng đầu về gạo, cà phê, thủy sản.

- Hoạt động đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế mở rộng, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng thị trường.

- Kinh tế nhiều thành phần phát triển, doanh nghiệp tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng.