câu 1

bài làm

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước giữ một vai trò đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ Việt Nam. Chủ quyền quốc gia không chỉ là biên giới địa lý, vùng trời, vùng biển thiêng liêng mà còn là thành quả xương máu của cha ông suốt bốn nghìn năm lịch sử. Đối với tuổi trẻ ngày nay, ý thức chủ quyền mạnh mẽ chính là "lá chắn" tinh thần giúp họ nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân, tỉnh táo trước những thông tin xuyên tạc, kích động trên không gian mạng của các thế lực thù địch. Khi người trẻ có ý thức sâu sắc về chủ quyền, họ sẽ biến nó thành động lực hành động thực tế: từ việc nỗ lực học tập, nghiên cứu khoa học để xây dựng đất nước giàu mạnh, đến việc trực tiếp tham gia bảo vệ chủ quyền như những chiến sĩ trẻ nơi biên cương, hải đảo xa xôi. Không dừng lại ở đó, ý thức ấy còn thôi thúc thế hệ trẻ chủ động quảng bá hình ảnh đất nước, khẳng định chủ quyền biển đảo toàn vẹn ra thế giới thông qua các diễn đàn quốc tế hay mạng xã hội. Ngược lại, nếu thờ ơ, vô cảm trước vận mệnh quốc gia, người trẻ rất dễ làm tổn hại đến lợi ích dân tộc. Tóm lại, bảo vệ chủ quyền đất nước không phải là điều gì quá xa vời, nó bắt đầu ngay từ lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức tự giác rèn luyện mỗi ngày của mỗi người trẻ chúng ta.

câu 2

bài làm

Viết về đề tài chiến tranh và người lính trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, văn học Việt Nam đã ghi dấu nhiều tác phẩm bất hủ. Bên cạnh những vần thơ của Phạm Tiến Duật, Nguyễn Khoa Điềm, bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" của Đỗ Nam Cao (sáng tác năm 1971) nổi bật lên như một khúc ca xanh ngợi ca lý tưởng và tinh thần kiên cường của thế hệ trẻ thời đại bấy giờ. Qua việc đặt tác phẩm này cạnh văn bản ở phần Đọc hiểu, ta thấy được những nét gặp gỡ đầy xúc động về tình yêu quê hương đất nước, đồng thời nhận ra những vẻ đẹp độc đáo riêng trong tư duy nghệ thuật của mỗi tác giả.

Trước hết, bài thơ "Màu xanh Trường Sơn" mang đến một giá trị nội dung sâu sắc khi khắc họa biểu tượng "màu xanh" đa nghĩa và tràn đầy sức sống. Giữa đại ngàn Trường Sơn đầy bom đạn, màu xanh hiện lên đầu tiên là "Màu xanh của Bác", biểu tượng cho lý tưởng cách mạng, cho niềm tin mà vị lãnh tụ kính yêu đã thắp sáng cho cả một thế hệ. Đi qua những gian khổ của "mùa mưa Trường Sơn", những "ba lô trĩu nặng", đường đèo "cheo leo" và cả những "cơn sốt hùa theo", màu xanh ấy không hề phai nhạt mà biến chuyển kỳ diệu thành "nhạc", thành sức sống "tiềm tàng". Đỗ Nam Cao không hề né tránh sự khốc liệt của chiến tranh khi viết về "mùa khô xém lửa", "đất nung bàn chân", nhưng vượt lên trên tất cả gian lao ấy là ánh mắt "chói ngời", là tinh thần "tuôn ra tiền tuyến" đầy kiêu hãnh của những người tự hào là "Cháu con Bác Hồ". Bài thơ là lời khẳng định về sức mạnh tinh thần, niềm lạc quan và ý chí quyết tâm giành độc lập của thế hệ thanh niên xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.

Khi đặt bài thơ này trong mối quan hệ so sánh với văn bản ở phần Đọc hiểu, ta nhận thấy những điểm tương đồng rõ nét về mặt giá trị nội dung. Cả hai tác phẩm đều là tiếng lòng ngợi ca tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm của con người đối với vận mệnh quốc gia. Dù ở những thời điểm khác nhau hay qua những phương thức biểu đạt khác nhau, cả hai tác giả đều hướng ngòi bút của mình vào việc khơi dậy niềm tự hào dân tộc, nhắc nhở người đọc về giá trị của hòa bình và sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Tuy nhiên, mỗi văn bản lại có một lối đi riêng để neo lại trong lòng độc giả. Nếu như văn bản ở phần Đọc hiểu thể hiện nội dung qua... (đoạn này bạn điền đặc điểm văn bản đọc hiểu vào, ví dụ: những suy tư sâu lắng thời bình / thể thơ tự do đầy triết lý), thì bài thơ của Đỗ Nam Cao lại đậm chất lãng mạn cách mạng của thời kỳ chiến tranh bùng nổ. Sức hấp dẫn riêng của "Màu xanh Trường Sơn" nằm ở việc sử dụng điệp khúc "màu xanh" liên tục được nâng cấp từ mức độ nhận thức đến hành động, từ hiện thực chuyển hóa thành lý tưởng ngút ngàn. Nó mang giọng điệu hào hùng, rắn rỏi nhưng cũng đầy chất nhạc của người lính trực tiếp đứng nơi đầu sóng ngọn gió.

Câu 1.

• Thể thơ: Thể thơ tám chữ (hoặc Thể thơ tự do).

(Tất cả các dòng thơ trong đoạn trích đều có 8 tiếng).

Câu 2.

Dựa vào khổ thơ thứ hai và thứ ba, các từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh của biển đảo và đất nước là:

• Hình ảnh biển đảo: biển, sóng dữ, Hoàng Sa, bám biển, giữ biển, ngư dân, sóng.

• Hình ảnh đất nước: Mẹ Tổ quốc, nước Việt, màu cờ nước Việt, Tổ quốc.

Câu 3.

• Biện pháp tu từ so sánh: > "Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta / Như máu ấm trong màu cờ nước Việt"

• Tác dụng của biện pháp tu từ:

• Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm và tạo nhạc điệu sinh động cho đoạn thơ.

• Về nội dung: Cụ thể hóa hình tượng "Mẹ Tổ quốc" vốn thiêng liêng, trừu tượng trở nên vô cùng gần gũi, ấm áp như "máu ấm" trong huyết quản, luôn đồng hành và hòa quyện cùng mỗi người con Việt Nam. Qua đó, thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu sắc, niềm tự hào dân tộc và khẳng định điểm tựa tinh thần vững chãi cho những con người đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Câu 4.

Đoạn trích thể hiện những tình cảm sâu sắc của nhà thơ dành cho biển đảo Tổ quốc:

• Tình yêu quê hương, đất nước, biển đảo thiết tha, sâu nặng và thiêng liêng.

• Lòng biết ơn, sự trân trọng và ngợi ca trước sự hy sinh thầm lặng, tinh thần kiên cường, quả cảm của các chiến sĩ và ngư dân đang ngày đêm bám biển bảo vệ chủ quyền.

• Niềm tự hào về lịch sử hào hùng của dân tộc và ý thức trách nhiệm, quyết tâm gìn giữ từng tấc đất, tấc biển của Tổ quốc.

Câu 5.

bài làm

Trong đoạn trích, em ấn tượng nhất với hình ảnh "Máu của họ ngân bài ca giữ nước". Đây là một hình ảnh thơ đầy bi tráng, kết hợp nghệ thuật ẩn dụ và hoán dụ sâu sắc. Biển khơi không chỉ có sóng dữ mà còn có cả những giọt máu của ngư dân, chiến sĩ hòa cùng lòng biển để giữ vững chủ quyền. Sự hy sinh ấy không gợi lên vẻ bi lụy, thương đau mà ngược lại, đã hóa thân thành một "bài ca giữ nước" hào hùng, ngân vang mãi cùng thời gian. Hình ảnh này vừa khơi dậy lòng biết ơn sâu sắc trong lòng người đọc, vừa tiếp thêm ngọn lửa về ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với chủ quyền biển đảo thiêng liêng của dân tộc.

Câu 1

bài làm

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, việc gìn giữ bản sắc quê hương đóng vai trò là "kim chỉ nam" vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ. Bản sắc không chỉ đơn thuần là những phong tục, tập quán hay ngôn ngữ truyền thống, mà còn là cốt cách, là "mã định danh" giúp mỗi người trẻ không bị hòa tan giữa dòng chảy toàn cầu hóa. Trước hết, việc am hiểu và trân trọng nguồn cội giúp thanh niên tự tin khẳng định bản sắc cá nhân, tạo dựng một vị thế riêng biệt và đáng tôn trọng khi bước ra giao lưu với bạn bè quốc tế. Bên cạnh đó, bản sắc quê hương còn là điểm tựa tinh thần vững chãi, giúp chúng ta giữ vững những giá trị đạo đức tốt đẹp và không bị lạc lối trước những xu hướng văn hóa lai căng, độc hại. Hơn nữa, ý thức gìn giữ cội nguồn sẽ thôi thúc thế hệ trẻ có những hành động thiết thực để bảo tồn, quảng bá vẻ đẹp của đất nước, từ đó góp phần xây dựng một dân tộc tự cường và giàu bản sắc. Gìn giữ truyền thống không có nghĩa là bảo thủ, mà là sự tiếp nối có chọn lọc để những giá trị xưa cũ luôn tỏa sáng trong đời sống hiện đại. Tóm lại, chỉ khi biết yêu và giữ gìn mảnh đất mình sinh ra, thế hệ trẻ mới có thể vươn xa một cách bền vững và đầy bản lĩnh.

câu 2

bài làm

Quê hương luôn là bến đỗ bình yên, là nguồn mạch nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người. Trong dòng chảy của thi ca hiện đại, đề tài quê hương vẫn luôn tỏa sáng với những góc nhìn đa dạng. Nếu như Nguyễn Doãn Việt trong bài thơ "Quê biển" khắc họa vẻ đẹp mặn mòi, kiên cường của con người trước sóng gió đại dương, thì Đỗ Viết Tuyển trong bài thơ "Về làng" lại chạm đến những rung động tinh tế về nỗi lòng của người con xa xứ khi đối diện với dòng chảy thời gian. Hai tác phẩm, dù mang hai phong cách khác biệt, nhưng đều là những tiếng lòng thiết tha dành cho mảnh đất cội nguồn.

Trước hết, đến với "Quê biển" của Nguyễn Doãn Việt, người đọc ấn tượng mạnh mẽ với bức tranh làng chài miền Trung nắng gió. Giá trị nội dung bao trùm tác phẩm là sự tôn vinh sức sống bền bỉ và tình yêu biển cả máu thịt. Tác giả sử dụng những hình ảnh biểu trưng như "cánh buồm nghiêng", "mảnh lưới trăm năm" để khẳng định sự gắn kết không thể tách rời giữa làng và biển. Quê hương hiện lên không chỉ có sự thơ mộng mà còn đầy rẫy nhọc nhằn: đó là bóng dáng người mẹ "bạc đầu sau những đêm đợi biển", là cha ông "vật lộn một đời người biển giã bấp bênh". Qua đó, Nguyễn Doãn Việt không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của lao động mà còn thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hy sinh của các thế hệ đi trước để giữ gìn hồn làng, giữ gìn khoang thuyền ăm ắp những ước vọng.

Ngược lại, bài thơ "Về làng" của Đỗ Viết Tuyển lại khai thác giá trị nội dung ở góc độ tâm trạng cá nhân và nỗi niềm hoài cổ. Không gian trong bài thơ là làng quê Bắc Bộ thanh bình với "con đê", "hát chèo", "khói bếp lam chiều". Đây là những hình ảnh quen thuộc, đánh thức kí ức tuổi thơ trong mỗi người. Tuy nhiên, bao trùm tác phẩm lại là một nỗi buồn man mác về sự hữu hạn của đời người. Hình ảnh "Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng" là một nốt lặng đầy đau đớn. Nó cho thấy bi kịch của sự chia ly và khát vọng được trở về nguồn cội khi đã đi qua gần hết cuộc đời. Nếu quê hương của Nguyễn Doãn Việt là thực tại lao động mạnh mẽ, thì quê hương của Đỗ Viết Tuyển là bến đợi của tâm hồn, là nơi lưu giữ những gì tinh khôi nhất đã dần lùi xa theo thời gian.

Khi đặt hai bài thơ cạnh nhau, ta thấy rõ những điểm tương đồng và khác biệt thú vị. Cả hai tác giả đều gặp nhau ở tình yêu quê hương chân thành, sâu nặng. Họ đều sử dụng những hình ảnh mang tính đặc trưng vùng miền để gọi tên nỗi nhớ. Tuy nhiên, sắc thái cảm xúc lại có sự phân hóa rõ rệt. "Quê biển" mang âm hưởng tráng ca, hướng đến sự khẳng định sức mạnh con người trước thiên nhiên khắc nghiệt. Ngược lại, "Về làng" mang âm hưởng trữ tình, trầm mặc, tập trung vào sự tự vấn và nỗi tiếc nuối về thời gian. Nguyễn Doãn Việt nhìn quê hương bằng đôi mắt của một người đang sống và chiến đấu cùng dân làng, còn Đỗ Viết Tuyển nhìn quê hương qua lăng kính của người viễn xứ đầy ưu tư.

Tóm lại, cả hai bài thơ đã bổ sung cho nhau để tạo nên một bức tranh quê hương trọn vẹn. Một bên là vẻ đẹp của ý chí, của những con người "lặn lội với quê hương" để sinh tồn; một bên là vẻ đẹp của kí ức, của những hoài niệm giúp con người giữ gìn bản sắc giữa cuộc đời bôn ba. Đọc hai tác phẩm, chúng ta không chỉ thêm yêu mảnh đất mình sinh ra mà còn thức tỉnh ý thức về trách nhiệm gìn giữ và trở về với những giá trị nguồn cội thiêng liêng.

Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản trên.

• Trả lời: Thể thơ tự do. (Các câu thơ có độ dài ngắn khác nhau, không gò bó về số chữ hay niêm luật).

Câu 2: Chỉ ra một hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cho cuộc sống của làng biển được sử dụng trong bài thơ.

- một trong các hình ảnh sau:

• • Cánh buồm: Biểu tượng cho khát vọng vươn khơi và tâm hồn của người dân chài.
  • Mảnh lưới trăm năm: Biểu tượng cho nghề nghiệp truyền thống, sự gắn kết lâu đời giữa con người và biển cả.
  • Vị muối mặn mòi: Biểu tượng cho sự gian khổ, vất vả và đặc trưng riêng biệt của đời sống miền biển.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của hình ảnh "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển" trong việc thể hiện cảm xúc và chủ đề của bài thơ.

• Phân tích: * Sự vất vả, hy sinh: Hình ảnh "bạc đầu" và "đợi biển" gợi lên sự lo âu, khắc khoải của người phụ nữ hậu phương. Biển cả không chỉ cho tôm cá mà còn đầy rẫy hiểm nguy, sự đợi chờ làm héo mòn tuổi xuân.
• • Sự gắn kết máu thịt: Thể hiện sự kiên nhẫn, sức chịu đựng phi thường của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt.
  • Chủ đề: Làm nổi bật chủ đề về tình yêu quê hương gắn liền với sự thấu hiểu nỗi nhọc nhằn của những thân phận miền biển, khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của con người trong lao động và gian khổ.

Câu 4: Cách hiểu về cuộc sống và truyền thống của làng chài qua hình ảnh "Làng là mảnh lưới trăm năm".

• • Sự gắn kết mật thiết: Làng và nghề chài lưới hòa làm một. Cuộc sống của người dân không thể tách rời biển cả và những công cụ lao động đặc trưng.
  • Tính kế thừa (Trăm năm): Khẳng định đây là một truyền thống lâu đời, được trao truyền từ đời này sang đời khác ("cha ông phơi nhoài bên mép biển").
  • Sự bền bỉ: Hình ảnh "mảnh lưới" gợi lên sự đan xen, gắn kết cộng đồng và sức mạnh chống chọi với sóng gió qua bao thế hệ để tồn tại và phát triển.

Câu 5: Suy nghĩ về ý nghĩa của lao động bền bỉ, nhẫn nại (5 – 7 câu).

bài làm

Lao động bền bỉ và nhẫn nại là chìa khóa then chốt để tạo nên giá trị sống bền vững cho con người trong mọi thời đại. Hình ảnh những người ngư phủ trong bài thơ dẫu đối mặt với bão tố vẫn kiên trì vươn khơi là bài học quý giá về bản lĩnh vượt khó. Trong cuộc sống hiện đại, sự kiên nhẫn giúp chúng ta không gục ngã trước những thất bại tạm thời và rèn luyện được ý chí sắt đá. Chính sự nhẫn nại trong lao động biến những ước mơ xa vời thành hiện thực, tạo ra của cải vật chất và bồi đắp vẻ đẹp tâm hồn. Hơn hết, thành quả đạt được từ sự bền bỉ luôn mang lại niềm tự hào và sự tự trọng sâu sắc cho mỗi cá nhân. Vì vậy, chúng ta cần trân trọng giá trị của sự cần cù để khẳng định vị thế của bản thân và đóng góp cho cộng đồng.

câu 1

bài làm

Trong bài thơ "Những người đàn bà gánh nước sông", Nguyễn Quang Thiều đã khắc họa hình tượng người phụ nữ với vẻ đẹp lam lũ nhưng đầy sức sống bền bỉ. Trước hết, họ hiện lên với những nét ngoại hình khắc khổ, dấu vết của sự tảo tần: đôi bàn chân "xương xẩu", móng "đen toẽ ra như móng chân gà mái". Hình ảnh so sánh độc đáo này lột tả sự tàn phá của lao động nặng nhọc và thời gian lên cơ thể những người bà, người mẹ. Thế đứng của họ đầy chông chênh, một tay bám đòn gánh "bé bỏng chơi vơi", tay kia "bám vào mây trắng", gợi lên sự giao thoa giữa cái nhọc nhằn của thực tại và sự thanh cao của tâm hồn. Điệp ngữ thời gian "năm năm, mười lăm năm..." nhấn mạnh sự kiên trinh, nhẫn nại của họ suốt cả cuộc đời. Họ không chỉ gánh nước để duy trì sự sống mà còn gánh trên vai cả một nền văn hóa, một sự tiếp nối thế hệ khi lũ trẻ lớn lên lại tiếp bước con đường của mẹ. Qua đó, tác giả thể hiện niềm xót xa, trân trọng và ca ngợi sức sống mãnh liệt, sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam vùng nông thôn.

câu 2

bài làm

Trong kỷ nguyên của sự kết nối và những cuộc đua không hồi kết, chúng ta thường tung hô những khẩu hiệu như "Lao động hăng say, vận may sẽ đến" hay "Hãy sống như thể không có ngày mai". Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang của những hồ sơ cá nhân hoàn hảo trên mạng xã hội là một thực tế khắc nghiệt: một thế hệ đang kiệt quệ. Hội chứng "burnout" (kiệt sức) không còn là một khái niệm xa lạ trong tâm lý học, mà đã trở thành một "đại dịch thầm lặng" đang len lỏi vào cuộc sống của giới trẻ hiện nay.

Trước hết, cần hiểu "burnout" không đơn thuần là cảm giác mệt mỏi sau một ngày làm việc hay học tập căng thẳng. Đó là một trạng thái kiệt quệ toàn diện về cả thể chất, tinh thần và cảm xúc. Khi rơi vào vòng xoáy này, con người cảm thấy mất kết nối với bản thân, hoài nghi về năng lực cá nhân và mất đi mọi động lực để tiếp tục. Nếu sự mệt mỏi thông thường có thể được xoa dịu bằng một giấc ngủ ngon, thì burnout giống như một bộ pin đã hoàn toàn chai sạn, dù có sạc bao lâu cũng không thể đầy lại được.

Vậy đâu là nguồn cơn khiến những người trẻ – vốn được coi là sung sức nhất – lại rơi vào trạng thái này? Nguyên nhân đầu tiên phải kể đến là áp lực của sự hoàn hảo trong xã hội số. Mạng xã hội vô tình tạo ra một "chuẩn mực" ảo về thành công: phải có sự nghiệp rực rỡ trước tuổi 25, phải đi du lịch sang chảnh, phải có một thân hình lý tưởng. Nỗi sợ bị bỏ lại phía sau (FOMO) buộc người trẻ phải ép mình vào những cuộc chạy đua vượt quá giới hạn. Bên cạnh đó, văn hóa "hustle culture" (văn hóa hối hả) tôn thờ việc làm việc quá sức như một biểu tượng của danh dự, khiến việc nghỉ ngơi bị coi là lười biếng, là tội lỗi. Ranh giới giữa văn phòng và phòng ngủ, giữa giờ làm và giờ nghỉ bị xóa nhòa bởi những thông báo email và tin nhắn công việc xuyên đêm.

Hệ lụy của burnout là vô cùng khủng khiếp. Về sức khỏe, nó dẫn đến mất ngủ, suy nhược cơ thể và các bệnh tâm lý nghiêm trọng như lo âu, trầm cảm. Về mặt xã hội, một thế hệ kiệt sức sẽ là một thế hệ thiếu tính sáng tạo, làm việc như những cỗ máy vô hồn và dễ dàng rơi vào trạng thái thờ ơ với cuộc sống. Khi một người trẻ bị "cháy sạch" ngọn lửa đam mê, họ không chỉ mất đi tương lai của chính mình mà còn làm nghèo nàn đi nguồn lực phát triển của toàn xã hội.

Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt giữa việc nỗ lực hết mình và việc tự ngược đãi bản thân. Chăm chỉ là đức tính quý báu, nhưng chăm chỉ mà thiếu đi sự tự nhận thức về giới hạn của bản thân lại là một sai lầm. Để vượt qua burnout, giải pháp bền vững nhất chính là thay đổi tư duy. Chúng ta cần học cách thiết lập ranh giới, dám nói "không" với những yêu cầu quá tải và dành thời gian để "ngắt kết nối" với thế giới ảo nhằm kết nối lại với thế giới thật. Sự nghỉ ngơi không phải là dừng lại, mà là bước đệm cần thiết để đi xa hơn. Gia đình và nhà trường cũng cần thay đổi thước đo thành công, thay vì chỉ chú trọng vào điểm số hay danh hiệu, hãy quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ.

Tóm lại, đời người không phải là một đường chạy nước rút 100 mét, mà là một hành trình marathon bền bỉ. Đừng để ngọn lửa đam mê của bạn bị biến thành tro tàn bởi sự vội vã của thời đại. Hãy học cách lắng nghe cơ thể mình, biết lúc nào cần tăng tốc và lúc nào cần dừng lại để thở. Sau tất cả, thành công lớn nhất không phải là chạm đích nhanh nhất, mà là chạm đích với một tâm hồn còn nguyên vẹn và tràn đầy nhựa sống.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên

• Thể thơ: Tự do.

• Giải thích: Các dòng thơ có độ dài ngắn khác nhau, không bị gò bó bởi quy tắc về số chữ, niêm luật hay vần điệu cố định.

Câu 2. Những phương thức biểu đạt được sử dụng

• Phương thức chính: Biểu cảm (thể hiện cảm xúc, sự trăn trở của tác giả trước cuộc sống).

• Phương thức kết hợp:

• Miêu tả: Khắc họa hình ảnh những người đàn bà với "ngón chân xương xẩu", "bối tóc vỡ xối xả",...

• Tự sự: Kể về vòng lặp cuộc đời từ thế hệ này sang thế hệ khác (những đứa trẻ lớn lên lại tiếp tục công việc của cha mẹ).

Câu 3. Tác dụng của việc lặp lại dòng thơ: “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy”

Việc sử dụng điệp ngữ này có các tác dụng sau:

• Về nội dung: Nhấn mạnh sự bền bỉ, dai dẳng của những kiếp người lam lũ. Đó không phải là nỗi khổ nhất thời mà là sự chịu đựng kéo dài suốt cả một đời người, từ năm này qua năm khác.

• Về nghệ thuật: * Tạo nhịp điệu chậm rãi, ám ảnh và trăn trở cho bài thơ.

• Khẳng định vị thế của nhân vật trữ tình là người quan sát, chứng kiến và thấu cảm sâu sắc với nỗi vất vả của quê hương.

• Khắc họa sự "quẩn quanh" của số phận: thời gian trôi đi nhưng cảnh đời vẫn không thay đổi.

Câu 4. Đề tài và chủ đề của bài thơ

• Đề tài: Cuộc sống của những người lao động nghèo vùng sông nước.

• Chủ đề: Sự lam lũ, vất vả và số phận nhọc nhằn của những người phụ nữ nông thôn; đồng thời thể hiện sự đối lập giữa thực tại khắc nghiệt (gánh nước sông) với những ước mơ xa xôi, vô vọng của con người (cơn mơ biển).

Câu 5

bài làm

Bài thơ "Những người đàn bà gánh nước sông" của Nguyễn Quang Thiều đã để lại trong lòng người đọc những dư âm sâu sắc về vẻ đẹp lam lũ và sức sống bền bỉ của con người vùng sông nước. Trước hết, tác phẩm gợi lên sự xúc động nghẹn ngào trước hình ảnh những người phụ nữ tần tảo. Đôi bàn chân "xương xẩu", "toẽ ra như móng chân gà mái" và tấm lưng "áo mềm và ướt" là những chi tiết tả thực đầy ám ảnh, khắc họa trọn vẹn sự nhọc nhằn, bươn chải của người bà, người mẹ suốt "nửa đời người".

Không chỉ dừng lại ở sự thương cảm, bài thơ còn khiến ta suy ngẫm về sự tiếp nối của các thế hệ và vòng quay của số phận. Hình ảnh lũ trẻ "chạy theo mẹ và lớn lên", để rồi "con gái lại đặt đòn gánh lên vai", "con trai lại vác cần câu" cho thấy một nhịp sống tuần hoàn, nơi những khó nhọc và ước mơ được chuyển giao từ đời này sang đời khác. Đó là một vòng lặp có chút buồn đau của cái nghèo, nhưng cũng đầy kiêu hãnh về sự sinh tồn mãnh liệt. Qua đó, em nhận thấy bài thơ như một lời tri ân thầm lặng dành cho những người phụ nữ – những người đã dùng đôi vai gầy để gánh cả dòng sông, gánh cả sự sống và nuôi dưỡng tương lai. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng giá trị của lao động và thấu hiểu hơn những hy sinh thầm lặng của những người quanh ta.

Câu 1: Thể thơ

Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ. Đây là một thể thơ tự do hiện đại, rất phổ biến trong phong trào Thơ mới, giúp tác giả dễ dàng bộc lộ những cảm xúc dạt dào, uyển chuyển.

Câu 2: Nhận xét về nhịp thơ

Nhịp thơ trong bài khá linh hoạt, thường là nhịp 3/5 hoặc 4/4 (ví dụ: Yêu, là chết / ở trong lòng một ít).

• Nhận xét: Nhịp điệu bài thơ chậm rãi, có chút ngậm ngùi, xót xa. Nó tạo ra một khoảng lặng gợi sự suy tư, diễn tả được trạng thái băn khoăn, day dứt của một tâm hồn đang yêu nhưng không tìm được sự đồng điệu tuyệt đối.

Câu 3: Đề tài và Chủ đề

• Đề tài: Tình yêu.

• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi đau khổ và cảm giác cô đơn, hụt hẫng trong tình yêu khi sự cho đi không được đền đáp xứng đáng. Bài thơ khẳng định tình yêu là một sự tự nguyện đánh đổi, dù biết trước có thể chỉ nhận lại sự trống trải.

Câu 4: Phân tích một hình ảnh tượng trưng

Bạn có thể chọn hình ảnh "sa mạc cô liêu" trong câu thơ "Và cảnh đời là sa mạc cô liêu".

• Ý nghĩa: Sa mạc vốn là nơi khô cằn, thiếu sức sống và vô tận. Việc ví "cảnh đời" như "sa mạc" cho thấy cái nhìn đầy bi quan nhưng cũng rất chân thực của một trái tim si tình. Khi yêu mà không được yêu, hoặc khi lạc lối trong tình ái, thế giới xung quanh bỗng trở nên trống rỗng, cô độc và khắc nghiệt. Hình ảnh này nhấn mạnh sự cô đơn tột cùng của con người trước dòng đời nếu thiếu đi sự sưởi ấm của một tình yêu trọn vẹn.

Câu 5: Cảm nhận và suy nghĩ của em

Bài thơ mang lại cảm giác buồn man mác nhưng cũng đầy chất triết lý về tình cảm con người. Qua những dòng thơ, chúng ta thấy được một Xuân Diệu yêu mãnh liệt, yêu đến mức chấp nhận "chết ở trong lòng một ít".

• Nó gợi suy nghĩ rằng: Tình yêu không phải lúc nào cũng là màu hồng hay sự viên mãn; đôi khi yêu là sự dấn thân, là chấp nhận phần thiệt thòi về mình.

• Đồng thời, bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự đồng cảm. Trong một mối quan hệ, nếu chỉ có một bên nỗ lực "cho" mà bên kia "thờ ơ", thì tình yêu ấy sẽ trở thành một gánh nặng tâm hồn đau đớn.

câu 5

bài làm

Bài thơ "Yêu" của Xuân Diệu đã để lại trong lòng em những cảm xúc bâng khuâng cùng những chiêm nghiệm sâu sắc về bản chất của tình ái. Trước hết, đó là sự đồng cảm sâu sắc với nỗi cô đơn và sự hụt hẫng của một trái tim khao khát yêu đương nhưng lại rơi vào tình cảnh "cho rất nhiều, song nhận chẳng bao nhiêu". Câu thơ điệp khúc "Yêu, là chết ở trong lòng một ít" như một lời tự sự đầy đau đớn, khẳng định rằng tình yêu không chỉ có sự viên mãn mà còn là sự tự nguyện hy sinh, là sự hao tổn của tâm hồn khi đối diện với sự thờ ơ của đối phương. Qua những hình ảnh giàu sức gợi như "u sầu mù mịt" hay "sa mạc cô liêu", bài thơ khiến em suy nghĩ về sự mỏng manh của con người trước những đổ vỡ tình cảm. Em nhận ra rằng, dù tình yêu có thể mang lại nỗi buồn và sự lạc lối, nhưng chính sự dấn thân, "vấn vít" ấy lại thể hiện vẻ đẹp chân thành và mãnh liệt nhất của một linh hồn biết sống hết mình. Tác phẩm không chỉ là một tiếng thở dài về tình đơn phương, mà còn là lời nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự thấu hiểu và trân trọng trong mọi mối quan hệ để trái tim không phải lẻ loi giữa dòng đời.

Câu 1: Thể thơ

Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ. Đây là một thể thơ tự do hiện đại, rất phổ biến trong phong trào Thơ mới, giúp tác giả dễ dàng bộc lộ những cảm xúc dạt dào, uyển chuyển.

Câu 2: Nhận xét về nhịp thơ

Nhịp thơ trong bài khá linh hoạt, thường là nhịp 3/5 hoặc 4/4 (ví dụ: Yêu, là chết / ở trong lòng một ít).

• Nhận xét: Nhịp điệu bài thơ chậm rãi, có chút ngậm ngùi, xót xa. Nó tạo ra một khoảng lặng gợi sự suy tư, diễn tả được trạng thái băn khoăn, day dứt của một tâm hồn đang yêu nhưng không tìm được sự đồng điệu tuyệt đối.

Câu 3: Đề tài và Chủ đề

• Đề tài: Tình yêu.

• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi đau khổ và cảm giác cô đơn, hụt hẫng trong tình yêu khi sự cho đi không được đền đáp xứng đáng. Bài thơ khẳng định tình yêu là một sự tự nguyện đánh đổi, dù biết trước có thể chỉ nhận lại sự trống trải.

Câu 4: Phân tích một hình ảnh tượng trưng

Bạn có thể chọn hình ảnh "sa mạc cô liêu" trong câu thơ "Và cảnh đời là sa mạc cô liêu".

• Ý nghĩa: Sa mạc vốn là nơi khô cằn, thiếu sức sống và vô tận. Việc ví "cảnh đời" như "sa mạc" cho thấy cái nhìn đầy bi quan nhưng cũng rất chân thực của một trái tim si tình. Khi yêu mà không được yêu, hoặc khi lạc lối trong tình ái, thế giới xung quanh bỗng trở nên trống rỗng, cô độc và khắc nghiệt. Hình ảnh này nhấn mạnh sự cô đơn tột cùng của con người trước dòng đời nếu thiếu đi sự sưởi ấm của một tình yêu trọn vẹn.

câu 5

bài làm

Câu 1. Suy nghĩ về việc bảo tồn di tích lịch sử dân tộc (Khoảng 200 chữ)

bài làm

Di tích lịch sử không chỉ là những công trình vô tri mà là "nhân chứng sống" lưu giữ linh hồn và bản sắc của một dân tộc. Trong dòng chảy hối hả của thời đại công nghiệp hóa, việc bảo tồn các di tích này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trước hết, di tích lịch sử là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ nguồn cội và những trang sử hào hùng của cha ông. Đó là những bài học thực tế sống động nhất về lòng yêu nước. Thứ hai, bảo tồn di tích còn góp phần thúc đẩy kinh tế bền vững thông qua ngành du lịch văn hóa, tạo nên diện mạo riêng biệt cho quốc gia trên bản đồ thế giới. Tuy nhiên, thực tế hiện nay không ít di tích đang bị xuống cấp nghiêm trọng hoặc bị xâm hại bởi sự thiếu ý thức của con người. Vì vậy, bảo tồn không có nghĩa là "đóng băng" di tích mà phải đi đôi với việc tôn tạo đúng cách và giáo dục ý thức cộng đồng. Mỗi cá nhân cần biết trân trọng, bảo vệ từng viên gạch, mảnh gốm của tiền nhân để dòng máu lịch sử mãi chảy trong huyết quản các thế hệ mai sau.

câu 2

bài làm

Trong nền văn học Việt Nam sau năm 1975, Nguyễn Trọng Tạo nổi lên như một gương mặt đa tài, người luôn trăn trở về những giá trị nhân sinh trong một xã hội đang chuyển mình đầy biến động. Bài thơ "Đồng dao cho người lớn", sáng tác năm 1992, là một nốt nhạc trầm đầy suy tư. Bằng cách mượn hình thức diễn xướng dân gian quen thuộc, tác giả đã vẽ nên một bức tranh đời sống hiện đại đầy rẫy những nghịch lý, qua đó gửi gắm những chiêm nghiệm sâu sắc về thân phận con người.

Trước hết, ngay từ nhan đề, tác giả đã tạo ra một sự kết hợp lạ lùng: "Đồng dao" và "Người lớn". Đồng dao vốn là những câu hát hồn nhiên, trong sáng của trẻ thơ, thường có nhịp điệu vui tươi và cấu trúc lặp. Thế nhưng, đối tượng tiếp nhận ở đây lại là "người lớn" – những kẻ đã nếm trải đủ đắng cay, ngọt bùi và sự phức tạp của cuộc đời. Sự kết hợp này gợi mở về một cách nhìn đời: đôi khi những quy luật phức tạp nhất của nhân gian lại cần được soi chiếu qua lăng kính giản đơn, trực diện như một bài hát trẻ con để ta nhận ra bản chất thực sự của chúng.

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trọng Tạo liệt kê một loạt những nghịch lý tồn tại trong thực tại bằng điệp từ "có":

"có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi

có con người sống mà như qua đời

có câu trả lời biến thành câu hỏi"

Hình ảnh "cánh rừng chết vẫn xanh" gợi lên sự ám ảnh về những giá trị tốt đẹp đã lùi vào quá khứ nhưng vẫn sống dai dẳng trong ký ức. Đau xót hơn cả là tình trạng "sống mà như qua đời" – một sự tồn tại vô hồn, thiếu vắng lý tưởng và khát vọng. Trong một thế giới biến chuyển quá nhanh, những giá trị vốn được coi là chân lý (câu trả lời) bỗng chốc lại trở nên bấp bênh, nghi ngại (câu hỏi). Đó chính là sự hoang mang của con người trước ngưỡng cửa của những thay đổi.

Tác giả tiếp tục bóc tách những mâu thuẫn trong đời sống xã hội và nội tâm:

"có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới

có cha có mẹ có trẻ mồ côi

có ông trăng tròn nào phải mâm xôi

có cả đất trời mà không nhà cửa"

Những câu thơ phơi bày sự trớ trêu của số phận: sự nhầm lẫn giữa đam mê nhất thời với hạnh phúc bền vững, sự thiếu vắng tình thương ngay trong sự hiện diện của người thân, và nỗi cô độc của con người giữa thế giới bao la. Hình ảnh "ông trăng tròn" bị nhầm với "mâm xôi" là một ẩn dụ đắt giá về việc vật chất hóa những giá trị tinh thần thiêng liêng. Con người mải mê chạy theo những giá trị hữu hình mà quên đi vẻ đẹp tự nhiên và sự bình yên của tâm hồn.

Tuy nhiên, bài thơ không dừng lại ở sự bế tắc. Ở khổ thơ tiếp theo, nhịp thơ chuyển sang sự khẳng định về sức sống:

"mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ

mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió"

Cấu trúc "mà... vẫn..." như một sự đối trọng với điệp từ "có" ở phía trên. Dù cuộc đời có nghiệt ngã, đầy rẫy những đảo lộn, thì quy luật của tự nhiên và bản chất của cái đẹp vẫn không hề thay đổi. Thuyền vẫn gắn liền với sông, cỏ vẫn xanh, và con người vẫn không ngừng khao khát được say, được yêu, được tự do như gió. Đây chính là tinh thần lạc quan, là niềm tin vào sự bền vững của những giá trị cốt lõi sau mọi bão giông.

Về mặt nghệ thuật, bài thơ thành công rực rỡ khi sử dụng thể thơ biến thể từ đồng dao với nhịp điệu nhanh, dồn dập, tạo cảm giác như một lời kể lể, liệt kê không dứt. Các phép đối lập (sống - qua đời, vui - buồn, có - không) được sử dụng triệt để nhằm nhấn mạnh sự đa diện của cuộc sống. Ngôn ngữ thơ giản dị nhưng hàm súc, giàu hình ảnh biểu tượng và tính triết lý cao.

Kết thúc bằng câu thơ: "có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi", tác giả đưa người đọc về với sự vô thường của thời gian. Đời người ngắn ngủi, vui buồn cũng chỉ là thoáng qua trong dòng chảy vĩnh hằng. Qua "Đồng dao cho người lớn", Nguyễn Trọng Tạo đã thức tỉnh chúng ta về cách sống: hãy biết chấp nhận những mâu thuẫn để tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn, và hãy luôn giữ cho mình một "hồn gió" để đi qua những bộn bề của nhân gian.

Câu 1: Kiểu văn bản

Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin.

• Dấu hiệu: Văn bản cung cấp các kiến thức khách quan, số liệu cụ thể và các sự thật lịch sử/khoa học về một đối tượng có thật (Vạn Lý Trường Thành).

Câu 2: Đối tượng thông tin

Đối tượng thông tin xuyên suốt văn bản là Vạn Lý Trường Thành (Trung Quốc) — những sự thật thú vị, lịch sử hình thành, quy mô và tình trạng bảo tồn của công trình này.

Câu 3: Loại dữ liệu và ví dụ

Các dữ liệu trong văn bản là dữ liệu thứ cấp.

• Giải thích: Tác giả Đỗ An không trực tiếp đo đạc hay thực hiện các nghiên cứu gốc mà tiến hành "tổng hợp" từ các nguồn khác nhau.

• Ví dụ chứng minh: * "Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất."

• "Theo Travel China Guide giải thích..."

• "Theo Daily Mail, tổng chiều dài của Vạn Lý Trường Thành..."

Câu 4: Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

• Chỉ ra: Hình ảnh minh họa về một đoạn Vạn Lý Trường Thành uốn lượn trên núi (có chú thích: "Ảnh: Vạn Lý Trường Thành").

• Tác dụng:

• Giúp người đọc dễ dàng hình dung được quy mô, sự hùng vĩ và đặc điểm kiến trúc của đối tượng được nhắc đến.

• Làm cho văn bản trở nên sinh động, trực quan và hấp dẫn hơn, tránh cảm giác khô khan khi chỉ có chữ viết và số liệu.

• Bổ sung, minh chứng cho các thông tin về cấu trúc "gián đoạn" hay "xây dựng trên núi" được đề cập trong bài.

Câu 5: Suy nghĩ về đối tượng thông tin

Đây là câu hỏi mở, bạn có thể trình bày theo cảm nhận cá nhân. Dưới đây là một vài hướng gợi ý:

• Sự khâm phục: Ngưỡng mộ trí tuệ và sức lao động bền bỉ của người xưa (biết dùng gạo nếp làm vữa, xây dựng công trình vĩ đại hoàn toàn bằng sức người).

• Sự trân trọng di sản: Cảm thấy tiếc nuối khi biết 1/3 công trình đã biến mất và nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn các giá trị lịch sử.

• Sự kinh ngạc: Bất ngờ trước những sự thật ít người biết như việc xây tường là hình phạt cho phạm nhân hay chiều dài thực tế lên tới hơn 21.000 km.