câu 1:

Trong đoạn trích “Chén thuốc độc”, Vũ Đình Long đã khắc họa rất chân thực diễn biến tâm lí đầy đau đớn của nhân vật Thông Thu. Trước hết, Thông Thu rơi vào trạng thái tỉnh ngộ và hối hận khi nhận ra gia sản lớn của cha để lại đã gần như khánh kiệt chỉ sau hai năm ăn chơi hưởng lạc. Những con số nợ nần được tính toán cụ thể cho thấy nhân vật bắt đầu đối diện với hiện thực phũ phàng. Thông Thu tự lên án lối sống “ném tiền qua cửa sổ”, đắm chìm trong thú vui vô bổ, từ đó cảm thấy bản thân “nhơ nhuốc”, có lỗi với gia đình và danh dự của một “tu mi nam tử”. Từ sự hối hận ấy, nhân vật rơi vào bi kịch tinh thần sâu sắc. Nghĩ đến cảnh tù tội “áo số cơm hầm”, Thông Thu tuyệt vọng đến mức muốn tìm đến cái chết để giải thoát. Tuy nhiên, hành động “nâng cốc lên rồi đặt xuống” lặp đi lặp lại đã thể hiện rõ sự giằng xé nội tâm dữ dội giữa khát vọng được sống và ý định tự kết liễu đời mình. Cuối cùng, tình thương dành cho mẹ, vợ và em trai khiến nhân vật chùn bước. Qua nghệ thuật độc thoại nội tâm đặc sắc, tác giả đã cho thấy bi kịch của một con người sa ngã, đồng thời gửi gắm lời cảnh tỉnh sâu sắc về lối sống ăn chơi thiếu trách nhiệm.

câu 2:

Trong đoạn trích “Chén thuốc độc”, nhân vật Thông Thu vì lối sống ăn chơi, “ném tiền qua cửa sổ” mà từ giàu sang rơi vào cảnh khánh kiệt, nợ nần và tuyệt vọng. Bi kịch ấy không chỉ là câu chuyện của một cá nhân trong xã hội cũ mà còn là lời cảnh tỉnh đối với một bộ phận giới trẻ hiện nay về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là lối sống chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo hình thức và những nhu cầu không thực sự cần thiết. Người trẻ ngày nay dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy tiêu dùng hiện đại: mua hàng online liên tục, chạy theo điện thoại mới, quần áo hàng hiệu hay những cuộc vui đắt đỏ dù thu nhập còn hạn chế. Có nhiều bạn trẻ lương chỉ vài triệu đồng nhưng sẵn sàng vay trả góp để sở hữu những món đồ giá trị lớn. Hình thức “mua trước trả sau” ngày càng phổ biến khiến không ít người rơi vào cảnh nợ nần khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ cả chủ quan lẫn khách quan. Trước hết, nhiều người trẻ có tâm lí thích hưởng thụ, muốn khẳng định bản thân qua vẻ bề ngoài. Họ cho rằng sở hữu đồ đắt tiền đồng nghĩa với sự thành công và đẳng cấp. Bên cạnh đó, không ít người thiếu kiến thức về quản lí tài chính cá nhân nên chi tiêu tùy hứng, không có kế hoạch tiết kiệm lâu dài. Ngoài ra, mạng xã hội cũng tạo nên áp lực vô hình. Những hình ảnh về cuộc sống sang chảnh, du lịch xa hoa hay hàng hiệu khiến nhiều người rơi vào tâm lí FOMO – sợ bị bỏ lại phía sau. Các chiến dịch quảng cáo hấp dẫn của thương mại điện tử càng kích thích nhu cầu mua sắm quá mức cần thiết.

Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đối với cá nhân, nó khiến con người rơi vào vòng xoáy nợ nần, áp lực tài chính và căng thẳng tinh thần. Nhiều người mất đi cơ hội đầu tư cho học tập, phát triển bản thân vì dành phần lớn tiền bạc cho nhu cầu hưởng thụ trước mắt. Giống như Thông Thu trong “Chén thuốc độc”, khi biến cố xảy ra, họ dễ rơi vào trạng thái tuyệt vọng và bế tắc. Đối với gia đình, việc chi tiêu vô độ có thể trở thành gánh nặng cho cha mẹ, làm rạn nứt tình cảm và ảnh hưởng đến nề nếp gia phong. Xa hơn, nếu một bộ phận giới trẻ chỉ thích hưởng thụ mà lười lao động, xã hội sẽ hình thành lối sống thực dụng, chạy theo vật chất và xem nhẹ những giá trị bền vững.

Từ câu chuyện của Thông Thu, mỗi người cần rút ra bài học sâu sắc về cách quản lí tiền bạc và trách nhiệm với tương lai của chính mình. Tiền không chỉ là phương tiện để thỏa mãn nhu cầu cá nhân mà còn là kết quả của công sức và mồ hôi lao động. Vì thế, người trẻ cần học cách chi tiêu hợp lí, biết phân biệt giữa “nhu cầu” và “mong muốn”. Việc ghi chép thu chi, lập kế hoạch tài chính hay dành một khoản tiết kiệm cho tương lai là vô cùng cần thiết. Đồng thời, mỗi người cũng nên sống giản dị, hướng đến những giá trị thực chất thay vì chạy theo vẻ hào nhoáng bên ngoài. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tăng cường giáo dục kĩ năng quản lí tài chính cho học sinh, sinh viên để họ hình thành lối sống lành mạnh ngay từ sớm.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể đẩy con người đến những bi kịch như Thông Thu trong “Chén thuốc độc”. Vì vậy, người trẻ cần tỉnh táo trước cám dỗ vật chất, biết chi tiêu hợp lí và sống có trách nhiệm để xây dựng cho mình một tương lai bền vững và ý nghĩa.

Câu 1.

Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình đế bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

- Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

+ "Bóp trán nghĩ ngợi".

+ "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.".

+ "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.".

+ "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện."

+...

- Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu:

+ Giúp người đọc hình dung được hành động, củ chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật.

+ Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống).

Câu 4.

• Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.
• Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!").

- Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II)

chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai).

câu 5:

• Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt đ sửa chữa.
• Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luy đến những người thân xung quanh.
• Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.