Câu 1 (khoảng 200 chữ) Ước mơ và lao động có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực giúp con người có niềm tin và ý chí vươn lên; còn lao động là con đường để biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không chịu học tập, rèn luyện và lao động thì ước mơ mãi chỉ là những điều xa vời. Ngược lại, lao động không có ước mơ định hướng thì con người dễ sống nhàm chán, thiếu mục tiêu và khát vọng. Trong thực tế, những người thành công đều là những người biết nuôi dưỡng ước mơ và không ngừng nỗ lực vì nó. Nhà bác học Thomas Edison từng nói: “Thiên tài chỉ có một phần trăm cảm hứng và chín mươi chín phần trăm là mồ hôi”. Điều đó cho thấy lao động chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công. Là học sinh, chúng ta cần có ước mơ đẹp và chăm chỉ học tập, rèn luyện từng ngày để thực hiện ước mơ ấy. Chỉ khi biết lao động bằng tất cả sự kiên trì và quyết tâm, con người mới có thể chạm tới những điều tốt đẹp trong cuộc sống. --- Câu 2 (khoảng 600 chữ) Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, vừa sâu lắng vừa hào hùng, thể hiện vẻ đẹp của con người Việt Nam trong kháng chiến. Bài thơ “Nhớ” là một trong những bài thơ tình đặc sắc thời chống Pháp. Qua bài thơ, tác giả đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình – nỗi nhớ da diết về người yêu hòa quyện với tình yêu đất nước và lí tưởng chiến đấu cao đẹp. Mở đầu bài thơ là nỗi nhớ tha thiết của người chiến sĩ giữa không gian núi rừng kháng chiến: > “Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây” Nỗi nhớ được gửi gắm qua hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa”. Đây là những hình ảnh đẹp, giàu ý nghĩa biểu tượng. Ngôi sao trên bầu trời đêm như mang theo nỗi nhớ của người lính, soi sáng con đường hành quân đầy gian khổ. Ngọn lửa giữa rừng khuya không chỉ xua tan cái lạnh mà còn sưởi ấm tâm hồn người chiến sĩ. Cách nhân hóa “ngôi sao nhớ ai”, “ngọn lửa nhớ ai” khiến cảnh vật như có tâm hồn, đồng cảm với con người. Qua đó, ta cảm nhận được nỗi nhớ vừa sâu nặng vừa lãng mạn của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh chiến tranh gian khó. Đến khổ thơ thứ hai, nỗi nhớ ấy được bộc lộ trực tiếp và gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước: > “Anh yêu em như anh yêu đất nước Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần” Đây là câu thơ đẹp và giàu ý nghĩa. Tình yêu đôi lứa được đặt song hành với tình yêu đất nước. Đất nước hiện lên vừa “vất vả đau thương” vì chiến tranh, mất mát, vừa “tươi thắm vô ngần” bởi sức sống mạnh mẽ và niềm tin vào tương lai. Người chiến sĩ yêu người con gái cũng tha thiết như yêu Tổ quốc của mình. Đó là tình yêu chân thành, sâu sắc và cao đẹp. Nỗi nhớ người yêu luôn thường trực trong tâm trí người lính: > “Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn” Điệp từ “mỗi” được lặp lại nhiều lần nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, thường xuyên, trải dài trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống chiến đấu. Người yêu trở thành nguồn động viên tinh thần lớn lao giúp người chiến sĩ vượt qua khó khăn, gian khổ. Qua đó, bài thơ cho thấy tình yêu riêng tư không tách rời nhiệm vụ chiến đấu mà hòa quyện, nâng đỡ cho lí tưởng cách mạng. Khổ thơ cuối khép lại bằng âm hưởng hào hùng, lạc quan: > “Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người.” Hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa” tiếp tục xuất hiện như biểu tượng của niềm tin, lí tưởng và tình yêu bất diệt. Từ nỗi nhớ riêng tư, cảm xúc của nhân vật trữ tình được nâng lên thành vẻ đẹp của con người thời đại kháng chiến: vừa tha thiết trong tình yêu, vừa kiên cường trong chiến đấu. Câu thơ “Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người” thể hiện niềm tự hào sâu sắc về phẩm giá và lí tưởng sống cao đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh. Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do với giọng điệu tha thiết mà mạnh mẽ. Hình ảnh thơ giàu tính biểu tượng, ngôn ngữ cô đọng, giàu cảm xúc. Sự kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và cảm hứng cách mạng đã tạo nên nét đặc sắc cho bài thơ. Tóm lại, qua bài thơ “Nhớ”, Nguyễn Đình Thi đã thể hiện thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình: nỗi nhớ thương da diết dành cho người yêu hòa quyện cùng tình yêu đất nước và ý chí chiến đấu. Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của tình yêu đôi lứa mà còn làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Pháp.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: nghị luận. --- Câu 2. Văn bản bàn về ý nghĩa và vai trò của lao động trong cuộc sống con người. --- Câu 3. Để làm rõ ý kiến: “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống.”, tác giả đã đưa ra các bằng chứng: Chim yến khi lớn lên phải tự đi kiếm mồi. Hổ và sư tử cũng phải tự lao động để tồn tại. Nhận xét: Những bằng chứng trên gần gũi, cụ thể, tiêu biểu và có sức thuyết phục cao, giúp người đọc hiểu rằng lao động là quy luật tự nhiên của mọi sinh vật. --- Câu 4. Câu văn giúp em nhận ra rằng lao động không chỉ để kiếm sống mà còn mang lại niềm vui, giá trị và hạnh phúc cho con người. Khi yêu thích và tìm thấy ý nghĩa trong công việc, con người sẽ sống tích cực hơn, có động lực phấn đấu và cảm thấy cuộc sống có ích hơn. Ngược lại, nếu làm việc một cách miễn cưỡng, không có niềm vui thì con người dễ chán nản, mệt mỏi và khó cảm nhận được hạnh phúc. --- Câu 5. Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động là: Có nhiều người lười biếng, chỉ muốn hưởng thụ mà không chịu học tập hay làm việc, thậm chí còn xem thường giá trị của lao động chân chính. Điều đó khiến họ dễ sống phụ thuộc vào gia đình và xã hội.

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích bi kịch của gia đình ông lão mù trong văn bản “Không một tiếng vang”. Trong văn bản Không một tiếng vang, Vũ Trọng Phụng đã khắc họa bi kịch đau thương của gia đình ông lão mù để phản ánh hiện thực xã hội tàn nhẫn trước Cách mạng tháng Tám. Tai họa hoả hoạn khiến người vợ chết cháy, ông lão bị mù, gia đình từ chỗ yên ấm rơi vào cảnh tán gia bại sản. Cuộc sống nghèo đói, nợ nần khiến họ luôn bị lão Thông Xạ đe dọa đuổi khỏi nhà. Người con trai đi làm nhưng bị cai ăn chặn tiền lương, người con dâu bán bánh lại bị đổ mất hàng. Cả gia đình rơi vào cảnh không cơm ăn, không thuốc uống, đến ngày giỗ người thân cũng không có gì để cúng. Đau đớn hơn, sự túng quẫn đã đẩy anh cả Thuận đến tâm trạng tuyệt vọng, mất niềm tin vào công lí, vào Giời Phật và cuộc sống. Trong hoàn cảnh ấy, ông lão mù chỉ muốn chết để khỏi trở thành gánh nặng cho con cháu. Bi kịch của gia đình không chỉ là bi kịch của đói nghèo mà còn là bi kịch của nhân phẩm con người bị xã hội bất công dồn ép đến bước đường cùng. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc với số phận người lao động nghèo. --- Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn luận về sự cần thiết của tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng. Trong cuộc sống, con người không thể tồn tại riêng lẻ mà luôn gắn bó với cộng đồng. Vì thế, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng là những giá trị vô cùng cần thiết, giúp xã hội trở nên tốt đẹp và nhân văn hơn. Bi kịch của gia đình ông lão mù trong Không một tiếng vang càng khiến chúng ta nhận ra ý nghĩa quan trọng của sự yêu thương, sẻ chia giữa con người với con người. Nhân ái là tình yêu thương, sự đồng cảm và sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn, bất hạnh. Trách nhiệm cộng đồng là ý thức quan tâm, đóng góp và hành động vì lợi ích chung của xã hội. Hai phẩm chất này luôn gắn bó chặt chẽ với nhau. Có lòng nhân ái, con người mới biết sống vì người khác; có trách nhiệm cộng đồng, xã hội mới phát triển bền vững và giàu tình người. Tinh thần nhân ái có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc gặp khó khăn, thất bại hay biến cố. Một lời động viên, một sự giúp đỡ đúng lúc có thể trở thành nguồn sức mạnh lớn lao giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Nhân ái còn giúp con người biết sống vị tha, biết quan tâm đến người khác thay vì chỉ nghĩ cho bản thân. Nhờ vậy, các mối quan hệ xã hội trở nên gắn kết, tốt đẹp hơn. Một xã hội có nhiều yêu thương sẽ hạn chế sự vô cảm, ích kỉ và bất công. Bên cạnh đó, trách nhiệm cộng đồng là nền tảng để xây dựng một xã hội văn minh. Mỗi người đều là một phần của cộng đồng nên cần có ý thức đóng góp cho tập thể bằng những hành động thiết thực: giúp đỡ người yếu thế, bảo vệ môi trường, chấp hành pháp luật, tham gia hoạt động thiện nguyện… Khi mỗi cá nhân sống có trách nhiệm, xã hội sẽ ổn định và phát triển hơn. Đặc biệt trong những giai đoạn khó khăn như thiên tai, dịch bệnh, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng càng trở nên quý giá. Hình ảnh những y bác sĩ, tình nguyện viên hay các mạnh thường quân giúp đỡ người nghèo trong đại dịch Covid-19 chính là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của tình người. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện nay vẫn còn không ít người sống thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Có người chỉ biết chạy theo lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm với cộng đồng. Chính lối sống ích kỉ ấy làm cho nhiều hoàn cảnh khó khăn không được giúp đỡ kịp thời, khiến xã hội trở nên lạnh lẽo hơn. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện lòng yêu thương và ý thức trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất như biết chia sẻ với bạn bè, giúp đỡ người già, người khuyết tật hay tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Là học sinh, chúng ta cần sống chan hòa, biết yêu thương và quan tâm đến mọi người xung quanh. Đồng thời, cần tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn và có ý thức xây dựng tập thể lớp, trường ngày càng tốt đẹp hơn. Đó cũng là cách góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn trong cuộc sống. Tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng là những phẩm chất cao đẹp mà mỗi con người cần có. Khi biết yêu thương và sống vì nhau, con người sẽ tạo nên một xã hội ấm áp, văn minh và hạnh phúc hơn. Đây không chỉ là giá trị đạo đức truyền thống mà còn là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

Câu 1. Nhân vật Thông Xạ là chủ nhà cho thuê, gia đình ông lão mù đang phải thuê nhà của lão để ở và còn nợ tiền thuê. --- Câu 2. Xung đột cơ bản của văn bản là: Xung đột giữa gia đình nghèo khổ, bế tắc của ông lão mù với sự tàn nhẫn, áp bức của xã hội và đồng tiền. Đồng thời còn là xung đột giữa khát vọng được sống lương thiện với hiện thực đói nghèo đẩy con người đến tuyệt vọng. --- Câu 3. Anh cả Thuận cho rằng: đồng tiền là trên hết, “chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật”, lương tâm, luật pháp hay thần Phật cũng không bằng đồng tiền. Quan điểm đó phản ánh: Một xã hội thực dân phong kiến bất công, nơi đồng tiền chi phối mọi giá trị. Người nghèo bị dồn ép đến bước đường cùng, mất niềm tin vào công lí và cuộc sống. --- Câu 4. Nhân vật chị cả Thuận được khắc hoạ với nhiều phẩm chất đáng quý: Yêu thương, hiếu thảo với cha chồng: “xách ra một chiếc chậu thau” để bán lấy tiền mua cháo và dầu cho ông lão. “đắp chiếu cho bố”, “hết sức dìu bố”. Thương chồng, lo cho gia đình: Hốt hoảng chạy theo khi chồng bỏ đi. Luôn tìm cách xoay xở trong cảnh túng quẫn. Nhẫn nhịn, giàu đức hi sinh: Chấp nhận khó khăn, cố gắng gồng gánh gia đình dù hoàn cảnh tuyệt vọng. --- Câu 5. Bi kịch của gia đình ông lão mù cho thấy sức ép của “cơm áo gạo tiền” có thể đẩy con người vào bước đường cùng. Nghèo đói không chỉ làm con người đau khổ về vật chất mà còn khiến họ tuyệt vọng, mất niềm tin và dễ bị chà đạp nhân phẩm. Trong xã hội bất công, người lương thiện nhiều khi không có lối thoát. Qua đó, tác phẩm khiến em thêm trân trọng giá trị của tình thương, sự sẻ chia và mong muốn xây dựng một xã hội công bằng hơn, nơi con người được sống tử tế và có phẩm giá.

câu 1:

Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích Kim tiền hiện lên là một con người có tài năng, giàu lý tưởng nhưng mang quan niệm sống thanh cao, có phần cực đoan. Ông coi nhẹ vật chất, khinh rẻ tiền bạc và lựa chọn lối sống giản dị, thanh bạch. Qua những lời đối thoại với Cự Lợi, có thể thấy ông ý thức rõ giá trị của tiền nhưng không chấp nhận con đường kiếm tiền mà theo ông là gắn với sự bóc lột, bất công. Vì vậy, ông kiên quyết giữ gìn nhân cách, tránh xa vòng danh lợi. Tuy nhiên, ở Trần Thiết Chung cũng bộc lộ sự cứng nhắc, thiếu thực tế khi không nhìn nhận đầy đủ vai trò tích cực của tiền trong cuộc sống, đặc biệt là trách nhiệm đối với gia đình. Nhân vật thể hiện bi kịch của người trí thức: có tài năng nhưng bị giằng xé giữa lý tưởng tinh thần và nhu cầu vật chất. Qua đó, tác giả đặt ra vấn đề sâu sắc về cách lựa chọn lẽ sống của con người trong xã hội.

câu 2:

Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với hai giá trị quan trọng: vật chất và tinh thần. Vật chất là điều kiện đảm bảo cho sự tồn tại, giúp con người đáp ứng các nhu cầu thiết yếu như ăn, mặc, ở và phát triển đời sống. Trong khi đó, giá trị tinh thần lại nuôi dưỡng tâm hồn, định hướng nhân cách và tạo nên ý nghĩa đích thực của cuộc sống. Vì vậy, sự cân bằng giữa hai yếu tố này là điều vô cùng cần thiết. Nếu quá coi trọng vật chất, con người dễ rơi vào lối sống thực dụng, chạy theo tiền bạc mà quên đi đạo đức và tình nghĩa. Khi đó, họ có thể đánh mất bản thân, thậm chí gây tổn hại đến người khác. Ngược lại, nếu chỉ đề cao tinh thần mà xem nhẹ vật chất, con người sẽ rơi vào tình trạng thiếu thốn, khó thực hiện những mục tiêu và trách nhiệm trong cuộc sống. Như vậy, cả hai thái cực đều không đem lại một cuộc sống trọn vẹn. Sự cân bằng đòi hỏi mỗi người vừa biết nỗ lực lao động để tạo ra của cải vật chất chính đáng, vừa giữ gìn những giá trị tinh thần tốt đẹp như lòng nhân ái, trung thực và tự trọng. Tiền bạc chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sử dụng đúng cách, phục vụ cho những mục đích tích cực. Đồng thời, đời sống tinh thần phong phú sẽ giúp con người sử dụng vật chất một cách có ý thức và nhân văn hơn. Tóm lại, vật chất và tinh thần không đối lập mà bổ sung cho nhau. Biết dung hòa hai yếu tố này chính là chìa khóa để con người hướng tới một cuộc sống vừa đủ đầy, vừa có ý nghĩa sâu sắc.

Câu 1. Văn bản “Kim tiền” thuộc thể loại kịch (đoạn trích kịch nói). --- Câu 2. Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định vì thiếu tiền. Cụ thể, ông cho rằng: mọi kế hoạch, công việc của Trần Thiết Chung đều dang dở, không thực hiện được cũng chỉ vì không có tiền; đồng thời, việc khinh rẻ tiền và không chịu kiếm tiền khiến tài năng của ông bị mai một. --- Câu 3. Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” có ý nghĩa: “Phân, bẩn, rác” vốn là những thứ bị coi là dơ bẩn, thấp kém, giống như cách Trần Thiết Chung nhìn nhận tiền bạc. Tuy nhiên, Cự Lợi nhấn mạnh rằng chính những thứ ấy lại có giá trị lớn nếu biết sử dụng đúng cách (bón cây, làm ruộng tốt…). → Qua đó, Cự Lợi muốn thuyết phục rằng: tiền không xấu, quan trọng là cách con người sử dụng nó. Tiền có thể trở thành công cụ để làm việc tốt, đạt được mục tiêu và tạo ra giá trị cho xã hội. --- Câu 4. Cuộc trò chuyện kết thúc trong sự bất đồng, không ai thuyết phục được ai: Cự Lợi vẫn giữ quan điểm coi tiền là quan trọng, cần thiết. Trần Thiết Chung vẫn kiên quyết sống thanh bạch, tránh xa danh lợi. → Ý nghĩa: Kết thúc này làm nổi bật xung đột tư tưởng giữa hai quan niệm sống: một bên thực dụng, coi trọng vật chất; một bên lý tưởng, đề cao đạo đức và sự thanh cao. Qua đó, tác phẩm đặt ra vấn đề về giá trị của tiền bạc và cách sống của con người trong xã hội, khiến người đọc suy ngẫm. --- Câu 5. Em đồng ý với quan điểm của Trần Thiết Chung. Tham muốn quá nhiều dễ khiến con người rơi vào áp lực, lo toan và đánh mất sự thanh thản trong tâm hồn. Khi càng chạy theo vật chất, con người càng dễ bị ràng buộc bởi danh lợi, thậm chí đánh đổi đạo đức. Tuy nhiên, cũng cần có những mong muốn chính đáng để phát triển bản thân và chăm lo cuộc sống. Vì vậy, điều quan trọng là biết giữ sự cân bằng, không để lòng tham chi phối.

Câu 1 (Khoảng 200 chữ) Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu – một con người sa ngã và thức tỉnh trong đau đớn. Ở hồi II, Thông Thu nhận ra sự suy sụp của gia đình, từ một gia đình giàu có trở nên khánh kiệt vì lối sống ăn chơi, hoang phí của bản thân. Những lời độc thoại thể hiện sự hối hận muộn màng, tự trách mình đã phá hoại gia sản và sống vô trách nhiệm. Sang hồi III, bi kịch được đẩy lên cao khi Thông Thu rơi vào tuyệt vọng: tiền tài hết, danh dự mất, đứng trước nguy cơ tù tội. Trong cơn bế tắc, anh nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Tuy nhiên, tâm lí nhân vật không đơn giản mà đầy giằng xé: giữa ý muốn chết và trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Chính sự day dứt ấy cho thấy Thông Thu vẫn còn lương tri và tình cảm. Đoạn trích không chỉ phản ánh bi kịch cá nhân mà còn là lời cảnh tỉnh về lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm của con người trong xã hội. Câu 2 (Khoảng 600 chữ) Trong xã hội hiện đại, bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế và đời sống, một bộ phận giới trẻ lại đang rơi vào tình trạng tiêu xài thiếu kiểm soát. Thực trạng này gợi liên tưởng đến hình ảnh Thông Thu trong “Chén thuốc độc” – người từng “ném tiền qua cửa sổ”, để rồi phải trả giá bằng sự khánh kiệt và bi kịch cuộc đời. Trước hết, tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, không có kế hoạch cụ thể và không ý thức được giá trị của đồng tiền. Nhiều bạn trẻ ngày nay sẵn sàng chi mạnh tay cho những nhu cầu không thực sự cần thiết như hàng hiệu, công nghệ đắt tiền, ăn uống xa xỉ hay chạy theo các trào lưu trên mạng xã hội. Thậm chí, có người còn sử dụng thẻ tín dụng hoặc vay nợ để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trước mắt. Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội và quảng cáo khiến giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống hưởng thụ. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều người chưa từng được giáo dục đầy đủ về cách chi tiêu hợp lí nên dễ rơi vào tình trạng “kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”. Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là rất nghiêm trọng. Về cá nhân, nó khiến người trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí đánh mất cơ hội phát triển trong tương lai. Về gia đình, việc chi tiêu hoang phí có thể làm gia tăng gánh nặng kinh tế, gây mâu thuẫn và mất ổn định. Về xã hội, lối sống này góp phần hình thành một thế hệ thiếu trách nhiệm, chạy theo vật chất mà xem nhẹ giá trị tinh thần và đạo đức. Bi kịch của Thông Thu chính là minh chứng rõ ràng: từ giàu có trở thành trắng tay, từ một người có học trở thành kẻ tuyệt vọng muốn tìm đến cái chết. Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức về giá trị của đồng tiền và học cách quản lí tài chính cá nhân. Cần biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, từ đó chi tiêu hợp lí, có kế hoạch tiết kiệm. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ lối sống lành mạnh, tránh chạy theo hình thức. Xã hội cũng nên định hướng những giá trị tích cực, đề cao sự giản dị và trách nhiệm thay vì lối sống xa hoa, phô trương. Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Qua hình ảnh Thông Thu, ta càng nhận thức rõ hơn giá trị của việc sống có trách nhiệm, biết tiết chế và làm chủ bản thân. Đây không chỉ là bài học của quá khứ mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với giới trẻ ngày nay.

Câu 1. Thể loại của văn bản: → Kịch (trích từ vở kịch Chén thuốc độc của Vũ Đình Long). Câu 2. Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: → Độc thoại nội tâm (lời thoại của nhân vật Thông Thu tự nói với mình). Câu 3. Một số lời chỉ dẫn sân khấu: “(Bóp trán nghĩ ngợi)” “(Một lát)” “(Một mình, thở dài)” “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)” “(Lấy dao mở hộp thuốc phiện…)” “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)” Vai trò: → Giúp thể hiện rõ hành động, tâm trạng, diễn biến tâm lí của nhân vật; làm cho cảnh kịch sinh động, chân thực và có tính biểu cảm cao. Câu 4. Diễn biến, thay đổi tâm lí của Thông Thu: Ở hồi II: Nhận ra sự sa sút, phá sản của gia đình. Tự trách, hối hận vì lối sống ăn chơi, hoang phí. Ý thức được lỗi lầm nhưng chưa có hành động cụ thể. Ở hồi III: Rơi vào tuyệt vọng: mất tiền, mất danh dự, có nguy cơ vào tù. Có ý định tự tử để giải thoát. Tâm trạng giằng xé: muốn chết nhưng vẫn nghĩ đến mẹ, vợ, em → còn tình cảm, trách nhiệm. Cuối cùng tạm hoãn cái chết để lo cho gia đình (viết thư cho em). → Kết luận: Tâm lí chuyển từ hối hận → tuyệt vọng → giằng xé → còn chút tỉnh táo và trách nhiệm. Câu 5. em không hoàn toàn đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của Thông Thu. Dù rơi vào hoàn cảnh bế tắc, nợ nần và mất danh dự, nhưng cái chết không phải là cách giải quyết đúng đắn. Nó chỉ là sự trốn tránh trách nhiệm, để lại gánh nặng cho người thân. Tuy nhiên, em vẫn có thể cảm thông với nhân vật vì anh đã nhận ra lỗi lầm và chịu dằn vặt sâu sắc. Điều đáng quý là trong giây phút cuối, Thông Thu vẫn nghĩ đến gia đình và chưa hoàn toàn buông xuôi. Qua đó, tác phẩm nhắc nhở con người phải biết sống có trách nhiệm và tránh lối sống buông thả.

Câu 1 (khoảng 200 chữ) Văn bản “Giữa người với người” của Nguyễn Ngọc Tư là một tản văn giàu tính suy ngẫm, đặt ra vấn đề nhức nhối về sự vô cảm trong xã hội hiện đại. Tác giả mở đầu bằng một câu chuyện tình tan vỡ chỉ vì sự lệch lạc trong nhận thức: một người y sĩ quên đi đạo đức nghề nghiệp, biến nỗi đau của bệnh nhân thành “mồi câu” trên mạng xã hội. Từ đó, tác giả mở rộng vấn đề bằng hàng loạt hiện tượng đời sống: tin giả lan tràn, báo chí giật gân, cộng đồng mạng thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Những hình ảnh như “mồi người”, “giấy bạc bay mà không thấy nạn nhân” mang tính biểu tượng sâu sắc, tố cáo sự xuống cấp của tình người khi con người chỉ nhìn thấy lợi ích mà không còn nhìn thấy con người. Giọng văn nhẹ nhàng nhưng thấm thía, pha chút xót xa, chua chát đã làm nổi bật thông điệp: trong thời đại công nghệ, con người đang dần xa cách nhau ngay khi tưởng như đang gần lại. Văn bản là lời cảnh tỉnh mỗi người cần giữ gìn lòng trắc ẩn và trách nhiệm đạo đức để không đánh mất chính mình. Câu 2 (khoảng 600 chữ) Trong nhịp sống hiện đại hối hả, con người ngày càng có nhiều phương tiện để kết nối với nhau hơn bao giờ hết. Thế nhưng, nghịch lý thay, sự thờ ơ, vô cảm lại đang trở thành một căn bệnh đáng lo ngại trong xã hội. Đây không chỉ là biểu hiện của sự xuống cấp đạo đức mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về cách con người đang đối xử với nhau. Vô cảm là trạng thái con người dửng dưng, không quan tâm, không rung động trước nỗi đau, niềm vui hay số phận của người khác. Biểu hiện của nó rất dễ nhận thấy trong đời sống: người gặp tai nạn nhưng không được giúp đỡ kịp thời, người yếu thế bị bỏ mặc, hay những hình ảnh đau thương bị quay lại, chia sẻ như một thứ “nội dung giải trí” trên mạng xã hội. Không ít người sẵn sàng đứng nhìn thay vì hành động, thậm chí còn lợi dụng hoàn cảnh của người khác để thu hút sự chú ý. Nguyên nhân của sự vô cảm đến từ nhiều phía. Trước hết là lối sống cá nhân ích kỷ, đặt lợi ích bản thân lên trên hết. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội khiến con người quen với việc tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng, hời hợt, dẫn đến “chai sạn cảm xúc”. Ngoài ra, áp lực cuộc sống, sự cạnh tranh khốc liệt cũng khiến con người thu mình lại, ngại can dự vào chuyện của người khác. Một số trường hợp còn xuất phát từ nỗi sợ bị liên lụy, dẫn đến thái độ “đứng ngoài cuộc”. Hậu quả của sự vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm suy giảm các giá trị đạo đức, khiến xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người. Khi con người không còn biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, những mối quan hệ xã hội cũng trở nên lỏng lẻo, mong manh. Về lâu dài, vô cảm còn làm tổn thương chính mỗi cá nhân, khiến họ trở nên cô lập, mất đi khả năng đồng cảm – một phẩm chất cốt lõi làm nên giá trị con người. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng không phải ai trong xã hội cũng vô cảm. Vẫn còn rất nhiều người sẵn sàng giúp đỡ người khác, những hành động đẹp vẫn diễn ra mỗi ngày, âm thầm nhưng bền bỉ. Chính những điều đó cho thấy lòng nhân ái chưa bao giờ mất đi, chỉ là đôi khi bị che khuất. Để khắc phục tình trạng này, mỗi cá nhân cần tự ý thức rèn luyện lòng trắc ẩn, biết quan tâm và sẻ chia. Gia đình, nhà trường cần giáo dục đạo đức, nuôi dưỡng cảm xúc nhân văn cho thế hệ trẻ. Đồng thời, xã hội cũng cần lên án mạnh mẽ những hành vi vô cảm, đồng thời lan tỏa những tấm gương tốt để tạo hiệu ứng tích cực. Sự phát triển của xã hội không chỉ đo bằng công nghệ hay vật chất, mà còn ở cách con người đối xử với nhau. Vì vậy, mỗi người cần học cách “nhìn thấy con người” trong người khác, để xã hội không chỉ hiện đại mà còn ấm áp tình người.

Câu 1. Văn bản thuộc thể loại tản văn (văn xuôi nghị luận – suy ngẫm).

Câu 2. Đề tài của văn bản: → Phản ánh sự vô cảm, lệch lạc trong cách ứng xử giữa người với người trong xã hội hiện đại, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội và truyền thông. Câu 3. Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng qua hàng loạt sự việc: tin bắp luộc có pin đèn, hủ tiếu có chuột cống, chè bưởi có thuốc rầy, tin đồn lan truyền trên mạng... Tác dụng: Làm nổi bật sự dồn dập, phổ biến của những tin giả, tin thất thiệt. Nhấn mạnh hậu quả nghiêm trọng: người buôn bán lương thiện bị ảnh hưởng, thậm chí “sập tiệm”, bị tẩy chay. Thể hiện thái độ phê phán mạnh mẽ đối với truyền thông giật gân, câu view bất chấp đạo đức. Góp phần làm rõ chủ đề: xã hội đang bị chi phối bởi sự vô trách nhiệm và thiếu nhân tính trong việc lan truyền thông tin. Câu 4. Hai câu văn gợi nhiều suy nghĩ về thực trạng đạo đức hiện nay: Con người có xu hướng thờ ơ trước nỗi đau của người khác, chỉ chú ý đến lợi ích vật chất (tiền, bia) mà quên mất con người. Xuất hiện tình trạng vô cảm, thiếu lòng trắc ẩn, thậm chí lợi dụng hoàn cảnh của người khác để trục lợi. Phản ánh sự xuống cấp đạo đức trong một bộ phận xã hội khi giá trị con người bị xem nhẹ. Đồng thời là lời cảnh báo: nếu không kịp thời điều chỉnh, xã hội sẽ dần mất đi tình người và sự tử tế. Câu 5. Những bài học rút ra từ văn bản: Cần giữ gìn lòng nhân ái, biết cảm thông và tôn trọng người khác trong mọi hoàn cảnh. Phải có trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, không lan truyền thông tin sai lệch, không khai thác nỗi đau của người khác để “câu view”. Biết đặt mình vào vị trí người khác để hành xử đúng đắn, nhân văn. Nhận thức rõ rằng công nghệ chỉ là công cụ, quan trọng là cách con người sử dụng nó. Mỗi cá nhân cần góp phần xây dựng một xã hội có đạo đức, có tình người, thay vì thờ ơ và vô cảm.