1

1

123

123

Câu 1 (khoảng 200 chữ):
Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích Kim tiền hiện lên là một người có tài năng, giàu lý tưởng và khát vọng sống thanh cao. Ông coi trọng giá trị tinh thần, xem thường tiền bạc và những lợi ích vật chất tầm thường. Trần Thiết Chung cho rằng càng tham lam, con người càng phải gánh chịu nhiều hệ lụy, vì vậy ông lựa chọn cách sống giản dị, tránh xa vòng danh lợi. Tuy nhiên, chính quan niệm sống quá lý tưởng ấy lại khiến ông trở nên xa rời thực tế. Trong xã hội mà tiền bạc giữ vai trò quan trọng, việc phủ nhận hoàn toàn giá trị của nó khiến ông rơi vào cảnh túng thiếu, thất bại trong sự nghiệp. Qua cuộc đối thoại với Cụ Lợi, có thể thấy Trần Thiết Chung là người cứng cỏi, kiên định với quan điểm cá nhân nhưng cũng phần nào bảo thủ. Nhân vật này thể hiện bi kịch của những con người có lý tưởng đẹp nhưng không tìm được cách dung hòa với thực tế cuộc sống.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):
Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với mối quan hệ giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Đây không phải là hai yếu tố đối lập hoàn toàn mà cần có sự cân bằng để tạo nên một cuộc sống trọn vẹn. Vật chất, trước hết, là điều kiện cần thiết để con người tồn tại. Tiền bạc giúp ta đáp ứng những nhu cầu cơ bản như ăn, mặc, ở, học tập và chăm sóc sức khỏe. Không có vật chất, con người khó có thể duy trì cuộc sống ổn định, càng khó theo đuổi những mục tiêu cao hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ chạy theo vật chất mà xem nhẹ giá trị tinh thần, con người sẽ dễ rơi vào trạng thái trống rỗng, mất phương hướng.

Giá trị tinh thần bao gồm đạo đức, tình cảm, tri thức, niềm tin và lý tưởng sống. Đây chính là yếu tố tạo nên ý nghĩa sâu sắc cho cuộc đời mỗi người. Một người có đời sống tinh thần phong phú sẽ biết yêu thương, chia sẻ và sống có trách nhiệm hơn với bản thân cũng như xã hội. Tuy nhiên, nếu tuyệt đối hóa tinh thần mà phủ nhận vai trò của vật chất, con người cũng dễ rơi vào tình trạng sống xa rời thực tế, khó thích nghi với cuộc sống.

Thực tế cho thấy, nhiều người thành công là những người biết kết hợp hài hòa giữa hai yếu tố này. Họ không chỉ nỗ lực làm giàu chính đáng mà còn quan tâm đến đời sống tinh thần, biết cân bằng giữa công việc và cuộc sống, giữa lợi ích cá nhân và giá trị cộng đồng. Ngược lại, những người quá tham vọng vật chất có thể đạt được sự giàu có nhưng lại đánh mất hạnh phúc, trong khi những người chỉ theo đuổi lý tưởng mà thiếu thực tế dễ rơi vào thất bại.

Từ đó, mỗi chúng ta cần nhận thức đúng đắn về vai trò của cả vật chất và tinh thần. Cần lao động, học tập để tạo ra giá trị vật chất, đồng thời không ngừng bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách. Sống có ước mơ nhưng cũng cần thực tế; biết kiếm tiền nhưng phải sử dụng đồng tiền một cách đúng đắn và có ý nghĩa.

Tóm lại, sự cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần là chìa khóa để con người có một cuộc sống vừa đủ đầy, vừa ý nghĩa. Đây cũng là bài học sâu sắc mà mỗi người cần rút ra để hoàn thiện bản thân và sống tốt hơn trong xã hội hiện đại

Câu 1.
Văn bản “Kim Tiền” (trích) thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.
Theo ông Cụ Lợi, Trần Thiết Chung thất bại vì:

• Quá coi thường tiền bạc, không chịu kiếm tiền.
• Sống lý tưởng, xa rời thực tế xã hội.
• Không biết tận dụng tài năng để tạo ra giá trị vật chất.
  → Vì vậy dẫn đến túng quẫn, mọi dự định khó thành.

Câu 3.

• Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” cho thấy:
• • Những thứ tưởng chừng thấp kém vẫn có giá trị nếu biết sử dụng.
  • Tiền cũng vậy, không xấu, quan trọng là cách con người dùng nó.
• Qua đó, Cụ Lợi muốn thuyết phục Trần Thiết Chung:
  → Đừng khinh rẻ tiền, hãy nhìn nhận đúng vai trò của nó và biết sử dụng nó để làm việc có ích.

Câu 4.

• Kết thúc: Cuộc tranh luận không có sự thống nhất, mỗi người vẫn giữ quan điểm riêng.
• Ý nghĩa:
• • Làm nổi bật sự đối lập giữa hai quan niệm sống: thực tế (Cụ Lợi) và lý tưởng (Trần Thiết Chung).
  • Gợi suy nghĩ cho người đọc về vai trò của tiền và cách sống cân bằng giữa vật chất – tinh thần.

Câu 5. (Gợi ý đoạn 5–7 dòng)
Em đồng ý với quan điểm của Trần Thiết Chung. Con người nếu quá tham lam, ham muốn nhiều sẽ tự tạo áp lực và dễ đánh mất sự thanh thản trong tâm hồn. Khi nhu cầu tăng lên không ngừng, con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy vật chất, dẫn đến mệt mỏi và đánh đổi những giá trị khác. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng con người vẫn cần có mục tiêu và nỗ lực vươn lên trong cuộc sống. Vì vậy, điều quan trọng là biết tiết chế ham muốn, sống cân bằng giữa khát vọng và sự đủ đầy tinh thần.

Câu 1. Phân tích đoạn trích Chén thuốc độc (khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong vở kịch Chén thuốc độc của Vũ Đình Long đã khắc họa bi kịch của thầy Thông Thu – một trí thức trẻ nhưng sa ngã vào lối sống ăn chơi, hưởng lạc. Trong hồi thứ Hai, nhân vật nhận thức rõ sự sa sút của gia đình, hối hận vì không nghe lời khuyên của bạn, tự trách mình đã làm nhơ nhuốc danh dự. Sang hồi thứ Ba, tâm lí của Thông Thu chuyển sang tuyệt vọng, bế tắc, nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát. Những lời độc thoại cùng chỉ dẫn sân khấu đã tái hiện rõ sự giằng xé nội tâm: vừa muốn chết để thoát khổ, vừa day dứt vì trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Qua đó, tác giả phơi bày thực trạng một bộ phận trí thức đương thời sống thiếu lí tưởng, chạy theo hưởng thụ, dẫn đến bi kịch cá nhân và gia đình. Đồng thời, tác phẩm gửi gắm lời cảnh tỉnh: con người cần biết sống có trách nhiệm, biết kiểm soát bản thân, tránh sa vào thói ăn chơi vô độ. Đoạn trích vừa mang giá trị hiện thực khi phản ánh xã hội, vừa mang giá trị nhân đạo khi bày tỏ sự cảm thông với nỗi đau của nhân vật.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Trong đoạn trích Chén thuốc độc, thầy Thông Thu đã tự thú nhận mình từng “ném tiền qua cửa sổ”, tiêu xài hoang phí để rồi rơi vào cảnh khánh kiệt. Thực trạng ấy không chỉ là câu chuyện của một nhân vật trong văn học, mà còn là vấn đề nhức nhối trong đời sống hiện nay: thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của kinh tế và công nghệ, giới trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ, sản phẩm hiện đại. Tuy nhiên, không ít người lại chạy theo xu hướng tiêu dùng xa xỉ, mua sắm theo phong trào, chi tiêu vượt quá khả năng tài chính. Họ dễ dàng vay mượn, sử dụng thẻ tín dụng, thậm chí “mua trước trả sau” để thỏa mãn nhu cầu nhất thời. Hệ quả là nhiều bạn trẻ rơi vào vòng xoáy nợ nần, áp lực kinh tế, ảnh hưởng đến học tập, công việc và cả các mối quan hệ gia đình, xã hội.

Nguyên nhân của hiện tượng này có thể kể đến: tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định vị thế qua vật chất; sự tác động mạnh mẽ của mạng xã hội với những hình ảnh xa hoa, hào nhoáng; và đặc biệt là sự thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân. Khi chưa có thu nhập ổn định, việc chi tiêu vượt mức càng dễ dẫn đến khủng hoảng.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần rèn luyện thói quen chi tiêu hợp lí, biết phân biệt nhu cầu thiết yếu và nhu cầu xa xỉ. Việc lập kế hoạch tài chính, ghi chép chi tiêu, đặt ra giới hạn cho bản thân là những giải pháp thiết thực. Bên cạnh đó, gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tài chính, giúp thế hệ trẻ hiểu rằng giá trị con người không nằm ở vật chất phô trương mà ở tri thức, nhân cách và sự cống hiến.

Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát là con đường dẫn đến bi kịch, giống như thầy Thông Thu trong Chén thuốc độc. Ngược lại, biết sống tiết kiệm, chi tiêu hợp lí sẽ giúp giới trẻ xây dựng tương lai vững chắc, sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội. Đây chính là bài học sâu sắc mà văn học và đời sống cùng gửi gắm cho chúng ta

Câu 1.

Văn bản Chén thuốc độc thuộc thể loại kịch nói hiện đại (vở kịch của Vũ Đình Long).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ đối thoại và độc thoại của nhân vật.

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

"(Bóp trán nghĩ ngợi)"

"(Một lát lại nói)"

"(Một mình, thở dài)"

"(Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ…)"

"(Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)"

👉 Vai trò:

Giúp người đọc/học sinh hình dung rõ hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật.

Hỗ trợ diễn viên khi biểu diễn trên sân khấu, tạo nên sự sống động, chân thực.

Làm nổi bật sự giằng xé nội tâm, sự bế tắc và tuyệt vọng của thầy Thông Thu.

Câu 4.

Diễn biến tâm lí của thầy Thông Thu:

Hồi thứ Hai:

Nhận thức rõ sự sa sút của gia đình, tài sản cạn kiệt.

Bắt đầu hối hận vì không nghe lời khuyên của thầy giáo Xuân.

Tự trách bản thân đã sống buông thả, ăn chơi, làm nhơ nhuốc danh dự.

Tâm lí chuyển từ nhận thức – hối hận – xấu hổ.

Hồi thứ Ba:

Bế tắc hoàn toàn: tiền hết, danh dự mất, nguy cơ vào tù.

Nghĩ đến cái chết như một sự giải thoát.

Tâm lí giằng xé: muốn chết nhưng còn vướng bận mẹ, vợ, em.

Cuối cùng tạm hoãn cái chết để viết thư cho em trai, cho thấy sự day dứt trách nhiệm gia đình.

Tâm lí chuyển từ tuyệt vọng – muốn chết – giằng co – trách nhiệm – chấp nhận cái chết.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu.

Cái chết không giải quyết được vấn đề, chỉ làm gia đình thêm đau khổ.

Dù mất mát, thầy vẫn có thể làm lại từ đầu, chuộc lỗi bằng hành động thiết thực.

Con người cần dũng cảm đối diện với sai lầm, sống có trách nhiệm với mẹ, vợ, em.

Cái chết là sự trốn tránh, còn sống mới có cơ hội sửa chữa và cống hiến cho xã hội

câu 1

Văn bản “Giữa người với người” của Nguyễn Ngọc Tư đã gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc về mối quan hệ giữa con người trong xã hội hiện đại. Tác giả phản ánh thực trạng đáng lo ngại khi con người dần trở nên thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội. Những câu chuyện về việc chụp ảnh người bị nạn để đăng lên mạng, hay việc lan truyền các tin đồn thất thiệt về thực phẩm đã cho thấy sự thiếu trách nhiệm và thiếu lòng nhân ái. Con người dường như quan tâm đến sự tò mò, sự nổi tiếng hơn là sự an toàn và danh dự của người khác. Bằng biện pháp liệt kê nhiều sự việc tiêu cực, tác giả nhấn mạnh mức độ phổ biến của hiện tượng này, đồng thời cảnh báo về sự rạn nứt trong tình người. Tuy nhiên, văn bản cũng nhắc nhở mỗi chúng ta cần nhìn lại cách ứng xử của mình, biết yêu thương, chia sẻ và hành động có trách nhiệm hơn. Trong xã hội hiện đại, sự phát triển của công nghệ không nên làm con người xa cách nhau mà càng cần nuôi dưỡng lòng nhân ái để cuộc sống trở nên tốt đẹp và ý nghĩa hơn.

câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi đời sống vật chất ngày càng phát triển và công nghệ ngày càng tiện lợi, con người lại đang phải đối mặt với một vấn đề đáng lo ngại: sự thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Vô cảm là trạng thái con người trở nên lạnh lùng, dửng dưng, thiếu sự quan tâm và đồng cảm với những hoàn cảnh khó khăn xung quanh. Đây không chỉ là biểu hiện của sự xuống cấp về đạo đức mà còn là nguyên nhân làm rạn nứt các mối quan hệ giữa người với người trong xã hội.

Biểu hiện của sự vô cảm có thể dễ dàng bắt gặp trong đời sống hằng ngày. Có những người sẵn sàng đứng nhìn một vụ tai nạn giao thông mà không giúp đỡ nạn nhân, thậm chí còn quay video đăng lên mạng xã hội để thu hút sự chú ý. Trên internet, nhiều người nhanh chóng buông lời phán xét, chỉ trích mà không tìm hiểu rõ sự thật, khiến người trong cuộc bị tổn thương về danh dự và tinh thần. Trong trường học, vẫn còn tình trạng học sinh thờ ơ khi thấy bạn mình bị bắt nạt mà không lên tiếng bảo vệ. Ngoài xã hội, có những hoàn cảnh khó khăn cần được giúp đỡ nhưng lại không nhận được sự quan tâm cần thiết từ cộng đồng. Tất cả những điều đó cho thấy một bộ phận con người đang dần đánh mất lòng nhân ái – vốn là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta.

Nguyên nhân của sự vô cảm xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, nhịp sống hiện đại khiến con người trở nên bận rộn, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi những người xung quanh. Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến con người dễ bị cuốn vào thế giới ảo, tiếp xúc quá nhiều với thông tin tiêu cực dẫn đến chai sạn cảm xúc. Một số người còn sợ bị liên lụy hoặc gặp rắc rối nên chọn cách im lặng khi chứng kiến điều sai trái. Ngoài ra, sự giáo dục về đạo đức và lòng nhân ái trong gia đình và nhà trường đôi khi chưa được chú trọng đúng mức, khiến một bộ phận giới trẻ thiếu kỹ năng ứng xử và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Sự thờ ơ, vô cảm gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó làm cho xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người, khiến những người gặp khó khăn cảm thấy cô đơn và tuyệt vọng. Khi con người không còn biết quan tâm, chia sẻ, các giá trị đạo đức tốt đẹp sẽ dần bị mai một. Lâu dài, điều này có thể làm gia tăng các hành vi tiêu cực như bạo lực, lừa dối và sự ích kỷ. Một xã hội thiếu lòng nhân ái sẽ khó có thể phát triển bền vững, bởi sự gắn kết giữa con người chính là nền tảng của mọi tiến bộ.

Tuy nhiên, bên cạnh những biểu hiện tiêu cực, vẫn còn rất nhiều tấm gương sống giàu lòng yêu thương. Đó là những người sẵn sàng giúp đỡ người gặp nạn, tham gia hoạt động tình nguyện, quyên góp ủng hộ đồng bào khó khăn hay lên tiếng bảo vệ lẽ phải. Những hành động nhỏ nhưng đầy ý nghĩa ấy góp phần lan tỏa năng lượng tích cực, nhắc nhở chúng ta rằng lòng tốt vẫn luôn hiện hữu trong xã hội.

Để hạn chế sự vô cảm, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống biết quan tâm, chia sẻ và có trách nhiệm với cộng đồng. Chúng ta nên học cách lắng nghe, giúp đỡ người khác trong khả năng của mình, đồng thời sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, có ý thức. Gia đình và nhà trường cũng cần chú trọng giáo dục nhân cách, bồi dưỡng lòng nhân ái cho thế hệ trẻ. Khi mỗi cá nhân biết sống tử tế và yêu thương, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Tóm lại, sự thờ ơ, vô cảm là một vấn đề đáng suy nghĩ trong xã hội hiện nay. Mỗi chúng ta cần ý thức rõ vai trò của mình trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống nhân ái của dân tộc. Hãy mở rộng trái tim, biết yêu thương và chia sẻ, bởi chỉ khi con người sống vì nhau thì cuộc sống mới thực sự có ý nghĩa.

Câu 1. Thể loại của văn bản

Văn bản thuộc thể loại tản văn (nghị luận xã hội).

Câu 2. Đề tài của văn bản

Văn bản bàn về mối quan hệ giữa con người với con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là ảnh hưởng của mạng xã hội làm con người trở nên vô cảm, thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

Câu 3. Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê

Các chi tiết được liệt kê như: tin đồn nước luộc có pin, hủ tiếu dùng chuột cống, chè bưởi có thuốc trừ sâu,…

Tác dụng:

• Nhấn mạnh sự lan truyền nhanh chóng của tin giả, tin chưa kiểm chứng trên mạng xã hội.
• Cho thấy hậu quả nghiêm trọng: làm ảnh hưởng đến danh dự, công việc, cuộc sống của người khác (ví dụ người bán hàng bị tẩy chay).
• Thể hiện sự lo lắng về tình trạng con người dễ tin, dễ phán xét, thiếu kiểm chứng thông tin.
• Qua đó tác giả phê phán sự vô trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội.

Câu 4. Suy nghĩ về thực trạng đạo đức con người Việt Nam hiện nay

Hai câu văn cho thấy một thực trạng đáng lo ngại: sự thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Nhiều người chỉ quan tâm đến sự việc bề nổi (tiền bay, vỏ bia lăn) mà không chú ý đến con người – nạn nhân phía sau. Điều này phản ánh một bộ phận xã hội đang bị ảnh hưởng bởi lối sống ích kỷ, thiếu sự quan tâm và trách nhiệm. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều người tốt, sẵn sàng giúp đỡ người khác. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện lòng nhân ái, biết chia sẻ và hành động có trách nhiệm hơn trong cuộc sống.

Câu 5. Bài học rút ra từ văn bản

• Cần biết quan tâm, thấu hiểu và yêu thương người khác.
• Không nên vô cảm trước nỗi đau của con người.
• Cần cẩn trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.
• Sống có trách nhiệm, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.
• Góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, tử tế hơn