Câu 1: Phân tích nhân vật Thông Thu trong đoạn trích "Chén thuốc độc" (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long đã khắc họa thành công bi kịch sa ngã và sự thức tỉnh muộn màng của nhân vật Thông Thu. Từ một công tử hào hoa thừa hưởng gia sản kếch xù từ cụ Thông, Thu đã đẩy gia đình vào cảnh khánh kiệt chỉ trong hai năm bởi lối sống "ném tiền qua cửa sổ" và "đắm đuối trong bể tình dục". Qua những con số nợ nần chi li (2000 đồng, 500 đồng...), ta thấy được sự tỉnh ngộ cay đắng về tài chính của một kẻ đã phá tan gia sản. Nỗi đau khổ lớn nhất của Thu không chỉ là mất tiền mà còn là sự nhục nhã khi làm "nhơ nhuốc" danh hiệu "tu mi nam tử" và thanh danh gia đình. Khi đối mặt với tương lai tù tội "áo số cơm hầm", tâm lí Thu chuyển từ hối hận sang hoảng loạn và bế tắc. Hành động "nâng cốc lên rồi đặt xuống" lặp lại nhiều lần là một chỉ dẫn sân khấu đắt giá, thể hiện sự giằng xé dữ dội giữa khát vọng sống và ý định tìm đến cái chết để giải thoát danh dự. Dù chọn con đường cực đoan, việc Thu dừng lại viết thư cho em trai vẫn cho thấy chút trách nhiệm muộn màng. Qua nhân vật, tác giả đưa ra lời cảnh tỉnh đanh thép về hậu quả của lối sống ăn chơi, thiếu trách nhiệm đối với giới trẻ thời bấy giờ.

Câu 2: Bàn về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của giới trẻ hiện nay (Khoảng 600 chữ)

Mở bài:

Vở bi kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long không chỉ là một tác phẩm văn học thời đại mà còn là tấm gương phản chiếu những vấn đề nhức nhối của xã hội đương đại. Hình ảnh thầy Thông Thu phá tan cơ nghiệp vì ăn chơi, tiêu xài hoang phí chính là lời cảnh báo sớm cho một bộ phận giới trẻ hiện nay đang rơi vào cái bẫy của lối sống thực dụng và thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát.

Thân bài:

Tiêu xài thiếu kiểm soát là lối sống "vung tay quá trán", chi dùng tiền bạc vượt xa khả năng thu nhập cá nhân. Đây không đơn thuần là việc mua sắm, mà là sự chạy theo những nhu cầu nhất thời, những món đồ xa xỉ mà không có bất kỳ kế hoạch tài chính cụ thể nào.

Thực trạng này đang diễn ra phổ biến và đáng báo động. Không khó để bắt gặp những bạn trẻ lương chỉ vài triệu đồng nhưng sẵn sàng trả góp để sở hữu điện thoại đời mới hay túi xách hàng hiệu trị giá hàng chục triệu. Xu hướng "mua trước trả sau" thông qua thẻ tín dụng và các ứng dụng cho vay trực tuyến đã khiến nhiều người rơi vào vòng xoáy nợ nần khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nguyên nhân của tình trạng này trước hết đến từ tâm lý thích hưởng thụ, muốn khẳng định giá trị bản thân qua vẻ bề ngoài hào nhoáng để khỏa lấp sự thiếu hụt về kiến thức quản lý tài chính. Bên cạnh đó, áp lực từ mạng xã hội và hội chứng FOMO (sợ bị bỏ lại phía sau) khiến giới trẻ luôn cảm thấy cần phải "bằng bạn bằng bè". Sự bùng nổ của thương mại điện tử cùng các chiến dịch quảng cáo đánh trúng vào lòng tham và sự phù phiếm cũng góp phần đẩy nhanh tốc độ chi tiêu của họ.

Hậu quả của lối sống này vô cùng nặng nề. Đối với cá nhân, nợ nần chồng chất gây ra căng thẳng tâm lý, triệt tiêu các cơ hội đầu tư cho tương lai như học tập hay khởi nghiệp. Giống như Thông Thu, khi biến cố xảy ra, những người trẻ này dễ dàng rơi vào tuyệt vọng và bế tắc. Đối với gia đình, họ trở thành gánh nặng kinh tế cho cha mẹ, làm rạn nứt tình cảm và suy đồi gia phong. Xét về góc độ xã hội, nó tạo ra một thế hệ sống thực dụng, lười lao động, gây bất ổn cho nền kinh tế và đạo đức chung.

Để không phải hối hận khi mọi chuyện đã quá muộn như nhân vật Thông Thu, mỗi người trẻ cần sớm rút ra bài học cho mình. Chúng ta cần học cách quản lý tài chính cá nhân, phân biệt rõ giữa "nhu cầu" thiết yếu và "mong muốn" nhất thời. Sống giản dị, tập trung vào những giá trị bền vững thay vì những hình thức hào nhoáng bên ngoài là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân. Đồng thời, nhà trường và truyền thông cũng cần có vai trò định hướng, giáo dục kỹ năng tiêu dùng lành mạnh cho thế hệ trẻ.

Kết bài:

Tiêu xài thiếu kiểm soát là một "con mọt" đục khoét tương lai và danh dự của mỗi con người. Từ bi kịch của Thông Thu trong "Chén thuốc độc", chúng ta cần tỉnh táo hơn trong việc sử dụng đồng tiền. Hãy là người làm chủ tài chính để xây dựng một tương lai bền vững, thay vì để những nhu cầu phù phiếm đẩy mình vào ngõ cụt của cuộc đời.

Câu 1.

Văn bản "Chén thuốc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3.

• Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

• "Bóp trán nghĩ ngợi".

• "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống".

• "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy".

• "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện".

• ...

• Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu:

• Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật.

• Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống).

Câu 4.

• Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.

• Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!").

• Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai).

Câu 5.

Học sinh đưa ra quan điểm không đồng tình với quyết định của thầy Thông Thu và giải thích hợp lí. Gợi ý:

• Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa.

• Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên lụy đến những người thân xung quanh.

• Thầy Thông Thu nên chọn cách sống có trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.