Câu 1

Bài thơ “Những giọt lệ” của Hàn Mặc Tử là tiếng lòng đau đớn, tuyệt vọng của cái tôi trữ tình trước sự tan vỡ trong tình yêu. Ngay từ khổ thơ đầu, những câu hỏi dồn dập “bao giờ” đã diễn tả khát khao được giải thoát khỏi nỗi đau, nhưng càng hỏi lại càng bế tắc. Đến khổ thơ thứ hai, nỗi đau ấy trở nên cụ thể hơn khi người thương đã rời xa, để lại một khoảng trống không thể lấp đầy: “Người đi, một nửa hồn tôi mất”. Cách diễn đạt giàu tính ẩn dụ đã cho thấy sự mất mát không chỉ là tình cảm mà còn là sự đổ vỡ của cả thế giới nội tâm. Khổ cuối đẩy cảm xúc lên cao trào với cảm giác lạc lõng, hoang mang về sự tồn tại của chính mình. Hình ảnh “bông phượng nở trong màu huyết” và “giọt châu” tạo nên sắc thái bi thương, ám ảnh. Với giọng điệu thống thiết, ngôn ngữ giàu tính tượng trưng, bài thơ thể hiện sâu sắc một tâm hồn nhạy cảm, cô đơn, đồng thời cho thấy vẻ đẹp của cảm xúc chân thành dù chất chứa nhiều đau khổ.

Câu 2

Trong hành trình sống, con người không thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách. Chính trong những hoàn cảnh ấy, ý chí và nghị lực trở thành yếu tố quyết định giúp mỗi người vượt qua nghịch cảnh và vươn tới thành công.

Ý chí là sự quyết tâm, kiên định với mục tiêu đã chọn; còn nghị lực là khả năng vượt qua khó khăn, không gục ngã trước thử thách. Hai yếu tố này luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn. Đối với mỗi con người, đặc biệt là tuổi trẻ, ý chí và nghị lực không chỉ là phẩm chất cần thiết mà còn là nền tảng để khẳng định bản thân.

Trước hết, ý chí và nghị lực giúp con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Không ai có thể sống một cuộc đời bằng phẳng, không thử thách. Những thất bại, trở ngại là điều tất yếu. Tuy nhiên, người có ý chí sẽ không dễ dàng bỏ cuộc, họ kiên trì tìm cách vượt qua. Chính quá trình đối mặt và vượt qua khó khăn giúp con người trưởng thành, rèn luyện bản lĩnh và tích lũy kinh nghiệm quý báu.

Bên cạnh đó, ý chí và nghị lực còn là chìa khóa dẫn đến thành công. Thành công không đến từ may mắn mà là kết quả của sự cố gắng bền bỉ. Những người đạt được thành tựu lớn thường là những người không ngừng nỗ lực, dù gặp bao nhiêu thất bại vẫn tiếp tục đứng lên. Nghị lực giúp họ không nản lòng, còn ý chí giúp họ giữ vững mục tiêu. Nhờ đó, họ từng bước tiến gần hơn đến ước mơ của mình.

Không chỉ vậy, ý chí và nghị lực còn giúp con người sống tích cực và có trách nhiệm hơn. Khi có mục tiêu rõ ràng và quyết tâm thực hiện, con người sẽ biết trân trọng thời gian, nỗ lực hoàn thiện bản thân. Họ không dễ bị tác động bởi hoàn cảnh tiêu cực mà luôn hướng tới những giá trị tốt đẹp. Điều này góp phần xây dựng một xã hội năng động, tiến bộ.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có không ít người thiếu ý chí, dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Họ ngại thử thách, sợ thất bại, từ đó đánh mất nhiều cơ hội trong cuộc sống. Đây là điều đáng tiếc, đặc biệt đối với người trẻ – những người đang có nhiều thời gian và cơ hội để phấn đấu.

Để rèn luyện ý chí và nghị lực, mỗi người cần bắt đầu từ những việc nhỏ: đặt mục tiêu rõ ràng, kiên trì thực hiện kế hoạch, không nản chí trước thất bại. Đồng thời, cần học cách chấp nhận khó khăn như một phần tất yếu của cuộc sống. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục, định hướng để thế hệ trẻ có tinh thần vững vàng hơn.

Tóm lại, ý chí và nghị lực là sức mạnh giúp con người vượt qua thử thách và đạt được thành công. Trong cuộc sống đầy biến động, mỗi người cần rèn luyện cho mình tinh thần kiên cường, không ngừng nỗ lực để vươn lên. Khi có ý chí và nghị lực, con người không chỉ làm chủ cuộc đời mình mà còn tạo nên những giá trị tốt đẹp cho xã hội.

Câu 1.
Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ:
→ Biểu cảm (chủ yếu) kết hợp với tự sự và miêu tả.

Câu 2.
Đề tài của bài thơ:
→ Nỗi đau đớn, tuyệt vọng trong tình yêu và sự chia ly, thể hiện tâm trạng cô đơn, mất mát của cái tôi trữ tình.

Câu 3.
Một hình ảnh thơ mang tính tượng trưng: “bông phượng nở trong màu huyết”.

Cảm nhận:

• “Phượng” vốn gợi mùa hè, tuổi trẻ, kỉ niệm nhưng ở đây lại nhuốm “màu huyết” (màu máu) → biến thành hình ảnh đau thương.
• Tượng trưng cho tình yêu bị tổn thương sâu sắc, nhuốm màu bi kịch.
• Thể hiện cái nhìn đầy ám ảnh, dữ dội của nhà thơ về nỗi đau trong tâm hồn.

Câu 4.
Khổ thơ cuối sử dụng các biện pháp tu từ:

• Câu hỏi tu từ: “Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”, “Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?”
• Ẩn dụ, tượng trưng: “màu huyết”, “giọt châu”

Tác dụng:

• Diễn tả tâm trạng hoang mang, lạc lõng, mất phương hướng của cái tôi trữ tình.
• Làm nổi bật nỗi cô đơn tột cùng, cảm giác như bị bỏ rơi giữa cuộc đời.
• Tăng tính biểu cảm, tạo âm hưởng đau đớn, ám ảnh sâu sắc.

Câu 5.
Nhận xét về cấu tứ bài thơ:

• Bài thơ được triển khai theo mạch cảm xúc tăng tiến:
• • Khổ 1: Nỗi đau và khát khao giải thoát.
  • Khổ 2: Nỗi mất mát khi người yêu ra đi.
  • Khổ 3: Cảm giác cô đơn, lạc lõng đến tột cùng.
• Cấu tứ mang tính logic tâm trạng, từ đau đớn → mất mát → tuyệt vọng.
  → Góp phần thể hiện sâu sắc thế giới nội tâm dữ dội, bi thương của nhân vật trữ tình.

Câu 1

Trong bài thơ “Tống biệt hành” của Thâm Tâm, hình tượng “li khách” hiện lên với vẻ đẹp vừa bi tráng vừa cô đơn. Đó là con người mang trong mình “chí nhớn”, dám từ bỏ gia đình, tình thân để lên đường thực hiện lí tưởng. Câu thơ “Chí nhớn chưa về bàn tay không / Thì không bao giờ nói trở lại!” thể hiện ý chí kiên quyết, tinh thần dứt khoát của người ra đi: đã đi là không quay đầu nếu chưa thành công. Tuy nhiên, đằng sau vẻ cứng cỏi ấy lại là một tâm hồn đầy xúc cảm. Nỗi buồn chia ly không chỉ thuộc về người ở lại mà còn thấm sâu trong “li khách”, thể hiện qua sự lưu luyến với mẹ già, chị, em. Hình tượng này vì thế mang vẻ đẹp của người anh hùng thời loạn: vừa mạnh mẽ, lí tưởng, vừa giàu tình cảm. Qua “li khách”, nhà thơ khắc họa một lớp người sẵn sàng hi sinh hạnh phúc riêng vì mục đích lớn lao, đồng thời gợi lên sự trân trọng đối với những con người sống có lí tưởng và trách nhiệm với cuộc đời.

Câu 2

Trong hành trình trưởng thành, có những thời điểm con người buộc phải tự mình bước đi, không còn dựa dẫm vào gia đình hay người khác. Chính vì vậy, sự tự lập trở thành một phẩm chất vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ.

Tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ, hành động và cuộc sống của mỗi người. Người có tính tự lập biết tự quyết định, tự chịu trách nhiệm, không ỷ lại hay phụ thuộc quá nhiều vào người khác. Đối với tuổi trẻ – giai đoạn đang định hình nhân cách và tương lai – tự lập không chỉ là một kĩ năng mà còn là nền tảng để phát triển toàn diện.

Trước hết, tự lập giúp con người trưởng thành và vững vàng hơn. Khi tự mình đối diện với khó khăn, ta học được cách suy nghĩ độc lập, giải quyết vấn đề và rút ra kinh nghiệm. Những va vấp ban đầu có thể khiến ta mệt mỏi, nhưng cũng chính từ đó, ta hiểu rõ bản thân và trở nên bản lĩnh hơn. Một người trẻ nếu luôn dựa vào gia đình sẽ khó có thể thích nghi với những thử thách của cuộc sống sau này.

Bên cạnh đó, tự lập còn giúp mỗi người xác định được mục tiêu và con đường riêng. Tuổi trẻ là thời điểm đưa ra nhiều lựa chọn quan trọng: học tập, nghề nghiệp, cách sống. Nếu không có khả năng tự lập, ta dễ bị chi phối bởi ý kiến của người khác, từ đó đánh mất chính mình. Ngược lại, khi biết tự chủ, ta sẽ tự tin theo đuổi ước mơ, dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân.

Hơn nữa, tự lập còn góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp. Người tự lập thường có ý thức kỉ luật, biết trân trọng giá trị của lao động và sự cố gắng. Họ hiểu rằng thành công không đến từ sự giúp đỡ mãi mãi của người khác mà phải do chính mình nỗ lực. Điều này giúp họ sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng tự lập không có nghĩa là tách biệt hoàn toàn hay từ chối sự giúp đỡ. Con người vẫn cần sự hỗ trợ, chia sẻ từ người khác trong những lúc cần thiết. Điều quan trọng là không ỷ lại, không biến sự giúp đỡ thành chỗ dựa duy nhất. Tự lập là biết đứng vững bằng chính đôi chân của mình, nhưng vẫn biết kết nối và học hỏi.

Trong thực tế, vẫn còn nhiều bạn trẻ thiếu tính tự lập, quen được bao bọc, dẫn đến tâm lí phụ thuộc. Điều này khiến họ dễ lúng túng khi gặp khó khăn, thiếu bản lĩnh trước những quyết định quan trọng. Vì vậy, việc rèn luyện tính tự lập cần bắt đầu từ những việc nhỏ như tự quản lí thời gian, tự học tập, tự giải quyết vấn đề cá nhân.

Tóm lại, sự tự lập là chìa khóa giúp tuổi trẻ trưởng thành và thành công. Khi biết tự mình bước đi, con người không chỉ khám phá được khả năng của bản thân mà còn tạo dựng được tương lai vững chắc. Vì thế, mỗi người trẻ cần rèn luyện tính tự lập ngay từ hôm nay, để tự tin bước trên con đường của chính mình.

Câu 1.
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ta” – người ở lại tiễn biệt, đồng thời cũng là người kể, người chứng kiến và bộc lộ cảm xúc trước cuộc chia ly.

Câu 2.

• Không gian: Không xác định cụ thể, nhưng gợi ra một không gian chia tay quen thuộc (có thể là bến đường, nơi tiễn biệt). Đặc biệt là không đưa qua sông, nhưng vẫn gợi “tiếng sóng”.
• Thời gian:
  
• • Buổi chiều hôm trước
  • Sáng hôm nay
    → Thời gian trải dài qua nhiều khoảnh khắc, làm nổi bật nỗi buồn chia ly dai dẳng.

Câu 3.
Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thể hiện ở:

• Những câu hỏi tu từ phi lí: “không có sóng” mà vẫn “có tiếng sóng”, “bóng chiều không thắm, không vàng vọt” nhưng “đầy hoàng hôn”.

Tác dụng:

• Diễn tả trạng thái cảm xúc nội tâm mãnh liệt, không tuân theo logic thực tế.
• Nhấn mạnh nỗi buồn chia ly dâng trào, khiến cảnh vật nhuốm màu tâm trạng.
• Tạo nên chất thơ độc đáo, giàu tính biểu cảm của thơ mới.

Câu 4.
Hình ảnh “tiếng sóng” mang ý nghĩa tượng trưng:

• Không phải sóng thực mà là “sóng lòng” – những rung động, xao động trong tâm hồn người tiễn biệt.
• Gợi nỗi buồn, sự day dứt, lưu luyến khi chia tay.
  → Qua đó thể hiện tình cảm sâu nặng giữa người đi và người ở lại.

Câu 5.
Thông điệp:
→ Hãy trân trọng tình cảm gia đình và những giây phút bên người thân, bởi chia ly luôn mang theo nhiều tiếc nuối.

Lí do:

• Bài thơ cho thấy cuộc ra đi không chỉ là hành trình của lí tưởng mà còn là sự hi sinh tình cảm riêng.
• Những hình ảnh mẹ già, chị, em đều chan chứa yêu thương nhưng phải nén lại để tiễn người ra đi.
  → Vì vậy, mỗi người cần biết yêu thương, quan tâm và giữ gìn các mối quan hệ khi còn có thể, để không phải hối tiếc.

Câu 1.
Văn bản thuộc thể loại tản văn (văn xuôi nghị luận – tự sự).

Câu 2.
Đề tài của văn bản:
→ Sự xuống cấp về đạo đức và tình người trong xã hội hiện đại, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội và lối sống vô cảm.

Câu 3.
Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng qua hàng loạt chi tiết:

• “bắp luộc có pin đèn”
• “hủ tiếu gõ… nước dùng chuột cống”
• “chè bưởi có thuốc rầy”
• “ăn chè bưởi ngộ độc thuốc trừ sâu”

Tác dụng:

• Làm nổi bật sự dồn dập, lan truyền nhanh chóng của những tin đồn thất thiệt.
• Cho thấy hậu quả nghiêm trọng: người buôn bán lương thiện bị ảnh hưởng, mất kế sinh nhai.
• Gợi lên tâm lí hoang mang, mất niềm tin trong xã hội.
• Qua đó phê phán sự vô trách nhiệm của truyền thông và mạng xã hội khi chạy theo “câu view”, “câu like” bất chấp hậu quả.

Câu 4.
Hai câu văn gợi nhiều suy nghĩ về thực trạng đạo đức hiện nay:

• Con người có xu hướng vô cảm trước nỗi đau của người khác, chỉ chú ý đến lợi ích vật chất (nhặt tiền, lấy bia) mà quên đi nạn nhân.
• Phản ánh sự suy giảm lòng nhân ái, trách nhiệm cộng đồng.
• Cho thấy một bộ phận người trong xã hội thờ ơ, ích kỉ, thiếu ý thức giúp đỡ người gặp nạn.
  → Đây là thực trạng đáng lo ngại, cần được thay đổi để giữ gìn giá trị nhân văn của xã hội.

Câu 5.
Bài học rút ra:

• Cần giữ gìn lòng nhân ái, biết đồng cảm và tôn trọng con người.
• Khi sử dụng mạng xã hội phải có trách nhiệm, không lan truyền thông tin sai lệch, không lợi dụng nỗi đau người khác để “câu like”.
• Biết phân biệt đúng – sai, kiểm chứng thông tin trước khi tin hoặc chia sẻ.
• Sống có ý thức, đặt đạo đức và tình người lên trên lợi ích cá nhân.
• Góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân văn hơn

Câu 1

Văn bản “Giữa người với người” của Nguyễn Ngọc Tư đã phản ánh sâu sắc thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại: sự suy giảm của tình người và lối sống vô cảm. Thông qua những câu chuyện rất đời thường như việc một y sĩ chụp ảnh bệnh nhân để đăng mạng, hay những tin đồn thất thiệt làm ảnh hưởng đến người buôn bán nhỏ, tác giả đã phơi bày một thực tế rằng con người ngày càng dễ bị cuốn vào “cơn khát” lượt thích, sự chú ý mà quên đi giá trị đạo đức cơ bản. Giọng văn nhẹ nhàng nhưng thấm thía, kết hợp giữa tự sự và nghị luận, giúp người đọc nhận ra ranh giới mong manh giữa chia sẻ và chia rẽ trong thời đại công nghệ. Đặc biệt, hình ảnh “mồi người” mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc, tố cáo việc con người bị biến thành công cụ để câu view, câu like. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: nếu con người tiếp tục thờ ơ, vô cảm, thì những giá trị nhân văn tốt đẹp sẽ dần bị bào mòn.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi công nghệ phát triển mạnh mẽ và con người ngày càng kết nối dễ dàng hơn, tưởng chừng tình người cũng sẽ trở nên gắn bó hơn. Thế nhưng, một nghịch lí đang diễn ra: sự thờ ơ, vô cảm lại ngày càng phổ biến, trở thành một vấn đề đáng suy ngẫm.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người không quan tâm, không rung động trước nỗi đau, niềm vui hay hoàn cảnh của người khác. Đó có thể là việc đứng nhìn một tai nạn mà không giúp đỡ, thấy bất công nhưng im lặng, hay thậm chí biến nỗi đau của người khác thành nội dung để đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút sự chú ý. Những biểu hiện ấy không còn xa lạ trong đời sống hiện nay.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết, nhịp sống nhanh và áp lực cuộc sống khiến con người dễ thu mình lại, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội khiến nhiều người dần quen với việc nhìn đời qua màn hình, từ đó giảm đi sự đồng cảm thực sự. Khi nỗi đau được nhìn như một “tin tức” hay “nội dung”, con người dễ mất đi cảm xúc chân thành. Ngoài ra, một bộ phận giới trẻ thiếu định hướng giá trị sống, chạy theo sự nổi tiếng, lượt thích mà quên đi chuẩn mực đạo đức.

Hậu quả của sự vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó làm xói mòn các giá trị đạo đức truyền thống như lòng nhân ái, tinh thần tương thân tương ái. Một xã hội mà con người thờ ơ với nhau sẽ trở nên lạnh lẽo, thiếu sự gắn kết. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến sự suy thoái về nhân cách, khiến con người sống ích kỉ, vô trách nhiệm. Không chỉ vậy, sự vô cảm còn khiến những hành vi sai trái không bị ngăn chặn kịp thời, từ đó làm gia tăng những vấn đề tiêu cực trong xã hội.

Tuy nhiên, không phải xã hội chỉ toàn những điều tiêu cực. Vẫn còn rất nhiều người sẵn sàng giúp đỡ người khác, tham gia hoạt động thiện nguyện, lan tỏa những giá trị tích cực. Điều đó cho thấy tình người vẫn luôn tồn tại, chỉ cần được nuôi dưỡng và khơi dậy đúng cách.

Để hạn chế sự thờ ơ, vô cảm, mỗi người cần bắt đầu từ chính bản thân mình. Hãy học cách quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với những người xung quanh. Khi sử dụng mạng xã hội, cần có ý thức trách nhiệm, không tiếp tay cho những hành vi lợi dụng nỗi đau của người khác. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục đạo đức, bồi dưỡng lòng nhân ái cho thế hệ trẻ. Đồng thời, xã hội cần lên án mạnh mẽ những hành vi vô cảm để tạo nên chuẩn mực tích cực.

Sự phát triển của xã hội không chỉ được đo bằng công nghệ hay vật chất, mà còn bằng cách con người đối xử với nhau. Vì vậy, mỗi chúng ta cần sống nhân ái hơn, để giữa người với người không còn khoảng cách của sự vô cảm, mà là sự gắn kết của tình thương và trách nhiệm.