Câu 1

Bài làm

Trong truyện ngắn Nhà nghèo, nhà văn Tô Hoài đã xây dựng nhân vật bé Gái như một biểu tượng cảm động về thân phận trẻ em nghèo trong xã hội cũ. Bé Gái là con đầu lòng của vợ chồng anh Duyện – chị Duyện, sinh ra trong cảnh nghèo túng, đói khổ. Dù còn nhỏ, em đã sớm biết giúp cha mẹ bắt nhái kiếm ăn, thể hiện sự chăm chỉ, ngoan ngoãn và biết lo toan. Hình ảnh em nhe hàm răng sún đen, cười toét khi khoe giỏ nhái đầy gợi lên vẻ hồn nhiên, trong sáng giữa cuộc sống khắc nghiệt. Nhưng càng hồn nhiên bao nhiêu, cái chết bất ngờ của em bên vệ ao càng khiến người đọc xót xa bấy nhiêu. Cái Gái chết khi vẫn ôm chặt giỏ nhái – biểu tượng cho nỗi cơ cực và kiếp sống lam lũ của người nghèo. Qua nhân vật này, Tô Hoài không chỉ thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với những phận đời nhỏ bé mà còn lên án xã hội bất công đã cướp đi tuổi thơ và mạng sống của những đứa trẻ vô tội. Bé Gái vì thế trở thành hình ảnh đầy ám ảnh và nhân văn trong truyện.

Câu 2

Bài làm

Gia đình là cái nôi yêu thương, là nơi nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách cho mỗi con người. Thế nhưng, trong xã hội hiện nay, không ít trẻ em lại phải lớn lên trong tiếng quát mắng, trong nỗi sợ hãi của những trận đòn roi. Bạo lực gia đình – dù là bằng lời nói, hành động hay sự thờ ơ lạnh nhạt – đang trở thành một vấn đề nhức nhối, để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ em.

Trước hết, bạo lực gia đình là những hành vi cố ý gây tổn thương về thể chất, tinh thần hoặc danh dự của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Đối với trẻ nhỏ, mỗi lời la mắng, mỗi cú đánh không chỉ là nỗi đau nhất thời, mà còn là vết sẹo sâu trong tâm hồn. Thay vì được yêu thương và bảo vệ, các em lại phải sống trong lo lắng, sợ hãi, thậm chí ám ảnh. Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ bị bạo hành thường mất tự tin, ngại giao tiếp, sống khép kín, thậm chí phát triển lệch lạc về nhân cách. Có em trở nên bạo lực và hung hăng, học theo chính những hành vi sai trái của người lớn; có em lại trầm lặng, thu mình và sống trong mặc cảm.

Không chỉ vậy, bạo lực gia đình còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và kết quả học tập của trẻ. Những tổn thương do bị đánh đập, mắng chửi thường khiến trẻ mệt mỏi, sợ hãi, khó tập trung học hành. Nhiều em vì quá đau khổ mà bỏ học, bỏ nhà ra đi, rơi vào tệ nạn xã hội. Một số trường hợp đáng buồn hơn, trẻ bị dồn nén đến mức mất niềm tin vào cuộc sống, dẫn đến những hành động tiêu cực, thậm chí tự hủy hoại bản thân. Từ đó có thể thấy, bạo lực gia đình không chỉ hủy hoại hạnh phúc của một mái nhà mà còn đe dọa tương lai của cả một thế hệ.

Nguyên nhân của tình trạng này bắt nguồn từ nhận thức sai lầm của nhiều bậc cha mẹ, cho rằng “thương cho roi cho vọt” hay “dạy con phải nghiêm khắc”. Bên cạnh đó là áp lực kinh tế, mâu thuẫn vợ chồng, và thiếu kỹ năng nuôi dạy con cái. Tuy nhiên, dù bất cứ lý do gì, việc trút giận lên con trẻ đều là vô nhân đạo và sai trái. Trẻ em cần được yêu thương, lắng nghe và hướng dẫn chứ không phải bị đe dọa hay trừng phạt.

Để ngăn chặn tình trạng này, trước hết mỗi bậc phụ huynh cần thay đổi nhận thức, học cách kiểm soát cảm xúc và giáo dục con bằng tình thương, sự kiên nhẫn. Nhà trường và xã hội cần tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ tâm lý cho những gia đình có nguy cơ bạo lực; đồng thời bảo vệ quyền trẻ em bằng các quy định pháp luật nghiêm minh. Khi mỗi đứa trẻ được sống trong môi trường an toàn và yêu thương, chúng mới có thể phát triển toàn diện về nhân cách, trí tuệ và tâm hồn.

Tóm lại, bạo lực gia đình là “kẻ thù vô hình” hủy hoại tương lai của trẻ em và làm tổn thương nền tảng đạo đức của xã hội. Mỗi người lớn cần hiểu rằng, yêu thương không bao giờ đồng nghĩa với đánh đập hay áp đặt. Hãy để gia đình thật sự là nơi ấm áp, nơi những đứa trẻ được lớn lên trong tình yêu, sự tôn trọng và niềm hạnh phúc. Chỉ khi đó, chúng mới trở thành những con người tốt, biết yêu thương và lan tỏa điều tích cực cho cuộc đời.

Câu 1: thể loại truyện ngắn

Câu 2:Phương thức biểu đạt chính: Tự sự.

Câu 4:

-Truyện khắc họa cuộc sống nghèo khổ, cơ cực và bi thương của vợ chồng anh Duyện – chị Duyện cùng những đứa con thơ. Cuộc sống túng thiếu khiến họ trở nên cục cằn, nóng nảy, thậm chí là bạo lực, nhưng sâu thẳm trong đó vẫn là tình thương và nỗi đau của những con người cùng quẫn.

-Tác phẩm thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn Tô Hoài đối với những người dân nghèo trong xã hội cũ.

Câu 5

Em ấn tượng chi tiết :Cảnh anh Duyện phát hiện con gái – cái Gái – chết khi đi bắt nhái.Vì chi tiết ấy gợi nỗi đau tột cùng của người cha nghèo, vừa mới nổi giận định giết con, nay lại tận mắt chứng kiến con mình chết thảm.Nó tố cáo sự khốn cùng của đói nghèo, khiến con người rơi vào bi kịch vừa đáng trách vừa đáng thương.Đồng thời bộc lộ tình phụ tử , dù bị nghèo đói làm méo mó, nhưng trong phút chốc bi thương ấy vẫn trỗi dậy mãnh liệt.

Câu 3:

-Biện pháp tu từ :"ẩn dụ" hình ảnh ẩn dụ " xế muộn chợ chiều"

-Tác dụng

+Tăng sức gợi hình gợi cảm, tăng hiệu quả diễn đạt

+Diễn tả tình cảnh của nhân vật, đó là đã qua tuổi trẻ, tuổi xuân, tình duyên muộn màng. Biện pháp này có tác dụng khắc họa sâu sắc hơn tâm lý của hai nhân vật, nhấn mạnh sự vội vã và có phần do dự, có thể ẩn chứa sự e ngại, thiếu tự tin khi bắt đầu một mối quan hệ, đồng thời làm nổi bật sự "dư dãi" trong cách họ đến với nhau – một sự chín chắn, trưởng thành hơn so với lứa tuổi trẻ. 

+Ẩn dụ “cảnh xế muộn chợ chiều” có tác dụng khắc họa số phận éo le, cuộc đời muộn màng của đôi vợ chồng nghèo và gợi niềm thương cảm sâu sắc.