c1: Văn bản "Giữa người với người" của Nguyễn Ngọc Tư là một nốt lặng đầy ám ảnh, xoáy sâu vào sự rạn nứt của tình người trong kỷ nguyên số. Qua ngòi bút sắc sảo và giàu lòng trắc ẩn, tác giả đã vạch trần một thực trạng đau lòng: con người đang dần vô cảm hóa, biến nỗi đau của đồng loại thành "mồi người" để câu kéo sự chú ý trên mạng xã hội. Hình ảnh anh y sĩ chụp ảnh bệnh nhân đang hấp hối hay đám đông hôi bia, nhặt tiền của nạn nhân là những minh chứng đanh thép cho việc giá trị vật chất và sự hiếu kỳ ảo đang lấn át lương tâm. Tác giả sử dụng nghệ thuật liệt kê và những hình ảnh so sánh giàu tính biểu tượng như "bức tường vô hình" hay "lời nguyền" để chỉ ra rằng chính công nghệ và thói quen bầy đàn đã ngăn cách chúng ta thấu cảm nhau. Thay vì là cầu nối, mạng xã hội đôi khi lại trở thành công cụ của sự chia rẽ và tàn nhẫn. Thông điệp mà Nguyễn Ngọc Tư gửi gắm vô cùng khẩn thiết: chúng ta cần phải thức tỉnh để nhìn thấy "con người" trong nhau, đừng để những "vết rạn" của sự vô cảm phá nát sợi dây liên kết thiêng liêng giữa người với người. Tác phẩm không chỉ là lời phê phán mà còn là tiếng chuông cảnh tỉnh về đạo đức xã hội hiện nay.

c2

Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, khi các giá trị vật chất và công nghệ lên ngôi, con người dường như đang xích lại gần nhau hơn về mặt địa lý nhưng lại xa nhau hơn về mặt tâm hồn. Một trong những căn bệnh nan y đang âm thầm gặm nhấm nền tảng đạo đức của chúng ta chính là sự thờ ơ và vô cảm. Đó là trạng thái trơ lì cảm xúc, dửng dưng trước nỗi đau của người khác và chỉ quan tâm đến lợi ích của cá nhân mình.

Sự vô cảm không phải là một bóng ma vô hình, nó hiện hữu trần trụi trong đời sống hàng ngày. Đó là khi một đám đông đứng vây quanh một vụ tai nạn giao thông, nhưng thay vì cứu giúp, họ lại bận rộn rút điện thoại ra để quay phim, chụp ảnh và "livestream" lên mạng xã hội nhằm câu tương tác. Đó là hình ảnh người ta dửng dưng đi qua một cụ già ăn xin hay một đứa trẻ lạc lối. Đáng sợ hơn, như trong tản văn của Nguyễn Ngọc Tư, sự vô cảm còn len lỏi vào cả những ngành nghề vốn đòi hỏi lòng nhân ái cao nhất, như việc một y sĩ coi nỗi đau của bệnh nhân là "mồi người" để thu hút sự chú ý. Khi con người chỉ nhìn thấy "vật" (những lon bia rơi vãi, những đồng tiền bay tán loạn) mà không thấy "người" (nạn nhân đang tuyệt vọng), đó là lúc đạo đức đang xuống cấp trầm trọng.

Nguyên nhân của căn bệnh này đến từ nhiều phía. Trước hết, đó là lối sống thực dụng, ích kỷ, đặt cái tôi lên trên cái ta. Sự bùng nổ của công nghệ thông tin vô tình tạo ra những bức tường ngăn cách cảm xúc thực; chúng ta mải mê với những "nút like" ảo mà quên đi những cái chạm tay chân thành. Bên cạnh đó, nhịp sống quá nhanh khiến con người trở nên hối hả, ngại va chạm, sợ bị liên lụy hoặc "làm ơn mắc oán". Sự thiếu vắng giáo dục về lòng trắc ẩn từ gia đình và nhà trường cũng góp phần tạo ra những thế hệ chỉ biết sống cho riêng mình.

Hậu quả của sự vô cảm vô cùng khôn lường. Nó biến xã hội thành một mảnh đất khô cằn, nơi con người sống cạnh nhau nhưng lại cô độc giữa đám đông. Khi lòng tốt bị đóng băng, cái ác sẽ có cơ hội trỗi dậy. Một xã hội vô cảm là một xã hội chết lâm sàng về mặt tâm hồn, nơi sự an toàn và hạnh phúc của mỗi cá nhân không còn được bảo đảm bởi cộng đồng.

Để đẩy lùi căn bệnh này, chúng ta cần phải hành động ngay từ bây giờ. Mỗi cá nhân cần học cách chậm lại để lắng nghe, học cách thấu cảm và sẻ chia. Hãy nhớ rằng, lòng tốt không nhất thiết phải là những điều lớn lao; đôi khi chỉ là một ánh mắt khích lệ, một bàn tay đưa ra đúng lúc. Gia đình và nhà trường cần chú trọng hơn nữa việc nuôi dưỡng lòng nhân ái cho trẻ em, để các em hiểu rằng "sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình".

Tóm lại, sự vô cảm là một "vết rạn" nguy hiểm trên chiếc bình tình nghĩa giữa người với người. Đừng để trái tim mình trở nên chai sạn trước nỗi đau của đồng loại. Chỉ khi chúng ta biết yêu thương và trân trọng nhau như những con người thực thụ, xã hội mới thực sự trở nên ấm áp và đáng sống. Đừng để cuộc đời mình trôi qua như một cái bóng bên lề nỗi đau của thế gian.

c1: Tùy bút.

c2:Đề tài của văn bản là sự vô cảm và sự xuống cấp của tình người trong xã hội hiện đại. Tác giả tập trung khai thác khoảng cách giữa con người với con người khi bị ngăn cách bởi những giá trị ảo, mạng xã hội và sự ích kỷ cá nhân.

c3:Trong đoạn trích, biện pháp liệt kê được sử dụng qua các hình ảnh: tin nồi nước luộc có pin đèn, tin nước dùng chuột cống, tin chè bưởi có thuốc rầy, ăn chè bưởi ngộ độc thuốc trừ sâu...

Nhấn mạnh sự tràn lan của những tin đồn ác ý, những thông tin "rác" và tin giả trên mạng xã hội. Nó cho thấy sự tàn nhẫn của truyền thông bẩn và sự nhẹ dạ của đám đông có thể hủy hoại kế sinh nhai của những người lao động nghèo.

Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức thuyết phục cho lập luận, làm nổi bật tính chất "tai bay vạ gió" và sự bất an trong xã hội khi con người không còn tin tưởng lẫn nhau

Thể hiện sự xót xa, bất bình của tác giả trước thực trạng con người sẵn sàng chà đạp lên nhau chỉ vì những lợi ích nhỏ nhen hoặc sự hiếu kỳ nhất thời.

c4:Hai câu văn gợi lên một thực trạng đáng báo động về sự vô cảm và lòng tham trong xã hội:

Sự lệch lạc về nhận thức: Khi nhìn thấy một vụ cướp hay một vụ tai nạn, người ta chỉ nhìn thấy "vật chất" (giấy bạc, lon bia) mà quên mất "con người" (nạn nhân đang đau khổ, mất mát). Con người bị mờ mắt bởi lợi ích trước mắt mà bỏ quên lương tâm.

Sự biến mất của lòng trắc ẩn: "Hôi bia" hay "nhặt tiền" của người gặp nạn là biểu hiện của lối sống ích kỷ, thiếu tự trọng. Nó cho thấy một bộ phận con người hiện nay đang dần mất đi khả năng thấu cảm, coi sự bất hạnh của người khác là cơ hội của mình.

Lời cảnh báo: Đây là hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp đạo đức, khi những giá trị nhân văn bị đẩy xuống sau giá trị vật chất và sự hiếu kỳ rẻ rúng.

c5:

Học cách thấu cảm: Cần nhìn nhận mọi việc bằng đôi mắt của trái tim, biết đặt mình vào vị trí của người khác để cảm nhận nỗi đau thay vì chỉ nhìn bề nổi của sự việc.

Trách nhiệm trên không gian mạng: Mỗi cá nhân cần tỉnh táo và có đạo đức khi chia sẻ thông tin. Đừng biến nỗi đau của người khác thành "mồi câu" để câu tương tác hay hái lấy sự nổi tiếng ảo.

Phá vỡ những "bức tường vô hình": Cần xóa bỏ những định kiến về bầy đàn, tôn giáo, sắc tộc để nhìn nhau như những con người bình đẳng, trân trọng giá trị sự sống của nhau.

Giữ gìn bản chất người: Đừng để công nghệ hay những món "đồ chơi" hiện đại điều chỉnh hành vi, làm xao lãng và xói mòn tình người vốn có.