Câu 1

Văn bản của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự vô cảm đang bủa vây cuộc sống hiện đại. Bằng giọng văn giàu tính tự sự và những hình ảnh đối lập sắc sảo, tác giả bóc trần những góc khuất của tâm hồn con người thời đại số. Hình ảnh người y sĩ chụp ảnh bệnh nhân đau đớn để "câu like" hay đám đông chỉ thấy "giấy bạc bay" mà không thấy "nạn nhân" là những dẫn chứng đắt giá cho sự tê liệt cảm xúc. Tác giả đã khéo léo sử dụng những chi tiết đời thường để chỉ ra rằng: công nghệ càng kéo con người lại gần nhau về mặt khoảng cách thì sự ích kỷ lại đẩy họ xa nhau về mặt tâm hồn. Qua đó, văn bản không chỉ phê phán lối sống dửng dưng, thực dụng mà còn là lời nhắc nhở thiết tha về lòng trắc ẩn. Mỗi người cần phá bỏ "bức tường vô hình" của sự ích kỷ để nhìn cuộc đời bằng đôi mắt của tình thương, để con người thực sự xứng đáng là "vật cấp cao" có trái tim ấm nóng.

Câu 2

Đại văn hào Maxim Gorky từng trăn trở: "Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là nơi không có tình thương". Trong dòng chảy hối hả của thế kỷ XXI, khi khoa học kỹ thuật đưa con người lại gần nhau hơn về mặt địa lý, thì dường như sợi dây kết nối tâm hồn lại đang dần nới lỏng. Một "căn bệnh" đáng sợ hơn mọi loại virus đang âm thầm lan rộng, tàn phá những giá trị nhân văn tốt đẹp: đó chính là sự thờ ơ và vô cảm.
​Vô cảm không phải là một khiếm khuyết về thể chất, mà là sự tê liệt về tâm hồn. Đó là trạng thái trơ lì cảm xúc, không biết rung động trước cái đẹp, cũng chẳng biết đau xót trước nỗi đau của đồng loại. Sự thờ ơ đi kèm là thái độ sống dửng dưng, "mũ ni che tai", chỉ biết đến ốc đảo của riêng mình mà mặc kệ những biến động xung quanh. Những người mang tâm thế này thường sống theo triết lý "đèn nhà ai nhà nấy rạng", coi việc giúp đỡ người khác là phiền phức hoặc "làm phúc phải tội".
​Biểu hiện của sự vô cảm hiện hữu ở khắp mọi nơi, từ đời thực đến không gian ảo. Trên đường phố, ta không hiếm gặp cảnh đám đông vây quanh một vụ tai nạn giao thông nhưng thay vì gọi cứu thương, họ lại bận rộn... dùng điện thoại quay phim, chụp ảnh để "câu view". Trên mạng xã hội, sự vô cảm biến tướng thành bạo lực ngôn từ; người ta dễ dàng buông lời sát thương, "ném đá" hội đồng một cá nhân mà không cần kiểm chứng sự thật. Thậm chí, ngay trong mái ấm gia đình, sự vô cảm len lỏi khi những thành viên ngồi chung mâm cơm nhưng mắt chỉ dán vào màn hình điện thoại, biến ngôi nhà thành một "nhà trọ" lạnh lẽo.
​Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Một phần do áp lực cạnh tranh khốc liệt của xã hội hiện đại khiến con người phải sống gấp, sống thực tế đến mức thực dụng. Một phần khác là do sự lệch lạc trong giáo dục, khi điểm số đôi khi được coi trọng hơn lòng trắc ẩn. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là bản lĩnh cá nhân; sự thiếu hụt bản lĩnh khiến con người dễ bị cuốn vào lối sống ích kỷ, ngại va chạm và sợ hãi trách nhiệm.
​Hậu quả của sự vô cảm vô cùng khôn lường. Nó không chỉ trực tiếp gây ra cái chết cho những nạn nhân không được cứu giúp kịp thời, mà còn gián tiếp tiêu diệt đạo đức xã hội. Khi cái tốt bị ngó lơ và cái ác không bị lên án, sự tử tế sẽ dần lụi tàn, khiến xã hội trở thành một cộng đồng của những kẻ xa lạ, đầy rẫy bất an và hoài nghi. Một xã hội vô cảm là một xã hội đang "chết lâm sàng" về mặt văn hóa.
​Để đẩy lùi "căn bệnh" này, chúng ta cần những liều thuốc của sự thấu cảm. Gia đình và nhà trường cần gieo mầm hạt giống yêu thương từ những hành động nhỏ nhất. Mỗi cá nhân cần học cách lắng nghe, biết phẫn nộ trước cái xấu và biết rơi nước mắt trước những cảnh đời khốn khó. Chúng ta cần hiểu rằng, trao đi yêu thương không chỉ là giúp người, mà còn là cách để sưởi ấm chính tâm hồn mình.
​Tóm lại, sự vô cảm là một bản án tử cho tâm hồn nếu chúng ta không kịp thời thức tỉnh. Đừng để cuộc sống của mình trôi đi trong sự lặng lẽ, vô vị. Hãy mở lòng mình ra, bởi như một nhà thơ từng viết: "Sống là đâu chỉ nhận riêng mình". Chỉ khi biết yêu thương và sẻ chia, con người mới thực sự xứng đáng với danh hiệu cao quý nhất của chính mình.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là Nghị luận (kết hợp với yếu tố biểu cảm). Thể loại: Tản văn. Câu 2: Đề tài của văn bản: Sự thờ ơ, vô cảm và sự băng hoại của lòng trắc ẩn giữa con người với con người trong xã hội hiện đại (đặc biệt là hệ lụy từ lối sống ảo trên mạng xã hội). Câu 3: * Biện pháp tu từ: Liệt kê những tin đồn ác ý như: “nồi nước luộc có pin đèn”, “nước dùng chuột cống”, “chè bưởi có thuốc rầy”... Tác dụng: * Về nội dung: Nhấn mạnh sự tràn lan của những thông tin tiêu cực, giả tạo trên mạng xã hội. Về biểu cảm: Thể hiện thái độ bất bình, xót xa của tác giả trước sự tàn nhẫn của đám đông. Chỉ vì sự hiếu kỳ nhất thời mà họ sẵn sàng triệt hạ danh dự và kế sinh nhai của những người lao động nghèo lương thiện. Câu 4: Hai câu văn phản ánh thực trạng đạo đức đáng báo động: Con người đang dần bị vật chất hóa. Khi đứng trước một vụ tai nạn hay cướp bóc, người ta chỉ nhìn thấy lợi ích (giấy bạc, bia) mà "không thấy nạn nhân". Điều này cho thấy sự lên ngôi của lối sống thực dụng, ích kỷ, khiến ranh giới giữa con người và sự vô tri trở nên mong manh. Câu 5: Bài học rút ra từ văn bản: Cần có cái nhìn thấu cảm và trách nhiệm trước nỗi đau của đồng loại. Sống tỉnh táo trước những thông tin trên mạng xã hội để không trở thành "hung thủ" gián tiếp làm hại người khác. Trân trọng giá trị nhân bản hơn là những giá trị vật chất phù phiếm.