Câu 1 Con người không chỉ sống trong thế giới của riêng mình mà còn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và vạn vật xung quanh. Vì vậy, việc biết yêu thương vạn vật là một phẩm chất vô cùng cần thiết. Yêu thương vạn vật trước hết là biết trân trọng sự sống, từ cây cối, muông thú đến môi trường tự nhiên. Khi con người biết yêu thương, họ sẽ có ý thức bảo vệ thiên nhiên, không tàn phá môi trường, không làm tổn hại đến những sinh linh nhỏ bé. Điều đó góp phần giữ gìn sự cân bằng của hệ sinh thái và tạo nên một môi trường sống trong lành, bền vững. Hơn nữa, yêu thương vạn vật cũng giúp con người trở nên tinh tế, giàu lòng trắc ẩn và sống nhân ái hơn. Một người biết rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên, biết xót xa trước những tổn thương của vạn vật cũng sẽ biết yêu thương con người nhiều hơn. Ngược lại, nếu con người sống vô cảm, thờ ơ, sẵn sàng làm tổn hại đến thiên nhiên thì chính họ cũng đang tự làm tổn hại đến cuộc sống của mình. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tình yêu với vạn vật, bắt đầu từ những hành động nhỏ như bảo vệ môi trường, chăm sóc cây xanh, và sống hài hòa với thiên nhiên. Câu 2 Đoạn thơ trong bài Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm đã tái hiện sâu sắc bức tranh quê hương Kinh Bắc trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện nỗi đau xót và tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hương. Trước hết, bức tranh quê hương trước chiến tranh hiện lên với vẻ đẹp bình dị mà trù phú, đậm đà bản sắc dân tộc. Đó là “lúa nếp thơm nồng” – hình ảnh quen thuộc của một vùng quê giàu truyền thống nông nghiệp, gợi lên cuộc sống ấm no, yên bình. Không chỉ có vậy, quê hương còn hiện lên qua nét đẹp văn hóa đặc sắc với “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Những hình ảnh này không chỉ mang giá trị thẩm mĩ mà còn là biểu tượng cho đời sống tinh thần phong phú của người dân. Tất cả tạo nên một quê hương vừa giàu có về vật chất, vừa giàu có về văn hóa, khiến người đọc cảm nhận được niềm tự hào và tình yêu sâu sắc của tác giả. Tuy nhiên, bức tranh tươi đẹp ấy đã bị chiến tranh tàn phá khốc liệt. Từ “ngày khủng khiếp”, khi “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn”, quê hương rơi vào cảnh đau thương, mất mát. Những hình ảnh “ruộng ta khô”, “nhà ta cháy” cho thấy sự hủy diệt về vật chất, khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn. Đặc biệt, hình ảnh “chó ngộ một đàn / lưỡi dài lê sắc máu” mang tính ẩn dụ, gợi lên sự tàn bạo, man rợ của kẻ thù. Không chỉ dừng lại ở đó, chiến tranh còn làm tan vỡ cả đời sống tinh thần và văn hóa của người dân. Những hình ảnh quen thuộc như “mẹ con đàn lợn âm dương”, “đám cưới chuột” – vốn là những biểu tượng của tranh Đông Hồ – giờ đây cũng “chia lìa trăm ngả”, “tan tác về đâu?”. Câu hỏi tu từ ở cuối đoạn thơ như một tiếng kêu đau đớn, xót xa trước sự mất mát không gì bù đắp được. Sự đối lập giữa hai bức tranh trước và sau chiến tranh đã làm nổi bật nỗi đau của tác giả cũng như của cả dân tộc. Nếu trước kia là một quê hương yên bình, trù phú, giàu bản sắc thì sau chiến tranh chỉ còn lại sự hoang tàn, đổ nát và chia lìa. Qua đó, tác giả không chỉ tố cáo tội ác của chiến tranh mà còn thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng và niềm xót xa trước những gì đã mất. Đoạn thơ không chỉ có giá trị hiện thực mà còn giàu giá trị nhân văn. Nó nhắc nhở mỗi người về giá trị của hòa bình, đồng thời khơi dậy ý thức bảo vệ quê hương, đất nước. Bằng giọng điệu vừa thiết tha, vừa đau xót cùng những hình ảnh giàu sức gợi, Hoàng Cầm đã khắc họa thành công sự biến đổi của quê hương trong chiến tranh, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Tóm lại, đoạn thơ là bức tranh đối lập đầy ám ảnh về quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu quê hương tha thiết và nỗi đau sâu sắc của tác giả. Đây cũng là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình và trách nhiệm gìn giữ những điều tốt đẹp của cuộc sống.

Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (kết hợp biểu cảm). Câu 2 (0,5 điểm): Nội dung: Văn bản nhắc nhở con người về việc vô tình gây tổn thương đến thiên nhiên, cuộc sống và những người xung quanh; từ đó kêu gọi sống tinh tế, yêu thương, biết trân trọng và hạn chế gây tổn thương. Câu 3 (1,0 điểm): Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (kết hợp liệt kê). Phân tích: Lặp lại cấu trúc “những… quen…” → Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nhịn, âm thầm chịu đựng của thiên nhiên và cuộc sống trước những tổn thương do con người gây ra, qua đó làm nổi bật thái độ vô tâm của con người. Câu 4 (1,0 điểm): Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì: → Con người cần trải qua cảm giác đau đớn để thức tỉnh, nhận ra những tổn thương mình gây ra cho người khác và thế giới xung quanh, từ đó sống cẩn trọng, yêu thương và có trách nhiệm hơn. Câu 5 (1,0 điểm): Bài học: → Cần sống tinh tế, biết yêu thương, trân trọng mọi thứ xung quanh, tránh vô tâm gây tổn thương; đồng thời phải biết đặt mình vào vị trí người khác để sống có trách nhiệm hơn.

Câu 1 Bài thơ Tự miễn của Hồ Chí Minh là lời tự khuyên đầy sâu sắc về thái độ sống trước khó khăn, thử thách. Mở đầu bài thơ, tác giả sử dụng hình ảnh đối lập giữa “mùa đông” và “mùa xuân” để gửi gắm một triết lí giản dị mà sâu sắc: nếu không có những ngày đông giá rét, tiêu điều thì sẽ không có mùa xuân ấm áp, rực rỡ. Qua biện pháp ẩn dụ, “mùa đông” tượng trưng cho gian khổ, còn “mùa xuân” tượng trưng cho thành quả, hạnh phúc. Từ đó, tác giả khẳng định vai trò tất yếu của khó khăn trong hành trình phát triển của con người. Đặc biệt, hai câu sau nhấn mạnh ý nghĩa tích cực của “tai ương”: không phải là điều đáng sợ mà chính là yếu tố “rèn luyện”, giúp tinh thần con người trở nên mạnh mẽ, kiên cường và hăng hái hơn. Giọng thơ nhẹ nhàng nhưng kiên định, thể hiện tinh thần lạc quan và ý chí vượt lên hoàn cảnh của Bác. Bài thơ không chỉ là lời tự nhắc nhở mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, khuyên mỗi người hãy biết đón nhận thử thách như một cơ hội để trưởng thành và hoàn thiện bản thân. Câu 2 Trong hành trình của cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách. Dù muốn hay không, mỗi người đều phải đối mặt với những “tai ương” ở những mức độ khác nhau. Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc có gặp thử thách hay không, mà là cách con người nhìn nhận và vượt qua chúng. Thực tế cho thấy, chính những thử thách lại mang ý nghĩa to lớn đối với sự trưởng thành và thành công của mỗi người. Trước hết, thử thách là những khó khăn, trở ngại mà con người gặp phải trong học tập, công việc và cuộc sống. Đó có thể là thất bại trong một kì thi, áp lực trong công việc, hay những biến cố bất ngờ. Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn nhận thử thách như điều tiêu cực, chúng ta cần hiểu rằng đây chính là cơ hội để rèn luyện bản thân. Giống như vàng phải qua lửa mới trở nên tinh khiết, con người cũng cần trải qua gian khó để trở nên mạnh mẽ hơn. Ý nghĩa lớn nhất của thử thách là giúp con người trưởng thành. Khi đối mặt với khó khăn, chúng ta buộc phải suy nghĩ, tìm cách giải quyết và từ đó tích lũy kinh nghiệm. Những lần vấp ngã sẽ dạy ta cách đứng lên, giúp ta hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Nhờ vậy, con người ngày càng hoàn thiện hơn cả về năng lực lẫn bản lĩnh. Nếu cuộc sống quá dễ dàng, con người sẽ trở nên thụ động, yếu đuối và khó thích nghi với những biến động bất ngờ. Không chỉ giúp trưởng thành, thử thách còn là thước đo ý chí và nghị lực của mỗi người. Người có bản lĩnh sẽ không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn mà luôn kiên trì tìm cách vượt qua. Chính tinh thần ấy là yếu tố quan trọng dẫn đến thành công. Trong thực tế, nhiều người thành công đều từng trải qua không ít thất bại. Chính những lần thất bại đó đã tôi luyện ý chí, giúp họ vững vàng hơn trên con đường mình đã chọn. Bên cạnh đó, thử thách còn giúp con người biết trân trọng giá trị của thành công. Khi phải nỗ lực vượt qua khó khăn, thành quả đạt được sẽ trở nên ý nghĩa và đáng quý hơn. Ngược lại, nếu thành công đến quá dễ dàng, con người sẽ không biết trân trọng và dễ dàng đánh mất nó. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách đối diện với thử thách. Một số người khi gặp khó khăn thường chán nản, buông xuôi hoặc né tránh. Đây là thái độ tiêu cực khiến con người dễ thất bại và không thể phát triển. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình tinh thần lạc quan, dũng cảm đối mặt với khó khăn và kiên trì vượt qua thử thách. Đối với học sinh, thử thách có thể là áp lực học tập, thi cử hay những khó khăn trong cuộc sống. Điều quan trọng là phải biết biến những thử thách đó thành động lực để cố gắng hơn. Khi kiên trì vượt qua, chúng ta không chỉ đạt được kết quả tốt mà còn rèn luyện được bản lĩnh và ý chí cho tương lai. Tóm lại, thử thách không phải là điều đáng sợ mà chính là cơ hội để con người trưởng thành và vươn tới thành công. Mỗi chúng ta cần có thái độ đúng đắn trước khó khăn, coi đó là một phần tất yếu của cuộc sống để không ngừng hoàn thiện bản thân và hướng tới những giá trị tốt đẹp hơn.

Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp nghị luận). Câu 2 (0,5 điểm): Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt (Đường luật). Câu 3 (1,0 điểm): Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (kết hợp đối lập). Phân tích: “Mùa đông” → ẩn dụ cho khó khăn, gian khổ. “Mùa xuân” → ẩn dụ cho thành công, hạnh phúc, tương lai tươi sáng. → Tác giả dùng sự đối lập giữa đông – xuân để khẳng định: phải trải qua gian khổ mới có được thành quả tốt đẹp. Câu 4 (1,0 điểm): Trong bài thơ, tai ương không còn mang ý nghĩa tiêu cực, mà trở thành: → Thử thách giúp rèn luyện con người, làm cho tinh thần thêm mạnh mẽ, kiên cường và hăng hái hơn. Câu 5 (1,0 điểm): Bài học: → Cần có thái độ lạc quan, kiên cường trước khó khăn, coi thử thách là cơ hội để rèn luyện bản thân và vươn lên trong cuộc sống.

Câu 1 Bài thơ Ca sợi chỉ của Hồ Chí Minh đã sử dụng hình ảnh sợi chỉ nhỏ bé để gửi gắm một tư tưởng lớn lao về sức mạnh của sự đoàn kết. Ngay từ đầu, “tôi” – sợi chỉ – hiện lên với những đặc điểm yếu ớt, mong manh: “ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời”. Khi đứng một mình, sợi chỉ trở nên nhỏ bé, không có giá trị và dễ bị xem thường. Tuy nhiên, khi “có nhiều đồng bang”, các sợi chỉ liên kết lại thành “sợi dọc, sợi ngang” để dệt nên “tấm vải mỹ miều”, bền chắc hơn cả lụa và da. Qua biện pháp ẩn dụ, tác giả đã khéo léo thể hiện con người cá nhân khi tách rời thì yếu đuối, nhưng khi biết đoàn kết sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, không gì có thể phá vỡ. Đặc biệt, những câu thơ cuối mang tính kêu gọi, thức tỉnh tinh thần dân tộc, nhấn mạnh vai trò của sự gắn bó, đồng lòng. Bài thơ không chỉ giàu hình ảnh mà còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, nhắc nhở mỗi người phải biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh chung cho cộng đồng và đất nước. Câu 2 Trong cuộc sống, không ai có thể tồn tại và phát triển một cách đơn độc. Chính vì vậy, sự đoàn kết luôn giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân và cả cộng đồng. Đoàn kết không chỉ là sức mạnh mà còn là yếu tố quyết định giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách để vươn tới thành công. Trước hết, đoàn kết là sự gắn bó, hợp tác, chung sức giữa các cá nhân trong một tập thể nhằm hướng tới mục tiêu chung. Khi con người biết đoàn kết, họ sẽ hỗ trợ, bổ sung cho nhau, từ đó tạo nên một sức mạnh lớn hơn rất nhiều so với từng cá nhân riêng lẻ. Một người có thể giỏi ở một lĩnh vực, nhưng khi kết hợp với những người khác, họ sẽ tạo nên một tập thể toàn diện và vững mạnh. Đây chính là lý do vì sao trong học tập, làm việc hay trong các hoạt động xã hội, tinh thần làm việc nhóm luôn được đề cao. Vai trò của sự đoàn kết thể hiện rõ trong mọi lĩnh vực của đời sống. Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, nhờ tinh thần đoàn kết mà nhân dân ta đã vượt qua biết bao cuộc chiến tranh khốc liệt, giành lại độc lập và tự do. Từ những người dân bình thường đến các chiến sĩ ngoài mặt trận, tất cả đều chung một ý chí, một mục tiêu, tạo nên sức mạnh to lớn không gì có thể khuất phục. Trong cuộc sống hiện đại, đoàn kết cũng là chìa khóa giúp con người giải quyết những vấn đề phức tạp, từ công việc tập thể đến các hoạt động cộng đồng. Một lớp học đoàn kết sẽ học tốt hơn, một tập thể đoàn kết sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn. Không chỉ mang lại sức mạnh, đoàn kết còn giúp gắn kết con người với nhau, tạo nên một môi trường sống tích cực và nhân văn. Khi con người biết quan tâm, chia sẻ và hỗ trợ nhau, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu mỗi người chỉ sống ích kỉ, tách biệt, thiếu tinh thần hợp tác thì sẽ dẫn đến mâu thuẫn, chia rẽ và thất bại. Tuy nhiên, đoàn kết không có nghĩa là đồng thuận một cách mù quáng. Đó phải là sự hợp tác trên cơ sở tôn trọng sự khác biệt, biết lắng nghe và hướng tới lợi ích chung. Mỗi cá nhân cần có ý thức trách nhiệm, chủ động đóng góp vào tập thể thay vì chỉ dựa dẫm vào người khác. Đối với học sinh, việc rèn luyện tinh thần đoàn kết là vô cùng cần thiết. Trong học tập, cần biết giúp đỡ bạn bè, cùng nhau tiến bộ. Trong cuộc sống, cần sống chan hòa, biết chia sẻ và hợp tác với mọi người xung quanh. Đó chính là nền tảng để hình thành những con người có trách nhiệm và biết cống hiến cho xã hội. Tóm lại, đoàn kết là một giá trị quý báu, là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi khó khăn và đạt được thành công. Mỗi chúng ta cần nhận thức rõ vai trò của đoàn kết để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp và góp phần tạo nên một xã hội ngày càng phát triển, bền vững.

Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp với tự sự và nghị luận). Câu 2 (0,5 điểm): Nhân vật “tôi” trở thành sợi chỉ từ bông (cái bông/hoa bông). Câu 3 (1,0 điểm): - Biện pháp tu từ: Ẩn dụ (kết hợp với hình ảnh biểu tượng). - Phân tích: “Sợi chỉ” → ẩn dụ cho cá nhân con người. “Sợi dọc, sợi ngang”, “tấm vải” → ẩn dụ cho tập thể, sự đoàn kết. → Tác giả muốn khẳng định: khi các cá nhân biết liên kết, đoàn kết sẽ tạo nên sức mạnh lớn lao, bền vững, không gì phá vỡ được. Câu 4 (1,0 điểm): - Đặc tính của sợi chỉ: Mỏng manh, yếu ớt Dễ đứt, dễ rời Nhỏ bé, không đáng sợ khi đứng riêng lẻ - Sức mạnh của sợi chỉ nằm ở: Sự đoàn kết (khi nhiều sợi hợp lại) → tạo thành tấm vải bền chắc, khó bị phá vỡ. Câu 5 (1,0 điểm): Bài học ý nghĩa nhất: - Con người phải biết đoàn kết, gắn bó với nhau, vì chỉ khi cùng nhau hợp sức mới tạo nên sức mạnh lớn để vượt qua khó khăn và làm nên những điều có ý nghĩa.

Câu 1 Nhân vật phu nhân trong “Truyện người liệt nữ ở An Ấp” là hình tượng tiêu biểu cho vẻ đẹp người phụ nữ trung đại ở cả phương diện tài – đức – tình. Ở bà hội tụ sự đoan trang, thanh nhã, tinh thông văn chương, giỏi nữ công gia chánh. Nhưng giá trị nổi bật nhất chính là lòng thủy chung son sắt. Phu nhân không chỉ yêu chồng bằng cảm xúc cá nhân mà còn bằng sự đồng cảm với lý tưởng của một kẻ sĩ vì nước. Khi Đinh Hoàn đi sứ, bà gửi gắm nỗi lòng qua thơ; khi chồng mất, bà không chỉ đau vì tình riêng mà còn đau cho chí lớn chưa trọn. Cuộc gặp gỡ trong mộng giữa hai người là biểu hiện cao nhất của khát vọng đoàn tụ vượt sinh tử. Cuối cùng, phu nhân chọn cái chết để giữ trọn chữ “nghĩa”. Dù hành động ấy mang dấu ấn tư tưởng phong kiến, nhưng trong bình diện nghệ thuật, nó khắc họa một nhân cách đẹp: sống trọn vẹn với tình yêu, trung thành tuyệt đối với nghĩa vợ chồng. Phu nhân vì thế trở thành biểu tượng của vẻ đẹp liệt nữ trong văn học trung đại. Câu 2. Trong “Truyện người liệt nữ ở An Ấp”, Đinh Hoàn hiện lên như hình mẫu kẻ sĩ lấy việc nước làm lẽ sống: học để lập thân, làm quan để phụng sự, chết vẫn còn nặng lòng với vận mệnh quốc gia. Từ hình tượng ấy, có thể suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước. Trước hết, trí thức là tầng lớp nắm giữ tri thức, tư duy và khả năng dẫn dắt xã hội. Vì thế, trách nhiệm đầu tiên của họ là dùng hiểu biết của mình để phục vụ lợi ích chung. Đinh Hoàn không xem học vấn là công cụ mưu cầu danh lợi, mà là phương tiện để gánh vác việc triều đình. Ông đi sứ trong hoàn cảnh hiểm nguy, đường xa vạn dặm, bệnh tật và cái chết cận kề, nhưng điều day dứt nhất vẫn là “việc nước chưa lo trọn”. Điều đó cho thấy: trí thức chân chính không đo giá trị bản thân bằng thành đạt cá nhân, mà bằng mức độ đóng góp cho cộng đồng. Thứ hai, người trí thức phải có tinh thần dấn thân. Tri thức nếu chỉ dừng lại ở sách vở thì vô nghĩa. Đinh Hoàn đem học vấn bước vào thực tiễn chính trị – ngoại giao, chấp nhận hi sinh để giữ thể diện và lợi ích quốc gia. Trong mọi thời đại, đất nước chỉ phát triển khi trí thức không đứng ngoài thời cuộc. Họ phải là người tiên phong trong cải cách, sáng tạo, phản biện và hành động. Thứ ba, trách nhiệm của người trí thức gắn liền với nhân cách. Không có đạo đức, tri thức có thể trở thành công cụ nguy hiểm. Đinh Hoàn được kính trọng không chỉ vì tài mà còn vì tâm: sống ngay thẳng, trọng nghĩa, đặt lợi ích quốc gia lên trên tình riêng. Nhân cách ấy làm nên uy tín của trí thức trong xã hội. Một trí thức lớn không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có bản lĩnh, trung thực và tinh thần công dân. Trong xã hội hiện đại, trách nhiệm của trí thức càng rộng lớn hơn. Họ là lực lượng then chốt trong giáo dục, khoa học, công nghệ, văn hóa, kinh tế. Trí thức phải góp phần xây dựng một đất nước giàu mạnh, văn minh, bằng lao động sáng tạo, bằng khát vọng cống hiến và bằng thái độ không thỏa hiệp với cái xấu, cái lạc hậu. Mỗi học sinh, sinh viên hôm nay – trí thức tương lai – cần học tập không chỉ để “thành công” mà để “hữu ích”. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những người có học vấn nhưng thờ ơ với vận mệnh chung, chạy theo lợi ích cá nhân. Điều đó khiến tri thức mất đi giá trị cao cả. Hình tượng Đinh Hoàn nhắc nhở rằng: trí thức chỉ thật sự xứng đáng với tên gọi của mình khi gắn đời mình với đời đất nước. Kết luận, từ hình tượng kẻ sĩ Đinh Hoàn, có thể khẳng định: trách nhiệm lớn nhất của người trí thức là dùng trí tuệ, nhân cách và hành động để phụng sự Tổ quốc. Đó không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là lý tưởng sống cao đẹp nhất của một con người có tri thức.

Câu 1. Văn bản thuộc thể loại truyền kì trung đại – kiểu tự sự kết hợp hiện thực với yếu tố kì ảo, nhằm gửi gắm tư tưởng đạo đức và quan niệm nhân sinh. Câu 2. Văn bản khai thác đề tài liệt nữ – người phụ nữ thủy chung, trinh tiết, sống và chết vì nghĩa vợ chồng, qua đó ca ngợi đạo đức phong kiến và lý tưởng nhân nghĩa. Câu 3. Yếu tố kì ảo tiêu biểu là cảnh phu nhân gặp Đinh Hoàn trong mộng – cuộc đối thoại giữa người sống và người đã khuất. Tác dụng: – Làm mờ ranh giới thực – ảo, tăng tính li kì và sức gợi cho truyện. – Thể hiện khát vọng đoàn tụ, niềm tin vào sự bất tử của tình nghĩa. – Qua đó, nhà văn khẳng định giá trị vĩnh cửu của tình yêu và lòng thủy chung. Câu 4. Việc sử dụng hệ thống điển tích, điển cố (Lục Châu, Hòn vọng phu, Thuấn phi, Chức nữ, Vi Ngọc Tiên, Dương Thái Chân…) tạo nên sắc thái cổ kính, trang trọng; đồng thời mở rộng trường liên tưởng văn hóa, đặt câu chuyện cá nhân trong mạch truyền thống chung của đạo lý Á Đông về “trung – hiếu – tiết – nghĩa”. Ấn tượng nhất là điển tích Ngưu Lang – Chức Nữ vì nó biểu trưng cho tình yêu vượt không gian – thời gian, rất tương hợp với bi kịch chia lìa của phu nhân. Câu 5. Không gian nghệ thuật là sự giao thoa giữa cõi trần – cõi âm – cõi mộng: phu nhân ở dương thế, Đinh Hoàn ở Thiên Đình, hai người gặp nhau trong mộng. Tác dụng: – Phá vỡ ranh giới sống – chết, hiện thực – siêu nhiên. – Làm nổi bật khát vọng đoàn tụ và niềm tin vào sự tiếp nối của tình nghĩa. – Góp phần tạo nên màu sắc truyền kì và chiều sâu nhân sinh cho tác phẩm.

Dưới đây là bài làm đầy đủ, đúng trọng tâm – theo kiểu bài kiểm tra/đề thi Ngữ văn. Bạn có thể chép hoặc chỉnh sửa cho phù hợp với yêu cầu của giáo viên. PHẦN ĐỌC HIỂU Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, người kể chuyện gọi nhân vật là “cô”, nhưng điểm nhìn gắn chặt với nhân vật Chi-hon. Câu 2. Xác định điểm nhìn trong đoạn trích Đoạn trích được trần thuật từ điểm nhìn của nhân vật Chi-hon – người con gái thứ ba, thể hiện rõ những suy nghĩ, cảm xúc, hồi ức và sự day dứt nội tâm của nhân vật này về mẹ. Câu 3. Biện pháp nghệ thuật và tác dụng Biện pháp nghệ thuật: → Điệp cấu trúc / song song cú pháp với việc lặp lại cấu trúc câu: “Lúc mẹ…” Tác dụng: • Nhấn mạnh sự đối lập đầy xót xa giữa hai không gian – thời điểm: khi mẹ lạc lõng, hoang mang thì Chi-hon lại đang thành công, bận rộn nơi đất khách. • Làm nổi bật cảm giác ân hận, day dứt của nhân vật trước sự vô tâm của chính mình. • Góp phần khắc sâu bi kịch tinh thần của người con trong hoàn cảnh mất mẹ. Câu 4. Phẩm chất của người mẹ và câu văn minh họa Những phẩm chất của người mẹ: • Yêu thương con sâu sắc • Hi sinh, nhẫn nhịn • Giản dị, sống vì con hơn vì mình Câu văn thể hiện: • “Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này.” → thể hiện sự hi sinh, luôn nghĩ cho con. • “Không, mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được.” → cho thấy mẹ chấp nhận thiệt thòi, nhường điều đẹp đẽ cho con. • Hình ảnh mẹ nắm chặt tay con, bước đi giữa biển người → thể hiện sự che chở, mạnh mẽ vì con. Câu 5. Trả lời Chi-hon hối tiếc điều gì? Chi-hon hối tiếc vì đã từng vô tâm, lạnh lùng với mẹ, đặc biệt là việc không mặc thử chiếc váy mẹ thích, không nhận ra những mong muốn thầm lặng và sự hi sinh của mẹ. Đoạn văn (4–5 câu): Trong cuộc sống, những hành động vô tâm tưởng chừng rất nhỏ lại có thể khiến người thân tổn thương sâu sắc. Một lời từ chối lạnh lùng, một cái quay đi thờ ơ hay sự bận rộn quá mức cũng đủ làm cha mẹ cảm thấy bị bỏ quên. Nhiều khi, chúng ta chỉ nhận ra giá trị của yêu thương khi đã quá muộn. Vì vậy, mỗi người cần học cách quan tâm, lắng nghe và trân trọng những điều bình dị mà người thân dành cho mình. Đừng để sự vô tâm hôm nay trở thành nỗi hối tiếc suốt đời. BÀI 2 **Câu 1. (Khoảng 200 chữ) Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Chi-hon** Nhân vật Chi-hon trong đoạn trích Hãy chăm sóc mẹ trải qua những diễn biến tâm lý phức tạp và đầy ám ảnh. Ban đầu, khi nghe tin mẹ bị lạc, cô bực tức, trách móc các thành viên trong gia đình nhưng sâu xa là sự tự trách chính mình vì đã quá vô tâm. Khi trở lại ga tàu điện ngầm Seoul – nơi mẹ biến mất, Chi-hon rơi vào trạng thái hoang mang, đau đớn và bất lực trước dòng người vô cảm. Những ký ức về mẹ bất ngờ trỗi dậy, kéo theo nỗi ân hận day dứt, đặc biệt là kỷ niệm về chiếc váy năm xưa – biểu tượng cho sự hi sinh thầm lặng của mẹ. Sự đối lập giữa thành công của cô nơi đất khách và nỗi lạc lõng của mẹ khiến Chi-hon càng thêm đau đớn. Từ đó, nhân vật chìm trong cảm giác hối lỗi, lo sợ và tuyệt vọng trước khả năng có thể không bao giờ tìm lại được mẹ. Diễn biến tâm lý ấy thể hiện sâu sắc thông điệp nhân văn của tác phẩm: hãy yêu thương và chăm sóc mẹ khi còn có thể. **Câu 2. (Khoảng 600 chữ) Suy nghĩ về tầm quan trọng của kí ức về những người thân yêu** Trong hành trình dài rộng của cuộc đời, kí ức về những người thân yêu luôn giữ một vị trí vô cùng thiêng liêng và bền vững trong tâm hồn mỗi con người. Đó không chỉ là những mảnh ghép của quá khứ mà còn là điểm tựa tinh thần, nuôi dưỡng nhân cách và cảm xúc của chúng ta ở hiện tại và tương lai. Kí ức về người thân trước hết là nơi lưu giữ yêu thương. Những bữa cơm gia đình giản dị, những lời dặn dò ân cần của cha mẹ hay những khoảnh khắc bình yên bên ông bà đều trở thành nguồn động viên âm thầm nhưng mạnh mẽ. Khi con người đối diện với khó khăn, thất bại, chính những kí ức ấy giúp ta có thêm nghị lực để đứng vững và tiếp tục bước đi. Không chỉ vậy, kí ức còn nhắc nhở con người về lòng biết ơn. Nhớ về những hi sinh thầm lặng của cha mẹ, ta học được cách sống trách nhiệm, nhân hậu và giàu yêu thương hơn. Như trong tác phẩm Hãy chăm sóc mẹ, khi mẹ bị lạc, những kí ức ùa về đã khiến các con nhận ra sự vô tâm của mình và thấu hiểu sâu sắc hơn tình yêu bao la của mẹ. Đặc biệt, khi người thân không còn bên cạnh, kí ức trở thành sợi dây kết nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại. Dù thời gian có trôi qua, những hình ảnh thân thương ấy vẫn sống mãi trong tâm trí, giúp con người không cảm thấy cô đơn giữa dòng đời rộng lớn. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại hối hả, nhiều người dễ dàng lãng quên hoặc xem nhẹ giá trị của những kí ức gia đình. Chỉ đến khi mất mát xảy ra, ta mới giật mình nhận ra rằng có những điều không bao giờ có thể quay lại. Vì thế, mỗi người cần biết trân trọng hiện tại, quan tâm và yêu thương người thân bằng những hành động cụ thể, chân thành. Tóm lại, kí ức về những người thân yêu không chỉ là hành trang tinh thần quý giá mà còn là nền tảng giúp con người sống tốt đẹp và nhân văn hơn.

Dưới đây là bài làm đầy đủ, đúng trọng tâm – theo kiểu bài kiểm tra/đề thi Ngữ văn. Bạn có thể chép hoặc chỉnh sửa cho phù hợp với yêu cầu của giáo viên. PHẦN ĐỌC HIỂU Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, người kể chuyện gọi nhân vật là “cô”, nhưng điểm nhìn gắn chặt với nhân vật Chi-hon. Câu 2. Xác định điểm nhìn trong đoạn trích Đoạn trích được trần thuật từ điểm nhìn của nhân vật Chi-hon – người con gái thứ ba, thể hiện rõ những suy nghĩ, cảm xúc, hồi ức và sự day dứt nội tâm của nhân vật này về mẹ. Câu 3. Biện pháp nghệ thuật và tác dụng Biện pháp nghệ thuật: → Điệp cấu trúc / song song cú pháp với việc lặp lại cấu trúc câu: “Lúc mẹ…” Tác dụng: • Nhấn mạnh sự đối lập đầy xót xa giữa hai không gian – thời điểm: khi mẹ lạc lõng, hoang mang thì Chi-hon lại đang thành công, bận rộn nơi đất khách. • Làm nổi bật cảm giác ân hận, day dứt của nhân vật trước sự vô tâm của chính mình. • Góp phần khắc sâu bi kịch tinh thần của người con trong hoàn cảnh mất mẹ. Câu 4. Phẩm chất của người mẹ và câu văn minh họa Những phẩm chất của người mẹ: • Yêu thương con sâu sắc • Hi sinh, nhẫn nhịn • Giản dị, sống vì con hơn vì mình Câu văn thể hiện: • “Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này.” → thể hiện sự hi sinh, luôn nghĩ cho con. • “Không, mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được.” → cho thấy mẹ chấp nhận thiệt thòi, nhường điều đẹp đẽ cho con. • Hình ảnh mẹ nắm chặt tay con, bước đi giữa biển người → thể hiện sự che chở, mạnh mẽ vì con. Câu 5. Trả lời Chi-hon hối tiếc điều gì? Chi-hon hối tiếc vì đã từng vô tâm, lạnh lùng với mẹ, đặc biệt là việc không mặc thử chiếc váy mẹ thích, không nhận ra những mong muốn thầm lặng và sự hi sinh của mẹ. Đoạn văn (4–5 câu): Trong cuộc sống, những hành động vô tâm tưởng chừng rất nhỏ lại có thể khiến người thân tổn thương sâu sắc. Một lời từ chối lạnh lùng, một cái quay đi thờ ơ hay sự bận rộn quá mức cũng đủ làm cha mẹ cảm thấy bị bỏ quên. Nhiều khi, chúng ta chỉ nhận ra giá trị của yêu thương khi đã quá muộn. Vì vậy, mỗi người cần học cách quan tâm, lắng nghe và trân trọng những điều bình dị mà người thân dành cho mình. Đừng để sự vô tâm hôm nay trở thành nỗi hối tiếc suốt đời. BÀI 2 **Câu 1. (Khoảng 200 chữ) Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật Chi-hon** Nhân vật Chi-hon trong đoạn trích Hãy chăm sóc mẹ trải qua những diễn biến tâm lý phức tạp và đầy ám ảnh. Ban đầu, khi nghe tin mẹ bị lạc, cô bực tức, trách móc các thành viên trong gia đình nhưng sâu xa là sự tự trách chính mình vì đã quá vô tâm. Khi trở lại ga tàu điện ngầm Seoul – nơi mẹ biến mất, Chi-hon rơi vào trạng thái hoang mang, đau đớn và bất lực trước dòng người vô cảm. Những ký ức về mẹ bất ngờ trỗi dậy, kéo theo nỗi ân hận day dứt, đặc biệt là kỷ niệm về chiếc váy năm xưa – biểu tượng cho sự hi sinh thầm lặng của mẹ. Sự đối lập giữa thành công của cô nơi đất khách và nỗi lạc lõng của mẹ khiến Chi-hon càng thêm đau đớn. Từ đó, nhân vật chìm trong cảm giác hối lỗi, lo sợ và tuyệt vọng trước khả năng có thể không bao giờ tìm lại được mẹ. Diễn biến tâm lý ấy thể hiện sâu sắc thông điệp nhân văn của tác phẩm: hãy yêu thương và chăm sóc mẹ khi còn có thể. **Câu 2. (Khoảng 600 chữ) Suy nghĩ về tầm quan trọng của kí ức về những người thân yêu** Trong hành trình dài rộng của cuộc đời, kí ức về những người thân yêu luôn giữ một vị trí vô cùng thiêng liêng và bền vững trong tâm hồn mỗi con người. Đó không chỉ là những mảnh ghép của quá khứ mà còn là điểm tựa tinh thần, nuôi dưỡng nhân cách và cảm xúc của chúng ta ở hiện tại và tương lai. Kí ức về người thân trước hết là nơi lưu giữ yêu thương. Những bữa cơm gia đình giản dị, những lời dặn dò ân cần của cha mẹ hay những khoảnh khắc bình yên bên ông bà đều trở thành nguồn động viên âm thầm nhưng mạnh mẽ. Khi con người đối diện với khó khăn, thất bại, chính những kí ức ấy giúp ta có thêm nghị lực để đứng vững và tiếp tục bước đi. Không chỉ vậy, kí ức còn nhắc nhở con người về lòng biết ơn. Nhớ về những hi sinh thầm lặng của cha mẹ, ta học được cách sống trách nhiệm, nhân hậu và giàu yêu thương hơn. Như trong tác phẩm Hãy chăm sóc mẹ, khi mẹ bị lạc, những kí ức ùa về đã khiến các con nhận ra sự vô tâm của mình và thấu hiểu sâu sắc hơn tình yêu bao la của mẹ. Đặc biệt, khi người thân không còn bên cạnh, kí ức trở thành sợi dây kết nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại. Dù thời gian có trôi qua, những hình ảnh thân thương ấy vẫn sống mãi trong tâm trí, giúp con người không cảm thấy cô đơn giữa dòng đời rộng lớn. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại hối hả, nhiều người dễ dàng lãng quên hoặc xem nhẹ giá trị của những kí ức gia đình. Chỉ đến khi mất mát xảy ra, ta mới giật mình nhận ra rằng có những điều không bao giờ có thể quay lại. Vì thế, mỗi người cần biết trân trọng hiện tại, quan tâm và yêu thương người thân bằng những hành động cụ thể, chân thành. Tóm lại, kí ức về những người thân yêu không chỉ là hành trang tinh thần quý giá mà còn là nền tảng giúp con người sống tốt đẹp và nhân văn hơn.