Câu 1: Suy nghĩ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường (Khoảng 200 chữ) ​Từ hiện tượng "tiếc thương sinh thái", chúng ta nhận ra bảo vệ môi trường không còn là một lựa chọn mà là sự sống còn của nhân loại. Môi trường là "mái nhà chung" cung cấp mọi điều kiện để duy trì sự sống: từ không khí để thở, nước để uống đến nguồn lương thực dồi dào. Quan trọng hơn, môi trường còn là bệ đỡ cho tâm hồn và bản sắc văn hóa của con người. Khi hệ sinh thái bị hủy hoại, chúng ta không chỉ đối mặt với thiên tai, dịch bệnh mà còn rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý, mất đi sự kết nối thiêng liêng với thiên nhiên. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự cân bằng sinh học, ngăn chặn biến đổi khí hậu và giữ gìn nguồn tài nguyên cho thế hệ mai sau. Nếu không hành động ngay hôm nay, cái giá phải trả không chỉ là vật chất mà là nỗi đau tinh thần "rỉ máu" như mất đi người thân. Do đó, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất như hạn chế rác thải nhựa, trồng thêm cây xanh và lan tỏa lối sống bền vững. Bảo vệ môi trường thực chất là bảo vệ chính chúng ta, để mùa xuân "huy hoàng" không chỉ còn là ký ức trong thơ ca.

Câu 2:

Trong dòng chảy của văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ lánh đời thoát tục là một biểu tượng cao đẹp cho nhân cách của các nhà nho chân chính trước thời cuộc nhiễu nhương. Hai bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm và "Thu vịnh" của Nguyễn Khuyến là những bức chân dung tự họa sắc nét về lối sống ấy. Tuy cùng gặp nhau ở lý tưởng giữ mình trong sạch, nhưng mỗi bài thơ lại khắc họa một tâm thế riêng biệt, phản ánh những nỗi niềm khác nhau của hai bậc đại tri thức trước vận mệnh đất nước. ​Trước hết, cả hai nhà thơ đều gặp nhau ở sự lựa chọn rời xa chốn "lao xao" quyền quý để tìm về với thiên nhiên vĩnh hằng. Hình ảnh chiếc "cần câu" xuất hiện trong cả hai tác phẩm không chỉ là công cụ mưu sinh mà là biểu tượng của sự thảnh thơi, tự tại. Họ đều coi thường danh lợi, xem phú quý tựa như một giấc chiêm bao và chọn lối sống giản dị, hòa quyện cùng đất trời để bảo toàn nhân cách cao khiết. ​Tuy nhiên, đi sâu vào từng tác phẩm, ta thấy hình tượng ẩn sĩ ở mỗi bài mang một sắc thái rất riêng. Với Nguyễn Bỉnh Khiêm trong bài "Nhàn", người ẩn sĩ hiện lên với phong thái ngạo nghễ, bản lĩnh và đầy trí tuệ. Ông chủ động lựa chọn cái "dại" (tìm nơi vắng vẻ) để đối lập với cái "khôn" (đến chốn lao xao) của người đời. Hình tượng ẩn sĩ ở đây gắn liền với sự hài lòng, an nhiên trong nhịp điệu sinh hoạt thuần hậu: "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao". Đó là một triết lý sống thuận theo tự nhiên, lấy cái nghèo thanh sạch để đổi lấy sự tự do tuyệt đối về tâm hồn. Cái "nhàn" của Trạng Trình là cái nhàn của một bậc tiên phong đạo cốt, đã thấu hiểu hết lẽ thịnh suy của cuộc đời nên tâm thế vô cùng vững chãi, không chút vướng bận. ​Ngược lại, người ẩn sĩ Nguyễn Khuyến trong "Thu vịnh" lại hiện lên giữa một không gian thu tĩnh lặng nhưng đầy u uẩn, ưu thời mẫn thế. Nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm vui với cảnh nghèo thì Nguyễn Khuyến lại đối diện với nỗi cô quạnh. Bức tranh thu trong bài thơ tuyệt đẹp với "trời thu xanh ngắt", "cần trúc lơ phơ", nhưng bao trùm lên tất cả là sự vắng lặng đến se sắt. Cái tôi ẩn sĩ của Tam Nguyên Yên Đổ không chỉ là lánh đời mà là đang dằn vặt, trăn trở. Câu kết: "Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào" đã hé lộ một chiều sâu nhân cách đáng trọng. Cái "thẹn" trước Đào Tiềm (một ẩn sĩ đời Đường) chính là cái thẹn của một nhà nho yêu nước nhưng bất lực trước cảnh nước mất nhà tan. Dù đã thân ẩn nơi vườn Bùi, nhưng tâm của ông vẫn đau đáu nỗi niềm cứu quốc, điều này tạo nên một hình tượng ẩn sĩ mang nặng mặc cảm của một người "hữu danh vô thực". ​Về mặt nghệ thuật, nếu "Nhàn" sử dụng ngôn ngữ Nôm bình dị, gần gũi như ca dao thì "Thu vịnh" lại mang đậm phong cách cổ điển với bút pháp chấm phá tinh tế, gợi nhiều hơn tả. Sự khác biệt về phong cách này cũng góp phần làm nổi bật hai thái cực: một bên là sự thảnh thơi thực sự trong tâm hồn, một bên là nỗi buồn man mác của người nặng lòng với thế sự. ​Tóm lại, qua hai bài thơ, chúng ta thấy được những vẻ đẹp khác nhau của hình tượng người ẩn sĩ. Nguyễn Bỉnh Khiêm đem đến một triết lý sống nhàn tản, trí tuệ và thoát tục; còn Nguyễn Khuyến lại gửi gắm tâm sự yêu nước thầm kín và nhân cách tự trọng cao cả. Cả hai tác phẩm không chỉ là những kiệt tác nghệ thuật mà còn là bài học về cách giữ gìn thiên tính bản tâm giữa những biến động của thời đại.

Câu 1: Suy nghĩ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường (Khoảng 200 chữ) ​Từ hiện tượng "tiếc thương sinh thái", chúng ta nhận ra bảo vệ môi trường không còn là một lựa chọn mà là sự sống còn của nhân loại. Môi trường là "mái nhà chung" cung cấp mọi điều kiện để duy trì sự sống: từ không khí để thở, nước để uống đến nguồn lương thực dồi dào. Quan trọng hơn, môi trường còn là bệ đỡ cho tâm hồn và bản sắc văn hóa của con người. Khi hệ sinh thái bị hủy hoại, chúng ta không chỉ đối mặt với thiên tai, dịch bệnh mà còn rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý, mất đi sự kết nối thiêng liêng với thiên nhiên. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ sự cân bằng sinh học, ngăn chặn biến đổi khí hậu và giữ gìn nguồn tài nguyên cho thế hệ mai sau. Nếu không hành động ngay hôm nay, cái giá phải trả không chỉ là vật chất mà là nỗi đau tinh thần "rỉ máu" như mất đi người thân. Do đó, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất như hạn chế rác thải nhựa, trồng thêm cây xanh và lan tỏa lối sống bền vững. Bảo vệ môi trường thực chất là bảo vệ chính chúng ta, để mùa xuân "huy hoàng" không chỉ còn là ký ức trong thơ ca.

Câu 2:

Trong dòng chảy của văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ lánh đời thoát tục là một biểu tượng cao đẹp cho nhân cách của các nhà nho chân chính trước thời cuộc nhiễu nhương. Hai bài thơ "Nhàn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm và "Thu vịnh" của Nguyễn Khuyến là những bức chân dung tự họa sắc nét về lối sống ấy. Tuy cùng gặp nhau ở lý tưởng giữ mình trong sạch, nhưng mỗi bài thơ lại khắc họa một tâm thế riêng biệt, phản ánh những nỗi niềm khác nhau của hai bậc đại tri thức trước vận mệnh đất nước. ​Trước hết, cả hai nhà thơ đều gặp nhau ở sự lựa chọn rời xa chốn "lao xao" quyền quý để tìm về với thiên nhiên vĩnh hằng. Hình ảnh chiếc "cần câu" xuất hiện trong cả hai tác phẩm không chỉ là công cụ mưu sinh mà là biểu tượng của sự thảnh thơi, tự tại. Họ đều coi thường danh lợi, xem phú quý tựa như một giấc chiêm bao và chọn lối sống giản dị, hòa quyện cùng đất trời để bảo toàn nhân cách cao khiết. ​Tuy nhiên, đi sâu vào từng tác phẩm, ta thấy hình tượng ẩn sĩ ở mỗi bài mang một sắc thái rất riêng. Với Nguyễn Bỉnh Khiêm trong bài "Nhàn", người ẩn sĩ hiện lên với phong thái ngạo nghễ, bản lĩnh và đầy trí tuệ. Ông chủ động lựa chọn cái "dại" (tìm nơi vắng vẻ) để đối lập với cái "khôn" (đến chốn lao xao) của người đời. Hình tượng ẩn sĩ ở đây gắn liền với sự hài lòng, an nhiên trong nhịp điệu sinh hoạt thuần hậu: "Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao". Đó là một triết lý sống thuận theo tự nhiên, lấy cái nghèo thanh sạch để đổi lấy sự tự do tuyệt đối về tâm hồn. Cái "nhàn" của Trạng Trình là cái nhàn của một bậc tiên phong đạo cốt, đã thấu hiểu hết lẽ thịnh suy của cuộc đời nên tâm thế vô cùng vững chãi, không chút vướng bận. ​Ngược lại, người ẩn sĩ Nguyễn Khuyến trong "Thu vịnh" lại hiện lên giữa một không gian thu tĩnh lặng nhưng đầy u uẩn, ưu thời mẫn thế. Nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm vui với cảnh nghèo thì Nguyễn Khuyến lại đối diện với nỗi cô quạnh. Bức tranh thu trong bài thơ tuyệt đẹp với "trời thu xanh ngắt", "cần trúc lơ phơ", nhưng bao trùm lên tất cả là sự vắng lặng đến se sắt. Cái tôi ẩn sĩ của Tam Nguyên Yên Đổ không chỉ là lánh đời mà là đang dằn vặt, trăn trở. Câu kết: "Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào" đã hé lộ một chiều sâu nhân cách đáng trọng. Cái "thẹn" trước Đào Tiềm (một ẩn sĩ đời Đường) chính là cái thẹn của một nhà nho yêu nước nhưng bất lực trước cảnh nước mất nhà tan. Dù đã thân ẩn nơi vườn Bùi, nhưng tâm của ông vẫn đau đáu nỗi niềm cứu quốc, điều này tạo nên một hình tượng ẩn sĩ mang nặng mặc cảm của một người "hữu danh vô thực". ​Về mặt nghệ thuật, nếu "Nhàn" sử dụng ngôn ngữ Nôm bình dị, gần gũi như ca dao thì "Thu vịnh" lại mang đậm phong cách cổ điển với bút pháp chấm phá tinh tế, gợi nhiều hơn tả. Sự khác biệt về phong cách này cũng góp phần làm nổi bật hai thái cực: một bên là sự thảnh thơi thực sự trong tâm hồn, một bên là nỗi buồn man mác của người nặng lòng với thế sự. ​Tóm lại, qua hai bài thơ, chúng ta thấy được những vẻ đẹp khác nhau của hình tượng người ẩn sĩ. Nguyễn Bỉnh Khiêm đem đến một triết lý sống nhàn tản, trí tuệ và thoát tục; còn Nguyễn Khuyến lại gửi gắm tâm sự yêu nước thầm kín và nhân cách tự trọng cao cả. Cả hai tác phẩm không chỉ là những kiệt tác nghệ thuật mà còn là bài học về cách giữ gìn thiên tính bản tâm giữa những biến động của thời đại.

Câu 1: Định nghĩa hiện tượng "Tiếc thương sinh thái" (0.5 điểm) ​Theo bài viết, "tiếc thương sinh thái" (ecological grief) là nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái mà con người đã trải qua hoặc tin rằng đang ở phía trước (như sự biến mất của các loài sinh vật, thay đổi cảnh quan...). Nỗi đau này khiến tâm trí con người phản ứng tương tự như khi mất đi người thân. ​Câu 2: Trình tự trình bày thông tin (0.5 điểm) ​Văn bản trình bày thông tin theo trình tự logic và thời gian: ​Đi từ việc định nghĩa khái niệm và nguồn gốc (năm 2018). ​Phân tích các trường hợp cụ thể ở "tiền tuyến" (người Inuit, người bản địa Brazil). ​Mở rộng phạm vi ảnh hưởng đến "hậu phương" và giới trẻ hiện nay (cuối năm 2021). ​Câu 3: Các bằng chứng tác giả sử dụng (1.0 điểm) ​Tác giả đã sử dụng các bằng chứng khoa học và thực tế khách quan: ​Số liệu và nghiên cứu khoa học: Bài viết của Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis (2018); cuộc thăm dò của Caroline Hickman và cộng sự (2021) trên 10.000 trẻ em và thanh thiếu niên tại 10 quốc gia. ​Lời nhân chứng/Trải nghiệm thực tế: Câu trả lời của người Inuit ("Inuit là dân tộc băng biển..."); tiếng nói của các tộc người bản địa ở Brazil (Tenharim, Guató...) khi rừng Amazon cháy. ​Sự kiện thực tế: Vụ cháy rừng Amazon năm 2019, đại dịch COVID-19. ​Câu 4: Nhận xét về cách tiếp cận vấn đề của tác giả (1.0 điểm) ​Cách tiếp cận của tác giả rất mới mẻ, nhân văn và sâu sắc: ​Thay vì chỉ tập trung vào các số liệu khô khan về nhiệt độ hay mực nước biển dâng, tác giả tiếp cận biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí học và sức khỏe tâm thần. ​Cách tiếp cận này giúp người đọc thấy được mối liên kết hữu cơ, máu thịt giữa con người và thiên nhiên: tổn thương của Trái Đất cũng chính là tổn thương của tâm hồn con người. Nó làm cho vấn đề môi trường trở nên gần gũi và khẩn thiết hơn. ​Câu 5: Thông điệp sâu sắc nhất (1.0 điểm) ​Thông điệp: Sự gắn kết sống còn giữa con người và hệ sinh thái. ​Lí giải: Bài viết giúp ta nhận ra thiên nhiên không chỉ là nguồn tài nguyên để khai thác mà là một phần bản sắc, là "người thân" của nhân loại. Khi môi trường bị hủy hoại, con người không chỉ mất đi nơi ở mà còn mất đi cội nguồn văn hóa và sự ổn định về tâm thần. Từ đó, thông điệp thúc giục chúng ta phải hành động ngay lập tức để bảo vệ Trái Đất, cũng chính là bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính mình.

Câu 1: Cảm nhận về vẻ đẹp bức tranh quê trong đoạn thơ (Khoảng 200 chữ) ​Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê Việt Nam đêm trăng đầy êm đềm, thanh tĩnh và giàu sức sống thi vị. Vẻ đẹp ấy trước hết hiện lên qua những âm thanh và hình ảnh đặc trưng của nông thôn: tiếng võng "kẽo kẹt", chú chó "ngủ lơ mơ", hay bóng cây "lơi lả". Tác giả đã sử dụng bút pháp lấy động tả tĩnh, âm thanh kẽo kẹt càng làm bật lên cái "lặng tờ" của đêm vắng. Điểm xuyết vào không gian tĩnh mịch đó là ánh sáng huyền ảo của "tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân", tạo nên một khung cảnh lung linh, trong trẻo. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh quê còn trở nên ấm áp nhờ hơi thở của con người với hình ảnh ông lão nằm chơi giữa sân và đứa trẻ nhỏ ngắm bóng mèo dưới chân chõng. Sự đan xen giữa cái tĩnh của cảnh vật và cái động nhẹ nhàng của sinh hoạt tạo nên một nhịp sống chậm rãi, bình yên. Qua ngòi bút đậm chất hội họa và tình yêu quê hương thiết tha, Đoàn Văn Cừ đã đánh thức trong lòng người đọc nỗi nhớ về những giá trị truyền thống, một làng quê thanh bình - nơi tâm hồn con người được vỗ về bởi những điều giản dị nhất.

Câu 2:

Trong bản hòa ca rực rỡ của cuộc đời, tuổi trẻ chính là giai điệu nồng cháy và tràn đầy sức sống nhất. Thế nhưng, vẻ đẹp của thanh xuân không chỉ nằm ở gương mặt trẻ trung hay bầu nhiệt huyết nhất thời, mà nó được thắp sáng bởi một thứ ánh sáng bền bỉ: sự nỗ lực hết mình. Giữa dòng chảy không ngừng của xã hội hiện đại, nỗ lực không chỉ là phương tiện để đi đến thành công mà còn là thước đo bản lĩnh và giá trị của người trẻ. ​Nỗ lực hết mình có thể hiểu là sự cố gắng không ngừng nghỉ, là việc dốc toàn bộ tâm huyết, trí tuệ và sức lực để thực hiện mục tiêu đã đề ra. Đó là một trạng thái sống chủ động, sẵn sàng bước ra khỏi "vùng an toàn", dám đối mặt với những rào cản và giới hạn của bản thân để chinh phục những đỉnh cao mới. Với người trẻ, nỗ lực giống như một loại "nhiên liệu" đặc biệt, biến những ước mơ viễn vông thành hiện thực sinh động. ​Vai trò của sự nỗ lực đối với tuổi trẻ là vô cùng quan trọng. Trước hết, nó giúp khẳng định giá trị cá nhân. Tuổi trẻ là thời điểm chúng ta có ít kinh nghiệm nhất nhưng lại sở hữu nhiều tiềm năng nhất. Sự nỗ lực chính là quá trình chuyển hóa tiềm năng thành năng lực thực tế. Khi bạn nỗ lực, bạn không chỉ tạo ra kết quả mà còn xây dựng được niềm tin đối với cộng đồng về một thế hệ dám nghĩ, dám làm. Thứ hai, trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ 4.0, sự đào thải diễn ra vô cùng khốc liệt. Nếu không nỗ lực học tập và cập nhật kiến thức mỗi ngày, người trẻ sẽ rất dễ bị tụt hậu. Nỗ lực chính là tấm vé thông hành giúp thanh niên hội nhập và đứng vững trước những biến động của thời đại. ​Hơn thế nữa, thành quả có được từ sự nỗ lực tự thân bao giờ cũng ngọt ngào và bền vững. Nó mang lại cảm giác tự hào và làm giàu cho vốn sống, giúp con người trưởng thành hơn sau mỗi lần va vấp. Thực tế hiện nay, ta không khó để bắt gặp những tấm gương trẻ đầy ngưỡng mộ: những sinh viên miệt mài nghiên cứu khoa học đến tận đêm khuya, những vận động viên đổ mồ hôi trên sàn tập vì màu cờ sắc áo, hay những bạn trẻ khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng với ý chí thép. Họ là minh chứng sống động nhất cho tinh thần "đã sống là phải rực rỡ". ​Tuy nhiên, chúng ta cần nhìn nhận thực tế rằng vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang mắc căn bệnh "lười", sống hưởng thụ và ngại dấn thân. Họ sợ thất bại nên không dám bắt đầu, sợ mệt mỏi nên chọn lối sống an phận, phẳng lặng. Lối sống ấy không chỉ khiến cá nhân trì trệ mà còn làm yếu đi sức bật của quốc gia. Cần hiểu rằng, nỗ lực không phải là làm việc quá sức một cách cực đoan, mà là sự bền bỉ, có mục đích và phương pháp khoa học. ​Tóm lại, tuổi trẻ đừng chọn an nhàn khi còn có thể cố gắng, bởi "vàng chỉ sáng khi được trui rèn qua lửa". Hãy cháy hết mình với đam mê và hành động quyết liệt với mục tiêu đã chọn. Mỗi giọt mồ hôi rơi xuống hôm nay sẽ là những viên gạch vững chắc xây dựng nên tòa đài hạnh phúc của tương lai. Đất nước cần những đôi tay biết làm và những khối óc biết nỗ lực để dệt nên một diện mạo mới huy hoàng và rạng rỡ hơn.

Câu 1: Cảm nhận về vẻ đẹp bức tranh quê trong đoạn thơ (Khoảng 200 chữ) ​Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê Việt Nam đêm trăng đầy êm đềm, thanh tĩnh và giàu sức sống thi vị. Vẻ đẹp ấy trước hết hiện lên qua những âm thanh và hình ảnh đặc trưng của nông thôn: tiếng võng "kẽo kẹt", chú chó "ngủ lơ mơ", hay bóng cây "lơi lả". Tác giả đã sử dụng bút pháp lấy động tả tĩnh, âm thanh kẽo kẹt càng làm bật lên cái "lặng tờ" của đêm vắng. Điểm xuyết vào không gian tĩnh mịch đó là ánh sáng huyền ảo của "tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân", tạo nên một khung cảnh lung linh, trong trẻo. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh quê còn trở nên ấm áp nhờ hơi thở của con người với hình ảnh ông lão nằm chơi giữa sân và đứa trẻ nhỏ ngắm bóng mèo dưới chân chõng. Sự đan xen giữa cái tĩnh của cảnh vật và cái động nhẹ nhàng của sinh hoạt tạo nên một nhịp sống chậm rãi, bình yên. Qua ngòi bút đậm chất hội họa và tình yêu quê hương thiết tha, Đoàn Văn Cừ đã đánh thức trong lòng người đọc nỗi nhớ về những giá trị truyền thống, một làng quê thanh bình - nơi tâm hồn con người được vỗ về bởi những điều giản dị nhất.

Câu 2:

Trong bản hòa ca rực rỡ của cuộc đời, tuổi trẻ chính là giai điệu nồng cháy và tràn đầy sức sống nhất. Thế nhưng, vẻ đẹp của thanh xuân không chỉ nằm ở gương mặt trẻ trung hay bầu nhiệt huyết nhất thời, mà nó được thắp sáng bởi một thứ ánh sáng bền bỉ: sự nỗ lực hết mình. Giữa dòng chảy không ngừng của xã hội hiện đại, nỗ lực không chỉ là phương tiện để đi đến thành công mà còn là thước đo bản lĩnh và giá trị của người trẻ. ​Nỗ lực hết mình có thể hiểu là sự cố gắng không ngừng nghỉ, là việc dốc toàn bộ tâm huyết, trí tuệ và sức lực để thực hiện mục tiêu đã đề ra. Đó là một trạng thái sống chủ động, sẵn sàng bước ra khỏi "vùng an toàn", dám đối mặt với những rào cản và giới hạn của bản thân để chinh phục những đỉnh cao mới. Với người trẻ, nỗ lực giống như một loại "nhiên liệu" đặc biệt, biến những ước mơ viễn vông thành hiện thực sinh động. ​Vai trò của sự nỗ lực đối với tuổi trẻ là vô cùng quan trọng. Trước hết, nó giúp khẳng định giá trị cá nhân. Tuổi trẻ là thời điểm chúng ta có ít kinh nghiệm nhất nhưng lại sở hữu nhiều tiềm năng nhất. Sự nỗ lực chính là quá trình chuyển hóa tiềm năng thành năng lực thực tế. Khi bạn nỗ lực, bạn không chỉ tạo ra kết quả mà còn xây dựng được niềm tin đối với cộng đồng về một thế hệ dám nghĩ, dám làm. Thứ hai, trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và sự bùng nổ của công nghệ 4.0, sự đào thải diễn ra vô cùng khốc liệt. Nếu không nỗ lực học tập và cập nhật kiến thức mỗi ngày, người trẻ sẽ rất dễ bị tụt hậu. Nỗ lực chính là tấm vé thông hành giúp thanh niên hội nhập và đứng vững trước những biến động của thời đại. ​Hơn thế nữa, thành quả có được từ sự nỗ lực tự thân bao giờ cũng ngọt ngào và bền vững. Nó mang lại cảm giác tự hào và làm giàu cho vốn sống, giúp con người trưởng thành hơn sau mỗi lần va vấp. Thực tế hiện nay, ta không khó để bắt gặp những tấm gương trẻ đầy ngưỡng mộ: những sinh viên miệt mài nghiên cứu khoa học đến tận đêm khuya, những vận động viên đổ mồ hôi trên sàn tập vì màu cờ sắc áo, hay những bạn trẻ khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng với ý chí thép. Họ là minh chứng sống động nhất cho tinh thần "đã sống là phải rực rỡ". ​Tuy nhiên, chúng ta cần nhìn nhận thực tế rằng vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang mắc căn bệnh "lười", sống hưởng thụ và ngại dấn thân. Họ sợ thất bại nên không dám bắt đầu, sợ mệt mỏi nên chọn lối sống an phận, phẳng lặng. Lối sống ấy không chỉ khiến cá nhân trì trệ mà còn làm yếu đi sức bật của quốc gia. Cần hiểu rằng, nỗ lực không phải là làm việc quá sức một cách cực đoan, mà là sự bền bỉ, có mục đích và phương pháp khoa học. ​Tóm lại, tuổi trẻ đừng chọn an nhàn khi còn có thể cố gắng, bởi "vàng chỉ sáng khi được trui rèn qua lửa". Hãy cháy hết mình với đam mê và hành động quyết liệt với mục tiêu đã chọn. Mỗi giọt mồ hôi rơi xuống hôm nay sẽ là những viên gạch vững chắc xây dựng nên tòa đài hạnh phúc của tương lai. Đất nước cần những đôi tay biết làm và những khối óc biết nỗ lực để dệt nên một diện mạo mới huy hoàng và rạng rỡ hơn.

Câu 1: Ngôi kể (0.5 điểm) ​Ngôi kể của người kể chuyện là: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên các nhân vật như bà Ngải, Bớt, Nở...). ​Câu 2: Chi tiết về cách ứng xử của chị Bớt (0.5 điểm) ​Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ và sẵn lòng đón nhận bà: ​Khi thấy mẹ đem quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. ​Khi mẹ cảm thấy ân hận vì chuyện cũ, Bớt đã vội buông bé Hiên, ôm lấy mẹ để an ủi. ​Câu nói trấn an mẹ đầy yêu thương: "Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?". ​Câu 3: Nhận xét về nhân vật Bớt (1.0 điểm) ​Nhân vật Bớt là người phụ nữ: ​Vị tha, bao dung: Chị sẵn sàng bỏ qua những bất công, sự phân biệt đối xử "con yêu con ghét" của mẹ trong quá khứ để phụng dưỡng bà khi bà gặp khó khăn. ​Hiếu thảo: Chăm sóc mẹ bằng tình cảm chân thành, không vụ lợi. ​Đảm đang, trách nhiệm: Chị vừa lo công tác xã hội, vừa lo làm điểm nuôi con, là trụ cột gia đình khi chồng đi chiến đấu. ​Câu 4: Ý nghĩa hành động và câu nói của chị Bớt (1.0 điểm) ​Hành động ôm lấy mẹ và câu nói của chị Bớt có ý nghĩa: ​Xóa bỏ khoảng cách: Cho thấy sự thấu hiểu và cảm thông sâu sắc của người con dành cho những sai lầm trong quá khứ của người mẹ. ​Thể hiện tình yêu thương vô điều kiện: Khẳng định rằng trong lòng Bớt, tình mẫu tử quan trọng hơn mọi nỗi ấm ức cá nhân. ​Sự tinh tế: Chị không muốn mẹ phải sống trong mặc cảm, tội lỗi nên đã chủ động gạt đi sự ân hận của bà để mẹ được sống thanh thản những ngày cuối đời. ​Câu 5: Thông điệp ý nghĩa nhất (1.0 điểm) ​Thông điệp: Sự bao dung và lòng vị tha trong gia đình. ​Lí giải: Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, ngay cả cha mẹ. Sự "con yêu con ghét" của bà Ngải là một định kiến cũ hẹp hòi gây đau khổ, nhưng nếu chị Bớt cũng giữ lòng thù hận thì gia đình sẽ mãi mãi rạn nứt. Sự bao dung của chị Bớt không chỉ giúp người mẹ hối lỗi mà còn hàn gắn tình thân, tạo nên sức mạnh để cùng nhau vượt qua gian khó. Trong xã hội hiện đại, lòng vị tha giúp con người sống nhẹ nhàng hơn và giữ gìn được những giá trị đạo đức cốt lõi.

Câu 1: Ngôi kể (0.5 điểm) ​Ngôi kể của người kể chuyện là: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên các nhân vật như bà Ngải, Bớt, Nở...). ​Câu 2: Chi tiết về cách ứng xử của chị Bớt (0.5 điểm) ​Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ và sẵn lòng đón nhận bà: ​Khi thấy mẹ đem quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. ​Khi mẹ cảm thấy ân hận vì chuyện cũ, Bớt đã vội buông bé Hiên, ôm lấy mẹ để an ủi. ​Câu nói trấn an mẹ đầy yêu thương: "Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?". ​Câu 3: Nhận xét về nhân vật Bớt (1.0 điểm) ​Nhân vật Bớt là người phụ nữ: ​Vị tha, bao dung: Chị sẵn sàng bỏ qua những bất công, sự phân biệt đối xử "con yêu con ghét" của mẹ trong quá khứ để phụng dưỡng bà khi bà gặp khó khăn. ​Hiếu thảo: Chăm sóc mẹ bằng tình cảm chân thành, không vụ lợi. ​Đảm đang, trách nhiệm: Chị vừa lo công tác xã hội, vừa lo làm điểm nuôi con, là trụ cột gia đình khi chồng đi chiến đấu. ​Câu 4: Ý nghĩa hành động và câu nói của chị Bớt (1.0 điểm) ​Hành động ôm lấy mẹ và câu nói của chị Bớt có ý nghĩa: ​Xóa bỏ khoảng cách: Cho thấy sự thấu hiểu và cảm thông sâu sắc của người con dành cho những sai lầm trong quá khứ của người mẹ. ​Thể hiện tình yêu thương vô điều kiện: Khẳng định rằng trong lòng Bớt, tình mẫu tử quan trọng hơn mọi nỗi ấm ức cá nhân. ​Sự tinh tế: Chị không muốn mẹ phải sống trong mặc cảm, tội lỗi nên đã chủ động gạt đi sự ân hận của bà để mẹ được sống thanh thản những ngày cuối đời. ​Câu 5: Thông điệp ý nghĩa nhất (1.0 điểm) ​Thông điệp: Sự bao dung và lòng vị tha trong gia đình. ​Lí giải: Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, ngay cả cha mẹ. Sự "con yêu con ghét" của bà Ngải là một định kiến cũ hẹp hòi gây đau khổ, nhưng nếu chị Bớt cũng giữ lòng thù hận thì gia đình sẽ mãi mãi rạn nứt. Sự bao dung của chị Bớt không chỉ giúp người mẹ hối lỗi mà còn hàn gắn tình thân, tạo nên sức mạnh để cùng nhau vượt qua gian khó. Trong xã hội hiện đại, lòng vị tha giúp con người sống nhẹ nhàng hơn và giữ gìn được những giá trị đạo đức cốt lõi.

Câu 1: Ngôi kể (0.5 điểm) ​Ngôi kể của người kể chuyện là: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên các nhân vật như bà Ngải, Bớt, Nở...). ​Câu 2: Chi tiết về cách ứng xử của chị Bớt (0.5 điểm) ​Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ và sẵn lòng đón nhận bà: ​Khi thấy mẹ đem quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. ​Khi mẹ cảm thấy ân hận vì chuyện cũ, Bớt đã vội buông bé Hiên, ôm lấy mẹ để an ủi. ​Câu nói trấn an mẹ đầy yêu thương: "Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?". ​Câu 3: Nhận xét về nhân vật Bớt (1.0 điểm) ​Nhân vật Bớt là người phụ nữ: ​Vị tha, bao dung: Chị sẵn sàng bỏ qua những bất công, sự phân biệt đối xử "con yêu con ghét" của mẹ trong quá khứ để phụng dưỡng bà khi bà gặp khó khăn. ​Hiếu thảo: Chăm sóc mẹ bằng tình cảm chân thành, không vụ lợi. ​Đảm đang, trách nhiệm: Chị vừa lo công tác xã hội, vừa lo làm điểm nuôi con, là trụ cột gia đình khi chồng đi chiến đấu. ​Câu 4: Ý nghĩa hành động và câu nói của chị Bớt (1.0 điểm) ​Hành động ôm lấy mẹ và câu nói của chị Bớt có ý nghĩa: ​Xóa bỏ khoảng cách: Cho thấy sự thấu hiểu và cảm thông sâu sắc của người con dành cho những sai lầm trong quá khứ của người mẹ. ​Thể hiện tình yêu thương vô điều kiện: Khẳng định rằng trong lòng Bớt, tình mẫu tử quan trọng hơn mọi nỗi ấm ức cá nhân. ​Sự tinh tế: Chị không muốn mẹ phải sống trong mặc cảm, tội lỗi nên đã chủ động gạt đi sự ân hận của bà để mẹ được sống thanh thản những ngày cuối đời. ​Câu 5: Thông điệp ý nghĩa nhất (1.0 điểm) ​Thông điệp: Sự bao dung và lòng vị tha trong gia đình. ​Lí giải: Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, ngay cả cha mẹ. Sự "con yêu con ghét" của bà Ngải là một định kiến cũ hẹp hòi gây đau khổ, nhưng nếu chị Bớt cũng giữ lòng thù hận thì gia đình sẽ mãi mãi rạn nứt. Sự bao dung của chị Bớt không chỉ giúp người mẹ hối lỗi mà còn hàn gắn tình thân, tạo nên sức mạnh để cùng nhau vượt qua gian khó. Trong xã hội hiện đại, lòng vị tha giúp con người sống nhẹ nhàng hơn và giữ gìn được những giá trị đạo đức cốt lõi.

Câu 1: Ngôi kể (0.5 điểm) ​Ngôi kể của người kể chuyện là: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên các nhân vật như bà Ngải, Bớt, Nở...). ​Câu 2: Chi tiết về cách ứng xử của chị Bớt (0.5 điểm) ​Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ và sẵn lòng đón nhận bà: ​Khi thấy mẹ đem quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. ​Khi mẹ cảm thấy ân hận vì chuyện cũ, Bớt đã vội buông bé Hiên, ôm lấy mẹ để an ủi. ​Câu nói trấn an mẹ đầy yêu thương: "Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?". ​Câu 3: Nhận xét về nhân vật Bớt (1.0 điểm) ​Nhân vật Bớt là người phụ nữ: ​Vị tha, bao dung: Chị sẵn sàng bỏ qua những bất công, sự phân biệt đối xử "con yêu con ghét" của mẹ trong quá khứ để phụng dưỡng bà khi bà gặp khó khăn. ​Hiếu thảo: Chăm sóc mẹ bằng tình cảm chân thành, không vụ lợi. ​Đảm đang, trách nhiệm: Chị vừa lo công tác xã hội, vừa lo làm điểm nuôi con, là trụ cột gia đình khi chồng đi chiến đấu. ​Câu 4: Ý nghĩa hành động và câu nói của chị Bớt (1.0 điểm) ​Hành động ôm lấy mẹ và câu nói của chị Bớt có ý nghĩa: ​Xóa bỏ khoảng cách: Cho thấy sự thấu hiểu và cảm thông sâu sắc của người con dành cho những sai lầm trong quá khứ của người mẹ. ​Thể hiện tình yêu thương vô điều kiện: Khẳng định rằng trong lòng Bớt, tình mẫu tử quan trọng hơn mọi nỗi ấm ức cá nhân. ​Sự tinh tế: Chị không muốn mẹ phải sống trong mặc cảm, tội lỗi nên đã chủ động gạt đi sự ân hận của bà để mẹ được sống thanh thản những ngày cuối đời. ​Câu 5: Thông điệp ý nghĩa nhất (1.0 điểm) ​Thông điệp: Sự bao dung và lòng vị tha trong gia đình. ​Lí giải: Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, ngay cả cha mẹ. Sự "con yêu con ghét" của bà Ngải là một định kiến cũ hẹp hòi gây đau khổ, nhưng nếu chị Bớt cũng giữ lòng thù hận thì gia đình sẽ mãi mãi rạn nứt. Sự bao dung của chị Bớt không chỉ giúp người mẹ hối lỗi mà còn hàn gắn tình thân, tạo nên sức mạnh để cùng nhau vượt qua gian khó. Trong xã hội hiện đại, lòng vị tha giúp con người sống nhẹ nhàng hơn và giữ gìn được những giá trị đạo đức cốt lõi.

Câu 1: Cảm nhận về bài thơ "Bàn giao" (Khoảng 200 chữ) ​Bài thơ "Bàn giao" của Vũ Quần Phương là một lời tâm tình xúc động, sâu lắng về sự tiếp nối giữa các thế hệ. Với nhịp điệu nhẹ nhàng, bài thơ không chỉ là một cuộc "chuyển giao" tài sản hữu hình mà là sự trao gửi những giá trị tâm hồn cao quý. Người ông trong bài thơ thật bao dung và nhân hậu khi chắt lọc những gì tinh túy, đẹp đẽ nhất như "hương bưởi", "gió heo may", "cỏ mùa xuân" và cả "tình yêu thương" để trao lại cho cháu. Đáng quý hơn, ông chủ động giữ lại cho riêng mình những "tháng ngày vất vả", những "sương muối", "loạn lạc" để cháu được sống trong bình yên. Điệp từ "bàn giao" vang lên vừa trang trọng như một lời thề, vừa ấm áp như một lời dặn dò. Đặc biệt, món quà cuối cùng ông trao đi chính là bản lĩnh sống: "Vững gót làm người". Qua đó, tác giả khẳng định một triết lý nhân sinh sâu sắc: Thế hệ trước luôn là điểm tựa, hy sinh thầm lặng để thế hệ sau vững bước. Bài thơ khơi dậy trong lòng người đọc lòng biết ơn và ý thức trách nhiệm về việc giữ gìn, phát huy những di sản quý báu mà cha ông đã dày công vun đắp.

Câu 2:

Nhà văn đại tài người Nga K. Paustovsky từng nhận định: “Dù người ta có nói với bạn điều gì đi nữa, hãy cứ tin rằng cuộc sống là điều kỳ diệu và đẹp đẽ”. Để chạm tay vào sự kỳ diệu ấy, con người không thể chỉ đứng yên quan sát qua khung cửa sổ mà phải dấn thân vào những cuộc hành trình. Đặc biệt đối với tuổi trẻ, sự trải nghiệm không chỉ là một lựa chọn, mà là sứ mệnh quan trọng nhất để mỗi cá nhân tự hoàn thiện bản thân và viết nên chương rực rỡ cho cuộc đời mình. ​Trải nghiệm có thể hiểu là quá trình con người trực tiếp tham gia vào các hoạt động thực tế, từ đó tích lũy tri thức, kỹ năng và bồi đắp tâm hồn. Đó là việc ta bước ra khỏi "vùng an toàn", dám đối mặt với những thử thách mới lạ, thậm chí là những vấp ngã để học cách đứng lên. Nếu cuộc đời là một cuốn sách thì trải nghiệm chính là những trang viết sống động nhất, được ghi lại bằng chính mồ hôi, nước mắt và nụ cười của người trong cuộc. ​Vai trò của trải nghiệm đối với người trẻ là vô cùng lớn lao. Trước hết, nó giúp ta mở mang kiến thức và hoàn thiện kỹ năng. Những bài học trên giảng đường chỉ là nền tảng lý thuyết khô khan, nhưng khi áp dụng vào thực tế thông qua các dự án, những chuyến đi thực địa hay những công việc làm thêm, kiến thức ấy mới thực sự "sống". Trải nghiệm dạy ta cách giao tiếp, cách làm việc nhóm, cách giải quyết khủng hoảng – những kỹ năng "mềm" mà không sách vở nào có thể truyền tải hết. ​Thứ hai, trải nghiệm giúp người trẻ định vị và khám phá bản thân. Tuổi trẻ thường đi kèm với những chênh vênh về định hướng tương lai. Chỉ khi dấn thân vào thực tế, ta mới biết mình thực sự đam mê điều gì, thế mạnh của mình nằm ở đâu và giới hạn của bản thân tới mức nào. Mỗi trải nghiệm giống như một tấm gương phản chiếu, giúp ta nhìn rõ diện mạo tâm hồn mình, từ đó hình thành nên bản lĩnh sống kiên cường. Như người ông trong bài thơ "Bàn giao" đã dặn cháu phải "vững gót làm người", sự vững vàng ấy chỉ có được sau khi ta đã kinh qua đủ những "gió heo may" hay cả những "tháng ngày vất vả" của cuộc đời. ​Hơn thế nữa, trải nghiệm còn làm giàu cho đời sống tình cảm. Đi để thấy thế giới rộng lớn, để biết trân trọng những mảnh đời bất hạnh, biết yêu thêm hương bưởi tháng Giêng hay sắc cỏ mùa xuân. Trải nghiệm biến một người trẻ từ chỗ chỉ biết đến cái tôi ích kỷ trở thành một công dân biết thấu cảm, biết "đẫm yêu thương" như cách nói của Vũ Quần Phương. Nó giúp ta nhận ra rằng, giá trị của cuộc sống không nằm ở độ dài của thời gian mà nằm ở độ sâu của những cảm xúc ta đã trải qua. ​Tuy nhiên, trải nghiệm không đồng nghĩa với sự dấn thân mù quáng. Tuổi trẻ cần phân biệt rõ giữa trải nghiệm tích cực và những cám dỗ độc hại. Đừng nhân danh "thử cho biết" để sa chân vào những tệ nạn hay lối sống buông thả. Sự trải nghiệm chân chính phải luôn đi kèm với ý thức trách nhiệm và sự tỉnh táo để mỗi bước chân đi qua đều để lại những dấu ấn tốt đẹp. ​Tóm lại, tuổi trẻ ngắn ngủi nhưng cuộc đời thì mênh mông. Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ và đừng ngại ngần bước ra thế giới. Những vết sẹo từ sự trải nghiệm chính là những huy chương của lòng dũng cảm. Chỉ khi dám trải nghiệm, chúng ta mới đủ sức mạnh để tiếp nhận bản bàn giao thiêng liêng từ cha ông và tự tin "vững gót" trên hành trình kiến tạo tương lai.